Στις μετεκλογικές εξελίξεις στο Ισραήλ επικεντρώθηκε αρχικά ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, επισημαίνοντας ότι το αποτέλεσμα ανέτρεψε τις εκτιμήσεις που είχαν διαμορφωθεί κατά την προεκλογική περίοδο.

Όπως ανέφερε, το κόμμα του Μπενιαμίν Νετανιάχου κατέλαβε την πρώτη θέση, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζει, με τους παραδοσιακούς κυβερνητικούς εταίρους του, την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Το ενδιαφέρον, σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε, στρέφεται πλέον στην Ουάσιγκτον.

Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ προωθεί τη συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας, προκειμένου να αποφευχθεί μια νέα εκλογική αναμέτρηση σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την περιφερειακή ασφάλεια.

Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε πληροφορίες για πιθανή συνεργασία του Νετανιάχου με τον Γκάντι Αϊζενκοτ, με αποκλεισμό των Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς από το κυβερνητικό σχήμα.

Μάλιστα, έκανε λόγο για πρόταση εναλλαγής στην πρωθυπουργία, με τον Νετανιάχου να αναλαμβάνει τα πρώτα δύο χρόνια και τον Αϊζενκοτ τα επόμενα δύο.

Επικαλούμενος το ισραηλινό μέσο Maariv, ανέφερε ότι ο Νετανιάχου εμφανιζόταν διατεθειμένος να καταθέσει πρόταση συνεργασίας.

Πρόκειται για πληροφορίες και σενάρια που μετέφερε ο αναλυτής, όχι για επιβεβαιωμένη κυβερνητική συμφωνία.

Το Ιράν και η σημασία των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Μουντζουρούλιας στο ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης με το Ιράν.

Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, κυκλοφορεί σενάριο για μεγάλο στρατιωτικό πλήγμα μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο ίδιος συνέδεσε αυτή την πιθανότητα με τις προσπάθειες συγκρότησης σταθερής κυβέρνησης στο Ισραήλ, εκτιμώντας ότι η πολιτική συνοχή αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη διαχείριση μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής αναμέτρησης.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί εκτίμηση βασισμένη σε πληροφορίες που επικαλέστηκε ο δημοσιογράφος και όχι επιβεβαιωμένη απόφαση για επίθεση.

Τι αλλάζει για την Ελλάδα από τις ισραηλινές εκλογές

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τις συνέπειες των ισραηλινών πολιτικών εξελίξεων για την Ελλάδα και την Κύπρο.

Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι, ανεξαρτήτως της σύνθεσης της επόμενης κυβέρνησης, δεν αναμένεται ουσιαστική μεταβολή στη στάση του Ισραήλ έναντι της Τουρκίας.

Υποστήριξε ότι οι βασικές πολιτικές δυνάμεις του Ισραήλ αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα την Άγκυρα, ενώ ορισμένες εκφράζουν ακόμη αυστηρότερες θέσεις από εκείνες του Νετανιάχου σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας.

Κατά την ανάλυσή του, η στρατηγική συνεργασία του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κύπρο δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την παρουσία ενός συγκεκριμένου πολιτικού προσώπου στην πρωθυπουργία.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι υπάρχουν σημαντικές συγκλίσεις μεταξύ διαφορετικών ισραηλινών πολιτικών δυνάμεων στην αντιμετώπιση του Ιράν και της Χαμάς.

Οι αδιάθετες ψήφοι και η μάχη για τις 61 έδρες

Ο αναλυτής στάθηκε επίσης στην καταμέτρηση των ψήφων, αναφέροντας ότι εκκρεμούσαν περίπου 500.000 ψήφοι, μεταξύ άλλων από στρατιωτικούς που υπηρετούσαν σε επιχειρησιακές περιοχές.

Εκτίμησε ότι η καταμέτρηση θα μπορούσε να επηρεάσει την τελική κοινοβουλευτική κατανομή, ακόμη και αν οι μεταβολές περιορίζονταν σε μία ή περισσότερες έδρες.

Υπενθύμισε ότι για τον σχηματισμό κυβέρνησης στο Ισραήλ απαιτείται πλειοψηφία 61 εδρών στην Κνεσέτ.

Η αναφορά του στις εκκρεμείς ψήφους αποτυπώνει την εικόνα που παρουσίασε κατά τον χρόνο της τηλεοπτικής παρέμβασης.

Το ζήτημα της στρατιωτικής θητείας των υπερορθόδοξων Εβραίων

Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε και σε μια σημαντική εσωτερική διαφωνία στο ισραηλινό πολιτικό σύστημα: τη στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων, γνωστών ως Χαρεντίμ.

Εξήγησε ότι η στήριξη του Νετανιάχου από υπερορθόδοξα κόμματα δημιουργεί αντιπαραθέσεις με άλλες πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες ζητούν δικαιότερη κατανομή των στρατιωτικών υποχρεώσεων.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενισχυμένη κοινοβουλευτική παρουσία των αραβικών κομμάτων, τα οποία, σύμφωνα με την εικόνα που παρουσίασε, θα μπορούσαν να αποκτήσουν ρυθμιστικό ρόλο. Επισήμανε, ωστόσο, τις πολιτικές δυσκολίες που υπάρχουν για τη συνεργασία τους με άλλους σχηματισμούς.

Λιβύη: Το παρασκήνιο με τον Χαφτάρ και τα εμπόδια στα τουρκικά σχέδια

Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασής του, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στράφηκε στη Λιβύη και στις προσπάθειες της Τουρκίας να αποκτήσει καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία πολιτικής και στρατιωτικής ενοποίησης της χώρας.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρουσίασε, η Άγκυρα επιχείρησε να φέρει στο ίδιο τραπέζι εκπροσώπους των αντίπαλων λιβυκών πλευρών, με τη συμμετοχή του Σαντάμ Χαφτάρ.

Ωστόσο, ο τελευταίος φέρεται να αποχώρησε δυσαρεστημένος από τις επαφές του στην τουρκική πρωτεύουσα, θεωρώντας ότι οι προτάσεις που του παρουσιάστηκαν δεν ανταποκρίνονταν στις προηγούμενες συνεννοήσεις.

Ο Μουντζουρούλιας ανέφερε ότι ο Χαφτάρ επέστρεψε στη Βεγγάζη και στη συνέχεια μετέβη στο Κάιρο, όπου είχε επαφές με την αιγυπτιακή ηγεσία και τις υπηρεσίες πληροφοριών.

Κατά την εκτίμησή του, οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι η προσπάθεια της Τουρκίας να διαμορφώσει μια νέα πολιτική ισορροπία στη Λιβύη αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες.

Ο ρόλος της Αιγύπτου, της Ρωσίας και το αμερικανικό παρασκήνιο

Ο αναλυτής υπογράμμισε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά επηρεάζει άμεσα και την Αίγυπτο.

Στάθηκε στη σχέση του Καΐρου με την οικογένεια Χαφτάρ, καθώς και στη σημασία της αιγυπτιακής παρέμβασης για τις εξελίξεις στη βορειοαφρικανική χώρα.

Αναφέρθηκε επίσης σε επαφές λιβυκών παραγόντων με τη Μόσχα, επισημαίνοντας ότι η Ρωσία διατηρεί δικά της συμφέροντα στη διαδικασία διαμόρφωσης της επόμενης ημέρας στη Λιβύη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του σε παρασκηνιακές επαφές της οικογένειας Χαφτάρ με την αμερικανική πλευρά.

Ο Μουντζουρούλιας επικαλέστηκε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες μέλος της οικογένειας Χαφτάρ είχε επιδιώξει να ενημερώσει την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ για τις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, επιζητώντας αμερικανική υποστήριξη.

Συνέδεσε μάλιστα την πληροφορία με προηγούμενες δημοσιογραφικές αναφορές του Μιχάλη Ιγνατίου.

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει τι ακολούθησε μετά τις συγκεκριμένες επαφές.

GSI: Η παρέμβαση Μακρόν και το μήνυμα προς την Άγκυρα

Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασης, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, Great Sea Interconnector, και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το έργο.

Επισήμανε την ανάγκη να προχωρήσουν οι απαραίτητες διαδικασίες και να εκδοθούν οι σχετικές NAVTEX για την υλοποίησή του.

Παράλληλα, μετέφερε πληροφορία για επικοινωνία του Εμανουέλ Μακρόν με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, ο Γάλλος πρόεδρος εξέφρασε την ανάγκη να αποφευχθεί μια σύγκρουση στην περιοχή και να περιοριστούν οι προκλήσεις.

Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι η Γαλλία θα στηρίξει την προώθηση του έργου, επικαλούμενος τη συμμετοχή γαλλικών επιχειρηματικών συμφερόντων.

Υπογράμμισε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό ζήτημα, καθώς συνδέεται με ευρωπαϊκές αποφάσεις, την Κύπρο και σημαντικά οικονομικά συμφέροντα.

Η στρατιωτική παρέλαση στη Θεσσαλονίκη και το μήνυμα αποτροπής

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη στρατιωτική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη.

Στάθηκε στην παρουσίαση σύγχρονων οπλικών συστημάτων των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και υποστήριξε ότι η επίδειξη των ελληνικών στρατιωτικών δυνατοτήτων απασχόλησε και τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Για τον ίδιο, η παρουσία των συγκεκριμένων συστημάτων συνιστά μήνυμα αποτροπής.

«Εμείς δεν θέλουμε, δεν επιδιώκουμε πόλεμο, αλλά είμαστε εδώ αν χρειαστεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι η Ελλάδα οφείλει να διατηρεί ισχυρή αποτρεπτική ικανότητα, ενώ ταυτόχρονα παρακολουθεί τις εξελίξεις που διαμορφώνονται από τη Μέση Ανατολή μέχρι τη Βόρεια Αφρική και την Ανατολική Μεσόγειο.

Της Φανούλας Αργυρού, ΣΗΜΕΡΙΝΗ

Μέρος Δ’ τελευταίο

Βρετανικά αρχεία, δημοσιεύματα της δεκαετίας του 1950 και η επίμαχη επιστολή Φάντη του 1964 συνθέτουν το τελευταίο μέρος της έρευνας της Φανούλας Αργυρού. Η αρθρογράφος καταγράφει ισχυρισμούς για οπλισμό του ΑΚΕΛ, σχέδια ένοπλης δράσης και πολιτικές παρεμβάσεις, εξετάζοντας παράλληλα τη στάση του κόμματος απέναντι στην Ένωση και στις ξένες δυνάμεις.

«Χέραλντ Τρίπιουν» – «Όπλα και εκρηκτικά το ΑΚΕΛ στην Κύπρο»

Στην έκθεσή τους Ιουνίου 1950, οι βρετανικές υπηρεσίες αναφέρουν και τα εξής:

«Ένα άρθρο στην έκδοση της εφημερίδας New York Herald Tribune (που εκδίδεται στο Παρίσι), του Αμερικανού ανταποκριτή του Associated Press, αναφέρεται με έμφαση στη δύναμη του Κομμουνισμού στην Κύπρο και ότι το κόμμα έχει αποθήκες όπλων και εκρηκτικών. Ο Γ.Γ. του κόμματος εξέδωσε ανακοίνωση απορρίπτοντας έντονα τον ισχυρισμό».

(An article in the Paris edition of the New York Herald Tribune, by an American correspondent of the Associated Press, is reported to have emphasized the strength of Communism in Cyprus and to have said that the Party have stores of arms and explosives. The Party’s General Secretary has issued an indignant disclaimer of the latter allegation).

Η πληροφορία αυτή πρέπει να μελετηθεί σε συνδυασμό με την επιστολή ημερ. 16/7/1951, Ε. Παπαϊωάννου, προς το Kομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος, που εντόπισε και δημοσίευσε ο Δρ Πέτρος ΠαπαπολυβIου στον «Φιλελεύθερο», 1.4.2016, με τίτλο «Σχέδιο για ένοπλο αγώνα είχε το ΑΚΕΛ το 1951».

«Το ΑΚΕΛ στις παραμονές του αγώνα της ΕΟΚΑ και όπλα διέθετε, αλλά και σχέδια για ένοπλο αγώνα εναντίον των Βρετανών είχε, όχι ακριβώς για την Ένωση με την Ελλάδα, αλλά για τη ‘‘σοβαρή συμβολή στην αντιιμπεριαλιστική υπόθεση’’», έγραψε ο Δρ Παπαπολυβίου.

https://applications.ucy.ac.cy/dailypress/dailypress.manage_documents2.download?p_file=42032

Όπως κατέγραψαν τα βρετανικά έγγραφα, η Cominform εντός του 1950 είχε ήδη κόψει την Ένωση, οπόταν επιβεβαιώνεται η θέση Παπαπολυβίου ότι στόχος του ΑΚΕΛ δεν ήταν η Ένωση, αλλά «σοβαρή συμβολή στην αντιιμπεριαλιστική υπόθεση»…

(Ο σκοπός της Cominform ήταν ο συντονισμός δράσης μεταξύ κομμουνιστικών κομμάτων κάτω από σοβιετική καθοδήγηση… ενεθάρρυνε την ενότητα μεταξύ κομμουνιστικών κομμάτων. Διαλύθηκε το 1956, μετά τη σοβιετική επαναπροσέγγιση με τη Γιουγκοσλαβία και τη διαδικασία τής απο-Σταλινοποίησης).

Το ΑΚΕΛ σε προετοιμασία «Ιερής Ταξιαρχίας»

Στην έκθεσή τους 19.2.1964, οι βρετανικές υπηρεσίες γράφουν ότι ο Γ.Γ. του ΑΚΕΛ μίλησε στις 9 Φεβρουαρίου σε συνεδρία στο Λονδίνο του Κυπριακού Κομμουνιστικού Κόμματος… Ενημέρωσε ότι το ΚΚΚ ήδη προετοιμαζόταν να πολεμήσει όλα τα ξένα στρατεύματα που θα αποστέλλονταν στην Κύπρο, εκτός εκείνων των Ηνωμένων Εθνών… και για προετοιμασίες συγκρότησης «Ιερής Ταξιαρχίας»… Περίπου 50 άτομα έδωσαν τα ονόματά τους ως εθελοντές για την «Ιερή Ταξιαρχία».

Επιστολή Φάντη προς Φόρτι, 10.4.1964

Επισημαίνεται ότι ο πραγματικός στόχος της «Ιερής Ταξιαρχίας» μάλλον ήταν να επιτεθεί κατά των αμερικανικών στρατευμάτων, εάν ο Μακάριος δεχόταν το βρετανικό σχέδιο για μεταφορά αμερικανικών στρατευμάτων για ειρηνευτική αποστολή (ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΟΥ ΑΠΕΡΡΙΨΑΝ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ*), και όχι η αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων επιθέσεων της ΤΜΤ για διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και επιβολή δύο ομόσπονδων κρατών.

Μήπως και κατά των ελληνικών (Ελληνικής Μεραρχίας), που ήλθαν λίγους μήνες αργότερα; Αναπόφευκτο ερώτημα σε συσχετισμό με την αποκάλυψη ΑΚΕΛικού στελέχους προς τον Ανδρέα Αζίνα: «Το ΑΚΕΛ -ως απεκάλυψεν εσχάτως ανώτατον ΑΚΕΛικό στέλεχος προς τον Ανδρέα Αζίνα- όταν το 1964 αντελήφθη την έλευσιν Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος εις Κύπρον, αντιπροσωπεία του επεσκέφθη τον Μακάριον, προς τον οποίον εδήλωσε ότι αντιτίθεται εις την παρουσίαν Ελληνικού Στρατού εις την Μεγαλόνησον…», σελίδα 493, Α’ Τόμος, «Η μαρτυρία μου ενώπιον της ατ-χοκ επιτροπής της Κυπριακής Βουλής διά τον Φάκελον Κύπρου», Ελευθέριου Παπαδόπουλου, 2010.

Επίσης, και σε άμεση σχέση με το περιεχόμενο της επιστολής που απέστειλε ο τότε βοηθός Γ.Γ. του ΑΚΕΛ, Α. Φάντης, ημερομηνίας 10 Απριλίου 1964, στην Ντίνα Φόρτι, σύνδεσμο των Κομμουνιστικών Κομμάτων Ιταλίας. Την επιστολή δημοσίευσε η εφημερίδα «Μάχη» στις 26 Μαΐου 1966: «Συνωμοσία του ΑΚΕΛ κατά του Μακαρίου, της Ενώσεως, της Κύπρου – Προετοιμασίαι και σχέδια δι’ ένοπλον ρήξιν με τον “ιμπεριαλιστικόν κύκλον” του Μακαρίου και κομμουνιστικοποίησιν – Οι αγωνισταί της ΕΟΚΑ αποκαλούνται “διεφθαρμένοι” και γίνεται λόγος περί εκμεταλλεύσεως των απειλών της Τουρκίας κατά της Κύπρου προς όφελος του ΑΚΕΛ».

Πριν από χρόνια αναδημοσίευσα την επιστολή Φάντη στα «Νέα» Λονδίνου και αργότερα και στην «Ένωσιν» του μ. Β. Φτωχόπουλου. Η επιστολή αποτελεί ιστορικό τεκμήριο, για την ξενοκίνητη πολιτική του ΑΚΕΛ. Την επανέφερε στο προσκήνιο, στην κατάθεσή του ενώπιον της Επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων ο Ελευθέριος Παπαδόπουλος. Και έριξε περισσότερο φως, εξηγώντας το παρασκήνιο της απόκρυψής της:

«Η επιστολή θα εδημοσιοποιείτο από τον τότε βουλευτή Λάρνακας, Γεώργιο Τζιρκώτη, ο οποίος είχε εγγράψει θέμα εις τη Βουλή. Όμως, μέχρι την ημέρα της συζητήσεως προηγήθηκε σκοτεινό και φανερόν παρασκήνιο. Ο Γ.Γ. του ΑΚΕΛ, Εζ. Παπαϊωάννου, επισκέφθηκε τον Μακάριο και αξίωσε να μην συζητηθεί η εν λόγω επιστολή. Ο δε Μακάριος, για να μην έλθει εις ρήξη με το ΑΚΕΛ, κάλεσε τον Γιωρκάτζη (Υπ. Εσωτερικών) και του επέβαλε να συνεργαστεί μετά του Γλαύκου Κληρίδη, Προέδρου της Βουλής, Τάσσου Παπαδόπουλου, Υπουργού και Λέλλου Δημητριάδη, Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου του λεγόμενου Πατριωτικού Μετώπου… και με το πρόσχημα της δήθεν εθνικής ζημιάς άσκησαν πιέσεις στους βουλευτές και πολύ περισσότερο εις τον αείμνηστο Γεώργιο Τζιρκώτη και παρεσιωπήθη το θέμα. Ο κ. Φάντης δήλωνε ότι η επιστολή ήταν πλαστή. Εντούτοις τα γεγονότα έχουν πείσμα και δεν αποδέχονται διαψεύσεις…». Ο Ελευθέριος Παπαδόπουλος προκάλεσε τον Α. Φάντη, σε ηλικία ενενήκοντα τεσσάρων ετών, να πει την αλήθεια χωρίς ψευδο-επιχειρήματα…

Βλέπε και «Σοβιετική Κύπρος: Το όραμα του ΑΚΕΛ – Στο φως έγγραφο του 1964», Α. Ροδίτη, 23.2.2021.

https://simerini.sigmalive.com/article/2021/2/23/sobietike-kupros-to-orama-tou-akel-sto-phos-eggrapho-tou-1966/

https://www.onisilos.gr/?p=31140

Δίδασκαν τα παιδιά του παιδομαζώματος

Σε αναφορές 29.8.1950 για επώνυμους κομμουνιστές στην Κύπρο και τις δραστηριότητές τους στο εξωτερικό, και οι ακόλουθες. Χιλιάδες έγγραφα για το ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ στα βρετανικά αρχεία…

1) Βάσος Γεωργίου Βασιλείου και σύζυγος Φωφώ**: Έφυγε από την Κύπρο προς το Ηνωμένο Βασίλειο στις 23.3.1949 μαζί με τη σύζυγο και τη θυγατέρα του. Τον Ιούνιο 1949 του δόθηκε από την ουγγρική αντιπροσωπία στο Παρίσι, τουριστική βίζα τόσο για τον ίδιο όσο και για τη σύζυγό του για Ουγγαρία. Ο «Νέος Κυπριακός Φύλαξ» στις 11.7.1949 ανέφερε ότι το ράδιο της Βουκουρεστίου ανακοίνωσε πως ο Βασιλείου εντάχθηκε στον στρατό των Ελλήνων ανταρτών και ότι η σύζυγός του διδάσκει σε στρατόπεδο στη Βάρνα της Βουλγαρίας, όπου βρίσκονται απαχθέντα Ελληνόπουλα. Ο «Νέος Κυπριακός Φύλαξ», ημερομηνίας 9.10.1949, ανέφερε ότι «ο Δρ Βασιλείου βρίσκεται τώρα σε ενεργό υπηρεσία στη Βουδαπέστη και η σύζυγός του είναι υπεύθυνη στρατοπέδου για απαχθέντα Ελληνόπουλα».

2) Γιώργος Σαββίδης (αργότερα με την Ανεξαρτησία μέλος της Ελληνικής Κοινοτικής Βουλής): Είχε μακρό κομμουνιστικό μητρώο που περιελάμβανε και μια περίοδο παραμονής στην Ελλάδα και στην Τσεχοσλοβακία, όπου το 1950 ήταν υπεύθυνος της εκπαίδευσης των απαχθέντων Ελληνοπαίδων…

• Βιβλίο Φ.Α. «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019»

** Γονείς πρώην Προέδρου Γ. Βασιλείου.

Τα προηγούμενα:

Μέρος Α’ – Σοβιετικές πολιτικές που συγκλίνουν με εκείνες Λονδίνου/Άγκυρας

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/10/11/sobietikes-politikes-pou-Dsugklinoun-me-ekeines-londinouagkuras/

Μέρος Β’ – Σοβιετική «εκπαίδευση», όπλα στο ΑΚΕΛ, ψευτο-υποσχέσεις στον Μακάριο…

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/10/18/sobietike-ekpaideuse-opla-sto-akel-pseuto-uposkheseis-ston-makario/

Μέρος Γ’ – Στόχος ΑΚΕΛ – Kομμουνισμός μέσω σοσιαλισμού

Η Cominform τερματίζει την Ένωση – Ένωση μόνο με μια κομμουνιστικοποιημένη Ελλάδα

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/10/25/stokhos-akel-kommounismos-meso-sosialismou/

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Με μια εκτενή και ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβαση για το ελληνικό πολιτικό σύστημα, την εξωτερική πολιτική, την Τουρκία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την κρίση της σύγχρονης δημοκρατίας, ο ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης Γιώργος Κοντογιώργης μίλησε στον Γιώργο Σαχίνη και στην εκπομπή «Αντιθέσεις» της ΚΡΗΤΗ TV.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η θέση του ότι η ελληνική κρίση δεν είναι απλώς αποτέλεσμα ανεπαρκών πολιτικών ηγεσιών, αλλά συνδέεται με την ίδια τη συγκρότηση του κράτους και τη σχέση της κοινωνίας με την πολιτική εξουσία. Ο καθηγητής άσκησε σφοδρή κριτική στη μεταπολιτευτική διακυβέρνηση, αμφισβήτησε τη στρατηγική της Αθήνας απέναντι στην τουρκική αναθεωρητική πολιτική και παρουσίασε την πρότασή του για τη μετάβαση από το σημερινό πολιτικό σύστημα σε ένα καθεστώς ουσιαστικής συμμετοχής της κοινωνίας στη λήψη αποφάσεων.

«Η Ελλάδα λεηλατήθηκε στη διάρκεια της Μεταπολίτευσης»

Ο Γιώργος Κοντογιώργης περιέγραψε το ελληνικό κράτος ως έναν μηχανισμό που, κατά την εκτίμησή του, έχει οργανωθεί για την εξυπηρέτηση της πολιτικής τάξης και των συμφερόντων που συνδέονται μαζί της, αντί να υπηρετεί τις ανάγκες της κοινωνίας.

Υποστήριξε ότι στη διάρκεια της Μεταπολίτευσης επανεμφανίστηκαν παθογένειες του 19ου αιώνα, με κυρίαρχα χαρακτηριστικά την πελατειακή οργάνωση, τη διαπλοκή και την ιδιοποίηση του δημόσιου χώρου.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις συνταγματικές αναθεωρήσεις, εκτιμώντας ότι δεν αντιμετώπισαν το πρόβλημα της ανεξέλεγκτης πολιτικής εξουσίας. Αντίθετα, κατά την άποψή του, συνέβαλαν στη διατήρηση ενός συστήματος στο οποίο η κοινωνία δεν διαθέτει θεσμικά εργαλεία ουσιαστικού ελέγχου.

Ο καθηγητής χρησιμοποίησε τον όρο «κομματοκρατία», εξηγώντας ότι στην ελληνική περίπτωση τα κόμματα δεν περιορίζονται στον ρόλο της πολιτικής εκπροσώπησης, αλλά έχουν καταλάβει το ίδιο το κράτος.

Τουρκία, Κάσος και τουρκολιβυκό μνημόνιο: Η κριτική στην ελληνική στρατηγική

Ένα από τα σημαντικότερα τμήματα της συνέντευξης αφορούσε την ελληνική εξωτερική πολιτική και ειδικότερα τον τρόπο με τον οποίο η Αθήνα αντιμετωπίζει την Τουρκία.

Ο Κοντογιώργης υποστήριξε ότι μια χώρα, για να υπερασπιστεί αποτελεσματικά την ανεξαρτησία της, χρειάζεται ισχυρή οικονομία, λειτουργικό κράτος, αμυντική παραγωγή και συγκροτημένη εθνική στρατηγική.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην αποδυνάμωση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και στην εξάρτηση από εισαγόμενα οπλικά συστήματα.

Επικεντρώθηκε επίσης στο επεισόδιο της Κάσου και στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, ασκώντας κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις.

Κατά την εκτίμησή του, η απουσία αποφασιστικής στρατηγικής επιτρέπει στην Άγκυρα να διευρύνει σταδιακά τις διεκδικήσεις της, ενώ η Ελλάδα περιορίζεται στη διαχείριση των εκάστοτε εξελίξεων.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις εξελίξεις στη Λιβύη. Υποστήριξε ότι οι διπλωματικές συμφωνίες δεν αρκούν από μόνες τους, εάν δεν συνοδεύονται από την απαραίτητη ισχύ και τη δυνατότητα εφαρμογής τους στην πράξη.

Αναφερόμενος στις Ηνωμένες Πολιτείες, εξέφρασε προβληματισμό για τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές, συνδέοντάς την με ευρύτερες γεωπολιτικές επιδιώξεις. Πρόκειται για τη δική του ερμηνεία της αμερικανικής πολιτικής και όχι για επιβεβαιωμένη αλλαγή επίσημης θέσης.

«Ζούμε σε εκλόγιμη μοναρχία» – Η θεμελιώδης διαφωνία για τη δημοκρατία

Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτέλεσε η διάκριση που κάνει ο Κοντογιώργης ανάμεσα στο σημερινό κοινοβουλευτικό σύστημα, την αντιπροσώπευση και τη δημοκρατία.

Ο καθηγητής χαρακτήρισε το σύγχρονο πολιτικό σύστημα «εκλόγιμη μοναρχία», διευκρινίζοντας ότι χρησιμοποιεί τον όρο για να περιγράψει τη συγκέντρωση της πολιτικής αρμοδιότητας στα χέρια των κυβερνώντων.

Σύμφωνα με τη συλλογιστική του, η κοινωνία καλείται να επιλέξει τους κυβερνήτες της ανά τακτά χρονικά διαστήματα, χωρίς όμως να συμμετέχει θεσμικά στη διαμόρφωση των αποφάσεων που καθορίζουν τη ζωή της.

Η εκλογική διαδικασία, επομένως, δεν αρκεί κατά τον ίδιο για να χαρακτηριστεί ένα πολίτευμα δημοκρατικό.

Στην εκτενή συζήτηση με τον Γιώργο Σαχίνη ανέπτυξε την πρότασή του για θεσμική συγκρότηση της κοινωνίας ως πολιτικού σώματος, το οποίο θα διαθέτει πραγματική αποφασιστική αρμοδιότητα.

Ο δημοσιογράφος επέμεινε στα πρακτικά ζητήματα εφαρμογής αυτής της πρότασης, θέτοντας ερωτήματα για τη λειτουργία του κράτους, τη λήψη αποφάσεων, την εκπροσώπηση στις διεθνείς σχέσεις και την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων.

Ο Κοντογιώργης απάντησε επικαλούμενος την ιστορική εμπειρία της αρχαίας ελληνικής δημοκρατίας και τη διάκριση μεταξύ αποφασιστικών και προπαρασκευαστικών πολιτικών οργάνων.

Η κοινωνία, οι διαδηλώσεις και η ανάγκη αλλαγής του πολιτικού συστήματος

Η συζήτηση επεκτάθηκε στις κοινωνικές κινητοποιήσεις, στις αντιδράσεις των πολιτών και στα όρια της διαμαρτυρίας.

Ο Κοντογιώργης υποστήριξε ότι οι παραδοσιακές μορφές διεκδίκησης, όπως οι διαδηλώσεις, δεν επαρκούν πλέον για να μεταβάλουν τις σχέσεις εξουσίας. Αναφέρθηκε στις κοινωνικές αναταραχές του παρελθόντος, αλλά και στο κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» στη Γαλλία, για να εξηγήσει γιατί θεωρεί ότι οι κοινωνίες επιστρέφουν διαρκώς στην ίδια πολιτική αφετηρία.

Η βασική του θέση ήταν ότι η κοινωνική διαμαρτυρία πρέπει να αποκτήσει θεσμικό περιεχόμενο. Αντί να περιορίζονται στη διεκδίκηση συγκεκριμένων μέτρων από τους κυβερνώντες, οι πολίτες θα πρέπει, σύμφωνα με τον ίδιο, να διεκδικήσουν μερίδιο στην άσκηση της πολιτικής εξουσίας.

«Η μόνη δύναμη […] η οποία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί και είναι συμπαγής είναι η δύναμη της κοινωνίας αν είναι θεσμοθετημένη και όχι μάζα στους δρόμους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τεχνητή νοημοσύνη, οικονομική ισχύς και έλεγχος της πληροφορίας

Ο καθηγητής συνέδεσε την πολιτική κρίση με τις τεχνολογικές εξελίξεις, την ψηφιακή οικονομία και την αυξανόμενη συγκέντρωση οικονομικής ισχύος.

Υποστήριξε ότι η τεχνητή νοημοσύνη και οι ψηφιακές τεχνολογίες μεταβάλλουν τις κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις, ενώ οι υπάρχουσες πολιτικές δομές επιχειρούν να διατηρήσουν τον έλεγχο των εξελίξεων.

Στο επίκεντρο βρέθηκε και η δυνατότητα μεγάλων οικονομικών παραγόντων να επηρεάζουν τον δημόσιο διάλογο.

Με αφορμή τον Έλον Μασκ και την πλατφόρμα X, ο Κοντογιώργης έθεσε το ζήτημα της σχέσης οικονομικής ιδιοκτησίας, κοινωνικής ευθύνης και πολιτικής επιρροής.

Παράλληλα, ανέπτυξε τη θέση ότι σε ένα διαφορετικά οργανωμένο πολιτικό σύστημα η κοινωνία θα μπορούσε να ελέγχει αποτελεσματικότερα την κατανομή του παραγόμενου πλούτου, χωρίς αυτό να συνεπάγεται κατ’ ανάγκην κατάργηση της οικονομικής ιδιοκτησίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ρωσία και η οικονομία του πολέμου

Ιδιαίτερη σημασία είχε η αναφορά του στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη στρατηγική που ακολουθούν οι ευρωπαϊκές ηγεσίες απέναντι στη Ρωσία.

Ο Κοντογιώργης υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή στροφή προς την αμυντική παραγωγή συνδέεται με βαθύτερα οικονομικά και πολιτικά προβλήματα.

Εξέφρασε επίσης την άποψη ότι η ανάδειξη της Ρωσίας σε κεντρική απειλή εξυπηρετεί και την ανάγκη ενίσχυσης της εσωτερικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η θέση αυτή αποτελεί πολιτική ερμηνεία του καθηγητή και όχι διαπιστωμένο κίνητρο των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Για να τεκμηριώσει την κριτική του στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες, επικαλέστηκε τη διαφορετική αντιμετώπιση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και της συνεχιζόμενης τουρκικής κατοχής εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Κατά την εκτίμησή του, το θεμελιώδες πρόβλημα της Ένωσης βρίσκεται στην πολιτική της συγκρότηση και στην απουσία ουσιαστικής συμμετοχής των ευρωπαϊκών κοινωνιών στη λήψη αποφάσεων.

Ελληνισμός και ελλαδικό κράτος: Μια ιστορική διάκριση

Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο Κοντογιώργης ανέπτυξε τη διάκριση ανάμεσα στην ιστορία του ελληνικού κράτους και στην ιστορική διαδρομή του ευρύτερου Ελληνισμού.

Υποστήριξε ότι η αποτίμηση της νεότερης ελληνικής ιστορίας αποκτά διαφορετικό περιεχόμενο όταν εξετάζεται όχι μόνο η εδαφική επέκταση του κράτους, αλλά και η τύχη των ελληνικών κοινοτήτων, της οικονομικής δραστηριότητας και της παρουσίας του Ελληνισμού πέρα από τα σημερινά σύνορα.

Αναφέρθηκε στον Ελευθέριο Βενιζέλο, στον Ιωάννη Καποδίστρια και στις πολιτικές επιλογές που, κατά τη δική του ερμηνεία, επηρέασαν τη σχέση του ελληνικού κράτους με τις μεγάλες δυνάμεις.

Ο καθηγητής συνέδεσε την ιστορική αυτή πορεία με την εξωτερική εξάρτηση και με την αδυναμία συγκρότησης ενός κράτους που θα υπηρετεί μια μακροπρόθεσμη εθνική στρατηγική.

Δικαιοσύνη, δημόσια διοίκηση και πολιτική ευθύνη

Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με την κριτική του στη λειτουργία της Δικαιοσύνης, της δημόσιας διοίκησης και των πολιτικών θεσμών.

Ο Κοντογιώργης έθεσε ζητήματα καθυστερήσεων στην απονομή της δικαιοσύνης, σχέσεων μεταξύ πολιτικής και δικαστικής εξουσίας, καθώς και ανεπαρκούς λογοδοσίας των κυβερνώντων.

Αναφέρθηκε επίσης στη λειτουργία της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, υποστηρίζοντας ότι η πολυφωνία δεν εξασφαλίζεται απλώς με την ύπαρξη διαφορετικών μέσων ενημέρωσης, αλλά προϋποθέτει τη δυνατότητα ουσιαστικού διαλόγου και αντιπαράθεσης απόψεων στο εσωτερικό τους.

Στην καταληκτική του τοποθέτηση υποστήριξε ότι οι πολιτικές δυνάμεις που εμφανίζονται ως αντισυστημικές δεν αμφισβητούν στην πραγματικότητα το υφιστάμενο πολιτικό σύστημα, αλλά επιδιώκουν να λειτουργήσουν στο εσωτερικό του.

Κατά τον ίδιο, η λύση δεν βρίσκεται στην αντικατάσταση προσώπων ούτε σε επιμέρους διορθώσεις, αλλά στη μεταβολή της ίδιας της σχέσης κοινωνίας και πολιτικής εξουσίας.

Η συνέντευξη του Γιώργου Κοντογιώργη στις «Αντιθέσεις» αποτέλεσε μια εκτενή παρουσίαση της πολιτειολογικής του προσέγγισης, με τον Γιώργο Σαχίνη να θέτει επανειλημμένα ερωτήματα για τις πρακτικές συνέπειες και τη δυνατότητα εφαρμογής των προτάσεών του.