Πολιτική
Μνήμη Σπύρου Βρυώνη Jr. (1928-2019)
Ο αείμνηστος Δρ Σπύρος Βρυώνης Jr. ήταν ένας αξιόλογος Αμερικανός ακαδημαϊκός με ελληνική καταγωγή από την Κεφαλλονιά. Γεννήθηκε στο Μέμφις του Τενεσί στις 18 Ιουλίου 1928 και πέθανε στο Σακραμέντο της Καλιφόρνιας στις 11 Μαρτίου 2019. Ήταν 90 ετών.
Κατά τη διάρκεια μιας μακρόχρονης ακαδημαϊκής καριέρας, ο Δρ Βρυώνης ανήκε στις αλληλοσυνδεόμενες επιστήμες της Ιστορίας, της Βυζαντινολογίας, των Ελληνικών Σπουδών και των Σπουδών της Εγγύς Ανατολής. Σπούδασε και εργάστηκε σε κορυφαία αμερικανικά ιδρύματα. Ένα παράδειγμα είναι το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, όπου, το 1956, ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή με τίτλο «Η εσωτερική ιστορία του Βυζαντίου κατά τη διάρκεια των προβλημάτων, 1057-81».
Η Μικρά Ασία
Σε αυτό και σε άλλα βιβλία, ο Δρ Βρυώνης απέδειξε ότι αυτή η «διαδικασία» περιελάμβανε διάφορα στάδια. Η «διαδικασία» ξεκίνησε με ένοπλες εισβολές, οι οποίες οδήγησαν σε θανάτους, στην κατάκτηση εδάφους και σε λεηλασία, αποικισμό και πληθυσμιακή μείωση. Επίσης, η «διαδικασία» επέβαλε την υποδούλωση των ατόμων που έπεσαν στα χέρια του κατακτητή και την εφαρμογή των διακριτικών μέτρων με σκοπό την υπόταξη των επιζώντων χριστιανών και άλλων μη μουσουλμάνων. Τέτοια μέτρα περιελάμβαναν την αφομοίωση, τη διαιώνιση της δουλείας, την κατάσχεση των περιουσιών, τη μετατροπή των εκκλησιών σε τζαμιά, την αλλαγή των τοπωνυμίων και την κοινοτικοποίηση της κοινωνίας υπό την υπεροχή του κατακτητή. Έτσι, δημιουργήθηκε και διατηρήθηκε το οθωμανικό τουρκικό κράτος, το οθωμανικό χαλιφάτο και η οθωμανική αυτοκρατορία. Αυτή λειτουργούσε με την εθελοντική ή εξαναγκασμένη βοήθεια πολλών υποκειμένων μετά την υποταγή τους.
Η «διαδικασία» διαδραματίστηκε και στην Κύπρο μετά την πρώτη οθωμανική τουρκική εισβολή του 1570 και την επακόλουθη τουρκική κατάκτηση του 1571. Επίσης, μια παραλλαγή της έχει εφαρμοστεί στην Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ), ιδιαίτερα στις περιοχές υπό τουρκικήν κατοχήν μετά τις δύο τουρκικές εισβολές του 1974.
Η Κωνσταντινούπολη
Το βιβλίο αποτελείται από πάνω από 600 σελίδες, όπου απεικονίζονται, με συγκλονιστικές φωτογραφίες του Δημητρίου Καλούμενου, αποχαρακτηρισμένα έγγραφα και άλλες πρωτογενείς πηγές. Χρησιμοποιώντας αυτές, ο Δρ Βρυώνης εξηγεί την προέλευση, τη φύση και τις συνέπειες του διήμερου πογκρόμ («pogrom»), δηλαδή την επίθεση εναντίον Ελλήνων χριστιανών και άλλων στην Κωνσταντινούπολη στις 6 και 7 Σεπτεμβρίου 1955.
Ο Δρ Βρυώνης αποδεικνύει ότι το πογκρόμ οργανώθηκε από το τουρκικό κράτος, αλλά προηγήθηκαν διάφορες εξελίξεις, οι οποίες προετοίμασαν το έδαφος, όπως οι σφαγές και οι απελάσεις των Ελλήνων χριστιανών από τη Μικρά Ασία και αλλού, ειδικά μετά το 1914. Αυτές ανήκαν σε έναν ευρύτερο κατάλογο γενοκτονιών και άλλων εγκλημάτων που προκάλεσε η Τουρκία εις βάρος των χριστιανικών μειονοτήτων, ειδικά μετά το 1894. Αυτό, παρεμπιπτόντως, είναι το θέμα ενός νέου ακαδημαϊκού βιβλίου των Benny Morris and Dror Ze’evi, The Thirty-Year Genocide Turkey’s Destruction of Its Christian Minorities, 1894-1924 (Harvard University Press, 2019).
Του πογκρόμ του 1955 προηγήθηκαν και διάφορες κρατικές καταπιέσεις. Για παράδειγμα, από το 1923 έως το 1938, το δήθεν «κοσμικό» καθεστώς του Mustafa Kemal υιοθέτησε μια σειρά διακριτικών «νόμων» με θρησκευτικό χαρακτήρα. Ένας τέτοιος «νόμος» θεσπίστηκε στις 4 Ιουνίου 1932 και ουσιαστικά απαγόρευε στους χριστιανούς και άλλους μη μουσουλμάνους να ενταχθούν σε ορισμένα επαγγέλματα, όπως αυτά των δικηγόρων και των γιατρών.
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι στη Γερμανία, από το 1933, το ναζιστικό καθεστώς του Χίτλερ εμπνεύστηκε από τον Kemal και υιοθέτησε παρόμοιους «νόμους» εις βάρος των Εβραίων και άλλων «μη Αρίων». (Δείτε, π.χ., Stefan Ihrig, Ataturk in the Nazi Imagination, Harvard University Press, 2014).
Ακόμη χειρότερο ήταν το τι έγινε στην Τουρκία κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Το τότε «κοσμικό» καθεστώς του Πρωθυπουργού Refik Saydam πραγματοποίησε νέα διάκριση, όταν αναβίωσε μια πρακτική που χρησιμοποιήθηκε προηγουμένως στην Τουρκία κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Τον Μάιο του 1941, η τουρκική κυβέρνηση ίδρυσε «εργατικά τάγματα» και στρατολόγησε υποχρεωτικά τους χριστιανούς, εβραίους και άλλους μη μουσουλμάνους πολίτες της Τουρκίας, οι οποίοι ήταν άρρενες.
Η μια αδικία οδηγούσε στην άλλη, μέχρι που, τελικά, στις 6 και 7 Σεπτεμβρίου 1955, ξετυλίχτηκε το πογκρόμ στην Κωνσταντινούπολη. Δεν ήταν τυχαίο το γεγονός ότι το πογκρόμ ξέσπασε προς το τέλος της τριμερούς διάσκεψης για την Κύπρο στο Λονδίνο και σε μια εποχή που η τουρκική προπαγάνδα ισχυριζόταν ότι «η Κύπρος είναι τουρκική».
Μεταξύ άλλων συνεπειών, το πογκρόμ είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο Ελλήνων, τον βιασμό γυναικών, την πυρπόληση εκκλησιών και τη λεηλασία καταστημάτων. Επίσης, αύξησε τον εκφοβισμό των Ελλήνων, οι περισσότεροι των οποίων, σταδιακά, ξεριζώθηκαν μόνιμα από την Κωνσταντινούπολη. Επομένως, το πογκρόμ έμοιαζε με τη «Νύχτα των Κρυστάλλων» κατά των εβραίων στη Γερμανία, στις 9 και 10 Νοεμβρίου 1938.
Αναφερόμενος σε πολλαπλές πηγές, συμπεριλαμβανομένων των αποδεικτικών στοιχείων που παρήχθησαν το 1960-61 στη δίκη του Adnan Menderes, του Πρωθυπουργού της Τουρκίας από το 1950 μέχρι το 1960, ο Δρ Βρυώνης εξακρίβωσε ότι το πογκρόμ ήταν ένα καλά οργανωμένο σχέδιο. Ενορχηστρώθηκε κρυφά από τον A. Menderes και από άλλα στελέχη της τουρκικής κυβέρνησης. Στη συνέχεια, από το 1955 έως το 1960, η συνενοχή τους κρύφθηκε.
Στο τέλος της δίκης του, ο A. Menderes κρίθηκε ένοχος για διάφορα εγκλήματα και κρεμάστηκε. Ωστόσο, σήμερα, αυτός ο εγκληματίας παραμένει ήρωας του Προέδρου Erdogan στην Τουρκία. Στις 26 Δεκεμβρίου 2014, ο Πρόεδρος Ερντογάν παρατήρησε με περηφάνια ότι: «Μια μεγάλη Τουρκία, μια φορά πάλι» ήταν το όνειρο του αείμνηστου Adnan Menderes, του Turgut Οzal και του Necmettin Erbakan». Στις 17 Απριλίου 2017, ο Πρόεδρος Erdogan επισκέφθηκε τους τάφους και των τριών. (Πηγές: www.tccb.gov.tr/en/news/542/3445/our-love-for-a-great-turkey-once-again-has-never-been-lost και www.tccb.gov.tr/en/news/542/74799/president-erdogan-visits-graves-of-ozal-menderes-and-erbakan )
Η Ίμβρος, η Τένεδος και η Κύπρος
Προς το τέλος του βιβλίου του, ο Δρ Βρυώνης παρατήρησε ότι στα χρόνια μετά το πογκρόμ στη Κωνσταντινούπολη το 1955, η Τουρκία κατάφερε να ξεριζώσει σχεδόν όλους τους Έλληνες και τους άλλους χριστιανούς από την Ίμβρο, την Τένεδο και τα κατεχόμενα εδάφη της ΚΔ. Επίσης, η Τουρκία πέτυχε την τουρκοποίηση και τον εξισλαμισμό αυτών των εδαφών.
Ο Δρ Βρυώνης θεωρούσε ότι, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, η Κωνσταντινούπολη, η Ίμβρος, η Τένεδος, τα κατεχόμενα εδάφη της ΚΔ και τόσα άλλα μέρη υποβλήθηκαν στην ίδια συνεχιζόμενη τουρκική πολιτική. Αυτή η πολιτική, προφανώς, παραμένει ίδια μέχρι σήμερα, αλλά πόσοι το συνειδητοποιούν;
Ο «μηχανισμός της καταστροφής»
Συνολικά, τα έργα του Δρος Βρυώνη παρέχουν μια προειδοποίηση που δεν πρέπει ποτέ να αγνοηθεί. O «μηχανισμός της καταστροφής» βασίζεται σε μια εγγενώς επιθετική, άσπλαχνη και αντιδημοκρατική τουρκική κρατική ιδεολογία. Συνδυάζει τα ίχνη του Οθωμανισμού με στοιχεία του Κεμαλισμού, του κοινοτισμού, του εθνικισμού, του αυταρχισμού και τον μιλιταρισμού.
Όταν ενεργοποιηθεί ο «μηχανισμός της καταστροφής», είναι ικανός να σπρώξει την Τουρκία (ι) να πετύχει τον εθνοθρησκευτικό καθαρισμό μαζί με τον αποικισμό, (ιι) να επιβάλει άλλες απάνθρωπες πράξεις, και (ιιι) να αποκρύψει τα εγκλήματα και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με διάφορους τρόπους, π.χ. μέσω της κάλυψης, της προπαγάνδας, της λογοκρισίας και της κατάχρησης του «νόμου».
Συνοψίζοντας, αν κάποιος διαβάσει τα έργα του Δρος Βρυώνη, μπορεί να κατανοήσει τι πραγματικά σημαίνει ο «μηχανισμός της καταστροφής», πόσο επικίνδυνος είναι και πώς εξηγεί τις προηγούμενες, τις πρόσφατες και τις συνεχιζόμενες πράξεις της Τουρκίας.
Η παγκόσμια ακαδημία οφείλει στον Δρα Βρυώνη ένα τεράστιο χρέος ευγνωμοσύνης. Ήταν ένας ευρυμαθής ακαδημαϊκός, που μας χάρισε μια ουσιαστική πνευματική κληρονομιά.
Κλείνοντας, εκφράζω τα συλλυπητήριά μου στην οικογένειά του. Αιωνία η μνήμη.
ΚΛΕΑΡΧΟΣ Α. ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ
Επίκουρος Καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου UCLan Cyprus.
Οι απόψεις του είναι προσωπικές
GEOPOLITICO
Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν
Η Αθήνα ανοίγει νέα σελίδα στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, επενδύοντας στην αμυντική βιομηχανία, τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων. Η συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Ινδό πρέσβη αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η σύμπλευση Ελλάδας και Ινδίας αναπτύσσεται παράλληλα με τη στενή στρατιωτική συνεργασία Άγκυρας και Ισλαμαμπάντ.
Η Ελλάδα διευρύνει το αποτύπωμά της στον διεθνή γεωπολιτικό χάρτη, αναπτύσσοντας στρατηγικές σχέσεις με χώρες που μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και των θαλάσσιων οδών που συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και η εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με την Ινδία, μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συναντήθηκε με τον πρέσβη της Ινδίας στην Αθήνα, Ravi Shankar, με αντικείμενο τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης των διμερών αμυντικών σχέσεων και τις προκλήσεις στο περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας.
Η διπλωματική αυτή επαφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν εξεταστεί σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει οι δύο χώρες τα τελευταία χρόνια. Η Ελλάδα και η Ινδία δεν περιορίζονται πλέον σε διακηρύξεις καλών προθέσεων, αλλά έχουν ήδη αναπτύξει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, που περιλαμβάνει κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή επιχειρησιακής τεχνογνωσίας και ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των αμυντικών τους βιομηχανιών.
Η συμφωνία Δένδια–Singh που άνοιξε τον δρόμο
Καθοριστικής σημασίας για την πορεία των ελληνοϊνδικών σχέσεων υπήρξε η επίσημη επίσκεψη του Νίκου Δένδια στο Νέο Δελχί, στις 9 Φεβρουαρίου 2026, και η συνάντησή του με τον Ινδό ομόλογό του Rajnath Singh.
Οι δύο υπουργοί υπέγραψαν Κοινή Δήλωση Προθέσεων για την ενίσχυση της διμερούς αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, η οποία προβλέπει την επεξεργασία πενταετούς οδικού χάρτη. Παράλληλα, ανταλλάχθηκε το Πρόγραμμα Διμερούς Στρατιωτικής Συνεργασίας για το 2026.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιχειρεί να συνδέσει την ελληνική «Ατζέντα 2030» με την ινδική πολιτική αμυντικής αυτοδυναμίας «Aatmanirbhar Bharat», δημιουργώντας προϋποθέσεις για τη συνεργασία επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και αμυντικών οργανισμών.
Για την Αθήνα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη δυνατότητα πρόσβασης σε νέες τεχνολογίες και στην ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων. Αντίστοιχα, η Ινδία αποκτά έναν πρόσθετο εταίρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, με στρατηγική γεωγραφική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Είχα σήμερα στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας συνάντηση γνωριμίας με τον Πρέσβη της #Ινδίας, κ. Ravi Shankar.
Συζητήσαμε για τις προκλήσεις ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή, για τις μεγάλες δυνατότητες περαιτέρω εμβάθυνσης της στρατηγικής μας αμυντικής συνεργασίας, καθώς και για τους ισχυρούς δεσμούς φιλίας 🇬🇷– 🇮🇳.
#Greece #India
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 8, 2026
Από τα ελληνικά F-16 στην Ινδία μέχρι τις ινδικές φρεγάτες στο Αιγαίο
Η ελληνοϊνδική στρατιωτική συνεργασία έχει αποκτήσει ήδη επιχειρησιακό περιεχόμενο.
Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2024, τέσσερα ελληνικά μαχητικά F-16 Block 52+ Advanced της 336 Μοίρας συμμετείχαν στη διεθνή αεροπορική άσκηση «Tarang Shakti 24», στην αεροπορική βάση Jodhpur της Ινδίας.
Η συγκεκριμένη αποστολή αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για την Πολεμική Αεροπορία, καθώς ελληνικά μαχητικά επιχειρούσαν σε μία ιδιαίτερα απομακρυσμένη γεωγραφική περιοχή, αποκτώντας εμπειρία συνεργασίας με αεροπορικές δυνάμεις διαφορετικών επιχειρησιακών δογμάτων.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η ναυτική άσκηση που πραγματοποιήθηκε στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου 2025 στο Μυρτώο Πέλαγος και στο κεντρικό Αιγαίο.
Στην άσκηση συμμετείχαν η ελληνική φρεγάτα «Θεμιστοκλής», το υποβρύχιο «Πιπίνος», σκάφος ανορθόδοξου πολέμου της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών και η ινδική φρεγάτα INS Trikand.
Οι δύο πλευρές εκπαιδεύτηκαν σε αντικείμενα ανθυποβρυχιακού πολέμου, αντιμετώπισης αεροπορικών απειλών, επιχειρήσεων επιφανείας και ανταλλαγής επιχειρησιακής εικόνας.
Η παρουσία ινδικής πολεμικής μονάδας στο Αιγαίο αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση. Καταδεικνύει τη δυνατότητα του Νέου Δελχί να αναπτύσσει στρατιωτική συνεργασία πέρα από τον Ινδικό Ωκεανό, σε μία περιοχή που αποτελεί κομβικό σημείο σύνδεσης της Ευρώπης με την Ασία.
Ο παράγοντας Τουρκία–Πακιστάν
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ελληνοϊνδικής προσέγγισης είναι η ευρύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται γύρω από τις σχέσεις Τουρκίας και Πακιστάν.
Άγκυρα και Ισλαμαμπάντ έχουν αναπτύξει στενή στρατιωτική συνεργασία, η οποία περιλαμβάνει εξοπλιστικά προγράμματα, αμυντική τεχνολογία και εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού.
Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στη Νότια Ασία, ενώ το Πακιστάν αντιμετωπίζει την Ινδία ως τον βασικό στρατηγικό ανταγωνιστή του.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η προσέγγιση Ελλάδας και Ινδίας δημιουργεί ένα ενδιαφέρον πλέγμα γεωπολιτικών συγκλίσεων.
Για την Αθήνα, η Ινδία αποτελεί έναν εταίρο με σημαντικό στρατιωτικό, οικονομικό και διπλωματικό βάρος. Για το Νέο Δελχί, η Ελλάδα προσφέρει δυνατότητες συνεργασίας σε μία περιοχή όπου η Τουρκία επιχειρεί να διευρύνει την επιρροή της.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει δημιουργηθεί επίσημη στρατιωτική συμμαχία εναντίον της Άγκυρας και του Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, η σύγκλιση των στρατηγικών συμφερόντων μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα στους τομείς της θαλάσσιας ασφάλειας, της αμυντικής τεχνολογίας και της διπλωματικής συνεργασίας.
Η ουσία βρίσκεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα αποκτά περισσότερες επιλογές στις διεθνείς συνεργασίες της, ενώ η Ινδία ενισχύει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ελλάδα–Κύπρος–Ινδία: Μια συνεργασία με προοπτική στην Ανατολική Μεσόγειο
Στην εξίσωση της ελληνοϊνδικής προσέγγισης αποκτά ξεχωριστή θέση και η Κυπριακή Δημοκρατία.
Κατά την επίσκεψη του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στην Ινδία, στις 20–23 Μαΐου 2026, οι δύο χώρες αναβάθμισαν τις σχέσεις τους σε στρατηγική εταιρική σχέση και ανακοίνωσαν οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας για την περίοδο 2026–2031.
Οι συμφωνίες περιλαμβάνουν συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, την κυβερνοασφάλεια, τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προϋποθέσεις για έναν ευρύτερο συντονισμό μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ινδίας, χωρίς να έχει συγκροτηθεί επίσημο τριμερές στρατιωτικό σχήμα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ο οποίος φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τη συνδεσιμότητα μεταξύ ασιατικών και ευρωπαϊκών αγορών.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας και της Κύπρου μπορεί να τους προσφέρει ρόλο στη διαμόρφωση νέων εμπορικών και ενεργειακών διαδρομών. Σύμφωνα με δηλώσεις του Γάλλου ειδικού απεσταλμένου για τον IMEC, τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος συγκαταλέγονται στις χώρες που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στην πρωτοβουλία.
Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, η προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών και η ανάπτυξη ενεργειακών διασυνδέσεων δημιουργούν πρόσθετα πεδία σύγκλισης.
Drones, ηλεκτρονικός πόλεμος και αμυντική τεχνολογία
Η επόμενη φάση της ελληνοϊνδικής συνεργασίας αναμένεται να κριθεί σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Η Ινδία έχει επενδύσει στην εγχώρια ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ηλεκτρονικών συστημάτων και στρατιωτικών πλατφορμών.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, επιχειρεί να ενισχύσει τις δυνατότητες της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και να ενσωματώσει νέες τεχνολογίες στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αντιμετώπισης drones, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ναυτικές τεχνολογίες αποτελούν πιθανά πεδία συνεργασίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα σύνδεσης ινδικών αμυντικών επιχειρήσεων με ελληνικές εταιρείες και ερευνητικούς οργανισμούς.
Πρόκειται, ωστόσο, για προοπτικές που μένει να αποκτήσουν συγκεκριμένο συμβατικό και παραγωγικό περιεχόμενο. Μέχρι στιγμής, η διμερής συμφωνία του Φεβρουαρίου συνιστά κυρίως το θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη τέτοιων συνεργασιών.
Το στρατηγικό διακύβευμα για την Αθήνα
Η εμβάθυνση των σχέσεων με το Νέο Δελχί έχει ευρύτερη σημασία για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατηγικοί ανταγωνισμοί επεκτείνονται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Ινδοειρηνικό, η Ελλάδα επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργασιών, πέρα από τους παραδοσιακούς ευρωπαϊκούς και ατλαντικούς συμμάχους της.
Η Ινδία αποτελεί έναν σημαντικό συνομιλητή σε αυτή την προσπάθεια, καθώς διαθέτει αυξανόμενη διεθνή οικονομική επιρροή, ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ασφάλεια των διεθνών εμπορικών οδών.
Η στενότερη συνεργασία δεν μεταβάλλει αυτομάτως τις στρατιωτικές ισορροπίες στο Αιγαίο ούτε συνεπάγεται ότι το Νέο Δελχί θα εμπλακεί σε ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση.
Δημιουργεί, όμως, πρόσθετες δυνατότητες διπλωματικής συνεννόησης, στρατιωτικής εκπαίδευσης και αμυντικής τεχνολογικής ανάπτυξης.
Από την άλλη πλευρά, η Ινδία αποκτά μεγαλύτερη πρόσβαση σε ένα κρίσιμο γεωγραφικό περιβάλλον, συνδέοντας σταδιακά τα στρατηγικά της συμφέροντα στον Ινδικό Ωκεανό με τις εξελίξεις στη Μεσόγειο.
Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι η μετατροπή αυτής της δυναμικής σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, οι συμφωνίες αμυντικής βιομηχανίας και η συνεργασία στην προστασία θαλάσσιων υποδομών θα αποτελέσουν τα κριτήρια με τα οποία θα αξιολογηθεί το πραγματικό βάθος των ελληνοϊνδικών σχέσεων.
Η συνάντηση Δένδια με τον Ινδό πρέσβη εντάσσεται, σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα, σε αυτή την προσπάθεια.
Από τα ελληνικά F-16 που πέταξαν στους ουρανούς της Ινδίας έως την παρουσία της φρεγάτας INS Trikand στο Αιγαίο, Αθήνα και Νέο Δελχί έχουν ήδη κάνει ουσιαστικά βήματα προσέγγισης.
Το ερώτημα είναι αν αυτή η σχέση θα εξελιχθεί σε έναν σταθερό άξονα αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, με διάρκεια και συγκεκριμένο επιχειρησιακό αποτύπωμα.
GEOPOLITICO
Φαραντούρης: Ναυάγιο IMEC όπως EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν
Προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC), απηύθυνε σήμερα απ’ το Στρασβούργο ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης, μετά την απάντηση της Κομισιόν σε ερώτησή που είχε καταθέσει τον περασμένο Ιούνιο και στον απόηχο της ενεργοποίησης της Συμφωνίας της Μέκκα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.
Τι είναι ο ΙMEC
«Ο διάδρομος IMEC αποτελεί ένα στρατηγικής σημασίας έργο συνδεσιμότητας, το οποίο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ, την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών, ενεργειακών και μεταφορικών δικτύων μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ινδο-Ειρηνικού», τονίζει ο Νικόλας Φαραντούρης.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, Τουρκία και Σαουδική Αραβία αποφάσισαν πρόσφατα να αναπτύξουν μία ανταγωνιστική προς τον IMEC σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ τους, δημιουργώντας νέα δεδομένα ως προς τη στρατηγική αρχιτεκτονική των διαδρόμων συνδεσιμότητας στην ευρύτερη περιοχή.
⚠️ Ναυάγιο #IMEC όπως #EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν
Απευθύνω προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC) μετά την απάντηση που έλαβα από την Κομισιόν για υποστήριξη του ανταγωνιστικού πρότζεκτ 🇹🇷🇸🇦Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας, και μάλιστα στον απόηχο της ενεργοποίησης της Συμφωνίας της Μέκκα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Ειδικότερα:
➡️ Ο διάδρομος IMEC αποτελεί ένα στρατηγικής σημασίας έργο συνδεσιμότητας, το οποίο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ, την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών, ενεργειακών και μεταφορικών δικτύων μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ινδο-Ειρηνικού.
➡️ Ωστόσο, Τουρκία και Σαουδική Αραβία αποφάσισαν πρόσφατα να αναπτύξουν μία ανταγωνιστική προς τον IMEC σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ τους, δημιουργώντας νέα δεδομένα ως προς τη στρατηγική αρχιτεκτονική των διαδρόμων συνδεσιμότητας στην ευρύτερη περιοχή
📍Στις 15 Ιουνίου 2026 κατέθεσα γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας της να τοποθετηθεί επισήμως εάν ξακολουθεί να θεωρεί τον IMEC στρατηγικά και οικονομικά βιώσιμο υπό το φως της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
⚠️ Στην απάντησή της η Κομισιόν παίρνει ίσες αποστάσεις, δηλώνοντας ότι συνεχίζει μεν να στηρίζει το πρότζεκτ του IMEC, στηρίζει ωστόσο και την ανταγωνιστική πρωτοβουλία Άγκυρας-Ριάντ!
➡️ Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) αποτελεί «πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των ψηφιακών υποδομών» και επισημαίνει ότι πρόσφατα γεγονότα και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ έχουν καταστήσει τον
διάδρομο IMEC πιο σημαντικό από ποτέ και έχουν κάνει εντονότερη την ανάγκη για διαφοροποιημένες οδούς εφοδιασμού».➡️ Σπεύδει ωστόσο να προσθέσει ότι αντιμετωπίζει τον IMEC ως μέρος ενός συνόλου ποικίλων αλλά διασυνδεδεμένων πρωτοβουλιών που βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής
και της Ινδίας περιλαμβανομένης της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ!❗️Πρόκειται για πράδοξα και αντιφατικά μηνύματα της Κομισιόν που υπονομεύουν, παρά στηρίζουν το σημαντικό αυτό εμπορικό και γεωπολιτικό προτζεκτ.
Δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται ταυτόχρονα ένα ευρωπαϊκό έργο, και ένα μη-ευρωπαϊκό, ανταγωνιστικό έργο, που δεν περιλαμβάνει καμία ευρωπαϊκή χώρα ή ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Όσοι γνωρίζουμε από τέτοια πρότζεκτς αντιλαμβανόμαστε το προφανές: ή το ένα θα υλοποιηθεί ή το άλλο. Γι’ αυτό καλώ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σταματήσει την ατελέσφορη πολιτική ίσων αποστάσεων. Καλούμε επίσης την ελληνική κυβέρνηση να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα ώστε το πρότζεκ του IMEC να μην έχει την τύχη του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου East Med, ο οποίος μπήκε στο συρτάρι κατ’ απαίτηση της Τουρκίας το 2022.
— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) October 8, 2026
Η γραπτή ερώτηση Φαραντούρη
Στις 15 Ιουνίου 2026 ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ κατέθεσε γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας της να τοποθετηθεί επισήμως εάν ξακολουθεί να θεωρεί τον IMEC στρατηγικά και οικονομικά βιώσιμο υπό το φως της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
Ίσες αποστάσεις από την Κομισιόν
Στην απάντησή της η Κομισιόν δηλώνει ότι συνεχίζει μεν να στηρίζει το πρότζεκτ του IMEC, στηρίζει ωστόσο και την ανταγωνιστική πρωτοβουλία Άγκυρας-Ριάντ!
Ειδικότερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) αποτελεί «πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των ψηφιακών υποδομών» και επισημαίνει ότι πρόσφατα γεγονότα και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ έχουν καταστήσει τον διάδρομο IMEC πιο σημαντικό από ποτέ και έχουν κάνει εντονότερη την ανάγκη για διαφοροποιημένες οδούς εφοδιασμού».
Ωστόσο, Η Επιτροπή σπεύδει να προσθέσει ότι αντιμετωπίζει τον IMEC ως μέρος ενός συνόλου ποικίλων αλλά διασυνδεδεμένων πρωτοβουλιών που βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολήςκαι της Ινδίας περιλαμβανομένης της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
Σε δηλώσεις του σήμερα από το Στρασβούργο ο Νικόλας Φαραντούρης κάνει λόγο για «πράδοξα και αντιφατικά μηνύματα της Κομισιόν που υπονομεύουν, παρά στηρίζουν, το σημαντικό αυτό εμπορικό και γεωπολιτικό προτζεκτ».
Όπως σημειώνει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ «δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται ταυτόχρονα ένα ευρωπαϊκό έργο, και ένα μη-ευρωπαϊκό, ανταγωνιστικό έργο, που δεν περιλαμβάνει καμία ευρωπαϊκή χώρα ή ευρωπαϊκά συμφέροντα».
Και καταλήγει:
«Όσοι γνωρίζουμε από τέτοια πρότζεκτ αντιλαμβανόμαστε το προφανές: ή το ένα θα υλοποιηθεί ή το άλλο. Γι’ αυτό καλώ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σταματήσει την ατελέσφορη πολιτική ίσων αποστάσεων. Καλούμε επίσης την ελληνική κυβέρνηση να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα ώστε το πρότζεκ του IMEC να μην έχει την τύχη του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου East Med, ο οποίος μπήκε στο συρτάρι κατ’ απαίτηση της Τουρκίας το 2022».
GEOPOLITICO
Μαυρίδης προς ΕΕ: Επιβολή κυρώσεων στον επιδρομέα αντί για “θετική ατζέντα”
Παρέμβαση του Ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, στο πλαίσιο της συζήτησης με θέμα «Περιστατικά κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο κατόπιν επίμονων τουρκικών προκλήσεων» στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Την ανάγκη επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία, αντί της συνέχισης της πολιτικής κατευνασμού και της λεγόμενης «θετικής ατζέντας», ανέδειξε ο Ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης (ΔΗΚΟ – S&D), με παρέμβασή του ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, στο πλαίσιο της συζήτησης με θέμα «Περιστατικά κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο κατόπιν επίμονων τουρκικών προκλήσεων» στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Στην παρέμβασή του ο κ. Κ. Μαυρίδης ανέφερε τα εξής:
«Η σημερινή συζήτηση είναι ξεκάθαρη: Η κλιμάκωση της έντασης τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και στο Αιγαίο εξαιτίας των επίμονων τουρκικών προκλήσεων, με πιο πρόσφατη, τη λεγόμενη νεο-οθωμανική «Γαλάζια Φαντασίωση». Κύριε Επίτροπε, δεν την αποκαλώ «Γαλάζια Πατρίδα», γιατί η γαλάζια πατρίδα είναι δική μας. Επιπλέον, συνεχίζεται, όπως όλοι γνωρίζετε, η κατοχή εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κύπρο, καθώς και η παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δύο κρατών μελών (Ελλάδας και Κύπρου) στον εναέριο και θαλάσσιο χώρο.
Ωστόσο, η πολιτική του κατευνασμού δεν αποδίδει. Οι ήπιες παραινέσεις και η λεγόμενη «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία δεν αποδίδουν.»
Καταλήγοντας, ο Κύπριος Ευρωβουλευτής έθεσε προς τον Ευρωπαίο Επίτροπο το ζήτημα της διαφορετικής αντιμετώπισης της Ρωσίας και της Τουρκίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέροντας χαρακτηριστικά:
«Τι είναι, λοιπόν, αυτό που αποδίδει; Όπως και στην περίπτωση της Ρωσίας, οικονομικές και πολιτικές κυρώσεις εναντίον του Τούρκου εισβολέα και κατακτητή.
Κύριε Επίτροπε, μπορείτε να εξηγήσετε στους Ευρωπαίους πολίτες, όχι μόνο της Κύπρου και της Ελλάδας, αλλά σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, γιατί επιβάλλουμε κυρώσεις στη Ρωσία, ως εισβολέα, και ορθώς πράττουμε, αλλά όχι στην Τουρκία, η οποία είναι επίσης εισβολέας, κατοχική δύναμη και παραβιάζει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και τόσους άλλους διεθνείς κανόνες;»
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
