Σοβαρές επισημάνσεις για τους κινδύνους που εγκυμονεί η γαλλική διαμεσολάβηση στο ζήτημα του Great Sea Interconnector διατύπωσε ο αντιναύαρχος ε.α. Βασίλειος Μαρτζούκος, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Ο έμπειρος αξιωματικός προειδοποίησε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να επιτρέψει τη δημιουργία τετελεσμένων που θα νομιμοποιούν την Τουρκία ως συνομιλητή σε ζητήματα ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, ενώ παρουσίασε τέσσερα πιθανά σενάρια τουρκικής αντίδρασης στην περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου.

«Το ζήτημα δεν είναι το καλώδιο, αλλά τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»

Στο επίκεντρο της παρέμβασης του Βασίλειου Μαρτζούκου βρέθηκαν οι εξελίξεις γύρω από το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», η εμπλοκή της Γαλλίας και η ρηματική διακοίνωση που απευθύνθηκε στην Άγκυρα.

Ο αντιναύαρχος ε.α. εκτίμησε ότι η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε τη γαλλική διαμεσολάβηση προκειμένου να αποφύγει μια επικίνδυνη αντιπαράθεση με την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως παρατήρησε, μετά τη ρηματική διακοίνωση σημειώθηκε εντυπωσιακή μεταβολή στην τουρκική στάση. Ενώ προηγουμένως η Άγκυρα χρησιμοποιούσε επιθετική ρητορική για τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου, στη συνέχεια εμφανίστηκε να αποδέχεται τη συνέχιση των εργασιών.

Ωστόσο, ο ίδιος έθεσε το κρίσιμο ερώτημα: Ποιο είναι το πραγματικό περιεχόμενο της διακοίνωσης και ποιες συνέπειες μπορεί να έχει;

Κατά τον Μαρτζούκο, εάν στο κείμενο περιλαμβάνονται διατυπώσεις που μπορούν να ερμηνευθούν ως αίτημα άδειας, συναίνεσης ή συντονισμού με την Τουρκία, δημιουργείται ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο.

Σε μια τέτοια περίπτωση, όπως υποστήριξε, η Άγκυρα θα μπορούσε να εμφανίζεται ως νομιμοποιημένος συνομιλητής για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει τουρκική δικαιοδοσία.

«Το ζήτημα δεν είναι το καλώδιο. Το ζήτημα είναι τα κυριαρχικά μας δικαιώματα», ήταν η ουσία της τοποθέτησής του.

Το άρθρο 79 του Δικαίου της Θάλασσας και η τουρκική μεθόδευση

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο άρθρο 79 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο ρυθμίζει την τοποθέτηση υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών στην υφαλοκρηπίδα.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Τουρκία επιχειρεί να μετατοπίσει τη νομική συζήτηση από την πόντιση καλωδίου στη θαλάσσια επιστημονική έρευνα.

Η διαφοροποίηση αυτή έχει σημασία, καθώς η θαλάσσια επιστημονική έρευνα υπόκειται σε διαφορετικό νομικό καθεστώς και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, απαιτεί συναίνεση του παράκτιου κράτους.

Ο Μαρτζούκος υποστήριξε ότι οι εργασίες του «Abeille Marengo» αποτελούν προπαρασκευαστικές δραστηριότητες για την εγκατάσταση του καλωδίου και όχι θαλάσσια επιστημονική έρευνα με την έννοια που επικαλείται η Τουρκία.

Επισήμανε επίσης ότι η Άγκυρα, μέσω της NAVTEX της 10ης Νοεμβρίου, επιχειρεί να θεμελιώσει τη θέση της περί τουρκικής δικαιοδοσίας στην περιοχή.

Κατά τον ίδιο, η ελληνική πλευρά διαθέτει ισχυρά νομικά επιχειρήματα. Προειδοποίησε, όμως, ότι η νομική τεκμηρίωση από μόνη της δεν επαρκεί εάν δημιουργηθούν δυσμενή διπλωματικά προηγούμενα.

Τέσσερα σενάρια τουρκικής αντίδρασης στην Κάσο και την Κάρπαθο

Ο αντιναύαρχος ε.α. περιέγραψε τέσσερις πιθανές εξελίξεις όταν οι δραστηριότητες του πλοίου προχωρήσουν προς την περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου.

Πρώτο σενάριο: Η Τουρκία περιορίζεται στις NAVTEX και στις διπλωματικές διαμαρτυρίες, επαναλαμβάνοντας τις διεκδικήσεις της χωρίς να εμποδίζει τις εργασίες.

Δεύτερο σενάριο: Τουρκικά σκάφη της Ακτοφυλακής ή του Πολεμικού Ναυτικού εμφανίζονται στην περιοχή, παρακολουθούν το γαλλικό πλοίο και εκπέμπουν ασυρματικές προειδοποιήσεις, χωρίς φυσική παρεμπόδιση.

Τρίτο σενάριο: Τουρκικά πλοία επιχειρούν να εμποδίσουν την πορεία του «Abeille Marengo», αναγκάζοντάς το να αλλάξει κατεύθυνση. Πρόκειται για μια εξέλιξη που, σύμφωνα με τον Μαρτζούκο, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια του πληρώματος και να απαιτήσει ελληνική παρέμβαση.

Τέταρτο σενάριο: Η Άγκυρα προχωρά σε εντονότερες απειλές και εκβιαστικές ενέργειες, αυξάνοντας τον κίνδυνο κλιμάκωσης.

Ο Μαρτζούκος εξέφρασε την ελπίδα ότι οι εξελίξεις θα περιοριστούν στα δύο πρώτα σενάρια, χωρίς να αποκλείσει επιδείνωση της κατάστασης εξαιτίας των εσωτερικών πιέσεων που δέχεται η τουρκική ηγεσία.

«Δεν μπορούμε να εμπιστευόμαστε σε τρίτους τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τον ρόλο της Γαλλίας και των επιχειρηματικών συμφερόντων που εμπλέκονται στο έργο.

Ο Μαρτζούκος αναγνώρισε ότι η γαλλική συμμετοχή μπορεί να συμβάλει στην ομαλή εξέλιξη των εργασιών και ότι η διπλωματική διαμεσολάβηση ενδέχεται να αποδειχθεί χρήσιμη.

Διαχώρισε, όμως, τη συνεργασία με τρίτες χώρες από την ανάθεση σε αυτές της διαχείρισης ζητημάτων εθνικής κυριαρχίας.

«Δεν πρέπει να αναθέτουμε τη διαχείριση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων σε τρίτους», υπογράμμισε.

Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιεί τις συμμαχίες της, αλλά η τελική ευθύνη των αποφάσεων παραμένει αποκλειστικά στην ελληνική πολιτική ηγεσία.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι το έργο πρέπει πλέον να ολοκληρωθεί, καθώς ενδεχόμενη οριστική διακοπή του θα προκαλούσε σοβαρό πλήγμα στη διεθνή αξιοπιστία της χώρας.

Ακόμη και αν υπάρξει προσωρινή παρεμπόδιση, τόνισε ότι οι εργασίες πρέπει να συνεχιστούν.

Προειδοποίηση για τις Ένοπλες Δυνάμεις και τον ρόλο του ΚΥΣΕΑ

Ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε στην ανάγκη επιχειρησιακής ετοιμότητας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Διευκρίνισε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να προκαλέσει στρατιωτική κλιμάκωση με δική της υπαιτιότητα, αλλά οφείλει να είναι προετοιμασμένη για οποιαδήποτε τουρκική πρόκληση.

Ειδικότερα, υποστήριξε ότι πρέπει να υπάρχει συνεχής επιχειρησιακή εικόνα της περιοχής και σαφής καθοδήγηση προς τις στρατιωτικές μονάδες.

Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε τη σύγκληση του ΚΥΣΕΑ, ώστε να συντονιστούν τα συναρμόδια υπουργεία και να αποσαφηνιστούν οι προθέσεις της πολιτικής ηγεσίας.

Έθεσε επίσης ζήτημα κατάλληλης προσαρμογής των κανόνων εμπλοκής, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν, ώστε οι Ένοπλες Δυνάμεις να γνωρίζουν πώς πρέπει να αντιδράσουν σε περίπτωση παρεμπόδισης των εργασιών.

Τουρκολιβυκό μνημόνιο και έρευνες νοτίως της Κρήτης

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στη Λιβύη, με αφορμή τις τουρκικές επιδιώξεις και το ενδεχόμενο νέων κινήσεων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις ενεργειακές δραστηριότητες νοτίως της Κρήτης.

Ο Μαρτζούκος συνέδεσε τις πιθανές τουρκολιβυκές πρωτοβουλίες με τις σχεδιαζόμενες έρευνες της Chevron, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να επιχειρήσει να δημιουργήσει προσκόμματα μέσω της συνεργασίας της με τη Λιβύη.

Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο ενδεχόμενο ενεργοποίησης της τουρκικής κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας σε γειτονικές περιοχές, κάτι που θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες εστίες έντασης.

Παράλληλα, επέκρινε την απουσία ελληνικών πρωτοβουλιών για την επέκταση των χωρικών υδάτων, τη χάραξη ευθειών γραμμών βάσης όπου επιτρέπεται και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει το Δίκαιο της Θάλασσας.

Κατά την εκτίμησή του, η Αθήνα πρέπει να ενισχύσει τη νομική και διπλωματική της θέση, αντί να περιορίζεται στην παρακολούθηση των τουρκικών ενεργειών.

Αιχμές για την Ευρωπαϊκή Ένωση: «Υπάρχει και δεύτερος Πούτιν»

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Μαρτζούκος απέναντι στη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν μπορούν να τηρούν ίσες αποστάσεις απέναντι σε τουρκικές διεκδικήσεις που, σύμφωνα με την ελληνική θέση, παραβιάζουν το Δίκαιο της Θάλασσας.

Παράλληλα, ζήτησε συστηματική ελληνική διπλωματική προσπάθεια, ώστε οι Ευρωπαίοι εταίροι να αντιληφθούν τις συνέπειες του τουρκικού αναθεωρητισμού.

Σε χαρακτηριστική αποστροφή του λόγου του, παρομοίασε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με έναν «δεύτερο Πούτιν», επικαλούμενος την τουρκική κατοχή εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας επί περισσότερο από μισό αιώνα.

Κατά τον Μαρτζούκο, η ανάδειξη της τουρκικής πολιτικής στην ευρωπαϊκή διπλωματική ατζέντα πρέπει να γίνεται με συνέπεια και συνέχεια, χωρίς περιόδους αδράνειας.

Η κεντρική θέση της παρέμβασής του ήταν ότι η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιεί τη γαλλική και ευρωπαϊκή υποστήριξη, χωρίς να εκχωρεί σε κανέναν την ευθύνη προστασίας των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Αυστηρή κριτική στους χειρισμούς γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου άσκησε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, μιλώντας στη Θεσσαλία Τηλεόραση. Κεντρική του προειδοποίηση ήταν ότι η πρόοδος του έργου δεν αρκεί, εάν συνοδευτεί από ενέργειες που η Άγκυρα θα μπορούσε να αξιοποιήσει για να στηρίξει τις διεκδικήσεις της.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία, στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η ενημέρωση της Άγκυρας και στις συνέπειες που, κατά τον ίδιο, μπορεί να έχουν οι συγκεκριμένοι χειρισμοί για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Ο πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά όφειλε να επιμείνει στην αρμοδιότητά της για τις εργασίες και να μην αφήσει περιθώριο στην Τουρκία να εμφανίζεται ως παράγοντας αδειοδότησης ή έγκρισης του έργου.

Η ανησυχία για τη ρηματική διακοίνωση

Σύμφωνα με τον Ιωάννη Μπαλτζώη, το πρόβλημα δεν εξαντλείται στο εάν η επικοινωνία με την Άγκυρα χαρακτηρίζεται «ενημέρωση» ή «αίτημα άδειας». Η ουσία, όπως υποστήριξε, βρίσκεται στο κατά πόσο δημιουργείται διπλωματικό υλικό το οποίο η Τουρκία θα μπορεί να επικαλείται στο μέλλον.

Εξέφρασε την άποψη ότι η ειδική ενημέρωση της τουρκικής πλευράς ενδέχεται να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ως επιχείρημα ότι αναγνωρίζεται κάποιος ρόλος της στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή. Πρόκειται για δική του εκτίμηση σχετικά με τις πιθανές συνέπειες των χειρισμών και όχι για τεκμηριωμένη διαπίστωση ότι έχει συντελεστεί νομική αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων.

Ο ίδιος απέδωσε στην Αθήνα την πολιτική ευθύνη για την εμπλοκή της Γαλλίας στη συγκεκριμένη διαδικασία. Παράλληλα, επικαλέστηκε παρεμβάσεις του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου και του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, εντάσσοντάς τες στην επιχειρηματολογία του υπέρ μιας αποφασιστικότερης ελληνικής στάσης.

Το καλώδιο και τα δικαιώματα στη θάλασσα

Ο αντιστράτηγος ε.α. αναφέρθηκε εκτενώς στη διάκριση μεταξύ υφαλοκρηπίδας, ΑΟΖ και χωρικών υδάτων, επιδιώκοντας να εξηγήσει γιατί απορρίπτει την τουρκική αξίωση παρέμβασης στη διασύνδεση.

Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του έθεσε το άρθρο 79 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Το άρθρο προβλέπει το δικαίωμα όλων των κρατών να τοποθετούν υποθαλάσσια καλώδια στην υφαλοκρηπίδα, υπό τους όρους του, και διατηρεί το δικαίωμα του παράκτιου κράτους να θέτει όρους για καλώδια που εισέρχονται στο έδαφος ή στην αιγιαλίτιδα ζώνη του. un.org

Ο Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να ασκήσει τα δικαιώματά της χωρίς να αποδέχεται πρόσθετες τουρκικές προϋποθέσεις. Απέρριψε επίσης τη λογική του τουρκολιβυκού μνημονίου, επισημαίνοντας ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις παρακάμπτουν την παρουσία ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Ρόδος, η Κάρπαθος και η Κάσος.

Η βασική του θέση ήταν ότι η ολοκλήρωση της διασύνδεσης πρέπει να συμβαδίζει με την προάσπιση των ελληνικών θέσεων και να μη χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για υποχωρήσεις.

Αιχμές για την ευρωπαϊκή στάση

Στη συζήτηση τέθηκε και η αμερικανική τοποθέτηση υπέρ της προώθησης έργων ηλεκτρικής διασύνδεσης χωρίς παρεμπόδιση από τρίτες πλευρές. Ο Μπαλτζώης την αξιολόγησε ως μήνυμα κυρίως προς την Τουρκία, αλλά και ως στοιχείο που ενισχύει την κριτική του για τους ελληνικούς χειρισμούς.

Ταυτόχρονα, επέκρινε την Ευρωπαϊκή Ένωση για την έλλειψη, κατά την εκτίμησή του, ανάλογου πολιτικού βάρους. Το ερώτημα που αναδείχθηκε ήταν γιατί ένα έργο μεταξύ δύο κρατών μελών, με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και συμμετοχή γαλλικής εταιρείας, χρειάζεται αμερικανική παρέμβαση για να προστατευθεί πολιτικά.

Συνέδεσε την υπόθεση με τη γενικότερη άποψή του ότι η Ευρώπη αδυνατεί να μετατρέψει την οικονομική της ισχύ σε ενιαία στρατηγική παρουσία. Έκανε επίσης σύγκριση ανάμεσα στην ευρωπαϊκή κινητοποίηση για την Ουκρανία και στην υποστήριξη προς την Κύπρο απέναντι στην τουρκική πολιτική.

Ουκρανία, ενεργειακό κόστος και ευρωπαϊκή βιομηχανία

Στο ουκρανικό μέτωπο, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εκτίμησε ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις μπορούν να συνεχιστούν και κατά τη χειμερινή περίοδο, με τα drones να επηρεάζουν τον τρόπο διεξαγωγής τους.

Επικαλούμενος αναλύσεις του Αλεξάντερ Μερκούρη, έδωσε ιδιαίτερο βάρος στη σημασία του Σλοβιάνσκ και του Κραματόρσκ. Παρουσίασε το ενδεχόμενο απώλειάς τους ως εξέλιξη που, κατά την ανάλυση την οποία μετέφερε, θα μπορούσε να επιβαρύνει σοβαρά την ουκρανική διαπραγματευτική θέση.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική. Συνέδεσε το υψηλό κόστος ενέργειας με τις πιέσεις στη γερμανική βιομηχανία και αναφέρθηκε στον εντεινόμενο ανταγωνισμό από τις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες. Η τοποθέτησή του αφορούσε συνολικά την ανταγωνιστικότητα και τις στρατηγικές επιλογές της Ευρώπης.

Τραμπ και ενδεχόμενο συνεννόησης των μεγάλων δυνάμεων

Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Μπαλτζώης υποστήριξε ότι οι κοινοβουλευτικοί περιορισμοί δεν εξαλείφουν την ισχύ του Αμερικανού προέδρου. Εκτίμησε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιδιώξει αποτελέσματα που θα ενισχύσουν την ιστορική του υστεροφημία, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις συγκρούσεις στο Ιράν και στην Ουκρανία.

Στο πλαίσιο αυτό, συζήτησε το ενδεχόμενο ευρύτερης συνεννόησης ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας. Η αναφορά σε μια πιθανή νέα κατανομή σφαιρών επιρροής παρουσιάστηκε ως σενάριο, με τον ίδιο να διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει ασφαλές συμπέρασμα για την ωριμότητα μιας τέτοιας συμφωνίας.

Αναφέρθηκε ακόμη στην άνοδο της Ινδίας και επανήλθε στην εκτίμησή του ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση υστερεί σε ενιαία πολιτική και στρατιωτική ισχύ.

Ιράν και πολιτική αστάθεια στο Ισραήλ

Για το Ιράν, ο αντιστράτηγος ε.α. αντιμετώπισε τη στρατιωτική συγκέντρωση που περιέγραψε στην περιοχή ως ένδειξη ότι το ενδεχόμενο κλιμάκωσης παραμένει ανοιχτό. Υποστήριξε ότι η αναβολή μιας επίθεσης δεν αρκεί για να συναχθεί πως έχει εγκαταλειφθεί η επιλογή στρατιωτικής δράσης.

Στο ισραηλινό πολιτικό σκηνικό, επικεντρώθηκε στις δυσκολίες συγκρότησης κυβερνητικών συνεργασιών, στις αντιθέσεις μεταξύ των κομμάτων και στον ρόλο της αραβικής και της υπερορθόδοξης εκπροσώπησης. Η εκτίμησή του ήταν ότι μια κυβέρνηση με έντονες εσωτερικές αντιφάσεις θα αντιμετωπίσει πρόβλημα συνοχής και διάρκειας.

Κλείνοντας, επέστρεψε στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: θεωρεί πιθανή την πρόοδο του έργου, αλλά προειδοποιεί ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιο διπλωματικό προηγούμενο θα αφήσει πίσω της η διαδικασία.

Νέα διάσταση στην αντιπαράθεση για τον Great Sea Interconnector επιχειρεί να δώσει η Άγκυρα, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo» πραγματοποιούνται με τη συγκατάθεσή της. Παρά τους χαμηλότερους τόνους που υιοθετούν πλέον τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, η τουρκική πλευρά εμφανίζει τις εξελίξεις ως διπλωματική επιτυχία, ισχυριζόμενη ότι απέτρεψε τη δημιουργία ελληνικών τετελεσμένων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το ζήτημα επανέρχεται στο προσκήνιο μέσα από ρεπορτάζ της κρατικής τουρκικής τηλεόρασης TRT Haber, η οποία επικαλείται διπλωματικές πηγές της Άγκυρας και παρουσιάζει τη διαδικασία που προηγήθηκε της έναρξης των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Σύμφωνα με την τουρκική εκδοχή, η Άγκυρα όχι μόνο εξασφάλισε την αναγνώριση της ανάγκης συγκατάθεσής της για εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές που διεκδικεί, αλλά κατάφερε επίσης να αποτρέψει μια νέα ελληνική προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων.

Πρόκειται για ισχυρισμούς που έρχονται σε ευθεία αντίθεση με την επίσημη ελληνική θέση, σύμφωνα με την οποία οι έρευνες πραγματοποιούνται με άδειες των αρμόδιων ελληνικών και κυπριακών αρχών, χωρίς να έχει ζητηθεί οποιαδήποτε άδεια από την Τουρκία.

TRT Haber: «Δώσαμε συγκατάθεση στη Γαλλία»

Η κρατική τουρκική τηλεόραση αναφέρει ότι στις 10 Νοεμβρίου η Άγκυρα απέστειλε ρηματική διακοίνωση προς τη Γαλλία, ως κράτος σημαίας του «Abeille Marengo», γνωστοποιώντας τη συγκατάθεσή της για τις προγραμματισμένες ερευνητικές δραστηριότητες.

Κατά τις τουρκικές διπλωματικές πηγές, η διαδικασία ολοκληρώθηκε έπειτα από συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές, ενώ στην ίδια διακοίνωση υπενθυμίστηκαν οι προϋποθέσεις που, σύμφωνα με την Άγκυρα, απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.

Η Τουρκία ισχυρίζεται ότι οι δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου αφορούν περιοχές της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή έχει μονομερώς οριοθετηθεί από την Άγκυρα και γνωστοποιηθεί στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών το 2020.

Η τουρκική πλευρά επιχειρεί, επομένως, να συνδέσει τη διπλωματική επικοινωνία με το Παρίσι με την αποδοχή των δικών της διεκδικήσεων στις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου.

Ανάλογη επιχειρηματολογία καταγράφεται και σε άλλα τουρκικά δημοσιεύματα, τα οποία παρουσιάζουν τη συγκατάθεση της Άγκυρας ως προϋπόθεση για την πραγματοποίηση των ερευνών.

Ο ισχυρισμός περί ακύρωσης των ελληνικών και κυπριακών NAVTEX

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά του TRT Haber στις NAVTEX που εξέδωσαν η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία.

Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι ακύρωσε τις σχετικές αναγγελίες, χαρακτηρίζοντάς τες μη εξουσιοδοτημένες, καθώς θεωρεί ότι αφορούν περιοχές στις οποίες η ίδια διαθέτει δικαιώματα υφαλοκρηπίδας.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μονομερή τουρκικό ισχυρισμό, ο οποίος δεν συνεπάγεται ότι η Τουρκία έχει τη δυνατότητα να ακυρώνει νομικά τις ελληνικές ή κυπριακές αναγγελίες.

Η Αθήνα απάντησε με δική της NAVTEX, απορρίπτοντας την τουρκική αναγγελία ως άκυρη και επιμένοντας ότι οι εργασίες εκτελούνται με βάση τις άδειες των αρμόδιων ελληνικών αρχών.

Το περιστατικό με τις δύο φρεγάτες και η ελληνική απάντηση

Η νέα τουρκική τοποθέτηση ακολουθεί το περιστατικό της Πέμπτης 12 Νοεμβρίου, όταν τουρκική φρεγάτα επικοινώνησε μέσω ασυρμάτου με το γαλλικό ερευνητικό πλοίο.

Συγκεκριμένα, η τουρκική φρεγάτα «Gökova» μετέδωσε μήνυμα με το οποίο επανέλαβε τις θέσεις της Άγκυρας περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας και συγκατάθεσης για τις εργασίες.

Το μήνυμα δεν περιείχε αναφορά σε έκδοση άδειας από τις τουρκικές αρχές, αλλά επαναλάμβανε ουσιαστικά το περιεχόμενο της τουρκικής NAVTEX.

Η απάντηση του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού ήταν άμεση.

Η φρεγάτα «Λήμνος», που βρισκόταν στην περιοχή, επικοινώνησε με το «Abeille Marengo», επισημαίνοντας ότι βρίσκεται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ότι μπορεί να συνεχίσει κανονικά τις εργασίες του.

Το γαλλικό πλοίο συνέχισε την αποστολή του χωρίς να σημειωθεί φυσική παρεμπόδιση των ερευνών.

Οι Τούρκοι έδειξαν με το καλημέρα τις προθέσεις τους για το Καλώδιο – Παρέμβαση πολεμικού πλοίου στο Abeille Marengo, άμεση απάντηση από τη φρεγάτα «Λήμνος»

Συνεχίζονται οι εργασίες χαρτογράφησης του βυθού

Το «Abeille Marengo» πραγματοποιεί τις προβλεπόμενες προκαταρκτικές έρευνες για την κατασκευή του Great Sea Interconnector, του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου.

Πριν από την έναρξη των εργασιών είχαν προηγηθεί δοκιμές βαθμονόμησης του εξοπλισμού στα ανοιχτά της Κρήτης, προκειμένου να διασφαλιστεί η ακρίβεια των μετρήσεων.

Η αποστολή περιλαμβάνει τη λεπτομερή αποτύπωση του θαλάσσιου πυθμένα, την καταγραφή του βάθους, τη μελέτη της γεωμορφολογίας και τον εντοπισμό γεωλογικών χαρακτηριστικών ή φυσικών εμποδίων που ενδέχεται να επηρεάσουν την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Τα δεδομένα που συγκεντρώνονται είναι απαραίτητα για τον καθορισμό της ασφαλέστερης και τεχνικά καταλληλότερης όδευσης.

Οι εργασίες άρχισαν σε θαλάσσια περιοχή νότια της Κάσου, με το γαλλικό σκάφος να κινείται βάσει των συντεταγμένων που έχουν εγκριθεί από τις ελληνικές αρχές.

Το κρίσιμο ζήτημα της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης

Στο επίκεντρο της διπλωματικής αντιπαράθεσης βρίσκεται πλέον το περιεχόμενο της επικοινωνίας μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας.

Η Τουρκία παρουσιάζει τη γαλλική ενημέρωση και τη δική της απαντητική διακοίνωση ως μέρος μιας διαδικασίας συγκατάθεσης.

Από την άλλη πλευρά, η Αθήνα επιμένει ότι δεν υποβλήθηκε αίτημα αδειοδότησης προς την Τουρκία και ότι οι μόνες αρμόδιες χώρες για την έκδοση των απαιτούμενων αδειών ήταν η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία.

Η διάκριση μεταξύ απλής διπλωματικής ενημέρωσης και αιτήματος συγκατάθεσης αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τη διαδικασία ως επιχείρημα υπέρ των διεκδικήσεών της.

Το πλήρες περιεχόμενο των σχετικών διπλωματικών διακοινώσεων δεν έχει δημοσιοποιηθεί, γεγονός που δεν επιτρέπει την ανεξάρτητη επιβεβαίωση της τουρκικής ερμηνείας.

Η τουρκική πλευρά δηλώνει, πάντως, ότι δεν επιδιώκει να εμποδίσει ενεργειακές διασυνδέσεις που εξυπηρετούν τα κοινά συμφέροντα των κρατών της περιοχής, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές πραγματοποιούνται με σεβασμό στα δικαιώματα που η ίδια επικαλείται.

Έτσι, παρά τη συνέχιση των ερευνών χωρίς επιχειρησιακή παρεμπόδιση, η αντιπαράθεση μεταφέρεται στο διπλωματικό και νομικό πεδίο, με την Άγκυρα να επιδιώκει να κατοχυρώσει τη δική της ερμηνεία των γεγονότων.

Το κεντρικό ερώτημα παραμένει κατά πόσον η διπλωματική διαδικασία που προηγήθηκε μπορεί να αξιοποιηθεί στο μέλλον από την Τουρκία ως προηγούμενο για την προβολή αξιώσεων συγκατάθεσης σε δραστηριότητες εντός θαλάσσιων ζωνών που διεκδικεί από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.