Γράφει ο Ταξίαρχος ε.α. Νικόλαος Μπόχτης

Η 28η Οκτωβρίου 1940 αποτελεί κομβικό σταθμό της Ελληνικής στρατιωτικής ιστορίας.

Στο Θέατρο Επιχειρήσεων Ηπείρου η VIII Μεραρχία, αμύνθηκε σθεναρά στην τοποθεσία Ελαίας-Καλαμά, αναχαίτισε τις υπέρτερες Ιταλικές δυνάμεις και αντεπιτέθηκε προελαύνοντας 50 χιλιόμετρα στην Βόρειο Ήπειρο, ανατρέποντας τον στρατηγικό σχεδιασμό της Ρώμης.

Η ένδοξη διαδρομή του υπόψη Σχηματισμού ξεκινά στους Βαλκανικούς Πολέμους, αποτελώντας πολύτιμη παρακαταθήκη για την 8η Μηχανοποιημένη Ταξιαρχία.

Ως ελάχιστη ένδειξη σεβασμού στους πεσόντες και τους άνδρες της VIII Mεραρχίας που κράτησαν ψηλά τις Πολεμικές Σημαίες, παρουσιάζεται η επιχειρησιακή της πορεία.

Έλληνες Στρατιώτες πριν την έφοδο στο Μπιζάνι ,1913. Πηγή ΓΕΣ.

Βαλκανικοί Πόλεμοι

Κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, την 22 Δεκεμβρίου 1912, συγκροτήθηκε στη Φιλιππιάδα η Μεραρχία Ηπείρου, η οποία την 11Ιανουαρίου 1913 μετονομάστηκε σε VIII Μεραρχία με την παρακάτω συγκρότηση:

15 Σύνταγμα Πεζικού(ΣΠ).

2o Σύνταγμα Ευζώνων(ΣΕ).

Ανεξάρτητο Σύνταγμα Κρητών.

Δύο Ορειβατικές Πυροβολαρχίες.

Η πρώτη επιχείρηση στην οποία συμμετείχε ήταν η νικηφόρα επίθεση κατά των Τουρκικών δυνάμεων στο Μπιζάνι, για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, από 10 έως 21 Φεβρουαρίου 1913.

Την 28Φεβρουαρίου του ίδιου έτους ξεκίνησε την προέλασή της προς τη Βόρειο Ήπειρο και απελευθέρωσε διαδοχικά, την 3 Μαρτίου 1913 το Δέλβινο και το Αργυρόκαστρο, την 5 Μαρτίου το Τεπελένι και την 18 Μαρτίου την Κλεισούρα και την Πρεμετή.

Την 23 Ιουνίου 1913 κινήθηκε προς τη Θεσσαλονίκη και από εκεί στην Καβάλα. Τμήματα της Μεραρχίας νικώντας τις Βουλγαρικές δυνάμεις απελευθέρωσαν διαδοχικά, την 9 Ιουλίου 1913 το Παρανέστι, την 11 Ιουλίου τη Χρυσούπολη, την 12 Ιουλίου τους Τοξότες, την 13 Ιουλίου την Ξάνθη και την 14 Ιουλίου την Κομοτηνή και τον Εχίνο.

1914-1940

Η Μεραρχία παρέμεινε στη Μακεδονία (Λαγκαδά) έως τον Ιούνιο του 1916, οπότε μεταστάθμευσε διαδοχικά στην Κέρκυρα, στην Πρέβεζα και στο Αγρίνιο. Επανήλθε στην Ήπειρο τον Ιούλιο του 1917 συγκροτούμενη από τα 10,15,24 και 32 Συντάγματα Πεζικού.

Το 1919 και το 1920 προέβη σε προπαρασκευαστικές ενέργειες για την ανακατάληψη της Βορείου Ηπείρου, αλλά τα σχέδια αναβλήθηκαν λόγω παρεμβάσεων των Μεγάλων Δυνάμεων.

Το 1920 τα 15 και 32 ΣΠ συμμετείχαν στη Μικρασιατική Εκστρατεία, με το πρώτο εξ αυτών, κατά την προέλαση προς την Πάνορμο, να απελευθερώνει το Μιχαλίτσι και την Κρεμαστή.

Από το 1922 έως το 1940, η VIII Μεραρχία παρέμεινε στα Ιωάννινα, με αποστολή την εξασφάλιση των συνόρων.

Οι επιχειρήσεις στην Ήπειρο, 28 Οκτωβρίου-13 Νοεμβρίου1940.Πηγή ΓΕΣ/ΔΙΣ.

Έπος 1940

Η κατάληψη της Αλβανίας από την Ιταλία, τον Απρίλιο του 1939, μετέβαλε το στρατηγικό περιβάλλον και η απειλή πολέμου άρχισε να αυξάνεται.

Ο Διοικητής της VIII Μεραρχίας, Υποστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος, αντιλήφθηκε την ανάγκη έγκαιρης αμυντικής οργάνωσης της τοποθεσίας Ελαίας-Καλαμά (Καλπάκι-Θεσπρωτία), η οποία παρά τις δυσχέρειες επιτεύχθηκε.

Την 5 Οκτωβρίου 1940, η Μεραρχία είχε ολοκληρώσει την επιστράτευση και είχε λάβει την προβλεπόμενη διάταξη.

Σύμφωνα με την απόφαση του Μεράρχου, το μείζον των δυνάμεων αναπτύχθηκε στο Καλπάκι με αποστολή να αμυνθεί άνευ ιδέας υποχωρήσεως και στη συνέχεια να αντεπιτεθεί.

Κατάσταση αντιπάλων – Διάταξη

Ιταλικές δυνάμεις

Στο XXV Σώμα Στρατού «Τσαμουριάς» υπάγονταν η 23η Μεραρχία «Φεράρα» στην περιοχή Μέρτζιανης-Πρεμετής, η 51η Μεραρχία «Σιένα» στην περιοχή Κονίσπολης – Δελβίνου – Αγίων Σαράντα, η 131η Τεθωρακισμένη Μεραρχία «Κενταύρων» στο Αργυρόκαστρο και Μεραρχία Ιππικού στην Κονίσπολη.

Συνολικά, διέθεταν 22 Τάγματα Πεζικού, 3 Συντάγματα Ιππικού, 61 πυροβολαρχίες και 90 άρματα μάχης με δύναμη περίπου 42.000 ανδρών.

Επιπλέον, στο Λεσκοβίκι, στον τομέα της Πίνδου, στάθμευε η 3η Μεραρχία Αλπινιστών «Τζούλια», με 5 Τάγματα Πεζικού, 7 Πυροβολαρχίες και Ίλη, συνολικής δύναμης περίπου 10.800 ανδρών.

Οι αεροπορικές δυνάμεις εκτιμώνται σε 400 αεροσκάφη (βομβαρδιστικά, διώξεως και παρατηρήσεως).

Ελληνικές δυνάμεις

Στη VIII Μεραρχία υπάγονταν το 10 ΣΠ στην Κέρκυρα, το 15 ΣΠ στα Ιωάννινα, το 24 ΣΠ στην Πρέβεζα και το 3/40 ΣΕ στην Άρτα. Η Μεραρχία ενισχύθηκε με το Στρατηγείο της ΙΙΙης Ταξιαρχίας Πεζικού, το 42 ΣΕ, το 39 ΣΕ και επιπλέον Μονάδες.

Συνολικά, διέθετε 15 Τάγματα Πεζικού, Ομάδα Αναγνωρίσεως(έφιππο Τάγμα) και 16 πυροβολαρχίες. Με δεδομένο ότι η δύναμη του Ελληνικού Στρατού στην μεθόριο με την Αλβανία (Ήπειρος- Δυτική Μακεδονία) ήταν 35.000 άνδρες, η VIII Mεραρχία εκτιμάται ότι διέθετε περίπου 18.000 άνδρες.

Στο Επταχώρι, εκτός της Περιοχής Ευθύνης της VIII Μεραρχίας, στάθμευε το Απόσπασμα Πίνδου, αποτελούμενο από το 51 ΣΠ (-) με 2 Τάγματα Πεζικού, Ίλη και Πυροβολαρχία, συνολικής δύναμης περίπου 2.000 ανδρών.

Στη Μεραρχία είχε διατεθεί ανεξάρτητο Σμήνος αεροσκαφών παρατηρήσεως.

Έλληνες Στρατιώτες πριν την έφοδο στο μέτωπο,1940.Πηγή Πολεμικό Μουσείο

Δευτέρα 28 Οκτωβρίου 1940

Την 28 05:30 Οκτωβρίου 1940, εκδηλώθηκε η Ιταλική επίθεση, με καταιγιστική προπαρασκευή πυροβολικού και έφοδο τμημάτων Πεζικού εναντίον των φυλακίων προκαλύψεως, τα οποία, αφού αρχικά αντιστάθηκαν, συμπτύχθηκαν. Από το πρώτο φως η εχθρική αεροπορία προσέβαλε αδιάκοπα και σε βάθος την Περιοχή Ευθύνης(ΠΕ) της Μεραρχίας.

Ταυτόχρονα, αποσπάσματα Μηχανικού εκτέλεσαν επιτυχώς τις σχεδιασμένες καταστροφές γεφυρών και οδών, πλην της γέφυρας Μπουραζανίου.

Οι φίλιες δυνάμεις επιβράδυναν τον εχθρό έως την 1 Νοεμβρίου στην κύρια αμυντική τοποθεσία Ελαίας-Καλαμά (Καλπάκι-Θεσπρωτία).

Την 2 Νοεμβρίου εκδηλώθηκε σφοδρή Ιταλική επίθεση, η οποία αποκρούστηκε σθεναρά σε ολόκληρη την ΠΕ της Μεραρχίας και την 8 του ιδίου μήνα η εχθρική δραστηριότητα εξασθένησε.

Την 9 Νοεμβρίου οι Ιταλικές δυνάμεις μετέπεσαν σε αμυντικές επιχειρήσεις.

Εν τω μεταξύ, ανατολικότερα, στον τομέα της Πίνδου, παρά την πείσμονα αντίσταση των περιορισμένων Ελληνικών δυνάμεων, αυτές συμπτύχθηκαν την 30Οκτωβρίου και οι Ιταλοί διείσδυσαν έως τα χωριά Φούρκα και τη Λυκόραχη. Παρά την αρχική δυσμενή εξέλιξη, κατόπιν ανασυγκρότησης και ενίσχυσης του Αποσπάσματος Πίνδου, εκδηλώθηκε αντεπίθεση την 1 Νοεμβρίου και έως την 13 Νοεμβρίου ανακαταλήφθηκε το εθνικό έδαφος.

Την 14 Νοεμβρίου η VIII Μεραρχία, με διαταγή του Α΄ Σώματος Στρατού, εκδήλωσε αντεπίθεση στο σύνολο του τομέα της. Με σκληρό αγώνα και καταδιώκοντας τον εχθρό, την 7Δεκεμβρίου αποκατέστησε το εθνικό έδαφος και εισήλθε στη Βόρειο Ήπειρο, καταλαμβάνοντας τα υψώματα 669 και Μπουράτο, καθώς και το χωριό Λιμπόχοβο.

Κατόπιν, λόγω απωλειών τέθηκε εφεδρεία του Α΄ Σώματος Στρατού(Α΄ΣΣ) έως την 30 Δεκεμβρίου 1940, οπότε εισήλθε εκ νέου στον αγώνα αντικαθιστώντας την IV Mεραρχία και αφού ανέλαβε διάφορες επιθετικές αποστολές στη Βόρειο Ήπειρο υπό δυσμενέστατες καιρικές συνθήκες, εγκαταστάθηκε αμυντικά νοτίως Τεπελενίου στο ύψωμα Κουρβελέσι.

Από 14 έως 16 Απριλίου 1941 η Μεραρχία θα δώσει την τελευταία μεγάλη μάχη στην τοποθεσία Νιβίτσα–Μάλι Σπατ και θα αντιμετωπίσει επιτυχώς τη σφοδρή επίθεση των Ιταλικών δυνάμεων.

Την 16Απριλίου 1941 λόγω της Γερμανικής εισβολής, διατάχθηκε η σύμπτυξή της, η οποία παρά την εχθρική πίεση, διεξήχθη με πειθαρχία σε διαδοχικές τοποθεσίες έως την Κακαβιά που αφίχθη την 20 Απριλίου.

Την 21 Απριλίου λόγω της ανακωχής, καθορίσθηκε η απόσυρση της Μεραρχίας νοτίως στo χωριό Κτίσματα, η οποία ολοκληρώθηκε την 28 Απριλίου1941 με την αποστράτευσή της στη Φιλιππιάδα.

Οι απώλειές την υπόψη περίοδο ήταν:

Νεκροί: 41 αξιωματικοί και 458 οπλίτες.

Τραυματίες: 74 αξιωματικοί και 2.255 οπλίτες.

Αγνοούμενοι: 84.

Παγόπληκτοι: 1.516.

Ιστορική Πολεμική Σημαία 3/40ΣΕ.Πηγή,Πολεμικό Μουσείο.

Εμφύλιος Πόλεμος 1945 – 1949

Την 18 Μαρτίου 1946, με διαταγή του ΓΕΣ, συγκροτήθηκε η Μεραρχία Εθνοφυλακής Κερκύρας, η οποία μετακινήθηκε στα Ιωάννινα και μετονομάστηκε σε VIII Μεραρχία.

Στη Μεραρχία υπήχθησαν από συγκροτήσεώς τους:

Η 74η Ταξιαρχία, με έδρα το Μεσολόγγι, αποτελούμενη από τα 627, 628 και 629Τάγματα Πεζικού (ΤΠ).

Η 75η Ταξιαρχία, με έδρα την Κόνιτσα, αποτελούμενη από τα 582, 583 και 584 ΤΠ.

Η 76η Ταξιαρχία, αρχικά ως 84 Στρατιωτική Περιοχή με έδρα την Πρέβεζα, αποτελούμενη από τα 581, 582, 611 και 625 ΤΠ.

Οι παραπάνω οργανικοί Σχηματισμοί της Μεραρχίας με μετακινήσεις των Στρατηγείων και των Μονάδων τους, μαζί με την 43 Ταξιαρχία, διεξήγαγαν σκληρούς αγώνες και συμμετείχαν, κατά περίπτωση, σε επιχειρήσεις, με σημαντικότερες τις ακόλουθες:

Μάχη Μετσόβου: 18-31 Οκτωβρίου 1947.

Μάχη Κόνιτσας: 25 Δεκεμβρίου 1947-7 Ιανουαρίου 1948.

Μάχες Μουργκάνας: 25 Φεβρουαρίου-5 Μαρτίου 1948 και 8-14 Σεπτεμβρίου 1948.

Μάχες Γράμμου: 2-30 Αυγούστου 1949.

Οι απώλειες την υπόψη περίοδο ήταν :

Νεκροί: 25 αξιωματικοί και 318 οπλίτες.

Τραυματίες: 95 αξιωματικοί και 957 οπλίτες.

Αγνοούμενοι: 248.

Μετά την εύρεση το 1971 πλησίον του χωρίου Τσαμαντά σε ομαδικό τάφο των σκελετών 120 εκτελεσθέντων ανδρών του 611ΤΠ που είχαν καταγραφεί ως αγνοούμενοι, οι προαναφερθείσες απώλειες διαφοροποιούνται ανάλογα λόγω του ότι αναφέρονται προγενέστερα, σύμφωνα με τον ΣΚ900-36(1966).

Άνδρες της 8ηςΜ/Π ΤΑΞ στην ΤΑΜΣ «Δυναμική Αντίδραση». Πηγή ΓΕΣ.

Παρόν και Μέλλον – 8η Μηχανοποιημένη Ταξιαρχία

Η ιστορική πορεία της VIII Μεραρχίας συνεχίστηκε με διαδοχικές οργανωτικές μεταβολές και τον Μάρτιο του 2014 αναδιοργανώθηκε σε 8η Μηχανοποιημένη Ταξιαρχία, 8 Μ/Π ΤΑΞ «VIII ΜΠ ΗΠΕΙΡΟΥ».

Η 8η Μ/Π ΤΑΞ διατηρεί την έδρα της στα Ιωάννινα και το Στρατηγείο της στο ιστορικό κτίριο που στεγαζόταν το αντίστοιχο της VIII Mεραρχίας το 1913 και το 1940, ενώ το έμβλημά της απεικονίζει ταύρο σε στεφάνη δρυός και φέρει την επιγραφή ΟΧΙ.

Κύρια αποστολή της, σύμφωνα με δημοσίευμα του ΓΕΣ, είναι η εξασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας της περιοχής της Ηπείρου, της νήσου Κέρκυρας, των Παξών και των Διαποντίων νήσων. H υπόψη αποστολή μεταξύ άλλων υλοποιείται με μόνιμη ή περιοδική επάνδρωση Επιτηρητικών Φυλακίων από τους Οθωνούς έως το Πληκάτι.

Η γεωστρατηγική θέση της Ηπείρου, λόγω της γειτνίασης με την Αλβανία, την εγγύτητά στα Δυτικά Βαλκάνια, των οδικών αξόνων, των λιμένων και των Διαποντίων Νήσων, αναδεικνύει διαχρονικά τον ιδιαίτερο ρόλο της περιοχής καθιστώντας την ευαίσθητη για την εθνική άμυνα και ασφάλεια.

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας σε επίσκεψη του την 1Φεβρουαρίου2025 στο Στρατηγείο της 8ης Μ/Π ΤΑΞ, δήλωσε ότι στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030» επιδιώκεται η δημιουργία ευέλικτου Σχηματισμού, με σύγχρονο εξοπλισμό και ισχύ πυρός, ικανό να ανταποκρίνεται στις νέες μορφές απειλών, παραδοσιακών και υβριδικών, αποτελώντας δύναμη αποτροπής που διαφυλάττει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

Επιτηρητικό Φυλάκιο Οθωνών. Πηγή ΓΕΕΘΑ.

Η εκπαίδευση του προσωπικού, η προσαρμογή των μέσων και των διαδικασιών στις νέες επιχειρησιακές απαιτήσεις αποτελούν εχέγγυα για την εκτέλεση της αποστολής. Σε αυτό το πλαίσιο βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες δημιουργίας πρότυπου ΚΕΝ με αίθουσες εξομοιωτών βολής, χειρισμού drones /FPV και σύγχρονες εγκαταστάσεις διαβίωσης.

Παράλληλα, η οργανωμένη και εκπαιδευμένη Εφεδρεία σε συνέργεια με την δυναμική Εθνοφυλακή και τη συχνή εκτέλεση ΤΑΜΣ με μεγάλη συμμετοχή, ενισχύουν περαιτέρω την επιχειρησιακή ικανότητα.

Η συνδρομή στην Πολιτική Προστασία, η καταστροφή από τους πυροτεχνουργούς ανευρεθέντων πυρομαχικών, η διάθεση ιατρών και άλλες δράσεις στην παραμεθόριο, αναδεικνύουν τον κοινωνικό ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων και ενισχύουν τους διαχρονικούς δεσμούς της 8ης Μ/Π ΤΑΞ με την κοινωνία της Ηπείρου και της Κέρκυρας.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη διατήρηση και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης με εκσυγχρονισμό των Στρατιωτικών Μουσείων Βαλκανικών Πολέμων και Καλπακίου και την εφαρμογή ψηφιακής περιήγησης, τη συντήρηση των υφιστάμενων και ανέγερση νέων μνημείων. Την 21Νοεμβρίου 2025 στο Στρατηγείο της 8ηςΜ/Π ΤΑΞ πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια των προτομών του Ταγματάρχη Βελισσαρίου και του Υποστρατήγου Κατσιμήτρου, εμβληματικών ηρώων του 1912 και του 1940.

Η ιστορία της VIII Μεραρχίας δεν αποτελεί απλώς αναδρομή σε ένδοξες σελίδες του παρελθόντος αλλά παρακαταθήκη ευθύνης, προσφοράς και συνέχειας.

Η 8η Μηχανοποιημένη Ταξιαρχία, διατηρώντας ζωντανή αυτή την παρακαταθήκη, αντιμετωπίζει αποφασιστικά τις σύγχρονες προκλήσεις με συνεχή προσαρμογή στις επιχειρησιακές απαιτήσεις, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της ιστορικής της πορείας.

Ο σεβασμός της παράδοσης δεν εξαντλείται στην απόδοση τιμής στους πεσόντες, αποτελεί καθημερινή ευθύνη για την εκπαίδευση, την ετοιμότητα, την προσφορά στην κοινωνία και την προσήλωση στην αποστολή για την Πατρίδα.

Πηγές

ΥΠΕΘΑ, Επίσκεψη ΥΕΘΑ Ν. Δένδια στα Ιωάννινα, 1 Φεβρουαρίου 2025.

Στρατιωτικός Κανονισμός 900-38, Η Ιστορία της VIIIΜεραρχίας,ΓΕΣ,1966.

Αντιστρατήγου ε.α. Κατσιμήτρου Χαρ. Η Ήπειρος Προμαχούσα, ΓΕΣ, 1982.

Επίτομη Ιστορία του Ελληνοϊταλικού και Ελληνογερμανικού Πολέμου 1940–1941 – Επιχειρήσεις Στρατού Ξηράς, ΓΕΣ/ΔΙΣ, 1985.

Αρχεία Εμφυλίου Πολέμου(1944-1949), τόμοι 8,9 και13-16,ΓΕΣ/ΔΙΣ,1998.

Περιοδική Έκδοση, Στρατός και Ενημέρωση, τεύχος 44,ΓΕΣ/Δ3,2017.

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμοι ΙΕ΄και ΙΣΤ΄, Εκδοτική Αθηνών, 2008.

Άρθρο Υπτγου ε.α.Ζαρκάδα Νικ,Η κατάληψη της Μουργκάνας,ΕΑΑΣ,2022.

Αρχική φωτογραφία: Στρατηγείο 8ης Μ/Π ΤΑΞ. Πηγή, Ηπειρωτικός Αγών,2025.

Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος

Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος

E-mail: konmpalo@gmail.com

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Vb87C9m2Jl8HfqccYV1y

Μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του Υπουργού Εξωτερικών κ. Γιώργου Γεραπετρίτη, ότι οι εργασίες για την υλοποίηση του Great Sea Interconnector (GSI) θα επανεκκινήσουν και δεδομένων των αντιδράσεων που έχει ήδη εκδηλώσει η Τουρκία, το έργο εισέρχεται σε μια νέα φάση.

Το κρίσιμο ζήτημα πλέον δεν είναι μόνο η πολιτική και διπλωματική αντιπαράθεση γύρω από το έργο, αλλά το πώς θα διαχειριστεί η Ελλάδα το ενδεχόμενο η τουρκική αμφισβήτηση να μεταφερθεί από το επίπεδο των δηλώσεων στο επιχειρησιακό πεδίο.

Συνεπώς, τι θα κάνει η Ελλάδα αν η Τουρκία παρεμποδίσει τις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Ελλάδας;

Το ερώτημα αυτό έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, διότι η ουσία της στρατηγικής σχεδίασης και διαχείρισης μιας εθνικής κρίσης δεν βρίσκεται μόνο στην ικανότητα πρόβλεψης του τρόπου με τον οποίο μπορεί να κινηθεί ο αντίπαλος, ούτε στην ύπαρξη ενός προκαθορισμένου σχεδίου αντίδρασης, μόνο στο στρατιωτικό επίπεδο.

Βρίσκεται κυρίως, στην ύπαρξη ενός συστήματος το οποίο είναι σε θέση να λειτουργήσει αποτελεσματικά υπό διαφορετικά επίπεδα έντασης και διαφορετικά σενάρια εξέλιξης της κρίσης, προσαρμόζοντας έγκαιρα τις αποφάσεις και τα διαθέσιμα εργαλεία του στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να μπορεί να εντοπίσει έγκαιρα τις πρόδρομες ενδείξεις και τους δείκτες έγκαιρης προειδοποίησης μιας ενδεχόμενης κρίσης, να επαληθεύσει τι πραγματικά συμβαίνει, να αξιολογήσει την πρόθεση του αντιπάλου και το επίπεδο της απειλής, να υποστηρίξει τη λήψη έγκαιρων στρατηγικών αποφάσεων και να διαχειριστεί την κλιμάκωση χωρίς να χαθεί ο έλεγχος της κατάστασης.

Συνεπώς, η στρατηγική ετοιμότητα δεν προϋποθέτει μόνο την ακριβή πρόβλεψη της επόμενης κίνησης του αντιπάλου, αλλά την ύπαρξη ενός συστήματος που μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά περισσότερες από μία πιθανές εξελίξεις.

Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική σε ένα περιβάλλον ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, όπου μια δήλωση, μια NAVTEX, μια διπλωματική διαμαρτυρία ή ακόμη και μια επιχειρησιακή κίνηση στη θάλασσα μπορεί να αυξήσει την ένταση, χωρίς κατ’ ανάγκη να σημαίνει ότι έχει ήδη εκδηλωθεί κρίση.

Επομένως, το πρώτο βήμα ενός αποτελεσματικού συστήματος διαχείρισης κρίσεων δεν είναι η αντίδραση, αλλά η έγκαιρη αξιολόγηση του γεγονότος και η αποτίμηση του σχετικά με το εάν, και σε ποιο βαθμό, αυτό μεταβάλλει το επίπεδο της κρίσης.

Κατά τη φάση της αξιολόγηση της κατάστασης θα πρέπει να αξιολογηθεί:

• Ποιο ακριβώς είναι το γεγονός;

• Ποιος το προκάλεσε;

• Πρόκειται για πολιτικό μήνυμα, επιχειρησιακή προειδοποίηση ή πραγματική παρεμπόδιση;

• Ποια είναι η πρόθεση;

• Ποιο είναι το επίπεδο του κινδύνου;

• Σε ποιο σημείο ένα επεισόδιο μετατρέπεται σε κρίση;

Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα πρέπει να έχει δοθεί πριν από την κρίση και όχι κατά τη διάρκειά της.

Υπό το ανωτέρω πρίσμα, στην περίπτωση επανέναρξης των εργασιών για το GSI, το πρώτο λάθος που θα μπορούσε να γίνει στη διαχείριση μιας πιθανής κρίσης, θα ήταν να μην γίνει σωστή αξιολόγηση της κατάστασης και να θεωρηθεί ότι κάθε τουρκική αντίδραση συνιστά αυτομάτως κρίση.

Πρέπει να γίνει κατανοητό, ότι η παρεμπόδιση του έργου από μέρους της Τουρκίας, ως επιχειρησιακό γεγονός, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει εκδηλωθεί εθνική κρίση.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι το επίπεδο της παρεμπόδισης, η ένταση, η διάρκεια, οι συνθήκες υπό τις οποίες εκδηλώνεται και κυρίως, η δυνατότητα ελέγχου της κατάστασης και της κλιμάκωσης.

Βάσει της αξιολόγησης των ανωτέρω δεδομένων θα πρέπει να γίνει η λήψη στρατηγικών αποφάσεων σχετικά με τη διαχείριση της κρίσης.

Θα πρέπει δηλαδή, να προσδιοριστεί ποιος είναι ο επιδιωκόμενος πολιτικός και στρατηγικός στόχος (ΑΝΣΚ) και ποιο μείγμα διπλωματικών, επιχειρησιακών, νομικών και επικοινωνιακών εργαλείων απαιτείται για την επίτευξή του.

Η αντίδραση επομένως, δεν πρέπει να αποτελεί αυτόματο αποτέλεσμα της κλιμάκωσης, αλλά επιλογή που υπηρετεί συγκεκριμένο πολιτικό και στρατηγικό σκοπό.

Τέλος, κάθε σχέδιο διαχείρισης κρίσης πρέπει να περιλαμβάνει εξαρχής μηχανισμούς αποκλιμάκωσης και εξόδου από την κρίση, καθώς και διαδικασίες αξιολόγησης και αποτίμησης της κρίσης με στόχο την αξιοποίηση των διδαγμάτων και την ενίσχυση της εθνικής ανθεκτικότητας.

Συνεπώς, θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τους λήπτες αποφάσεων στην Ελλάδα, ότι η έναρξη μιας κρίσης ή σύγκρουσης στο επιχειρησιακό πεδίο χωρίς σαφή αντίληψη για το πώς και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να τερματιστεί, μπορεί να οδηγήσει σε μια δυναμική κλιμάκωσης που είναι πολύ δυσκολότερο να ελεγχθεί από ότι αρχικά εκτιμήθηκε.

Επιπλέον, θα πρέπει να καθοριστούν τα επίπεδα αντίδρασης βάσει των ορίων κλιμάκωσης, ώστε η εξέλιξη της κρίσης να μην οδηγεί αυτομάτως σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, αλλά να αντιμετωπίζεται μέσα από μια προοδευτική και ελεγχόμενη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Για παράδειγμα, διαφορετική διαχείριση απαιτεί μια τουρκική δημόσια δήλωση, μια NAVTEX, η ανάπτυξη ναυτικών μονάδων, η παρουσία πολεμικού πλοίου κοντά σε ερευνητικό σκάφος, μια επικίνδυνη προσέγγιση ή παρενόχληση, η πραγματική παρεμπόδιση των εργασιών και ένα ατύχημα ή ένα θερμό επεισόδιο.

Συνεπώς, η Ελλάδα χρειάζεται ένα ολιστικό και κλιμακωτό σύστημα σχεδίων και επιλογών, με σαφή κριτήρια ενεργοποίησης που θα βασίζεται στη λογική ότι όσο αυξάνεται η ένταση, πρέπει να προσαρμόζεται αντίστοιχα και η ένταση της αντίδρασης, χωρίς όμως η προσαρμογή αυτή να οδηγεί σε αυτόματη ή ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.

Στο πλαίσιο αυτό, είναι χρήσιμο να αξιολογηθούν τα πιθανά σενάρια αντίδρασης της Τουρκίας στην επανέναρξη των εργασιών για τον GSI.

Συγκεκριμένα, οι πιθανές επιλογές της Άγκυρας ανάλογα με το βαθμό έντασης είναι:

Σενάρια χαμηλής έντασης:

• Ρητορική κλιμάκωση μέσω δηλώσεων πολιτικών και στρατιωτικών αξιωματούχων και απαίτηση «προηγούμενου συντονισμού» με την Τουρκία για κάθε εργασία έρευνας ή πόντισης καλωδίου.

• Επικοινωνιακή προσπάθεια σύνδεσης του GSI με τις ευρύτερες τουρκικές θέσεις για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

• Έκδοση NAVTEX που θα χαρακτηρίζουν τις περιοχές πόντισης ως «παράνομες» επειδή επικαλύπτουν την τουρκική υφαλοκρηπίδα.

• Διπλωματικές διαμαρτυρίες στις εταιρείες κατασκευής και στις κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου, με στόχο την άσκηση πολιτικής πίεσης και προσπάθεια να παρουσιαστεί η Ελλάδα ως παραβάτης του διεθνούς δικαίου.

• Άσκηση πίεσης στα στελέχη των ξένων επενδυτών και κατασκευαστών με απειλές για αποκλεισμό τους από μελλοντικά ενεργειακά ή εμπορικά έργα εντός της Τουρκίας.

Σενάρια μεσαίας έντασης:

• Παρενοχλήσεις ελληνικών ή άλλων πλοίων που συμμετέχουν στις εργασίες, με ναυτικές ή εναέριες μονάδες και τη μετάδοση «οδηγιών αποχώρησης», υποστηρίζοντας ότι τα πλοία βρίσκονται σε τουρκική υφαλοκρηπίδα.

• Πρακτικές παρεμπόδισης (Risk Maneuvers) με παρεμβολές στις επικοινωνίες, επικίνδυνους ελιγμούς ή δημιουργία ναυτικού συνωστισμού γύρω από το πλοίο που εκτελεί τις εργασίες, ώστε να αυξηθεί το ασφαλιστικό και επιχειρησιακό ρίσκο για την εταιρεία, εξαναγκάζοντάς την σε προσωρινή αναστολή εργασιών.

• Ανάπτυξη τουρκικών ερευνητικών ή άλλων πλοίων σε παρακείμενες περιοχές, με στόχο τη δημιουργία επιχειρησιακής πίεσης και αμφισβήτησης.

• Ενίσχυση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή χωρίς άμεση πρόκληση θερμού επεισοδίου.

• Έκδοση αντι-NAVTEX από την Τουρκία που θα δεσμεύει τις ίδιες περιοχές για δήθεν «στρατιωτικές ασκήσεις», επιχειρώντας να δημιουργήσει τεχνητό συνωστισμό και κίνδυνο ατυχήματος.

• Συνδυασμός επιχειρησιακών ενεργειών με διπλωματικές και επικοινωνιακές κινήσεις, ώστε να αυξηθεί το κόστος συνέχισης των εργασιών.

Σενάρια υψηλής έντασης:

• Σημαντική ενίσχυση της τουρκικής ναυτικής και αεροπορικής παρουσίας στην περιοχή.

• Άμεση επιχειρησιακή παρεμπόδιση των εργασιών μέσω ανάπτυξης πολεμικών πλοίων που θα απαιτούν την άμεση αποχώρηση του πλοίου που υλοποιεί την πόντιση καλωδίου υπό την απειλή χρήσης ισχύος.

• Επικίνδυνες προσεγγίσεις ή άλλες ενέργειες που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο ατυχήματος ή θερμού επεισοδίου (π.χ. παρενόχληση από τουρκικά drones / αεροσκάφη).

• Ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου σε θαλάσσιο ή εναέριο επίπεδο, το οποίο θα μπορούσε να μετατρέψει ένα αρχικά επιχειρησιακό ζήτημα σε ευρύτερη ελληνοτουρκική κρίση.

• Γεωπολιτική κλιμάκωση ευρείας κλίμακας με μια γενικευμένη κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τα παραπάνω σενάρια δεν αποτελούν υποχρεωτικά γραμμική ακολουθία κλιμάκωσης, καθώς η Τουρκία θα μπορούσε να επιλέξει διαφορετικό επίπεδο αντίδρασης, να συνδυάσει εργαλεία ή να μεταβεί από ένα επίπεδο σε άλλο, ανάλογα με τις συνθήκες και την εξέλιξη της κατάστασης.

Η επιλογή της αντίδρασης θα μπορούσε να επηρεαστεί από την ελληνική στάση, το εκτιμώμενο κόστος και όφελος κάθε επιλογής, την εσωτερική δυναμική στην Τουρκία, καθώς και από τη στάση της Ε.Ε., των ΗΠΑ, της Γαλλίας, του Ισραήλ και άλλων εμπλεκόμενων παραγόντων.

Παράλληλα, η ευρωπαϊκή διάσταση του GSI, η χρηματοδότηση και η συμμετοχή διεθνών επενδυτών και εταιρειών μπορούν να αυξήσουν το πολιτικό, διπλωματικό και οικονομικό κόστος μιας ενδεχόμενης παρεμπόδισης, χωρίς όμως να αποκλείουν την εκδήλωση κρίσης.

Επομένως, η Ελλάδα θα πρέπει να είναι σε θέση να διαχειριστεί ένα εύρος πιθανών αντιδράσεων, από την απλή διπλωματική και επικοινωνιακή πίεση μέχρι την επιχειρησιακή παρεμπόδιση και στη δυσμενέστερη περίπτωση, ένα θερμό επεισόδιο.

Στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται ενιαίος μηχανισμός συντονισμού και λήψης αποφάσεων, με σαφή πολιτική καθοδήγηση και συνεχή σύνδεση του πολιτικού επιπέδου με το επιχειρησιακό.

Ειδικότερα, η Ελλάδα θα πρέπει να είναι σε θέση να κινηθεί ταυτόχρονα σε πολλαπλά επίπεδα, προσαρμόζοντας τα διαθέσιμα μέσα και τους συντελεστές ισχύος της, ανάλογα με το επίπεδο και τη μορφή της τουρκικής αντίδρασης.

Συγκεκριμένα, η ελληνική στρατηγική αντίδραση θα πρέπει να αναπτυχθεί σε πέντε αλληλοσυμπληρούμενους άξονες όπως:

1. Επιχειρησιακή ετοιμότητα και αποτροπή:

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, απαιτείται αξιόπιστο σύστημα επιτήρησης, προστασίας και ετοιμότητας, με σαφή κριτήρια ενεργοποίησης ανάλογα με το επίπεδο κλιμάκωσης.

Παράλληλα, απαιτείται συντονισμός με την Κυπριακή Δημοκρατία και τους εμπλεκόμενους φορείς για την προστασία του προσωπικού, των πλοίων και των κρίσιμων υποδομών του έργου.

Εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν, θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα ενίσχυσης της επιχειρησιακής παρουσίας, κατά προτεραιότητα με ελληνικές δυνάμεις και, όπου αυτό είναι εφικτό και αποφασιστεί στο πλαίσιο των υφιστάμενων διμερών, ευρωπαϊκών ή συμμαχικών σχημάτων, με δυνάμεις της Γαλλίας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

2. Διπλωματική και ευρωπαϊκή θωράκιση:

Η Ελλάδα θα πρέπει να αξιοποιήσει τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του GSI και να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια παρεμπόδισης του έργου δεν θα αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ένα ακόμη επεισόδιο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, αλλά θα αξιολογείται και ως ζήτημα που αφορά την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, τη διασυνδεσιμότητα και την προστασία ευρωπαϊκών στρατηγικών υποδομών.

Στο πλαίσιο αυτό, η έγκαιρη ενημέρωση και ο συντονισμός με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, καθώς και με τις χώρες που έχουν άμεσο ενδιαφέρον για την υλοποίηση του έργου, μπορούν να αυξήσουν το διπλωματικό και πολιτικό κόστος μιας ενδεχόμενης παρεμπόδισης.

3. Νομική θωράκιση:

Η Ελλάδα θα πρέπει να διαθέτει εξαρχής τεκμηριωμένη νομική θέση, η οποία να μπορεί να υποστηρίξει τη νομιμότητα των ενεργειών της και να αντιμετωπίσει τις τουρκικές αιτιάσεις τόσο σε διμερές όσο και σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Η νομική προετοιμασία δεν αποτελεί, επομένως, απλώς εργαλείο αντίδρασης μετά την εκδήλωση της κρίσης. Αποτελεί στοιχείο της ίδιας της στρατηγικής ετοιμότητας.

4. Στρατηγική Επικοινωνία:

Η επικοινωνιακή διαχείριση θα πρέπει να λειτουργεί παράλληλα με τη διπλωματική και επιχειρησιακή διαχείριση.

Βασικός στόχος δεν θα πρέπει να είναι η επικοινωνιακή αντιπαράθεση με την Τουρκία, αλλά η διαμόρφωση του ερμηνευτικού πλαισίου μέσα στο οποίο θα αξιολογηθεί η κρίση και οι ενδεχόμενες τουρκικές ενέργειες εφόσον εκδηλωθούν, σε σχέση με τις ευρωπαϊκές υποδομές, την ενεργειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το βασικό μήνυμα θα πρέπει να στηρίζεται σε τέσσερις άξονες:

Ευρωπαϊκή υποδομή – διεθνές δίκαιο – ενεργειακή ασφάλεια – περιφερειακή σταθερότητα.

Με τον τρόπο αυτό, η Ελλάδα θα πρέπει να αποφύγει τη διμεροποίηση του GSI και να αναδεικνύει συνεχώς ότι η υλοποίηση του έργου αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής προσπάθειας για την ενίσχυση της ενεργειακής διασυνδεσιμότητας και ανθεκτικότητας.

5. Συντονισμός με εταίρους και συμμάχους:

Απαιτείται έγκαιρος συντονισμός με την Κυπριακή Δημοκρατία, τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τις χώρες που έχουν άμεσο στρατηγικό ή οικονομικό ενδιαφέρον για την περιοχή και το έργο.

Η συνεργασία αυτή δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως μέσο δημιουργίας ενός «κοινού μετώπου» απέναντι στην Τουρκία, αλλά ως μηχανισμός συντονισμού πολιτικών, διπλωματικών, νομικών και επιχειρησιακών επιλογών.

Η εμπλοκή διεθνών επενδυτών και εταιρειών, καθώς και η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και θεσμική στήριξη του έργου, μπορούν παράλληλα να αυξήσουν το πολιτικό και οικονομικό κόστος μιας ενδεχόμενης παρεμπόδισης.

Με τον συνδυασμό των ανωτέρω μέτρων, η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει την αποτρεπτική αξιοπιστία της, να περιορίσει τα περιθώρια ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης και να αυξήσει τις διαθέσιμες επιλογές της σε περίπτωση που η κρίση κλιμακωθεί.

Συνεπώς, η ελληνική στρατηγική δεν θα πρέπει να βασίζεται στην επιλογή ενός μόνο εργαλείου, αλλά σε ένα ολιστικό μείγμα αποτροπής, διπλωματίας, νομικής προετοιμασίας, επιχειρησιακής ετοιμότητας και Στρατηγικής Επικοινωνίας, το οποίο θα μπορεί να προσαρμόζεται ανάλογα με το επίπεδο της κρίσης.

Εν κατακλείδι, η επανέναρξη των εργασιών για τον GSI δεν σημαίνει ότι μια νέα κρίση είναι αναπόφευκτη γι’ αυτό, η Ελλάδα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για το ενδεχόμενο μιας κρίσης και κυρίως, για περισσότερες από μία μορφές και επίπεδα εξέλιξής της.

Γιατί, η πραγματική στρατηγική ετοιμότητα δεν μετριέται από το πόσο καλά γνωρίζουμε τι μπορεί να κάνει ο αντίπαλος, αλλά από το πόσο καλά μπορούμε να διαχειριστούμε αυτό που τελικά θα συμβεί.

Στον GSI, επομένως, η πρόκληση για την Ελλάδα δεν είναι μόνο να προστατεύσει ένα ευρωπαϊκό έργο.

Είναι να διασφαλίσει ότι, εφόσον προκύψει κρίση, θα διαθέτει τις πολιτικές, διπλωματικές, νομικές, επιχειρησιακές και επικοινωνιακές επιλογές για να τη διαχειριστεί, να ελέγξει την κλιμάκωση και να διατηρήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων.

Κοντολογίς, η επιτυχία για την Ελλάδα σε μια ενδεχόμενη τουρκική αντίδραση για τον GSI, δεν θα κριθεί από το εάν θα αποδείξει ότι μπορεί να κλιμακώσει.

Θα κριθεί από το εάν μπορεί να διαχειριστεί την κρίση χωρίς να χάσει τον έλεγχο της κλιμάκωσης, να προστατεύσει το έργο και τα συμφέροντά της, να διατηρήσει την ευρωπαϊκή διάσταση του GSI και να οδηγήσει την κατάσταση από την κρίση ξανά στη σταθερότητα.

Μια σημαντική εξέλιξη βρίσκεται σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή, καθώς η Αίγυπτος δηλώνει έτοιμη να παράσχει στρατιωτική υποστήριξη στη Σαουδική Αραβία, εφόσον της ζητηθεί, με φόντο την κλιμάκωση των επιθέσεων των Χούθι.

Ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι ζήτησε από το κοινοβούλιο να εξετάσει την παροχή εξουσιοδότησης στις αιγυπτιακές Ένοπλες Δυνάμεις, προκειμένου να μπορούν να συνδράμουν στην άμυνα της Σαουδικής Αραβίας.

Η απόφαση συνδέεται με το νέο κύμα επιθέσεων των ανταρτών της Υεμένης εναντίον σαουδαραβικών στόχων και την αυξανόμενη ανησυχία για την ασφάλεια της περιοχής.

Σύμφωνα με το Reuters, οι κοινοβουλευτικές συζητήσεις συνεχίζονταν στις 19 Οκτωβρίου. Δεν είχε επιβεβαιωθεί τελική εξουσιοδότηση στρατιωτικής ανάπτυξης.

Οι Χούθι χτυπούν τη Σαουδική Αραβία

Η ένταση κλιμακώθηκε ύστερα από επιθέσεις κατά σημαντικών σαουδαραβικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων του διεθνούς αεροδρομίου του Ριάντ και ενεργειακών υποδομών.

Οι επιθέσεις προκάλεσαν ανθρώπινες απώλειες, τραυματισμούς και προβλήματα στις αεροπορικές μεταφορές.

Η στοχοποίηση του Ριάντ και των ενεργειακών εγκαταστάσεων δείχνει ότι η σύγκρουση στην Υεμένη μπορεί να επηρεάσει άμεσα την οικονομική και εσωτερική ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας.

Η απόφαση του Καΐρου

Η Αίγυπτος διατηρεί στενές στρατηγικές και οικονομικές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία.

Οι δύο χώρες είχαν συνεργαστεί και στο παρελθόν στο πλαίσιο της στρατιωτικής επέμβασης στην Υεμένη, η οποία ξεκίνησε το 2015.

Η νέα αιγυπτιακή τοποθέτηση δεν σημαίνει ότι αιγυπτιακά στρατεύματα έχουν ήδη αναπτυχθεί σε σαουδαραβικό έδαφος.

Σημαίνει ότι το Κάιρο επιδιώκει να διαθέτει τη θεσμική δυνατότητα να ανταποκριθεί σε πιθανό σαουδαραβικό αίτημα.

Ανάλογα με τις ανάγκες του Ριάντ και τη μορφή της συμφωνίας, μια τέτοια συνδρομή θα μπορούσε να αφορά την προστασία υποδομών, την αεράμυνα, την ανταλλαγή πληροφοριών ή τη ναυτική ασφάλεια.

Στο προσκήνιο Τουρκία και Πακιστάν

Η αιγυπτιακή κινητικότητα αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον εξαιτίας της αμυντικής συνεργασίας Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν.

Στις 7 Οκτωβρίου, το Reuters μετέδωσε ότι η Τουρκία παρείχε τεχνική και αμυντική υποστήριξη προς τη Σαουδική Αραβία.

Στη συμφωνία που αναφέρεται ως «Mecca Joint Defence Agreement» προβλέπεται μηχανισμός κοινής αμυντικής συνεργασίας ανάμεσα στα τρία κράτη.

Η Άγκυρα φέρεται να συνδράμει με στρατιωτικό εξοπλισμό, συστήματα αεράμυνας, τεχνογνωσία για μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ανταλλαγή πληροφοριών.

Ωστόσο, κατά τον χρόνο του δημοσιεύματος, η Τουρκία δεν είχε ακόμη ολοκληρώσει την κοινοβουλευτική κύρωση της συμφωνίας.

Η Ερυθρά Θάλασσα ως γεωστρατηγικό πεδίο

Το διακύβευμα ξεπερνά την ίδια τη Σαουδική Αραβία.

Η Ερυθρά Θάλασσα και τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποτελούν κρίσιμες θαλάσσιες οδούς για τις εμπορικές μεταφορές μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.

Η ασφάλεια της περιοχής επηρεάζει άμεσα τη Διώρυγα του Σουέζ, από την οποία η Αίγυπτος αντλεί σημαντικά οικονομικά έσοδα.

Οι επιθέσεις των Χούθι και οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα δημιουργούν επομένως και αιγυπτιακό εθνικό συμφέρον για την αποκατάσταση της ασφάλειας.

Η συμμετοχή της Τουρκίας και του Πακιστάν στη στρατιωτική υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας δημιουργεί παράλληλα νέα δεδομένα για την περιφερειακή συνεργασία.

Για το Κάιρο, η στρατιωτική κινητοποίηση αποτελεί τρόπο ενίσχυσης της σχέσης του με το Ριάντ, αλλά και διατήρησης του δικού του ρόλου στην ασφάλεια της Ερυθράς Θάλασσας.

Το ερώτημα είναι εάν η νέα πραγματικότητα θα οδηγήσει σε συντονισμό των περιφερειακών δυνάμεων ή σε ανταγωνισμό για την πολιτική και στρατιωτική επιρροή.

Η απάντηση θα επηρεάσει τις ισορροπίες από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τον Περσικό Κόλπο.