GEOPOLITICO
Η ελληνική απάντηση που μπορεί να ανατρέψει τα δεδομένα
Δύο σημαντικές παρεμβάσεις του Σάββα Καλεντερίδη στα δελτία ειδήσεων του ΑΝΤ1 με τον Νίκο Χατζηνικολάου, με αφορμή την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Ανατολικής Λιβύης.
Σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα πρέπει να εγκαταλείψει την πολιτική της αναμονής και να αναλάβει πρωτοβουλίες στην Ανατολική Μεσόγειο έστειλε ο Σάββας Καλεντερίδης, με δύο παρεμβάσεις του στα δελτία ειδήσεων του ΑΝΤ1 με τον Νίκο Χατζηνικολάου. Ο γεωπολιτικός αναλυτής χαρακτήρισε την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την Ανατολική Λιβύη πολιτικοδιπλωματική επιτυχία της Άγκυρας και αντίστοιχη αποτυχία της Αθήνας, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η υπόθεση δεν έχει τελειώσει.
Στις δύο τηλεοπτικές συζητήσεις, με συνομιλητές τον βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Δημήτρη Καιρίδη και τον διεθνολόγο Αλέξανδρο Δεσποτόπουλο, ο Καλεντερίδης ανέδειξε τη σημασία της επέκτασης της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ, της σύνδεσης των θαλάσσιων ζωνών Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας και της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
«Πέτυχε η Τουρκία, δεν πέτυχε η Ελλάδα»
Στην πρώτη συζήτηση, ο Νίκος Χατζηνικολάου ζήτησε από τον Δημήτρη Καιρίδη να διευκρινίσει εάν η εξέλιξη στη Λιβύη συνιστά πολιτική ήττα ή απλώς μια δυσάρεστη αναποδιά.
Ο Καιρίδης αναγνώρισε τη δυσμενή εξέλιξη, επισημαίνοντας ότι η κύρωση δεν νομιμοποιεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτήρισε παράνομο. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι αναδεικνύεται η διεύρυνση της τουρκικής επιρροής στην Ανατολική Λιβύη και σημείωσε ότι η εξέλιξη αποτελεί σοβαρό πλήγμα και για την Αίγυπτο, η οποία είχε επενδύσει πολιτικά και στρατηγικά στον Χαφτάρ.
Ο Σάββας Καλεντερίδης τοποθετήθηκε με διαφορετική έμφαση.
Υπενθύμισε ότι επί επτά χρόνια η Ελλάδα προσπάθησε να αποτρέψει την κύρωση του μνημονίου, διατηρώντας επαφές με την ηγεσία της Ανατολικής Λιβύης, τον Χαφτάρ και τον Ακίλα Σάλεχ.
Ο στόχος της Αθήνας ήταν να μην κυρωθεί το μνημόνιο. Ο στόχος της Άγκυρας ήταν να κυρωθεί.
Κατά συνέπεια, όπως υποστήριξε, η εξέλιξη αποτελεί πολιτικοδιπλωματική επιτυχία της Τουρκίας και αντίστοιχη αποτυχία της Ελλάδας.
Διευκρίνισε πάντως ότι η συγκεκριμένη αποτυχία δεν ταυτίζεται αυτομάτως με απώλεια ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η κύρωση μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για τη Χάγη
Ο Καλεντερίδης ανέδειξε μια διαφορετική παράμετρο της εξέλιξης, επικαλούμενος την εκτίμηση συνταξιούχου Τούρκου διπλωμάτη.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε, η κύρωση μπορεί να δημιουργήσει νέες δυνατότητες δικαστικής αμφισβήτησης του μνημονίου, με προσφυγή σε διεθνές δικαστήριο.
Υποστήριξε ότι μια δικαστική διαδικασία θα μπορούσε να οδηγήσει στην αναγνώριση της επήρειας των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες οριοθετήσεις και να πλήξει το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο ο ίδιος αποκάλεσε «γαλάζια παράνοια».
Αναφέρθηκε επίσης στην προηγούμενη εμπειρία της Λιβύης από δικαστικές διαδικασίες οριοθέτησης με τη Μάλτα και την Τυνησία.
Πρόκειται για ενδεχόμενο που παρουσίασε ως δυνατότητα και όχι ως δεδομένη δικαστική εξέλιξη.
Η «κίνηση ματ» με Αίγυπτο και Κύπρο
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε ο γεωπολιτικός αναλυτής στις συζητήσεις Ελλάδας και Αιγύπτου για επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020.
Στη δεύτερη τηλεοπτική παρέμβασή του επικαλέστηκε τις δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και του Αιγύπτιου ομολόγου του Μπαντρ Αμπντελατί, επισημαίνοντας ότι υπάρχει αναφορά στις σχετικές συνομιλίες και από τις δύο πλευρές.
Κατά τον Καλεντερίδη, η ολοκλήρωση της οριοθέτησης θα αποτελούσε μια σημαντική ελληνική επιτυχία.
Εάν μάλιστα η ελληνική ΑΟΖ συναντούσε την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, η εξέλιξη θα αποκτούσε ακόμη μεγαλύτερη γεωστρατηγική σημασία.
Χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο «κίνηση ματ», υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για δικαστική επίλυση των διαφορών.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις τουρκικές προσπάθειες προσέγγισης της Αιγύπτου, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει να ανατρέψει το σημερινό πλαίσιο των θαλάσσιων οριοθετήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Γιατί όχι και ανατολικά της Κρήτης;»
Στο ζήτημα της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, ο Καλεντερίδης επέκρινε τον περιορισμό της συζήτησης στις περιοχές δυτικά και νότια της Κρήτης.
Έθεσε το ερώτημα γιατί δεν εξετάζεται αντίστοιχη επέκταση και ανατολικά του νησιού, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα επηρέαζε άμεσα τη γεωγραφική έκταση στην οποία βασίζεται το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Στη δεύτερη συζήτηση πρόσθεσε ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να είχε προχωρήσει στην επέκταση των χωρικών της υδάτων χωρίς να περιμένει κάποια τουρκική ενέργεια.
Επικαλέστηκε μάλιστα το γεγονός ότι η Λιβύη διαθέτει χωρικά ύδατα 12 ναυτικών μιλίων, υποστηρίζοντας πως η Ελλάδα θα μπορούσε να έχει κινηθεί με βάση την αρχή της αμοιβαιότητας.
Στην πρώτη παρέμβαση προχώρησε ακόμη περισσότερο, συνδέοντας την ανάγκη άμεσης ελληνικής αντίδρασης με ενδεχόμενη νέα τουρκική νομοθετική πρωτοβουλία σχετική με τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Κατά την εκτίμησή του, εάν μια τέτοια πρωτοβουλία εισαχθεί προς ψήφιση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, η Αθήνα θα πρέπει να εξετάσει άμεση επέκταση των χωρικών υδάτων σε ολόκληρη την επικράτεια.
Αντιπαράθεση με Καιρίδη για την εθνική συνεννόηση
Ένα ακόμη σημείο διαφωνίας με τον Δημήτρη Καιρίδη αφορούσε τη διαχείριση των εθνικών θεμάτων από το ελληνικό πολιτικό σύστημα.
Ο Καλεντερίδης τάχθηκε υπέρ της προηγούμενης διαβούλευσης και της λειτουργίας ενός Εθνικού Συμβουλίου, μέσω του οποίου οι πολιτικοί αρχηγοί θα ενημερώνονται και θα διαμορφώνεται κοινή γραμμή.
Ο Καιρίδης αναγνώρισε την αξία της εθνικής συνεννόησης, αλλά αμφισβήτησε ότι μια συνάντηση των πολιτικών αρχηγών θα μπορούσε από μόνη της να επηρεάσει τη στάση της Τουρκίας.
Στη δεύτερη παρέμβαση ο Καλεντερίδης επανήλθε στο ζήτημα, τονίζοντας ότι η απουσία σταθερού μηχανισμού εθνικής συνεννόησης συμβάλλει στις δημόσιες αντιπαραθέσεις των κομμάτων και δεν εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα.
Επισήμανε ότι η ευθύνη δεν ανήκει αποκλειστικά στην αντιπολίτευση.
Στο επίκεντρο οι ΗΠΑ και ο ρόλος τους στη Λιβύη
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτηση του Καλεντερίδη για την αμερικανική στάση.
Ο αναλυτής υποστήριξε ότι η προσέγγιση της Ουάσιγκτον δημιουργεί ερωτήματα για τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στις εξελίξεις της Λιβύης.
Επικαλέστηκε τη συνεργασία του Σαντάμ Χαφτάρ με αμερικανική εταιρεία άσκησης επιρροής από το 2025 και διατύπωσε την εκτίμηση ότι οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί στις διεργασίες ενοποίησης της Λιβύης και στην υπόθεση της κύρωσης.
Η συγκεκριμένη θέση αποτελεί εκτίμηση του Καλεντερίδη και δεν παρουσιάστηκε ως αποδεδειγμένο γεγονός.
Ο Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος διαφοροποιήθηκε, υποστηρίζοντας ότι τα αμερικανικά ενεργειακά συμφέροντα στην περιοχή, και ειδικότερα η δραστηριότητα της Chevron, δεν συνάδουν με μια αμερικανική επιλογή ενίσχυσης του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Κατά τον διεθνολόγο, παρά τη διπλωματική γλώσσα ίσων αποστάσεων της Ουάσιγκτον, η πρακτική συνεργασία των ΗΠΑ με την Ελλάδα αποτυπώνει την ύπαρξη κοινών στρατηγικών συμφερόντων.
Η προειδοποίηση για την Ευρώπη
Στην πρώτη συζήτηση ο Καλεντερίδης στάθηκε και στη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στην Τουρκία.
Επισήμανε ότι, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προχωρούν σε καταδικαστικές δηλώσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ταυτόχρονα διατηρούν ενεργούς διαύλους συνεργασίας με την Άγκυρα για άλλα κρίσιμα διεθνή ζητήματα.
Αναφέρθηκε ειδικότερα στις συνομιλίες ευρωπαίων υπουργών με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στην Κωνσταντινούπολη.
Το μήνυμα που θέλησε να εκπέμψει ήταν ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να υπερεκτιμά την πρακτική αξία των ευρωπαϊκών καταδικαστικών ανακοινώσεων.
Για τον Καλεντερίδη, το ζητούμενο είναι η χώρα να αξιοποιήσει τις διεθνείς συνεργασίες της, αλλά να στηρίξει την υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πρωτίστως στις δικές της δυνατότητες και πρωτοβουλίες.
Η κεντρική διαπίστωση των δύο παρεμβάσεων ήταν σαφής: η Τουρκία πέτυχε έναν διπλωματικό στόχο στη Λιβύη, όμως η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει επιλογές για να απαντήσει, κυρίως μέσω των θαλάσσιων οριοθετήσεων με την Αίγυπτο και την Κυπριακή Δημοκρατία.
GEOPOLITICO
Αϋφαντής: 12 ναυτικά μίλια χθες!
Ο πρέσβης επί τιμή προειδοποιεί για τη νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας», καταγγέλλει τη διπλωματική αδράνεια απέναντι στην Τουρκία και ζητά εκλογές πριν δημιουργηθούν νέα τετελεσμένα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβαση στη «Ναυτεμπορική», ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στην ελληνική κυβέρνηση και προσωπικά στον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, με επίκεντρο τους χειρισμούς απέναντι στην Τουρκία, το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την προοπτική νομοθέτησης της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ο έμπειρος διπλωμάτης υποστήριξε ότι η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια στρατηγικά οργανωμένη προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει την κυριαρχία της στις γύρω θάλασσες, ενώ κατηγόρησε την Αθήνα ότι ακολουθεί τις εξελίξεις αντί να τις προλαμβάνει.
«Η Τουρκία διεκδικεί ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο»
Ο Γιώργος Αϋφαντής εκτίμησε ότι η σοβαρότερη πρόκληση δεν περιορίζεται στα γεγονότα που έχουν ήδη συντελεστεί, αλλά αφορά όσα προετοιμάζει η Τουρκία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η τουρκική στρατηγική επιχειρεί να περιορίσει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών και της Κύπρου στις θαλάσσιες ζώνες, αντιμετωπίζοντάς τα σαν να μην παράγουν ΑΟΖ πέρα από τα χωρικά τους ύδατα.
Ενέταξε το τουρκολιβυκό μνημόνιο σε αυτή τη στρατηγική και υποστήριξε ότι η αποδοχή του από τις αντίπαλες λιβυκές πλευρές, όπως ο ίδιος εκτιμά, δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Προειδοποίησε, παράλληλα, ότι η Άγκυρα ενδέχεται να επιχειρήσει ανάλογη συμφωνία με τη Συρία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην προοπτική νομοθέτησης της «Γαλάζιας Πατρίδας», την οποία περιέγραψε ως προσπάθεια κατοχύρωσης των τουρκικών διεκδικήσεων εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
«12 ναυτικά μίλια παντού, χθες!»
Ερωτηθείς για την απάντηση που πρέπει να δώσει η Ελλάδα, ο πρέσβης ήταν κατηγορηματικός:
«12 ναυτικά μίλια παντού, χθες!»
Ο Γιώργος Αϋφαντής τάχθηκε υπέρ της άμεσης επέκτασης της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα πρέπει να ασκήσει τα δικαιώματα που προβλέπει το διεθνές δίκαιο.
Εξήγησε ότι μια τέτοια κίνηση θα άλλαζε το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα επιχειρούσε η Τουρκία να εφαρμόσει τις διεκδικήσεις της.
Κατά την άποψή του, εάν η Άγκυρα προχωρούσε σε νομοθέτηση που θα αμφισβητούσε ήδη επεκταμένα ελληνικά χωρικά ύδατα, το ζήτημα θα αποκτούσε διαφορετική βαρύτητα τόσο για το ΝΑΤΟ όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η Τουρκία θα μπορούσε να αντιδράσει με πολεμικά πλοία, στρατιωτικές ασκήσεις ή άλλες ενέργειες.
Για τον λόγο αυτόν υπογράμμισε ότι η ελληνική απάντηση δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Όπως εξήγησε, απαιτείται προληπτική διπλωματική δράση, ώστε η Άγκυρα να γνωρίζει εκ των προτέρων ότι οποιαδήποτε κλιμάκωση θα έχει κόστος.
Σφοδρή επίθεση στον Γεραπετρίτη: «Πρέπει να λογοδοτήσει στη Δικαιοσύνη»
Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους κινήθηκε η κριτική του προς τον υπουργό Εξωτερικών.
Ο Γιώργος Αϋφαντής υποστήριξε ότι οι παραλείψεις της ελληνικής διπλωματίας έχουν δημιουργήσει ένα σημαντικό πλεονέκτημα για την Τουρκία.
Μάλιστα, ζήτησε να διερευνηθούν δικαστικά οι χειρισμοί του Γιώργου Γεραπετρίτη, διατυπώνοντας προσωπικές κατηγορίες περί παραλείψεων κατά την άσκηση των καθηκόντων του.
Επέκρινε επίσης τη Διακήρυξη των Αθηνών, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά τήρησε τις δεσμεύσεις που ανέλαβε, ενώ η Τουρκία συνέχισε να προβάλλει τις διεκδικήσεις της σε διεθνή φόρα.
Κατά τον πρέσβη, η Αθήνα δεν αξιοποίησε αποτελεσματικά τους διπλωματικούς μηχανισμούς για να αντιμετωπίσει τη συστηματική προβολή των τουρκικών θέσεων.
Αμφισβήτηση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού
Ο πρέσβης επέκρινε ακόμη τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση παρουσιάζει τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.
Υποστήριξε ότι η σχετική πρωτοβουλία δεν υποκαθιστά την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και αμφισβήτησε τη διπλωματική της αποτελεσματικότητα.
Περιέγραψε τη διαδικασία ως υπηρεσιακή ανταπόκριση στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτιμώντας ότι δεν συνιστά επαρκή απάντηση στις τουρκικές διεκδικήσεις.
Καταγγελίες για τη λειτουργία του υπουργείου Εξωτερικών
Η παρέμβαση επεκτάθηκε και στη λειτουργία του υπουργείου Εξωτερικών.
Ο Γιώργος Αϋφαντής διατύπωσε σοβαρούς ισχυρισμούς για τη διαχείριση απορρήτων κονδυλίων, την ανάθεση συμβάσεων και την εκπαίδευση των νέων διπλωματών.
Ειδικότερα, αμφισβήτησε τη σκοπιμότητα της συνεργασίας της Διπλωματικής Ακαδημίας με εξωτερικό εκπαιδευτικό φορέα, υποστηρίζοντας ότι το υπουργείο θα μπορούσε να αξιοποιήσει δικές του δυνατότητες και ευρωπαϊκούς πόρους.
Αναφέρθηκε επίσης σε ζητήματα οικονομικής διαχείρισης, τα οποία, κατά την άποψή του, θα πρέπει να εξεταστούν από τις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές.
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αποτελούν καταγγελίες του ομιλητή και δεν τεκμηριώνονται αυτοτελώς από το περιεχόμενο της συνέντευξης.
Αίγυπτος και ΑΟΖ: «Μεγάλο λάθος όπως έγινε η συμφωνία»
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο πρέσβης στη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας και Αιγύπτου.
Χαρακτήρισε λανθασμένο τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η συμφωνία, εκτιμώντας ότι η Αθήνα διέθετε σημαντικά διαπραγματευτικά μέσα, τα οποία δεν αξιοποίησε.
Υποστήριξε ότι η Αίγυπτος εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη χρηματοδότηση και τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι η ελληνική πλευρά θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τη διπλωματική επιρροή της για να εξασφαλίσει ευνοϊκότερη συμφωνία.
Αναφέρθηκε μάλιστα στον ρόλο της Ελλάδας ως υποστηρικτή του Καΐρου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Συνέδεσε τη συγκεκριμένη διαπραγματευτική λογική με την υπόθεση της Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μια πιο αποφασιστική ελληνική διπλωματία θα μπορούσε να εξασφαλίσει συμφωνία που θα επέτρεπε την επαφή της ελληνικής με την κυπριακή ΑΟΖ.
Αίτημα για εκλογές πριν από νέα τετελεσμένα
Ο Γιώργος Αϋφαντής ολοκλήρωσε την παρέμβασή του με ευθεία πολιτική τοποθέτηση.
Εκτίμησε ότι η σημερινή κυβέρνηση δεν διαθέτει πλέον την αξιοπιστία που απαιτείται για την αποτελεσματική εκπροσώπηση της χώρας στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.
Αναφέρθηκε στις πολιτικές εξελίξεις στη Σερβία, κάνοντας σύγκριση με την ελληνική πραγματικότητα, ενώ συνέδεσε την εξωτερική πολιτική με το ζήτημα της πολιτικής διαφθοράς και της θεσμικής αξιοπιστίας.
Ο πρέσβης ζήτησε την προσφυγή στις κάλπες πριν δημιουργηθούν νέα δυσμενή δεδομένα για τα ελληνικά συμφέροντα.
Κατά την άποψή του, μια αλλαγή στην πολιτική ηγεσία θα μπορούσε να αποτελέσει την πρώτη προϋπόθεση για την αποκατάσταση της διεθνούς αξιοπιστίας της Ελλάδας.
GEOPOLITICO
Υπάρχει μυστικός φάκελος εναντίον του Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί;
Νέες εξελίξεις στην υπόθεση ασύλου του γνωστοποιεί ο Γιάννης Βασίλης Γιαϊλαλί, αναφέροντας ότι ο δικηγόρος του αναμένεται να ενημερωθεί για το περιεχόμενο φακέλου που ενδέχεται, κατά την εκτίμησή του, να επηρεάσει την έκβαση της υπόθεσης.
Την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματος ασύλου του, η οποία, όπως αναφέρει, παραμένει σε εκκρεμότητα εδώ και επτά χρόνια, ζητεί με δημόσια ανακοίνωσή του ο Γιάννης Βασίλης Γιαϊλαλί (Yannis Vasilis Yaylalı).
Στην ενημέρωσή του κάνει λόγο για φάκελο που αφορά τον ίδιο, συνδέοντάς τον με πληροφορίες οι οποίες, όπως υποστηρίζει, κυκλοφορούν εδώ και καιρό περί ύπαρξης «μυστικού φακέλου» σε βάρος του. Παράλληλα, καλεί τις αρμόδιες αρχές να σεβαστούν τις διεθνείς και ευρωπαϊκές εγγυήσεις προστασίας των αιτούντων άσυλο.
GEOPOLITICO
Τουρκολιβυκό και καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: Η Άγκυρα απαιτεί έγκριση και απειλεί με αντίδραση – Τούρκοι διπλωμάτες προειδοποιούν για το κόστος
Αποκαλυπτικές είναι οι τοποθετήσεις Τούρκων διπλωματών, στρατιωτικών και αναλυτών στη δημοσιογράφο Μαρία Ζαχαράκη για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Ενώ η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλει προηγούμενη συνεννόηση για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές που διεκδικεί, πρώην στελέχη της τουρκικής διπλωματίας προειδοποιούν ότι η πολιτική επιτυχία με τη Λιβύη μπορεί να εξελιχθεί σε στρατηγική παγίδα.
Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης και η εκκρεμότητα γύρω από το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI), διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν περιορίζεται πλέον στις διεκδικήσεις που διατυπώνει η Τουρκία, αλλά επεκτείνεται στο μέχρι πού είναι διατεθειμένη να φτάσει η Άγκυρα για να τις επιβάλει στην πράξη.
Αυτό αναδεικνύεται στο δημοσίευμα της Μαρίας Ζαχαράκη στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο», όπου καταγράφονται οι εκτιμήσεις Τούρκων αξιωματούχων, πρώην διπλωματών και αναλυτών για τις συνέπειες του τουρκολιβυκού μνημονίου, τις πιθανές αντιδράσεις στο GSI και τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, προκύπτει μια κοινή θέση: η Τουρκία δεν σκοπεύει να αποδεχθεί τον αποκλεισμό της από διαδικασίες που αφορούν θαλάσσιες περιοχές τις οποίες θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της δικαιοδοσία.
Γιαϊτζί: «Σημαντικό πλήγμα» για τις ελληνικές θέσεις
Ο απόστρατος υποναύαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί, ο οποίος θεωρείται ένας από τους βασικούς εμπνευστές του τουρκολιβυκού μνημονίου, αντιμετωπίζει την επικύρωσή του από την ανατολική λιβυκή πλευρά ως εξέλιξη ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε στη Μαρία Ζαχαράκη, η απόφαση αποτελεί «σημαντικό πλήγμα» για την ελληνική αμφισβήτηση της συμφωνίας, καθώς, κατά την τουρκική ερμηνεία, ενισχύει τη θέση περί θαλάσσιας γειτνίασης Τουρκίας και Λιβύης.
Ο Γιαϊτζί επιμένει ότι η Κρήτη, η Κάσος, η Κάρπαθος, η Ρόδος και το Καστελλόριζο δεν μπορούν να ακυρώσουν τις αξιώσεις που προβάλλει η Άγκυρα με βάση τις ηπειρωτικές ακτές της.
Πρόκειται για την τουρκική επιχειρηματολογία που αμφισβητεί την επήρεια των ελληνικών νησιών στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και βρίσκεται στον πυρήνα της αντιπαράθεσης με την Αθήνα.
Πιο συγκρατημένος εμφανίζεται ο Ουγούρ Εκιντζί, ερευνητής του φιλοκυβερνητικού ινστιτούτου SETA.
Ο Τούρκος αναλυτής εκτιμά ότι η απόφαση της λιβυκής Βουλής δεν μεταβάλλει τη στρατηγική της Άγκυρας, προσφέρει όμως πρόσθετη πολιτική υποστήριξη στη θέση ότι τα νησιά δεν αποκτούν αυτομάτως πλήρη επήρεια κατά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι η εξέλιξη δεν επιλύει τις διαφορές στην Ανατολική Μεσόγειο. Αντίθετα, ενδέχεται να προκαλέσει νέες αντιπαραθέσεις, με εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεθνών επιχειρηματικών ομίλων.
Τούρκος πρώην διπλωμάτης: «Το χειρότερο δυνατό αποτέλεσμα για την Τουρκία»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση του Αϊντίν Σεζέρ, πρώην στελέχους του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών και επικριτή του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ο Σεζέρ αντιμετωπίζει την εξέλιξη με έντονο προβληματισμό, προειδοποιώντας ότι η επικύρωση του μνημονίου μπορεί να οδηγήσει σε διεθνή δικαστική αντιπαράθεση με την Ελλάδα και ενδεχομένως την Αίγυπτο.
«Από την πλευρά της Τουρκίας, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με το χειρότερο δυνατό αποτέλεσμα», δηλώνει.
Η ανησυχία του αφορά το ενδεχόμενο μιας δυσμενούς δικαστικής απόφασης, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρό προηγούμενο εις βάρος των τουρκικών θέσεων για την επήρεια των νησιών.
Ο ίδιος αποφεύγει να ολοκληρώσει δημόσια την εκτίμησή του για τις πιθανές συνέπειες, αναφέροντας ότι δεν έχει το θάρρος να περιγράψει τι θα μπορούσε να σημαίνει ένα αρνητικό αποτέλεσμα για την επιχειρηματολογία της Άγκυρας.
Επισημαίνει, πάντως, ότι η επικύρωση δεν συνεπάγεται αυτομάτως πρακτικές επιπτώσεις για την Ελλάδα, κάνοντας αναφορά και στην παρουσία αμερικανικών εταιρειών στον τομέα των ενεργειακών ερευνών.
Κουνεράλπ: Κίνδυνος νέας κρίσης όπως το 2020
Ανάλογο προβληματισμό εκφράζει ο Σελίμ Κουνεράλπ, πρώην Τούρκος διπλωμάτης, ο οποίος θεωρεί ότι η προσέγγιση της πλευράς Χαφτάρ με την Άγκυρα μπορεί τελικά να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα επιλύει.
Στο επίκεντρο της ανησυχίας του βρίσκεται η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και η πιθανότητα νέας κρίσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Κουνεράλπ παραπέμπει στα γεγονότα του 2020, όταν η παρουσία του τουρκικού ερευνητικού σκάφους «Ορούτς Ρέις» προκάλεσε σοβαρή ένταση με την Ελλάδα.
Εκτιμά ότι, εάν επιχειρηθεί η πρακτική εφαρμογή των τουρκικών διεκδικήσεων, ενδέχεται να ακολουθήσει νέος κύκλος αντιπαράθεσης, που θα μπορούσε να οδηγήσει και πάλι στην απόσυρση πλοίων από τις επίμαχες περιοχές.
Δεν αποκλείει, επίσης, την επαναφορά του ζητήματος σε διεθνές διπλωματικό και δικαστικό επίπεδο, με ενδεχόμενη συζήτηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και πρόταση παραπομπής στο Διεθνές Δικαστήριο.
Κατά την εκτίμησή του, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μακροχρόνια στασιμότητα.
Η ουσία της προειδοποίησής του είναι ότι η πολιτική αξιοποίηση του τουρκολιβυκού μνημονίου μπορεί να μετατραπεί σε διπλωματικό και νομικό κόστος για την ίδια την Τουρκία.
Το GSI στο επίκεντρο: Απαιτήσεις συνεννόησης με την Άγκυρα
Η δεύτερη παράμετρος της αντιπαράθεσης αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Το έργο του Great Sea Interconnector αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση, καθώς η Άγκυρα υποστηρίζει ότι τμήματα της σχεδιαζόμενης διαδρομής του βρίσκονται σε περιοχές που η ίδια θεωρεί τουρκική υφαλοκρηπίδα.
Ο Τζιχάτ Γιαϊτζί συνδέει ευθέως την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου με το μέλλον του έργου.
«Όχι, δεν είναι καθόλου σωστό να λέμε ότι η απόφαση αυτή της Λιβύης δεν θα επηρεάσει το έργο του καλωδίου», υποστηρίζει.
Μάλιστα, επεκτείνει την τουρκική επιχειρηματολογία, υποστηρίζοντας ότι, εφόσον η όδευση του καλωδίου περνά από περιοχές που το μνημόνιο αποδίδει στη λιβυκή υφαλοκρηπίδα, θα πρέπει να υπάρξει σχετική συνεννόηση με τη Λιβύη.
Η θέση αυτή επιχειρεί να συνδέσει δύο διαφορετικά ζητήματα: τη θαλάσσια οριοθέτηση Τουρκίας–Λιβύης και την υλοποίηση ενός ενεργειακού έργου μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η τουρκική πλευρά δεν περιορίζεται στην αμφισβήτηση των ελληνικών θέσεων, αλλά εγείρει αξιώσεις συμμετοχής στη διαδικασία υλοποίησης του έργου.
Θα υπάρξει στρατιωτική αντίδραση;
Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι τι θα πράξει η Τουρκία εάν η Ελλάδα προχωρήσει στις απαιτούμενες δραστηριότητες χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με την Άγκυρα.
Ο Οζάι Σεντίρ, διευθυντής σύνταξης της τουρκικής εφημερίδας «Μιλιέτ», αποφεύγει να προσδιορίσει τη μορφή μιας ενδεχόμενης αντίδρασης.
Αρκείται στη διαπίστωση ότι η τουρκική στάση είναι ήδη ξεκάθαρη, χωρίς να αποκλείει ή να προαναγγέλλει στρατιωτική κινητοποίηση.
Πιο σαφής είναι ο Ναμίκ Ταν, πρώην πρεσβευτής της Τουρκίας στην Ουάσιγκτον και στο Τελ Αβίβ και στέλεχος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Παρότι διαφωνεί με την κυβέρνηση Ερντογάν σε σειρά ζητημάτων, υιοθετεί την τουρκική απαίτηση προηγούμενης συνεννόησης για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές που διεκδικεί η Άγκυρα.
Ο Ταν θεωρεί αναπόφευκτη μια τουρκική αντίδραση εάν η Αθήνα προχωρήσει χωρίς την έγκριση που αξιώνει η Τουρκία.
Δεν διευκρινίζει, ωστόσο, εάν αυτή θα έχει διπλωματικό ή στρατιωτικό χαρακτήρα.
Η στάση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι η τουρκική αμφισβήτηση των ελληνικών θαλάσσιων δικαιωμάτων δεν περιορίζεται στο κυβερνών κόμμα του Ερντογάν.
Τι περιμένουν οι Τούρκοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες
Στο δημοσίευμα καταγράφεται επίσης η εκτίμηση ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να παρέμβει αποφασιστικά υπέρ της Αθήνας σε περίπτωση νέας κρίσης.
Ο Ουγούρ Εκιντζί θεωρεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιδιώξουν διπλωματική διαχείριση μιας ενδεχόμενης έντασης.
Ο Ναμίκ Ταν εκτιμά ότι η αμερικανική πλευρά θα διατηρήσει την παραδοσιακή της στάση, αποφεύγοντας την άμεση εμπλοκή σε διμερείς διαφορές Ελλάδας και Τουρκίας, ακόμη και όταν αυτές συνδέονται με το GSI.
Πρόκειται για εκτιμήσεις των Τούρκων συνομιλητών και όχι για επιβεβαιωμένη δέσμευση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο μέρος του τουρκικού διπλωματικού και αναλυτικού περιβάλλοντος αντιλαμβάνεται τον πιθανό ρόλο των ΗΠΑ.
Η Άγκυρα εγκλωβίζεται στις δικές της απαιτήσεις
Μια ακόμη παράμετρος προκύπτει από τις δημόσιες τοποθετήσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν.
Όπως υπενθυμίζεται στο δημοσίευμα, ο Φιντάν έχει θέσει ζήτημα προηγούμενης γραπτής γνωστοποίησης των ελληνικών δραστηριοτήτων.
Με αυτόν τον τρόπο, η Άγκυρα έχει διαμορφώσει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο απαιτήσεων, το οποίο δυσκολεύεται πλέον να εγκαταλείψει χωρίς πολιτικό κόστος.
Η τουρκική πλευρά βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με ένα δίλημμα που απορρέει από τη δική της στρατηγική.
Εάν επιμείνει στην πρακτική εφαρμογή των αξιώσεών της, κινδυνεύει να προκαλέσει νέα κρίση με την Ελλάδα και να επιβαρύνει τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Εάν, αντιθέτως, υποχωρήσει από τις δημόσια διατυπωμένες απαιτήσεις της, θα πρέπει να διαχειριστεί τις εσωτερικές πολιτικές συνέπειες.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι αυτός ο προβληματισμός δεν περιορίζεται στους επικριτές της κυβέρνησης Ερντογάν, αλλά αναγνωρίζεται, με διαφορετικές διατυπώσεις, από συνομιλητές που βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία του τουρκικού πολιτικού και διπλωματικού φάσματος.
Η επόμενη φάση της αντιπαράθεσης θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από τις κινήσεις που θα επιχειρηθούν στη θάλασσα.
Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν η Τουρκία θα επιχειρήσει να μετατρέψει τις διεκδικήσεις της σε τετελεσμένα και ποιο κόστος είναι διατεθειμένη να αναλάβει για να το πετύχει.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;