Τις προθέσεις της απέναντι στο έργο Great Sea Interconnector έδειξε από την πρώτη στιγμή η Άγκυρα, προχωρώντας σε παρέμβαση μέσω πολεμικού πλοίου προς το γαλλικής σημαίας ερευνητικό Abeille Marengo, το οποίο πραγματοποιεί εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Το περιστατικό σημειώθηκε την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026, όταν το γαλλικό πλοίο βρέθηκε σε διεθνή ύδατα, εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, στην περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσαν η «Ναυτεμπορική» και η «Καθημερινή», η τουρκική φρεγάτα TCG Gökova εξέπεμψε ηχητικό μήνυμα, επαναλαμβάνοντας τις θέσεις της Άγκυρας όπως είχαν διατυπωθεί στη NAVTEX της Τρίτης 10 Νοεμβρίου.

Η τουρκική παρέμβαση δεν περιλάμβανε απειλή χρήσης βίας ούτε απαίτηση διακοπής των εργασιών. Ωστόσο, είχε σαφές διπλωματικό περιεχόμενο, καθώς η Άγκυρα επιχείρησε να εμφανιστεί ως αρμόδια να παρέχει συγκατάθεση για δραστηριότητες σε περιοχή που η Ελλάδα θεωρεί ότι εμπίπτει στη δική της υφαλοκρηπίδα.

Η τουρκική φρεγάτα Gökova και το μήνυμα προς το γαλλικό πλοίο

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η τουρκική φρεγάτα TCG Gökova, η οποία έπλεε σε απόσταση από το γαλλικό ερευνητικό, ανέγνωσε μέσω ασυρμάτου μήνυμα με το οποίο υποστήριζε ότι το Abeille Marengo βρίσκεται σε περιοχή τουρκικής υφαλοκρηπίδας.

Στο ίδιο μήνυμα η τουρκική πλευρά ανέφερε ότι το γαλλικό σκάφος έχει τη συγκατάθεση να συνεχίσει τον πλου του.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι, σύμφωνα με τις ελληνικές πηγές, η τουρκική φρεγάτα δεν επικαλέστηκε συγκεκριμένη άδεια διεξαγωγής των ερευνών, αλλά περιορίστηκε στην επανάληψη της διατύπωσης περί «συγκατάθεσης».

Η διαφοροποίηση δεν είναι άνευ σημασίας, καθώς το ζήτημα της υποτιθέμενης τουρκικής αδειοδότησης βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Η διαδικασία περιορίστηκε στην ανάγνωση ενός μηνύματος και δεν περιλάμβανε την τυπική διαδικασία αναγνώρισης του πλοίου μέσω ασυρμάτου (hailing).

Άμεση παρέμβαση της ελληνικής φρεγάτας «Λήμνος»

Η ελληνική αντίδραση ήταν άμεση.

Η φρεγάτα «Λήμνος» του Πολεμικού Ναυτικού, η οποία παρακολουθούσε τις δραστηριότητες του γαλλικού ερευνητικού, απάντησε μέσω ασυρμάτου στο τουρκικό μήνυμα.

Το ελληνικό πολεμικό διαβίβασε προς το Abeille Marengo την ακόλουθη θέση:

«Βρίσκεστε εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, συνεχίστε κανονικά την πορεία σας».

Με την παρέμβασή της, η ελληνική φρεγάτα επανέλαβε ότι οι δραστηριότητες του ερευνητικού πραγματοποιούνται με βάση τις άδειες των αρμόδιων αρχών και τις σχετικές ελληνικές ναυτικές αναγγελίες.

Το Abeille Marengo συνέχισε κανονικά τις προγραμματισμένες εργασίες χαρτογράφησης του θαλάσσιου πυθμένα, χωρίς να αναφερθεί παρεμπόδιση ή διακοπή εξαιτίας της τουρκικής παρέμβασης.

Η Άγκυρα επιμένει στη «συγκατάθεση» για τις έρευνες

Το επεισόδιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν εξεταστεί σε συνδυασμό με τις προηγούμενες διπλωματικές εξελίξεις.

Τις τελευταίες ημέρες η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάσει τη διπλωματική επικοινωνία της με τη Γαλλία ως επιβεβαίωση των διεκδικήσεών της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η τουρκική πλευρά έχει υποστηρίξει ότι η γαλλική πρεσβεία στην Άγκυρα απέστειλε γραπτή διπλωματική διακοίνωση και ότι οι τουρκικές αρχές απάντησαν επίσης εγγράφως, παρέχοντας τη συγκατάθεσή τους.

Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει μια κρίσιμη εκκρεμότητα: δεν έχει διευκρινιστεί επισήμως εάν η γαλλική διακοίνωση συνιστούσε αίτημα άδειας ή απλή ενημέρωση των τουρκικών αρχών.

Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η πραγματοποίηση των εργασιών δεν απαιτεί την έγκριση της Άγκυρας, καθώς οι σχετικές άδειες χορηγούνται από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές.

Η τουρκική πλευρά, αντιθέτως, επιχειρεί να συνδέσει τις δραστηριότητες του πλοίου με τις δικές της αξιώσεις περί θαλάσσιας δικαιοδοσίας.

Η παρέμβαση της TCG Gökova εντάσσεται σε αυτήν ακριβώς την αντιπαράθεση, καθώς επαναφέρει μέσω στρατιωτικού ασυρμάτου τη θέση περί τουρκικής συγκατάθεσης.

Το ζήτημα των NAVTEX και της ελληνικής υφαλοκρηπίδας

Το περιστατικό αποτελεί συνέχεια της αντιπαράθεσης που έχει εκδηλωθεί με αφορμή τις ελληνικές και τουρκικές NAVTEX.

Η Ελλάδα έχει εκδώσει ναυτικές αναγγελίες για τις δραστηριότητες του Abeille Marengo, ενώ η Τουρκία απάντησε με δικές της αναγγελίες, αμφισβητώντας την ελληνική αρμοδιότητα σε συγκεκριμένες περιοχές.

Από την πλευρά της, η Αθήνα χαρακτήρισε τις τουρκικές αναγγελίες άκυρες και επανέλαβε ότι οι εργασίες διεξάγονται με τις απαιτούμενες εγκρίσεις.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η διάκριση ανάμεσα στα διεθνή ύδατα και στην υφαλοκρηπίδα. Η παρουσία ενός πλοίου εκτός χωρικών υδάτων δεν σημαίνει ότι ο θαλάσσιος βυθός στερείται καθεστώτος κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Η υφαλοκρηπίδα αφορά συγκεκριμένα κυριαρχικά δικαιώματα του παράκτιου κράτους επί του βυθού και του υπεδάφους, ενώ η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην υπερκείμενη θαλάσσια περιοχή διέπεται από διαφορετικούς κανόνες.

Επομένως, η συζήτηση δεν αφορά απλώς το δικαίωμα διέλευσης του γαλλικού πλοίου, αλλά και τη δικαιοδοσία ως προς τις ερευνητικές δραστηριότητες που συνδέονται με το υποθαλάσσιο έργο.

Το μήνυμα της πρώτης τουρκικής παρέμβασης

Η ανταλλαγή μηνυμάτων ανάμεσα στις δύο φρεγάτες δεν εξελίχθηκε, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, σε στρατιωτική αντιπαράθεση.

Το Euronews αναφέρει ότι η επικοινωνία πραγματοποιήθηκε σε ήρεμο τόνο, χωρίς περαιτέρω ένταση.

Ωστόσο, η σημασία του περιστατικού βρίσκεται στο πολιτικό και διπλωματικό μήνυμα που επιχείρησε να εκπέμψει η τουρκική πλευρά.

Η Άγκυρα επέλεξε να επαναλάβει τις διεκδικήσεις της μέσω πολεμικού πλοίου αμέσως μόλις το γαλλικό ερευνητικό βρέθηκε στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή.

Από την άλλη πλευρά, η ελληνική φρεγάτα «Λήμνος» παρενέβη αμέσως, επαναβεβαιώνοντας την ελληνική θέση και επιτρέποντας τη συνέχιση των προγραμματισμένων εργασιών.

Το γεγονός ότι το Abeille Marengo συνέχισε τις δραστηριότητές του αποτελεί το άμεσο επιχειρησιακό αποτέλεσμα της ημέρας. Δεν αναιρεί, όμως, τη διπλωματική αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες.

Η πρώτη αυτή παρέμβαση δείχνει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να χρησιμοποιεί την παρουσία των πολεμικών της πλοίων για να προβάλλει τις θέσεις της γύρω από τον Great Sea Interconnector. Το ζητούμενο πλέον είναι εάν η αντιπαράθεση θα παραμείνει στο επίπεδο των NAVTEX και των μηνυμάτων μέσω ασυρμάτου ή εάν θα επηρεάσει την απρόσκοπτη ολοκλήρωση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Στην ιδιαίτερη θρησκευτική και πολιτισμική ταυτότητα των Μπεκτασήδων-Αλεβιτών της Θράκης είναι αφιερωμένη η εκπομπή «365 στιγμές» με τη Σοφία Παπαϊωάννου, που προβάλλεται απόψε στις 23:00 από το ΕΡΤnews.

Η δημοσιογραφική έρευνα ταξιδεύει στον ορεινό Έβρο, στον ιστορικό τεκέ της Ρούσσας και στο Μεγάλο Δέρειο, καταγράφοντας την καθημερινότητα μιας κοινότητας που επί δεκαετίες αγωνίζεται να διατηρήσει τη θρησκευτική και πολιτισμική της ταυτότητα.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η πρόσφατη θεσμική αναγνώριση των Μπεκτασήδων-Αλεβιτών από την Ελληνική Πολιτεία, οι πιέσεις που έχουν αντιμετωπίσει και οι αντιδράσεις της Άγκυρας.

Μια εκπομπή για μια ιδιαίτερη κοινότητα της Θράκης, την ιστορία της, τα δικαιώματά της και τη γεωπολιτική διάσταση της αναγνώρισής της.

Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός (ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου) | Defence-point

Η ραγδαία ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη δράση των υπηρεσιών πληροφοριών επιφέρει πρωτόγνωρες προκλήσεις για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και τη λειτουργία του κράτους δικαίου στα σύγχρονα κράτη.

Η πρόσφατα (3 Νοεμβρίου 2026) δημοσιευθείσα έκθεση 122 σελίδων της διεθνούς οργάνωσης Privacy International με τίτλο “Artificial Intelligence Agencies: The use and regulation of AI in UK Intelligence Agencies” αναδεικνύει τις εκτεταμένες δυνατότητες παρακολούθησης που αποκτούν οι βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών καθώς και τις ανεπάρκειες του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου.

Η αξιοποίηση της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) αποκτά στο πλαίσιο αυτού του προβληματισμού καίρια σημασία γιατί καθορίζει τα όρια εντός των οποίων η επίκληση της εθνικής ασφάλειας μπορεί να δικαιολογήσει επεμβάσεις στην ιδιωτική ζωή.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών MI5 (εσωτερική ασφάλεια και αντικατασκοπεία), MI6 (εξωτερική κατασκοπεία) και GCHQ (ηλεκτρονικές επικοινωνίες και κυβερνοασφάλεια) αξιοποιούν ολοένα και περισσότερο τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης για τη συλλογή, διαχείριση και ανάλυση ανυπολόγιστου όγκου δεδομένων. Οι εφαρμογές περιλαμβάνουν την επεξεργασία τηλεπικοινωνιακών πληροφοριών, την αναγνώριση προτύπων συμπεριφοράς, τη χαρτογράφηση κοινωνικών σχέσεων, τη δημιουργία ατομικών προφίλ και την πρόβλεψη πιθανών απειλών.

Η ουσιώδης μεταβολή που επέφερε η τεχνητή νοημοσύνη δεν έγκειται απλώς στην επιτάχυνση της επεξεργασίας πληροφοριών, αλλά στην ποιοτική διεύρυνση της δυνατότητας κρατικής παρέμβασης. Η τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπει τον συνδυασμό δεδομένων από διαφορετικές πηγές και την εξαγωγή νέων συμπερασμάτων, τα οποία δεν προκύπτουν από την αυτοτελή εξέταση των αρχικών πληροφοριών. Ακόμη και φαινομενικά αθώα, αβλαβή ή δημόσια διαθέσιμα δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διαμόρφωση κρίσιμων συμπερασμάτων σχετικά με την προσωπικότητα, τις πολιτικές πεποιθήσεις ή τις κοινωνικές επαφές ενός προσώπου.

Η έκθεση περιλαμβάνει, επίσης, δημοσιογραφικές αποκαλύψεις για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τις ισραηλινές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών κατά τον πόλεμο στη Γάζα. Συγκεκριμένη αναφορά γίνεται στα συστήματα Lavender και Gospel, τα οποία, σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται η Privacy International, χρησιμοποιήθηκαν για την ανάλυση δεδομένων επιτήρησης και στοχοποίησης (σελ. 24-25).

Ακόμα ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εντοπίζεται στην Κίνα, όπου η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται για τη μαζική επιτήρηση και τον έλεγχο του πληθυσμού. Εκεί οι κρατικές αρχές επιτηρούν τη μουσουλμανική μειονότητα των Ουιγούρων, με πολίτες να οδηγούνται σε στρατόπεδα «επανεκπαίδευσης» βάσει αδιαφανών αλγοριθμικών αξιολογήσεων (σελ. 23).

Μια από τις βασικές διαπιστώσεις της Privacy International αποτελεί το γεγονός ότι το βρετανικό νομοθετικό πλαίσιο παραμένει σε σημαντικό βαθμό κατακερματισμένο και ανεπαρκώς προσαρμοσμένο στις σύγχρονες τεχνολογικές δυνατότητες.

Η νομοθεσία Investigatory Powers Act, που ρυθμίζει τις εξουσίες παρακολούθησης των υπηρεσιών πληροφοριών, περιλαμβάνει διαδικαστικές εγγυήσεις για τη συλλογή δεδομένων, χωρίς όμως να αντιμετωπίζει ειδικά και ολοκληρωμένα τη μεταγενέστερη επεξεργασία τους μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Κατά συνέπεια, μια δραστηριότητα συλλογής πληροφοριών μπορεί να βασίζεται σε νόμιμη έγκριση, χωρίς να έχει αξιολογηθεί επαρκώς η δυνατότητα εφαρμογής αλγοριθμικών μοντέλων, συνδυασμού βάσεων δεδομένων ή δημιουργίας προγνωστικών προφίλ.

Παράλληλα, η Privacy International επισημαίνει ότι οι ευρείες εξαιρέσεις εθνικής ασφάλειας από τη νομοθεσία προστασίας προσωπικών δεδομένων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων εγγυήσεων. Το πρόβλημα επιτείνεται από τη θεσμικά κατοχυρωμένη μυστικότητα των υπηρεσιών πληροφοριών, η οποία δυσχεραίνει τόσο τον ανεξάρτητο έλεγχο όσο και την άσκηση αποτελεσματικών ενδίκων βοηθημάτων από τα θιγόμενα πρόσωπα.

Η έκθεση αξιοποιεί εκτενώς τη νομολογία του ΕΔΔΑ για να καταδείξει ότι η προστασία της εθνικής ασφάλειας, μολονότι αποτελεί κατ’ αρχήν θεμιτό σκοπό περιορισμού του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή, δεν απαλλάσσει τα κράτη από τις απαιτήσεις του άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ).

Το ΕΔΔΑ στην απόφαση Klass και λοιποί κατά Γερμανίας (6/9/1978) αναγνώρισε ότι η μυστική παρακολούθηση μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να είναι αναγκαία για την προστασία της εθνικής ασφάλειας. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι ένα σύστημα μυστικής επιτήρησης ενδέχεται να υπονομεύσει ή ακόμη και να καταστρέψει τις δημοκρατικές διαδικασίες υπό το πρόσχημα της προστασίας τους. Για τον λόγο αυτό απαιτείται η ύπαρξη επαρκών και αποτελεσματικών εγγυήσεων κατά της κατάχρησης.

Αντίστοιχα, οι αποφάσεις Roman Zakharov κατά Ρωσίας (4/12/2015) και Szabó και Vissy κατά Ουγγαρίας (12/1/2016) αναδεικνύουν τις αυστηρές απαιτήσεις που απορρέουν από το άρθρο 8 ΕΣΔΑ ως προς τη νομιμότητα, την αναγκαιότητα και τον έλεγχο των μέτρων μυστικής παρακολούθησης. Η έκθεση τις επικαλείται για να υπογραμμίσει ότι η συλλογή ευαίσθητων πληροφοριών και επικοινωνιών συνιστά επέμβαση στην ιδιωτική ζωή, η οποία απαιτεί επαρκή νόμιμη βάση και αποτελεσματικές εγγυήσεις.

Στην απόφαση Big Brother Watch και λοιποί κατά Ηνωμένου Βασιλείου (25/5/2021) το Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης του ΕΔΔΑ εξέτασε τη συμβατότητα συστημάτων μαζικής υποκλοπής επικοινωνιών (Regulation of Investigatory Powers Act 2000) με την ΕΣΔΑ και διαμόρφωσε απαιτήσεις ελέγχου σε διαδοχικά στάδια της διαδικασίας επιτήρησης. Υπογράμμισε τα κριτήρια επιλογής πληροφοριών προς εξέταση (selectors), απαιτώντας πρόσθετες εγγυήσεις όταν αυτά συνδέονται με αναγνωρίσιμα πρόσωπα.

Η Privacy International υποστηρίζει ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την προσαρμογή αυτών των εγγυήσεων. Τα σύγχρονα συστήματα μπορούν να αναλύουν μαζικά δεδομένα χωρίς να περιορίζονται σε συγκεκριμένους αριθμούς τηλεφώνου ή άλλα παραδοσιακά αναγνωριστικά στοιχεία, αλλά χρησιμοποιώντας γενικές περιγραφές συμπεριφοράς ή πιθανών απειλών. Έτσι, τα υφιστάμενα κριτήρια ελέγχου ενδέχεται να μην ανταποκρίνονται πλέον στην πραγματική έκταση της επέμβασης.

Στην απόφαση Peck κατά Ηνωμένου Βασιλείου (28/1/2003), το ΕΔΔΑ αναγνώρισε ότι δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε δημόσιο χώρο μπορούν να εμπίπτουν στο πεδίο προστασίας της ιδιωτικής ζωής, ιδίως όταν αποτελούν αντικείμενο συστηματικής καταγραφής. Στις αποφάσεις Rotaru κατά Ρουμανίας (4/5/2000) και Amann κατά Ελβετίας (16/2/2000) το Δικαστήριο εξέτασε τη συλλογή και διατήρηση προσωπικών πληροφοριών από κρατικές αρχές, αναγνωρίζοντας τη σημασία τους για το άρθρο 8 της ΕΣΔΑ.

Τέλος, η έκθεση επικαλείται την απόφαση S. και Marper κατά Ηνωμένου Βασιλείου (4/12/2008) σχετικά με τη διατήρηση βιομετρικών δεδομένων (δακτυλικά αποτυπώματα, κυτταρικά δείγματα, κ.λπ.). Βάσει των αρχών της απόφασης, υποστηρίζει ότι ορισμένες μορφές μαζικής συλλογής και αλγοριθμικής επεξεργασίας ευαίσθητων βιομετρικών πληροφοριών ενδέχεται να είναι δυσανάλογες, ακόμη και εάν συνοδεύονται από διαδικαστικές εγγυήσεις.

Στις τελευταίες σελίδες της έκθεσης, η Privacy International εισηγείται τη θέσπιση ειδικών κανόνων για κάθε στάδιο αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης από τις υπηρεσίες πληροφοριών, από τη συλλογή δεδομένων μέχρι τη δημιουργία αλγοριθμικών συμπερασμάτων και τη λήψη αποφάσεων.

Προτείνεται η υποχρεωτική γνωστοποίηση της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης στα αιτήματα αδειοδότησης της παρακολούθησης, η αυτοτελής αξιολόγηση της αναγκαιότητας και αναλογικότητας των αλγοριθμικών επεξεργασιών καθώς και η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων των ανεξάρτητων εποπτικών αρχών. Μεγάλη σημασία αποδίδεται στην τεχνική δυνατότητα ελέγχου των συστημάτων, των δεδομένων εκπαίδευσης και των αποτελεσμάτων τους.

Η οργάνωση προτείνει επίσης την πλήρη απαγόρευση ορισμένων εφαρμογών, μεταξύ των οποίων οι πλήρως αυτοματοποιημένες αποφάσεις με σημαντικές επιπτώσεις για τα πρόσωπα, η βιομετρική ταυτοποίηση σε πραγματικό χρόνο, η προγνωστική αξιολόγηση επικινδυνότητας αποκλειστικά βάσει ατομικών χαρακτηριστικών και η στοχοποίηση προσώπων λόγω άσκησης θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Η έκθεση της Privacy International αναδεικνύει μια θεμελιώδη πρόκληση για το σύγχρονο κράτος δικαίου: η νομιμότητα της αρχικής συλλογής πληροφοριών δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην και τη νομιμότητα κάθε μεταγενέστερης αλγοριθμικής επεξεργασίας τους.

Το κρίσιμο συμπέρασμα είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλό τεχνικό μέσο των υπηρεσιών πληροφοριών, αλλά ως παράγοντας που μεταβάλλει ουσιωδώς την ένταση και την έκταση της κρατικής εξουσίας επιτήρησης.

Υπό αυτή την έννοια, η αποτελεσματική προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων προϋποθέτει όχι μόνο τον έλεγχο της συλλογής πληροφοριών, αλλά και την ουσιαστική νομική και τεχνική εποπτεία των αλγοριθμικών διαδικασιών που ακολουθούν.