Ακολουθήστε μας

Πολιτική

Οποιος ξέρει νά διδάξει, δέν χάνει ποτέ. Οἱ μαθητές εἶναι σάν τά λαγωνικά. Ὀσφραίνονται τό Δάσκαλο ἀπό μακριά.

Δημοσιεύτηκε στις

Ὑπό Σαράντου Ι. Καργάκου, τ. φροντιστοῦ
Δημοσιεύθηκε το 2006 στο Ετήσιο Ημερολόγιο της ΟΕΦΕ … 

Εἰλικρινά, πᾶνε τρία χρόνια τώρα πού δέν θέλω νά ὁμιλῶ γιά θέματα παιδείας. Καί μόνο τό ἄκουσμα τῆς λέξης αὐτῆς μοῦ προκαλεῖ πόνο. Τίποτα στόν τόπο μας μετά τόν πόλεμο – ἀλλά καί πρίν – δέν κακόπαθε τόσο πολύ ὅσο ἡ παιδεία, πού γι’ αὐτό ἔχει ὡς συνοδευτικό τό “σταυρικό” καί τόσο ταιριαστό ἐπίθετο “πολύπαθη”. Ἄς προσθέσω καί τό πολυτάραχη. Ἀπό τό φθινόπωρο τοῦ 1957, ὅταν πρωτοετής τῆς φιλοσοφικῆς ἀναμετρήθηκα με ἕναν ὑπουργό οἰκονομικῶν τοῦ Κων/νου Καραμανλῆ πού διπλασίασε τά δίδακτρα (τότε διαμείφθηκε καί ὁ μνημειώδης διάλογος – “Κύριε Ὑπουργέ, νά καταριόμαστε τήν ὥρα πού γεννηθήκαμε φτωχοί;” – “Ὄχι! Νά καταριέστε τήν ὥρα πού δέν γεννηθήκατε πλούσιοι…) καί ἀπό τό φοιτητικό κίνημα τῶν ἐτῶν 1961 – 1963, ὅταν εἰσηγήθηκα τό 15% γιά τήν παιδεία (γιά τό ὁποῖο ἔγινε ἄτυπο δημοψήφισμα μέ 700.000 ὑπογραφές), μέχρι τά δύο πρῶτα ἔτη τοῦ 21ου αἰώνα, ὅλος ὁ χρόνος αὐτός ἦταν ἀφιερωμένος στήν παιδεία. Δεκάδες βιβλία, ἑκαντοτάδες ἄρθρα καί ὁμιλίες. Ἀπόκαμα. Νοιώθω πώς ἡ φωνή – ἤ μᾶλλον κραυγή – ἀγωνίας μου ἦταν ἕνας ψίθυρος στήν ἀπέραντη πνευματική καί πολιτική μας Σαχάρα. Ὅπως λέγαμε, στά νεανικά μας χρόνια, δέν ἔχουν μόνον οἱ τοῖχοι ἀφτιά ἀλλά καί τ’ ἀφτιά ἔχουν τοίχους. Καί τό φρικτό εἶναι πώς ἔβαλαν τοίχους στ’ ἀφτιά κι αὐτοί πού κάποτε ἔλεγαν ἤ ἔγραψαν τό σύνθημα αὐτό.
Δέν θά ‘θελα, λοιπόν, νά ὁμιλήσω, καί πολύ περισσότερο νά γράψω, γιά τό Φροντιστήριο (ἄλλωστε παλαιά μου κείμενα γι’ αὐτό ὑπάρχουν στά φυλλάδια τοῦ “Ἡράκλειτου”, τοῦ ὁποίου ἤμουν ὀνοματοθέτης καί ἱδρυτικό μέλος), γιά ἕναν δεινά ὑβριζόμενο θεσμό, πού ἔχει προσφέρει ἀνυπολόγιστες ὑπηρεσίες στόν τόπο μας – καί ὄχι μόνο στον διδακτικό τομέα. Ποιός, ἄλλωστε, ἀγνοεῖ ὅτι τά καλύτερα διδακτικά ἐγχειρίδια ἦταν καί εἶναι τά φροντιστηριακά; Τό φροντιστήριο δέν εἶναι νέος, εἶναι πανάρχαιος θεσμός. Ἡ ἱστορία τῆς παιδείας ἀρχίζει ὡς φροντιστηριακή λειτουργία. Περιφερόμενοι ἀνά τόν ἑλληνικό κόσμο φροντιστές ἦσαν οἱ μεγάλοι σοφιστές πού ἔβαλαν τίς βάσεις τῆς ὀργανωμένης παιδείας. Ὁ Ἰσοκράτης ὀργάνωσε τόν πρῶτο πρότυπο φροντιστηριακό ὀργανισμό. Ἀλλά καί οἱ περιώνυμες φιλοσοφικές σχολές τῶν Ἀθηνῶν, μήπως δέν ἦσαν κι αὐτές ἀνώτατη μορφή φροντιστηρίων; Δημόσια παιδεία, ἀλλά χαμηλῆς πνευματικῆς ἐμβελείας, εἶχε μόνον ἡ Σπάρτη. Ἡ λέξη “Φροντιστήριο”, πού πολλοί τήν ξορκίζουν μέ τόν “ἀπήγανο”, εἶναι πολύ παλιά καί στά νεώτερα χρόνια ἀπαντᾶ ὡς τίτλος περιωνύμων πνευματικῶν ἱδρυμάτων. Μνημονεύω τό “Φλαγγινιανόν Φροντιστήριον τῆς Βενετίας” (ἱδρύθηκε τόν 17ο αἰ. ἀπό τόν Κερκυραῖο Θωμᾶ Φλαγγίνη), τό “Ἑλληνικόν Φροντιστήριον τῆς Τραπεζοῦντος”, πού ἱδρύθηκε μετά τήν κατάλυση τῆς ἐκεῖ ἑλληνικῆς αὐτοκρατορίας τό 1461, τό “Ἑλληνικόν Φροντιστήριον Χερσῶνος” (ἱδρύθηκε τό 1785 ἀπό τόν Ἠλία Κανδύλη) καί τό “Ἑλληνικόν Φροντιστήριον Ἀργυρουπόλεως”, πού ὑπήρξε – μετά τό “Φροντιστήριον τῆς Τραπεζοῦντος” – τό μεγαλύτερο σχολεῖο τοῦ Πόντου.
Προτοῦ οἱ Ἕλληνες μάθουν τή λέξη “Πανεπιστήμιο”, – ἀκόμη καί τή λέξη “σχολεῖο” – γνώριζαν τόν ὅρο “φροντιστήριο”. Δέν εἶναι τυχαῖο, ἄλλωστε, πού κατά τήν τελική φάση (1828 -1830) τοῦ ἀγῶνα τῆς Ἐθνικής Παλιγγενεσίας, ἡ λέξη “φροντιστήριο” ἐδήλωνε τήν ὑπηρεσία πού εἶχε τή μέριμνα τῶν στρατιωτικῶν καί ναυτικῶν ζητημάτων, ἦταν δηλαδή ἡ πρώτη μορφή Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

Ἀργότερα ὁ ὅρος “ἐξειδικεύθηκε” στόν τομέα τῆς παιδείας καί πῆρε τή σημασία τοῦ σπουδαστηρίου ἤ τοῦ ἰδιαιτέρου χώρου παραδόσεως μαθημάτων σέ μαθητές καί φοιτητές. Φροντιστήρια Νομικῆς ὑπῆρχαν ἀπό τήν ἀρχή τοῦ 20οῦ αἰώνα. Τό φροντιστήριο, ὅμως, δέν εἶναι ζήτημα χώρου, εἶναι ζήτημα προσώπου. Ὁ οἰκοδιδάσκαλος εἶναι ὁ πρῶτος διδάσκαλος, τόσο κατά τήν ἀρχαιότητα ὅσο κατά τά μεσαιωνικά καί τά νεώτερα χρόνια. Τί ἦταν ὁ Μαρτελάος, πού ἐνεφύσησε τά πρῶτα ὑψηλά ἰδανικά στούς μαθητές του, Κάλβο καί Σολωμό; Προτοῦ δημιουργηθοῦν τά πρῶτα Παρθεναγωγεῖα, τά κορίτσια ἐμάθαιναν γράμματα κατ’ οἶκον ἀπό οἰκοδιδάσκαλους. Καί μάλιστα ἡ μόρφωση αὐτή εἶχε ἐπίσημη ἀναγνώριση. Τοῦτο δέν σημαίνει ὅτι πάντα οἱ οἰκοδιδάσκαλοι εἶχαν τήν πρέπουσα ἀναγνώριση. Ὅπως μου ἔλεγε περί τά τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ ’60 ὁ ἀείμνηστος φροντιστής Παν. Γρυμπιλάκος (εἶχε φροντιστήριο στήν Κάνιγγος καί προετοίμαζε παιδάκια τοῦ Δημοτικοῦ γιά τίς εἰσαγωγικές τοῦ Βαρβακείου) προπολεμικά στήν περιοχή τοῦ Κολωνακίου οἱ οἰκοδιδάσκαλοι, οἱ χυδαϊστί σήμερα λεγόμενοι “ἰδιαιτεράδες”, εἰσήρχοντο στήν οἰκία ἀπό τήν πόρτα τῆς ὑπηρεσίας!
Ὡς συμπληρωματικό τοῦ σχολείου μέσο τό φροντιστήριο – ἀτύπως ἀρχικά – λειτουργοῦσε στά καθ’ ἡμᾶς σέ ὅλες τίς φάσεις τοῦ νεώτερου πολιτικοῦ βίου μας, κυρίως ἀφότου ἄρχισε νά σχηματίζονται ἀστικοί πυρῆνες μέ τάσεις ἀνοδικῆς πνευματικῆς κινητικότητας. Τήν ἄνοδο αὐτή ὑποβοηθοῦσε ἡ εἰσαγωγή σέ μιά ἀνώτατη σχολή.

Τά μαθησιακά κενά πού εἶχε ὁ νέος ἐκάλυπτε μέ συμπληρωματική διδασκαλία, εἴτε στο δικό του σπίτι, εἴτε στό σπίτι ἤ στό γραφεῖο τοῦ φροντιστῆ. Αὐτό ἴσχυε περίπου μέχρι τό 1928, ὅταν ψηφίστηκε τό “ἰδιώνυμο” ἀπό τήν κυβέρνηση Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ὁπότε δεκάδες δάσκαλοι καί καθηγητές – λόγω φρονημάτων – βρέθηκαν ἐκτός σχολείου. Αὐτοί ἀποτέλεσαν τήν πρώτη “μαγιά” γιά τή δημιουργία τῶν πρῶτων ὀργανωμένων φροντιστηρίων. Ἡ μαγιά αὐτή ἔγινε “καρβέλι”, ὅταν στά χρόνια τῆς Δικτατορίας τοῦ Μεταξᾶ (οἱ πρῶτες διώξεις εἶχαν ἀρχίσει τό 1925 ἐπί Δικτατορίας Θεοδ. Παγκάλου) ἑκατοντάδες πλέον ἐκπαιδευτικοί διώχθηκαν ἀπό τήν ἐκπαίδευση. Ὅλοι αὐτοί – γιά λόγους βιοπορισμοῦ – στράφηκαν πρός τά Φροντιστήρια ἤ τά ἰδιαίτερα μαθήματα. Δέν εἶναι ἄλλωστε τυχαῖο ὅτι οἱ πρῶτοι νόμοι, πού ἀφοροῦν στή λειτουργία φροντιστηρίου, θεσπίστηκαν ἐπί Μεταξᾶ, οὔτε εἶναι καί πάλι τυχαῖο ὅτι τό “σπόρο” τῆς ἀριστερῆς ἰδεολογίας πού θά ἔρριχναν δῆθεν οἱ ἀριστεροί ἐκπαιδευτικοί (πού πολλοί ἦσαν ἀπλῶς δημοκρατικοί), τόν ἔρριξαν ἀπό ὀργή – λόγω τῶν διώξεων – μέσω τοῦ Φροντιστηρίου. Ἔτσι, ὅταν ἄρχισε στή διάρκεια τῆς Κατοχῆς νά ἀναπτύσσεται τό “ἐαμικό” κίνημα, πολλοί φροντιστές ἐξελίχθηκαν σέ θαυμάσιους διαφωτιστές. Δέν ξέρω ἄν δικαιοῦμαι νά ἀναφέρω ὀνόματα, καί δέν μνημονεύω.
Μετά τόν πόλεμο τό φροντιστήριο ἐξακολουθεῖ νά ὑφίσταται, ἀλλά σέ χαμηλά μεγέθη. Ἡ γιγάντωσή του ἀρχίζει κατά τά πρῶτα μετεμφυλιακά ἔτη. Οἱ λόγοι εἶναι πολλοί. Κατά πρῶτον, τά αἰώνια προβλήματα τῆς παιδείας, οἱ γνωστές “δυσλειτουργίες”, πού δέν ἐπέτρεπαν στό μαθητή νά ἔχει τά ἀναγκαῖα ἐφόδια γιά νά εἰσαχθεῖ σέ κάποιο ἀνώτερο σχολεῖο (π.χ. Βαρβάκειο) ἤ σχολή (πανεπιστημιακή, στρατιωτική, πολυτεχνεῖο μικρό καί μεγάλο). Ἤδη ἀπό τήν προπολεμική ἐποχή ὑπῆρχαν φροντιστές εἰδικευμένοι σέ ὁρισμένες σχολές (π.χ. στρατιωτικές, πολυτεχνεῖο, θεωρητικές κ.λ.π.). Δεύτερον, ἡ σχεδόν βίαιη ἀστικοποίηση, πού ἔκανε πλῆθος οἰκογένειες (πρώην ἐργατικές – ἀγροτικές, μικροαστικές) νά βλέπουν ὡς λύση στό ἐπαγγελματικό πρόβλημα τῶν παιδιῶν τους τήν εἰσαγωγή σέ μιά ἀνώτατη ἤ ἀνώτερη σχολή (ὅπως τό Μικρό Πολυτεχνεῖο, πού ἡ προσφορά του δέν ἔχει ἀκόμη ἐκτιμηθεῖ). Τρῖτον, τό σύστημα τῶν κατά σχολήν ἐξετάσεων πού ἴσχυε ὡς τήν ἐποχή τῆς πρώτης μεταπολεμικῆς μεταρρυθμίσεως (1964)˙ λόγῳ τῶν εἰδικῶν καί ὑψηλῶν ἀπαιτήσεων κάθε σχολῆς, τό σχολεῖο δέν ἦταν σέ θέση νά ἀνταποκριθεῖ καί μοιραῖα ὁ μαθητής ἔπρεπε νά καταφύγει κατά τό δίμηνο τοῦ θέρους (Ἰούλιος – Αὔγουστος) στά “φῶτα” τοῦ φροντιστῆ. Οἱ ἐξετάσεις τότε γίνονταν ἀρχές Σεπτεμβρίου καί ὁ μαθητής, ἄν πρόφθαινε κι εἶχε τά ἀναγκαῖα χρήματα γιά “ἐξέταστρα”, ἔδινε σέ δύο ἤ τρεῖς σχολές. Ὁ γράφων ἔδωσε πρῶτα στή Νομική καί μία ἐβδομάδα μετά στή Φιλοσοφική. Τρίτος παράγων ἐνισχυτικός τῶν φροντιστηρίων σέ ὅλες τίς πόλεις τῆς χώρας μας ἦσαν τά “φρονήματα”. Μετά τό 1947 χιλιάδες δάσκαλοι καί καθηγητές ἐκδιώχθηκαν ἤ ἀποκλείσθηκαν ἀπό τήν ἐκπαίδευση λόγῳ “φρονημάτων”. Ἦταν ἕνα ἑδραιωμένο καθεστώς, πού ἔκανε πολλούς νέους πού δέν ἤθελαν νά ὑπογράψουν γιά λόγους ἀξιοπρέπειας – ὅπως ὁ γράφων – καί ὄχι ἰδεολογίας τίς κατάπτυστες “δηλώσεις μετανοίας” καί εἶχαν ἀποκλείσει ἀπαρχῆς κάθε ἰδέα διορισμοῦ στό Δημόσιο. Ἡ δική μου προετοιμασία γιά φροντιστηριακή σταδιοδρόμηση εἶχε ἀρχίσει ἀπό τό ἔτος τῆς προετοιμασίας μου νά εἰσαχθῶ στό Πανεπιστήμιο. Τά τετράδια μου γιά τήν Ἔκθεση, τά Λατινικά, κυρίως γιά τά Ἀρχαῖα Ἑλληνικά, μέ συντρόφευσαν ὥς τό τέλος τῆς φροντιστηριακῆς μου σταδιοδρομίας.
Ὁ τελευταῖος ἐνισχυτικός παράγων εἶναι οἱ ἀλλεπάλληλες μεταρρυθμίσεις πού ἀκολούθησαν τή μεταρρύθμιση τῶν Γ. Παπανδρέου – Λουκῆ Ἀκρίτα – Εὐαγ. Παπανούτσου, τότε πού καθιερώθηκε τό περίφημο ΑΚ – ΑΠ (Ἀκαδημαϊκό Ἀπολυτήριο), πού ἀποσυνδέθηκαν οἱ ἐξετάσεις (πλήν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων) καί μεταβιβάστηκαν στό Λύκειο, κάτι πού μελλοντικά ἐπρόκειτο νά ἀποβῆ εὐεργετικό γιά τό φροντιστήριο, καταστροφικό, ὅμως, γιά τό Λύκειο καί μακροπρόθεσμα γιά τίς ἀνώτερες καί ἀνώτατες σχολές. Ἡ λεγόμενη “μεταρρύθμιση Παπανούτσου” πού ὑπερδιπλασίασε τά ἐξεταζόμενα μαθήματα καί τεμάχισε σέ φέτες τήν ἐξεταζόμενη ὕλη δημιούργησε τέτοια κοσμοσυρροή στά φροντιστήρια τό θέρος τοῦ 1965, πού ἀναγκασθήκαμε νά ἐνοικιάσουμε δύο ἐπί πλέον κτήρια καί ἀπό καθηγητές νά μεταβαλλόμαστε στά διαλείμματα σέ δρομεῖς. Ἔκτοτε ἡ ἀνά διετίαν σχεδόν ἀνακοινούμενη “μεταρρύθμιση” πού κατά κανόνα ἐξελισσόταν σέ ἀπορρύθμιση, ἔφερνε νέον κόσμο στά φροντιστήρια. Διότι ὁ φροντιστής εἶχε ἐξελιχθεῖ σέ ἕναν εἰδικευμένο στίς ἐξετάσεις δάσκαλο, πού φρόντιζε νά καταρτισθεῖ πάνω στό νέο “μοντέλο” ἐξετάσεων, προτοῦ αὐτό ἀρχίσει ἀκόμα νά ἐφαρμόζεται. Ἐπί πλέον τά φροντιστηριακά βοηθήματα, πού εἶχαν εὐρύτατη κυκλοφορία, ἦσαν σκάλες ἀνώτερα ἀπό τά λεγόμενα σχολικά “ἐγχειρίδια”, πού ἦσαν ὄντως ἐγχειρίδια – ὄχι ὅλα – γιά τό μυαλό τῶν μαθητῶν. Τότε ἄρχισε καί ἡ “μυθοποίηση” τοῦ φροντιστηρίου. Πολλοί φροντιστές εἶχαν γίνει στό εἶδος τους “βεντέτες”, ὅπως σημέρα οἱ “βεντέτες” τῆς τηλοψίας, χωρίς φυσικά νά πουλᾶνε…πίτουρα.
Δεινή ἦταν ἡ δοκιμασία τῶν φροντιστηρίων κατά τούς χρόνους τῆς Δικτατορίας. Κάποια ἔκλεισαν. Κάποιοι φροντιστές στερήθηκαν ἀκόμη καί τοῦ δικαιώματος διδασκαλίας. Τότε φούντωσε τό “ἰδιαιτεράδικο”, πού κατά κανόνα ἦταν παράνομο. Ὁ φροντιστηριακός ὀργανισμός, μέ τόν ὁποίο συνεργαζόμουν ἐγώ, ὡς τό 1969, ἔκλεισε δύο φορές. Βρίσκαμε ὑποκατάστατα λειτουργίας. Ἔτσι προέκυψε ὁ “Ἡράκλειτος”. Οἱ δικτάτορες τελικά μᾶς ἀνέχθηκαν, γιατί οἱ πλεῖστοι ἀξιωματοῦχοι εἶχαν τήν ἀνάγκη μας. Ἐμπιστεύονταν τή δουλειά μας. Τουλάχιστον τρεῖς ὑπουργοῖ τῆς Δικτατορίας καί δεκάδες ἀνώτατοι ἀξιωματοῦχοι εἶχαν ἐμπιστευθεῖ τήν προετοιμασία τῶν παιδιῶν τους σέ μένα, παρόλο πού ἤξεραν ὅτι 19 Μαρτίου 1969, γιά νά μήν ἐκφωνήσω τόν ἕτοιμο λόγο τῆς ΓΔΕΑ γιά τήν ἐθνική ἐπέτειο (ὁ λόγος ἔκλεινε μέ τό ἐπιφώνημα “Ζήτω ἡ 21η Ἀπριλίου” καί σέ κάθε σχολεῖο πήγαινε συχνά ἐντολή νά τόν έκφωνήσει κάποιος συγκεκριμένος καθηγητής γιά νά στιγματισθεῖ). Τό φρικτότερο τότε ἦταν ἡ διάχυση τοῦ “χαφιεδισμού”. Νεαροί ἀστυνομικοί εἶχαν ἐγγραφεῖ ὡς μαθητές μας στά τμήματα καί παρακολουθοῦσαν εἰδικά κάποιους καθηγητές. Ἐπίσης κάποιοι μαθητές ἦσαν συνεργάτες τους καί τό βράδυ ἔδιναν “ραπόρτο” στούς ἀστυνομικούς. Δέν τούς κατηγορῶ. Κάποιοι ἀπό τούς ἀστυνομικούς αὐτούς μάς προστάτευσαν ἀπό τούς μαθητές μας. Τούς κερδίσαμε μέ τήν ἀξία πού δείχναμε πάνω στη δουλειά μας. Ὡστόσο, δέν λησμονῶ ἕνα περιστατικό: ἕνα βράδυ κλήθηκα στήν Μπουμπουλίνας (ὅπου ἡ Γενική Ἀσφάλεια) ἀπό ἕναν ἀνώτερο ἀστυνομικό (ἀπό αὐτούς πού μετά ὀνομάστηκαν “βασανιστές”) γιά μιά “διευκρίνιση”: τί ἐννοοῦσα στήν ἔκθεση πού ὑπαγόρευα μέ τή φράση: “Ἀπό τή στιγμή πού κάποιος θά πεί “τί μ’ ἐνδιαφέρει;” ἔχει γίνει τό πρῶτο βῆμα γιά τήν παρακμή τῶν κρατῶν”. Ἡ ἀνάκριση δέν μέ ἐνόχλησε. Αὐτό πού μέ συγκλόνισε ἦταν τό τετράδιο. Ἀνῆκε σέ ἕνα μαθητή, πού εἰλικρινά τόν ἀγαποῦσα. Ὅσο κι ἄν ὁ ἀστυνομικός τό ἔκρυβε ἐπιμελῶς, γνώρισα τό γραφικό του χαρακτῆρα. Δέν θά ἀναφερθῶ στό περιστατικό τῆς συναντήσεώς μου μέ τόν δεύτερο τῆς ἱεραρχίας τῶν συνταγματαρχῶν (αὐτός ἦταν ταξίαρχος), διότι ἦταν στούς τότε φροντιστηριακούς κύκλους πολύ γνωστό καί κυκλοφορούσε ὡς ἀνέκδοτο.
Ἀνέκδοτο, ὅμως, κατάντησε ἡ ὑπόθεση τῆς ἑλληνικῆς παιδείας μετά τή Δικτατορία. Δέν θά ἀναπτύξω ἐδῶ αὐτό πού ἔχω ἀναλύσει σέ πλῆθος μελετῶν μου, χωρίς ποτέ καί πουθενά νά ἔχω διαψευσθεῖ, ἀκόμη καί στίς πιό δυσοίωνες προβλέψεις μου. Θά περιορισθῶ νά πῶ μόνο τοῦτο: ἀντί νά διαμορφώσουμε παιδεία, διαμορφώσαμε κακῆς ποιότητας ἐκπαίδευση, πού ἐξελίχθηκε σέ κακοπαιδεία καί ὑποπαιδεία. Οἱ πλεῖστοι τῶν πολιτικῶν – ἄν ὅχι ὅλοι – πού ἀνέλαβαν τή διεύθυνση τοῦ ἁμαρτωλοῦ ὑπουργεῖου τῆς ὁδοῦ Μητροπόλεως ἦσαν ἄγευστοι παιδείας καί οἱ συνεργάτες τους ἦσαν ἀνίκανοι νά ἀσκήσουν ἔργο παιδείας. Κι εἶχαν μῖσος γιά τούς καλούς ἐκπαιδευτικούς, ἰδίως τούς φροντιστές. Ὄχι μόνο γιατί οἱ φροντιστές ἦσαν διδακτικά ἐπαρκέστεροι, ἀλλά καί γιατί βγῆκαν σχεδόν στό σύνολό τους ἀπροσκύνητοι ἀπό τή Δικτατορία. Τήν ὥρα πού αὐτοί ἔκαναν ραγδαῖες καριέρες ἐδῶ καί μέ ὑποτροφίες στό ἐξωτερικό, τά φροντιστήρια εἶχαν γίνει γιά τους ἐφήβους καταφύγια ἐλευθερίας. Ἡ δημοκρατία, ἀντί νά τά τιμήσει, προσπάθησε νά τά κτυπήσει. Ἀντί οἱ πρῶτοι – ἀλλά καί οἱ μετέπειτα – ὑπουργοί νά καλέσουν καί νά συμβουλευθοῦν πέντε “ψημένους” φροντιστές, συμβουλεύονταν “φρόκαλα”, ἀνθρώπους πού εἶχαν ἀποτύχει στό παρελθόν κατά τό πέρασμά τους ἀπό τά φροντιστήρια. Τό φροντιστήριο, λόγῳ τῶν γνωστῶν περιπετειῶν τῆς χώρας, ἐξελίχθηκε σέ μέγα σχολεῖο. Συγκέντρωσε μιά τεράστια διδακτική πεῖρα. Χρησιμοποίησε τά πιό μοντέρνα συστήματα διδασκαλίας καί προσέφερε στή μαθητῶσα νεολαία τά καλύτερα βιβλία. Οἱ πολιτικοί μας προσπάθησαν καί προσπαθοῦν νά τά κλείσουν. Τό ἀποτέλεσμα εἶναι γνωστό: πέτυχαν τήν ὁλοσχερῆ φροντιστηριοποίηση τοῦ Λυκεῖου. Σήμερα τό φροντιστήριο περνάει κρίση. Ὄχι γιατί ἔγινε καλύτερο τό σχολεῖο. Θά τό πῶ ὠμά: τό σχολεῖο ὅπως καί οἱ ἀνώτερες καί ἀνώτατες σχολές ἔχουν χρεοκοπήσει. Ἀπότοκος τῆς χρεοκοπίας αὐτῆς, πού εἶναι γενικευμένο φαινόμενο σέ ὅλο τό φάσμα τῆς πολιτικῆς, εἶναι καί ἡ κρίση τοῦ φροντιστηριακοῦ θεσμοῦ. Τό φροντιστήριο, ὅμως, βρίσκει πάντα τρόπους νά ἐπιβιώνει. Σήμερα σέ ὅλη τήν Ἑλλάδα ἀνθίζει μιά νέα μορφή φροντιστηρίου: οἱ σχολές γονέων, τά ἀνοιχτά ἤ λαϊκά πανεπιστήμια, οἱ πολιτιστικοί ὅμιλοι κ.λ.π. Στούς χώρους αὐτούς οἱ ἄνθρωποι συμπληρώνουν ἤ ὁλοκληρώνουν τή μόρφωση πού δέν πῆραν στό σχολεῖο ἤ στή σχολή τους. Προσωπικά, ξεκίνησα τή διδακτική μου καριέρα ὡς φροντιστής ἀρκετά ἐνωρίς (1961 – 1962). Πίστευα πια ὅτι τό φροντιστήριο ἀνήκει στήν προϊστορία τῆς προσωπικῆς μου ζωῆς. Ἐδώ καί τρία χρόνια τό ξαναζῶ στά μαθήματα πού παραδίδω στό ἀνοικτό πανεπιστήμιο τῆς γεραρᾶς “Ἑταιρείας Φίλων τοῦ Λαοῦ”. Κάποτε στό ἀμφιθέατρο τῆς ὁδοῦ Κωλέττη συγκέντρωνα 150 μαθητές. Κάθε Τρίτη στήν ὁδό Εὐρυπίδου, ὅπου παραδίδω μαθήματα ἱστορίας δωρεάν συγκεντρώνω 250 ἀκροατές. Ἕνα θά πῶ στούς νέους συναδέλφους τῶν φροντιστηρίων: ὅποιος ξέρει νά διδάξει, δέν χάνει ποτέ. Οἱ μαθητές εἶναι σάν τά λαγωνικά. Ὀσφραίνονται τό Δάσκαλο ἀπό μακριά. Πρέπει, ὅμως, ὁ φροντιστής νά τό νοιώθει βαθειά πώς εἶναι Δάσκαλος .

ΣΑΡΑΝΤΟΣ Ι. ΚΑΡΓΑΚΟΣ
ΠΕΥΚΗ , 23 Σεπτεμβρίου 2005

 

Σχετικά θέματα
Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».

Δημοσιεύτηκε

10 ώρες πριν

στις

16 Οκτωβρίου 2026

από τον

Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.

Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.

Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.

Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.

Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.

Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector

Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.

Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.

Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».

Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.

Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.

Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.

Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.

Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.

Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.

Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.

Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.

Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.

Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.

Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.

Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026

Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.

Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.

Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.

Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο

Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.

Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.

Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.

Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.

Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;

Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.

Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.

Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.

Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.

Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.

Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.

Δημοσιεύτηκε

12 ώρες πριν

στις

16 Οκτωβρίου 2026

από τον

Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.

Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.

Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά

Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.

Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.

Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.

Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».

Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου

Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.

Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.

Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit

Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.

Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.

Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.

Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας

Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».

Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.

Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.

Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.

Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.

Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους

Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.

Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός

Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.

Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.

Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.

Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

3 ημέρες πριν

στις

13 Οκτωβρίου 2026

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...
Ιστορία - Πολιτισμός9 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...
Αναλύσεις10 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...
GEOPOLITICO10 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...
GEOPOLITICO10 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή