Τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διερεύνηση και λογοδοσία όσων διαπράττουν επιθέσεις, διώξεις και απειλές κατά των χριστιανικών και άλλων κοινοτήτων στη Συρία, διαβεβαίωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλλας απαντώντας σε ερώτηση του Ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Νικόλα Φαραντούρη.

🇪🇺🇸🇾 #Συρία – ΝΑΙ στη διερεύνηση και λογοδόσια για τις διώξεις Χριστιανών και άλλων κοινοτήτων στη Συρία. Η απάντηση #Κάλλας στη γραπτή ερώτησή μου:

⚠️ Σε γραπτή ερώτησή του προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ Κάγια Κάλλας, είχα ζητήσει δεσμεύσεις για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις συριακές αρχές, μετά τα συνεχιζόμενα επεισόδια θρησκευτικής βίας στη Χριστιανική πόλη Suqaylabiyah (Σελευκόβηλο) με παρενόχληση γυναικών, βανδαλισμό χώρων λατρείας και εκτεταμένες υλικές καταστροφές.

🚨 Κατά την επίσκεψή μου στη Συρία εν μέσω των μεγάλων σφαγών Χριστιανών και Αλαουιτών τον Μάρτιο του 2025, είχα ενημερώσει την Ευρωπαϊκή Ένωση για τις διώξεις των παραστρατιωτικών του νέου καθεστώτος Αλ Τζολάνι και είχα ζητήσει μέτρα προστασίας των θρησκευτικών και εθνικών κοινοτήτων. Ακουλούθησε νέο κύμα διώξεων και η τρομοκρατική επίθεση στον Ι. Ναό του Προφήτη Ηλία στη Δαμασκό στις 22 Ιουνίου 2025, στην οποία έχασαν τη ζωή τους 25 χριστιανοί ορθόδοξοι την ώρα της Κυριακάτικης Λειτουργίας.

✅️ Στη σημερινή απάντησή της η Ύπατη Εκπρόσωπος επανέλαβε ότι «η μετάβαση στη Συρία μπορεί να
επιτύχει μόνο εάν είναι όντως συμπεριληπτική και προστατεύει τα δικαιώματα όλων των
Σύριων, ανεξάρτητα από το εθνοτικό και θρησκευτικό τους υπόβαθρο, χωρίς διακρίσεις». Η Κάγια Κάλλας αποκάλυψε επίσης ότι μετέφερε το μήνυμα αυτό στους
συνομιλητές της κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στη Συρία στις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ σημειώνει επίσης την ευθύνη των μεταβατικών αρχών της Συρίας να
διασφαλίσουν την ασφάλεια και τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των Σύριων. «Η ΕΕ έχει
επανειλημμένα ζητήσει πλήρη και αμερόληπτη διερεύνηση τέτοιων περιστατικών και
λογοδοσία για όλους τους δράστες. Τα στοιχεία αυτά είναι απαραίτητα για την οικοδόμηση
εμπιστοσύνης, την προώθηση της εθνικής συμφιλίωσης και τη διασφάλιση του σεβασμού του
κράτους δικαίου» αναφέρει στην απάντησή της και δεσμεύεται να συνεχίσει τις προσπάθειες «για πλήρη λογοδοσία όλων των δραστών».

📢 ΩΣΤΟΣΟ, όπως δήλωσα πριν λίγο, ΔΕΝ αρκούν ούτε οι διαπιστώσεις ούτε τα ευχολόγια. Θα συνεχίσουμε να ζητάμε πλήρη προστασία και κυρώσεις σε χώρες και καθεστώτα που αποδεδειγμένα δεν σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θρησκευτικές ελευθερίες.

— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) November 5, 2026

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ σε γραπτή ερώτησή του προς την Ύπατη Εκπρόσωπο είχε ζητήσει δεσμεύσεις για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις συριακές αρχές, μετά τα συνεχιζόμενα επεισόδια θρησκευτικής βίας στη Χριστιανική πόλη Suqaylabiyah (Σελευκόβηλο) με παρενόχληση γυναικών, βανδαλισμό χώρων λατρείας και εκτεταμένες υλικές καταστροφές.

Από τον Άσαντ στον Αλ Σάαρα (Τζολάνι)

Κατά την επίσκεψή του στη Συρία εν μέσω των μεγάλων σφαγών Χριστιανών και Αλαουιτών τον Μάρτιο του 2025, ο Νικόλας Φαραντούρης είχε ενημερώσει την Ευρωπαϊκή Ένωση για τις διώξεις των παραστρατιωτικών του νέου καθεστώτος υπό το πρώην στέλεχος της τρομοκρατικής οργάνωσης Αλ Νούστρα – Αλ Κάιντα και νυν μεταβατικό πρόεδρο Αλ Σάαρα (Αλ Τζολάνι) και είχε ζητήσει μέτρα προστασίας των θρησκευτικών και εθνικών κοινοτήτων.

Ακουλούθησε νέο κύμα διώξεων και η τρομοκρατική επίθεση στον Ι. Ναό του Προφήτη Ηλία στη Δαμασκό στις 22 Ιουνίου 2025, στην οποία έχασαν τη ζωή τους 25 χριστιανοί ορθόδοξοι την ώρα της Κυριακάτικης Λειτουργίας.

Στη σημερινή απάντησή της η Ύπατη Εκπρόσωπος επανέλαβε ότι «η μετάβαση στη Συρία μπορεί να επιτύχει μόνο εάν είναι όντως συμπεριληπτική και προστατεύει τα δικαιώματα όλων των Σύριων, ανεξάρτητα από το εθνοτικό και θρησκευτικό τους υπόβαθρο, χωρίς διακρίσεις». Η Κάγια Κάλλας αποκάλυψε επίσης ότι μετέφερε το μήνυμα αυτό στους συνομιλητές της κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στη Συρία στις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

Αναφορικά με τα περιστατικά που καταγγέλλει στη γραπτή ερώτησή του ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ σημειώνει την ευθύνη των μεταβατικών αρχών της Συρίας να διασφαλίσουν την ασφάλεια και τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των Σύριων. «Η ΕΕ έχει επανειλημμένα ζητήσει πλήρη και αμερόληπτη διερεύνηση τέτοιων περιστατικών και λογοδοσία για όλους τους δράστες. Τα στοιχεία αυτά είναι απαραίτητα για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, την προώθηση της εθνικής συμφιλίωσης και τη διασφάλιση του σεβασμού του κράτους δικαίου» αναφέρει στην απάντησή της στον Νικόλα Φαραντούρη και δεσμεύεται να συνεχίσει τις προσπάθειες «για πλήρη λογοδοσία όλων των δραστών».

«Όχι άλλες διαπιστώσεις, δράσεις τώρα»

«Δεν αρκούν ούτε οι διαπιστώσεις ούτε τα ευχολόγια», αναφέρει σε δήλωσή του Νικόλας Φαραντούρης. «Θα συνεχίσουμε να ζητάμε πλήρη προστασία και κυρώσεις σε χώρες και καθεστώτα που αποδεδειγμένα δεν σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θρησκευτικές ελευθερίες», καταλήγει ο Έλληνας ευρωβουλευτής.

Του Σάι Γκαλ | Το Βήμα

Οι Βρυξέλλες απαγορεύουν το ρωσικό φυσικό αέριο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπουν τη διέλευσή του από ευρωπαϊκό έδαφος προς τη Σερβία, μια χώρα υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ. Αυτή η διάκριση είναι κατοχυρωμένη στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεισέφερε 49,6 εκατομμύρια ευρώ για την κατασκευή του αγωγού διασύνδεσης φυσικού αερίου μεταξύ Σερβίας και Βουλγαρίας, ενώ η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων χορήγησε επιπλέον δάνειο 25 εκατομμυρίων ευρώ. Ο αγωγός, που ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2023, άνοιξε τον δρόμο για την πρόσβαση σε προμήθειες φυσικού αερίου μη ρωσικής προέλευσης. Ωστόσο, τον Φεβρουάριο του 2026, η Ρωσία εξακολουθούσε να καλύπτει περισσότερο από το 80% των αναγκών της Σερβίας σε φυσικό αέριο. Η Ευρώπη χρηματοδότησε μια εναλλακτική λύση. Η Μόσχα διατήρησε την ενεργειακή εξάρτηση.

Ο Κανονισμός 2026/261 προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τους περιορισμούς στις υφιστάμενες μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας μέσω αγωγών να τίθενται σε ισχύ στις 30 Σεπτεμβρίου 2027 ή την 1η Νοεμβρίου, εφόσον οι απαιτήσεις αποθήκευσης δικαιολογούν παράταση. Ωστόσο, δεν απαγορεύει τη διέλευση ρωσικού φυσικού αερίου μέσω Βουλγαρίας προς τη Σερβία, υπό καθεστώς τελωνειακής επιτήρησης. Οι Βρυξέλλες κλείνουν την αγορά τους στο ρωσικό φυσικό αέριο, διατηρώντας παράλληλα ανοικτή τη διαδρομή του προς χώρες που επιδιώκουν να ενταχθούν στην Ένωση.

Η Άγκυρα επωφελείται από την ίδια εξάρτηση. Ο αγωγός TurkStream μεταφέρει ρωσικό φυσικό αέριο μέσω Τουρκίας προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Το αζερικό φυσικό αέριο διασχίζει την τουρκική επικράτεια μέσω του TANAP και συνεχίζει μέσω του TAP προς την Ελλάδα, την Αλβανία και την Ιταλία. Το αζερικό φυσικό αέριο μειώνει την εξάρτηση από τη Μόσχα, όχι όμως και από τη διέλευση μέσω Τουρκίας. Η Άγκυρα δεν χρειάζεται ούτε να παραβιάσει κάποια σύμβαση ούτε να διατυπώσει ρητή απειλή για να επωφεληθεί από την απουσία αξιόπιστων εναλλακτικών λύσεων.

Η Ελλάδα διαθέτει τις υποδομές για να περιορίσει αυτή την εξάρτηση. Το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) εισέρχεται μέσω της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης. Ο ελληνοβουλγαρικός διασυνδετήριος αγωγός και η σύνδεση της Βουλγαρίας με τη Σερβία παρέχουν πρόσβαση προς τον Βορρά. Ο Κάθετος Διάδρομος συνδυάζει υφιστάμενους αγωγούς, αναβαθμίσεις δυναμικότητας και διακρατικές συμφωνίες. Στις 4 Σεπτεμβρίου, οι διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας εντάχθηκαν στην πρωτοβουλία, ενώ στις 6 Οκτωβρίου οι υπουργοί Ενέργειας των τεσσάρων χωρών προώθησαν τα σχέδια διασύνδεσης.

Οι εξελίξεις αυτές διευρύνουν τις εναλλακτικές επιλογές. Ωστόσο, η στρατηγική τους αξία καθορίζεται από το κατά πόσον οι συμβασιοποιημένες ποσότητες φυσικού αερίου, η δεσμευμένη δυναμικότητα μεταφοράς και οι νομικά εκτελεστές δεσμεύσεις μπορούν να διατηρήσουν τον κρίσιμο ενεργειακό εφοδιασμό όταν ένας προμηθευτής ή μια διαδρομή μεταφοράς τεθεί εκτός λειτουργίας.

Η Μεσόγειος προσφέρει πρόσθετο στρατηγικό βάθος. Το LNG παρέχει ευελιξία, αλλά παραμένει εκτεθειμένο στις διακυμάνσεις της παγκόσμιας προσφοράς και των τιμών. Ο αγωγός EastMed, εφόσον κατασκευαστεί, θα μπορούσε να μεταφέρει ισραηλινό και κυπριακό φυσικό αέριο απευθείας στην Ελλάδα, με τον Κάθετο Διάδρομο να αναλαμβάνει τη διοχέτευσή του προς τον Βορρά.

Ο Great Sea Interconnector θα συνέδεε την Κύπρο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο. Κανένα από τα δύο έργα δεν παρέχει σήμερα επιχειρησιακά διαθέσιμη δυναμικότητα. Σε συνδυασμό με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την αποθήκευση και τις υφιστάμενες διασυνδέσεις, θα μπορούσαν να διευρύνουν τις εναλλακτικές επιλογές της Ευρώπης. Η αξία τους εξαρτάται από τη διασφάλιση της πρόσβασης, της λειτουργίας και της δυνατότητας αποκατάστασης μετά από ενδεχόμενη διακοπή.

Η Αθήνα πρέπει να μετατρέψει τη φυσική δυνατότητα πρόσβασης σε ευρωπαϊκή υποχρέωση ασφάλειας. Ο αξιόπιστος εφοδιασμός προς τον Βορρά θα αποδυνάμωνε τη ρωσική επιρροή, θα περιόριζε την εξάρτηση από τη διέλευση μέσω Τουρκίας και θα παρείχε στα κράτη-μέλη της ΕΕ πρόσθετες διαδρομές εφοδιασμού σε περιόδους διαταραχών.

Η Ελλάδα θα εξασφάλιζε μακροπρόθεσμη ζήτηση, έσοδα από τη μεταφορά φυσικού αερίου, επενδύσεις και κεντρικό ρόλο στην ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Οι Βρυξέλλες θα αποκτούσαν μεγαλύτερη ελευθερία να εφαρμόζουν τις πολιτικές τους πέρα από τα σύνορα εντός των οποίων ισχύει η νομοθεσία τους.

Η Ενεργειακή Κοινότητα, ένα πλαίσιο που βασίζεται σε διεθνή συνθήκη και επεκτείνει τους ενεργειακούς κανόνες της ΕΕ σε γειτονικές χώρες, επιβάλλει ήδη την κατάρτιση σχεδίων αντιμετώπισης κρίσεων και την περιφερειακή συνεργασία. Το καθεστώς ενεργειακής αλληλεγγύης της Ένωσης για το φυσικό αέριο προβλέπει βοήθεια ως έσχατο μέτρο για προστατευόμενους καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένων των νοικοκυριών και των βασικών υπηρεσιών. Δεν παρέχει, όμως, αυτομάτως αντίστοιχα διασυνοριακά δικαιώματα σε χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ. Τον Φεβρουάριο του 2025, η Γραμματεία της Ενεργειακής Κοινότητας ζήτησε βαθύτερη ενσωμάτωση στους συγκεκριμένους μηχανισμούς.

Η Γερμανία, η Ιταλία και η Ελβετία δημιούργησαν το σχετικό νομικό προηγούμενο. Η τριμερής συμφωνία αλληλεγγύης για το φυσικό αέριο, η οποία υπογράφηκε τον Μάρτιο του 2024 και τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 2026, προβλέπει παροχή βοήθειας σε περιόδους σοβαρών ελλείψεων. Η Ελβετία συμμετέχει χωρίς να είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, δεσμευτικές υποχρεώσεις παροχής βοήθειας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης μπορούν να επεκταθούν πέρα από την Ένωση, χωρίς να τροποποιηθούν οι απαιτήσεις ένταξης.

Οι Βρυξέλλες περιορίζουν ήδη το κανονιστικό χάσμα. Στις 2 Νοεμβρίου, οι ρυθμιστικές αρχές της Ενεργειακής Κοινότητας ενέκριναν την επέκταση των ευρωπαϊκών κανόνων για την κατανομή δυναμικότητας και τη διαλειτουργικότητα των δικτύων φυσικού αερίου στα σύνορα με τα κράτη-μέλη, ενόψει προτεινόμενης απόφασης στις 23 Νοεμβρίου.

Τα μέτρα αυτά διευκολύνουν το διασυνοριακό εμπόριο. Δεν εξασφαλίζουν, όμως, προμήθειες έκτακτης ανάγκης, δεν δεσμεύουν δυναμικότητα μεταφοράς και δεν κατανέμουν τις οικονομικές συνέπειες μιας διακοπής εφοδιασμού.

Η επιχειρησιακή ενοποίηση αποτελεί τη δέσμευση που εξακολουθεί να απουσιάζει. Οι διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας, οι εναλλακτικές διαδρομές και η δεσμευμένη δυναμικότητα πρέπει να λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα, έτοιμο να αντιμετωπίσει κρίσεις.

Η Ελλάδα πρέπει να ηγηθεί της δημιουργίας ενός συμφώνου ενεργειακής αλληλεγγύης πριν από την ένταξη, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα γειτονικά κράτη-μέλη και τις κυβερνήσεις των Δυτικών Βαλκανίων που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.

Οι εμπορικοί προμηθευτές θα συνάπτουν συμβάσεις φυσικού αερίου και θα δεσμεύουν δυναμικότητα μεταφοράς σε ολόκληρες τις διαδρομές παράδοσης. Οι κυβερνήσεις θα καθορίζουν τα όρια ενεργοποίησης των μηχανισμών έκτακτης ανάγκης, τις ποσότητες βοήθειας, τις αποζημιώσεις και την προτεραιότητα που θα παρέχεται στους προστατευόμενους καταναλωτές.

Σε περίπτωση ταυτόχρονων ελλείψεων, θα ενεργοποιούνται προσυμφωνημένοι κανόνες κατανομής. Οι διαχειριστές θα εκτελούν αυτές τις υποχρεώσεις βάσει προκαθορισμένων αρμοδιοτήτων, χωρίς να χρειάζεται να ξεκινούν εκ νέου διπλωματικές διαπραγματεύσεις εν μέσω κρίσης.

Ο τομέας της ηλεκτρικής ενέργειας απαιτεί αντίστοιχες ρυθμίσεις για τη διασυνοριακή εξισορρόπηση των δικτύων, τις έκτακτες ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας και την αποκατάσταση της λειτουργίας των συστημάτων.

Το μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, η εξάρτηση από εισαγωγές και οι περιορισμοί των δικτύων διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα. Η επάρκεια φυσικού αερίου από μόνη της δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη συνέχεια της βιομηχανικής παραγωγής ή τη σταθερότητα των ηλεκτρικών δικτύων.

Η ανισορροπία επεκτείνεται και στη ρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα της ΕΕ (CBAM) εισήλθε στο οριστικό καθεστώς εφαρμογής του τον Ιανουάριο του 2026, επιβάλλοντας υποχρεώσεις συμμόρφωσης ως προς τις εκπομπές άνθρακα στην εισαγόμενη ηλεκτρική ενέργεια, ενώ η ενοποίηση των αγορών παραμένει ελλιπής.

Οι παραγωγοί ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές αντιμετωπίζουν πρακτικές δυσκολίες στην απόδειξη των πραγματικών εκπομπών τους. Η πειθαρχία ως προς τις εκπομπές άνθρακα πρέπει να διατηρηθεί, αλλά οι παραγωγοί που συμμορφώνονται με τους κανόνες χρειάζονται λειτουργική πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.

Οι Βρυξέλλες έχουν επεκτείνει τις ρυθμιστικές υποχρεώσεις ταχύτερα από τις αμοιβαίες δεσμεύσεις ενεργειακής ασφάλειας. Και τα δύο πρέπει να προχωρήσουν παράλληλα.

Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη χρηματοδοτήσει υποδομές. Τώρα πρέπει να χρηματοδοτήσουν και την επιχειρησιακή ετοιμότητα που τις καθιστά στρατηγικά χρήσιμες: αξιόπιστη διαθέσιμη δυναμικότητα, κρίσιμες αναβαθμίσεις, ασκήσεις αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και δυνατότητα αποκατάστασης της λειτουργίας.

Οι δαπάνες πρέπει να διέπονται από ανταγωνιστικές διαδικασίες προμηθειών, διαφανή τιμολόγια και επαληθευμένες επιδόσεις. Η χρηματοδότηση οφείλει να εξασφαλίζει υπηρεσίες διαθέσιμες υπό προσυμφωνημένες προϋποθέσεις, συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης για τη διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας σε κατάσταση ετοιμότητας.

Έργα που δεν είναι οικονομικά βιώσιμα δεν αποκτούν στρατηγική αξία απλώς επειδή χαρακτηρίζονται ως τέτοια από τις κυβερνήσεις.

Η συμμετοχή πρέπει να υπόκειται σε προϋποθέσεις. Οι κυβερνήσεις που επιδιώκουν ευρωπαϊκές εγγυήσεις ενεργειακής βοήθειας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης οφείλουν να διασφαλίζουν διαφάνεια στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των υποδομών, ανεξάρτητη ρυθμιστική εποπτεία, επαληθευμένη προέλευση του φυσικού αερίου, εφαρμόσιμους κανόνες αγοράς και δικλίδες ασφαλείας κατά της παράκαμψης των κυρώσεων.

Τα δημοκρατικά πρότυπα, η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και οι προϋποθέσεις ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένουν αδιαπραγμάτευτα.

Η ενεργειακή βοήθεια πρέπει να επιβραβεύει τις μεταρρυθμίσεις και όχι να επιδοτεί την εξάρτηση.

Για τη Σερβία, η επιλεξιμότητα απαιτεί μετρήσιμη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού. Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση πρέπει να μειώνει την έκθεση στη Ρωσία και όχι απλώς να προσθέτει δυναμικότητα που παραμένει αναξιοποίητη. Μόλις εκπληρωθούν οι προϋποθέσεις, η βοήθεια καθίσταται νομικά εκτελεστή υποχρέωση.

Οι Έλληνες καταναλωτές που δικαιούνται προστασία μέσω του μηχανισμού αλληλεγγύης εξακολουθούν να καλύπτονται από το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Το προτεινόμενο σύμφωνο εγγυάται αποζημίωση για τις παραδόσεις ενέργειας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για τη διατήρηση περιφερειακής εφεδρικής δυναμικότητας.

Οι δεσμευτικές συμβάσεις θα καθορίζουν εκ των προτέρων τις ποσότητες, το κόστος και την επιχειρησιακή αρμοδιότητα, πριν σημειωθεί οποιαδήποτε διαταραχή.

Η Ευρώπη δεν μπορεί να αναθέτει στην Ελλάδα μια αποστολή ασφάλειας με πανευρωπαϊκή σημασία, αφήνοντας την Αθήνα να επωμίζεται μόνη της το κόστος.

Ένα σύμφωνο υπό ελληνική ηγεσία θα καθιστούσε την επαληθεύσιμη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών προϋπόθεση για δεσμευτική και αμοιβαία ενεργειακή αλληλεγγύη πριν από την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς χαλάρωση των κριτηρίων ένταξης.

Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει υποχρεώσεις πέρα από τα σύνορά της, προκειμένου να εξαλείψει τις εξαρτήσεις που υπονομεύουν την ασφάλεια στο εσωτερικό της.

Στις επιπτώσεις των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών, στον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και στις εξελίξεις που επηρεάζουν την Ανατολική Μεσόγειο επικεντρώθηκε ο Σάββας Καλεντερίδης στην εκπομπή της Τετάρτης 4 Νοεμβρίου 2026.

Ο αναλυτής περιέγραψε το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών ως σοβαρό πολιτικό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με την εικόνα που παρουσίασε στην εκπομπή, η επικράτηση των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία δημιουργεί νέα δεδομένα στην Ουάσινγκτον, ενισχύοντας τον κοινοβουλευτικό έλεγχο στην προεδρική εξουσία.

Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η αλλαγή των συσχετισμών στο Κογκρέσο δεν συνεπάγεται αυτόματη ανατροπή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Ο πρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά περιθώρια κινήσεων, ενώ η νέα πλειοψηφία μπορεί να ασκήσει πίεση μέσω της χρηματοδότησης, των ακροάσεων και του ελέγχου των κυβερνητικών επιλογών.

Το Ιράν παραμένει ο μεγάλος αστάθμητος παράγοντας

Το κεντρικό γεωπολιτικό ερώτημα της εκπομπής ήταν η επόμενη ημέρα στο μέτωπο του Ιράν. Ο Καλεντερίδης παρουσίασε δύο διαφορετικά ενδεχόμενα: την αναζήτηση διπλωματικής διεξόδου από την Ουάσινγκτον και την πιθανότητα περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Ο ίδιος απέφυγε κατηγορηματική πρόβλεψη. Επισήμανε ότι μια σκληρότερη στάση της Τεχεράνης, εφόσον εκλάβει την αμερικανική κυβέρνηση ως αποδυναμωμένη, θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο σύγκρουσης. Στην εξίσωση πρόσθεσε τη ρευστότητα στο Ισραήλ και τον τρόπο με τον οποίο η ισραηλινή ηγεσία αντιλαμβάνεται την περιφερειακή ισχύ του Ιράν.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις ενεργειακές υποδομές. Κατά την εκτίμησή του, ενδεχόμενη καταστροφή τους θα είχε συνέπειες που υπερβαίνουν τα όρια της περιοχής, επηρεάζοντας την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία και την οικονομία.

Παράλληλα, χαρακτήρισε τα μη επανδρωμένα συστήματα και τους πυραύλους ως «τα πυρηνικά των φτωχών», αναδεικνύοντας τη σημασία τους για την αποτρεπτική ικανότητα μικρότερων κρατών και περιφερειακών δυνάμεων.

Οι τρεις άξονες στη Μέση Ανατολή

Στην ανάλυσή του διέκρινε τρεις βασικούς πόλους στην περιοχή: έναν άξονα με επίκεντρο την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, έναν δεύτερο με βασικούς συντελεστές το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Αζερμπαϊτζάν, και έναν τρίτο γύρω από το Ιράν και τις οργανώσεις που συνδέονται μαζί του.

Πρόκειται για το ερμηνευτικό σχήμα που χρησιμοποίησε ο ίδιος για να εξηγήσει τις περιφερειακές ανακατατάξεις. Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε ότι πιθανή ενίσχυση της ιρανικής επιρροής στον Κόλπο θα συνιστούσε ιστορική μεταβολή, την οποία δύσκολα θα αποδέχονταν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι ομογενείς στο Κογκρέσο και τα όρια των προσδοκιών

Ξεχωριστή αναφορά έκανε στην ελληνοαμερικανική πολιτική παρουσία. Στην εκπομπή παρουσιάστηκε η εκλογή του Κρις Πάππας στη Γερουσία και έξι ακόμη πολιτικών ελληνικής καταγωγής στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Ο Καλεντερίδης χαιρέτισε την παρουσία της ομογένειας, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι εκλεγμένοι στις ΗΠΑ δεσμεύονται να υπηρετούν το αμερικανικό κράτος. Η ελληνική καταγωγή, όπως εξήγησε, μπορεί να διατηρεί δεσμούς και διαύλους επικοινωνίας, αλλά δεν αναιρεί τις θεσμικές υποχρεώσεις τους.

Ενέργεια και επιχειρηματικά συμφέροντα

Αιχμηρή ήταν η κριτική του στη σύνδεση εξωτερικής πολιτικής και μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων. Με αφορμή αναφορές σε σχέδιο απόκτησης διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil, έθεσε ερωτήματα για το ποιοι ωφελούνται από τις κυρώσεις και τις ενεργειακές ανακατατάξεις.

Αντίστοιχη κριτική διατύπωσε για τον Κάθετο Διάδρομο. Αναγνώρισε ότι μπορεί να προσφέρει γεωπολιτικά οφέλη στην Ελλάδα, αμφισβήτησε όμως κατά πόσο αυτά μεταφράζονται σε οικονομικά και ενεργειακά οφέλη για τους πολίτες.

Προειδοποιήσεις για Κύπρο και τουρκοαιγυπτιακή προσέγγιση

Στα ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος, στάθηκε στην αεροναυτική άσκηση Τουρκίας–Αιγύπτου που αναφέρεται στην εκπομπή. Εκτίμησε ότι η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τις δυνατότητες αμυντικής συνεργασίας και συμπαραγωγής οπλικών συστημάτων για να ενισχύσει τη σχέση της με το Κάιρο και να εξασφαλίσει ανταλλάγματα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν Ελλάδα και Κύπρο.

Έντονη ήταν επίσης η αντίδρασή του στην αναφερόμενη συνάντηση της απεσταλμένης του ΟΗΕ με τον Τούρκο διπλωματικό εκπρόσωπο στα κατεχόμενα. Ο Καλεντερίδης αμφισβήτησε τη συμβατότητα της κίνησης με το πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και άσκησε κριτική στους χειρισμούς της ελληνικής και της κυπριακής πλευράς.

Στο τελευταίο μέρος εξέτασε σενάρια που συνδέουν το Αζερμπαϊτζάν, την αυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν στο Ιράκ και τις εθνοτικές κοινότητες του Ιράν. Διευκρίνισε ότι μέρος αυτών των σεναρίων προερχόταν από τουρκικό λογαριασμό που παρουσίαζε. Η εκπομπή ολοκληρώθηκε με αναφορά στην ανάγκη προστασίας των χριστιανικών κοινοτήτων της Μέσης Ανατολής.