Διεθνή
Τα πέντε μυστήρια λάθη που έκριναν τον Δεύτερο Πόλεμο του Καραμπάχ
Evgeny Krutikov
Το τέλος του δεύτερου πολέμου του Καραμπάχ δημιούργησε πολλά μυστήρια και θεωρίες συνωμοσίας. Πράγματι, ορισμένες από τις συνθήκες αυτής της σύγκρουσης είναι εξαιρετικά μυστηριώδεις, ή τουλάχιστον παράδοξες από την άποψη της συμβατικής στρατιωτικής λογικής. Προφανώς, η ίδια η Αρμενική ηγεσία προκάλεσε πολιτική καταστροφή.
Ας απαριθμήσουμε ακριβώς ποια μυστήρια εγείρουν τα μεγαλύτερα ερωτήματα και προκαλούμε την εμφάνιση «θεωριών συνωμοσίας» στην Αρμενία (και όχι μόνο)
1. Γιατί δεν πραγματοποιήθηκε πλήρης κινητοποίηση στην Αρμενία και οι πλήρεις στρατιωτικές μονάδες δεν μετακινήθηκαν στην περιοχή των συγκρούσεων; Παρά τις δυνατές πατριωτικές δηλώσεις, δεν πραγματοποιήθηκε πραγματική κινητοποίηση στην Αρμενία. Ο μόνιμος αριθμός του αρμενικού στρατού – περίπου 50 χιλιάδες άτομα – αυξήθηκε μόνο από εθελοντές. Ενώ οι συνθήκες εχθροπραξίας απαιτούσαν αύξηση του αριθμού των ατόμων που υπερασπίζονταν το Καραμπάχ σε τουλάχιστον 80-100 χιλιάδες άτομα. Ταυτόχρονα, πολύ σύντομα η έλλειψη ειδικών (για παράδειγμα, πυροβολικού και πυραυλικών αμυντικών συστημάτων) άρχισε να επηρεάζει το μέτωπο του αρμενικού στρατού. Δεν υπήρχε κανείς να αντικαταστήσει αυτούς που έφυγαν. Είναι ανεξήγητο για ποιο λόγο ο Ερεβάν δεν άρχισε να πραγματοποιεί πραγματική κινητοποίηση.
Η Αρμενική ηγεσία απλώς αποφεύγει να μιλήσει για αυτό το θέμα. Εάν υπήρχε σχέδιο κινητοποίησης, κανείς δεν προσπάθησε να το εκπληρώσει. Ως αποτέλεσμα, δεν υπήρχε αντικατάσταση των στρατιωτών στην πρώτη γραμμή, σε ορισμένες περιοχές οι άνθρωποι κάθονταν σε χαρακώματα για ένα μήνα χωρίς αλλαγή. Στην πρώτη γραμμή υπήρχαν παιδιά 18-20 ετών, και κάποια στιγμή οι νέοι που δεν σκοτώθηκαν αποτελούσαν το 80% του προσωπικού. Τα χαρακώματα του Καραμπάχ, αποτελούμενα από επαγγελματίες και βετεράνους, υπέστησαν μεγάλες απώλειες την πρώτη εβδομάδα, την οποία δεν υπήρχε κανένας και τίποτα να αντικαταστήσει, αφού απλά δεν υπήρχαν ενισχύσεις.
Εθελοντικές μονάδες στην Αρμενία σχηματίστηκαν σύμφωνα με τις γραμμές του κόμματος. Το σκάνδαλο προκλήθηκε από μια προσπάθεια να σχηματιστεί ξεχωριστή απόσπαση του κόμματος «Ευημερούσα Αρμενία» που πήρε το όνομά του από τον ολιγάρχη Γκάγκικ Τσαρούκιαν – τώρα τον κύριο αντίπαλο του Πασίνι. Οι δύο βρίσκονται σε σύγκρουση για πάνω από δέκα χρόνια. Τώρα, ο πρωθυπουργός αποκαλεί ανοιχτά τον Τσαρουκιάν «τον ένοχο της πτώσης του Σούσι», καθώς η ομάδα του δεν φέρεται να ήταν αρκετή για να κερδίσει. Αυτές οι συγκρούσεις θα μπορούσαν να αποφευχθούν απλώς έχοντας ένα σχέδιο κινητοποίησης και μια επιθυμία να το εφαρμόσουμε.
Οι κύριες στρατιωτικές δυνάμεις της Αρμενίας δεν μετακόμισαν στο Καραμπάχ. Αλλά για να ανακουφίσει την ένταση που δημιουργήθηκε από τα UAV του Αζερμπαϊτζάν, αρκούσε να επανατοποθετήσουμε ραντάρ πρώιμης ανίχνευσης στο Goris. Και ένα στρατιωτικό σώμα θα ήταν αρκετό για να καλύψει τη νότια κατεύθυνση, ακόμη και στο στάδιο που οι Αζερικές δυνάμεις κινούντο επιθετικά μπροστά από την πρώτη γραμμή άμυνας. Η σωστή προμήθεια δεν ήταν οργανωμένη, και μετά από ένα μήνα μάχης αυτό οδήγησε σε έλλειψη πυραύλων για συστήματα πυραυλικής άμυνας και όπλα πυροβολικού. Χωρίς την υποστήριξη του πυροβολικού, το πεζικό μπορεί να πεθάνει μόνο ηρωικά.
Όλα αυτά μας οδηγούν στο ενδεχόμενο του σαμποτάζ, παρόλο που μπορεί εν μέρει να εξηγηθεί από την τοπική αδυναμία και την απροθυμία να αποδυναμώσει την άμυνα της Αρμενίας. Η τελευταία είναι μια πολύ αμφιλεγόμενη θέση και φαίνεται ότι η αρμενική ηγεσία απλώς εγκατέλειψε τον Καραμπάχ στη μοίρα του.
2. Γιατί το βόρειο μέτωπο συμπεριφέρθηκε τόσο παράξενα; Στα βόρεια και βορειοανατολικά του Καραμπάχ, στην περιοχή Μαδαγίζ, υπήρχε μια μεγάλη οχυρωμένη περιοχή της αρμενικής άμυνας, η οποία περιελάμβανε μονάδες που ήταν έτοιμες για μάχη. Και έθεσαν πραγματικά σοβαρή αντίσταση στο προχωρημένο γκρουπ των Αζέρων το οποίο τελικά σταμάτησαν (αν και έχασαν πολλές θέσεις και εμβληματικά χωριά). Μετά από αυτό, το ελίτ τάγμα “Yehnikner” ξαφνικά υποχώρησε, αν και ο διοικητής του κατάφερε να πάρει τον τίτλο “Ήρωα του Artsakh”. Επιπλέον, από τις 3 Οκτωβρίου, ούτε ο Yekhnikner, ούτε καμία στρατιωτική μονάδα από το βόρειο μέτωπο απομακρύνθηκε και δεν μεταφέρθηκε για βοήθεια στην περιοχή του καμένου νότου.
Ταυτόχρονα, οι Αζέροι μόνο μια φορά αποφάσισαν να οργανώσουν επίθεση στο Βορρά. Δεν υπήρχε ανάγκη να διατηρηθούν έως και 20 χιλιάδες ανθρώπους στον Βορρά. Η ηγεσία του Καραμπάχ εξηγεί ανεπίσημα όλα αυτά με την έλλειψη πόρων. Αλλά τώρα η «έλλειψη πόρων» στο Καραμπάχ εξηγεί τα πάντα.
3. Γιατί κατέρρευσε το νότιο μέτωπο; Το γεγονός ότι οι Αζέροι χτυπούν το κύριο πλήγμα στο νότο, στη ζώνη της στέπας, ήταν ήδη ορατό με γυμνό μάτι τις πρώτες ημέρες του πολέμου. Ωστόσο, οι πόροι – ανθρώπινοι και τεχνικοί – άρχισαν να φθάνουν στο νότιο μέτωπο όταν ουσιαστικά είχε χαθεί. Η ζώνη της στέπας χάθηκε, και το μέτωπο σταμάτησε κατά μήκος της άκρης των βουνών από το Κόκκινο Παζάρι μέχρι το Martuni. Ως αποτέλεσμα, έως και 30 χιλιάδες άνθρωποι έχουν συσσωρευτεί σε αυτήν την περιοχή, υπερασπιζόμενοι τον Καραμπάχ. Τους απείλησαν με πλήρη περικύκλωση, που ήταν ένας από τους λόγους για την υπογραφή της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός. Ταυτόχρονα, πριν από την κατάληψη του Jabrail, τα στρατεύματα του Αζερμπαϊτζάν προχώρησαν πολύ αργά, διαταράσσοντας το δικό τους ρυθμό της επίθεσης. Αυτό έδωσε στους Αρμένιους ένα μικρό προβάδισμα για να κατανοήσουν την κατάσταση και να αρχίσουν να αναδιατάσσονται.
Για ποιο λόγο η Αρμενική ηγεσία δεν αποφάσισε να μεταφέρει επιπλέον πόρους στο νότιο μέτωπο; Αυτό είναι ένα άλλο μυστήριο.
4. Γιατί η αρμενική πλευρά περιορίστηκε μόνο στην παθητική άμυνα; Κατά τη διάρκεια ολόκληρου του πολέμου, η αρμενική πλευρά έκανε μόνο δύο προσπάθειες αντεπίθεσης εναντίον των μπροστινών μονάδων των Αζέρων. Και τις δύο φορές αυτό συνέβη απέναντι από τον Λάχιν σε ένα στενό φαράγγι, με την ακραία ευπάθεια των τακτικών αζερικών ομάδων μάχης (BTG). Αυτές οι επιχειρήσεις έγιναν μέσω των μαζικών επιθέσεων MLRS εναντίον των εχθρικών ομάδων. Οι επιχειρήσεις για να κλείσουν το φαράγγι και να περικυκλώσουν τον εχθρό σε άλλους τομείς του νότιου μετώπου προτάθηκαν. Αλλά ούτε μια αρμενική μονάδα μετακόμισε από τη θέση της.
Ένας καταπληκτικός πόλεμος στον οποίο ένα από τα μέρη δεν πραγματοποίησε ούτε μια επιθετική επιχείρηση στο έδαφος, περιορίζοντας τον εαυτό του μόνο και αποκλειστικά στην παθητική άμυνα. Μια επιτυχημένη αντεπίθεση στο φαράγγι μπροστά από τον Λάχιν θα άλλαζε τόσες πολλές δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν που δεν θα σκεφτόταν να επιτεθεί στη Σούσα για τουλάχιστον μερικές εβδομάδες. Αργότερα ήταν πολύ πιθανό να καταστρέψουμε το πεζικό του Αζερμπαϊτζάν στο φαράγγι Averatanots. Δεν υπάρχει καμία εξήγηση για το γιατί η αρμενική πλευρά δεν προσπάθησε καν να αντεπιτεθεί ή να χρησιμοποιήσει άλλες μεθόδους του λειτουργικού της πλεονεκτήματος επανειλημμένα. Η έλλειψη πόρων μπορεί να αναφερθεί ατέλειωτα μόνο στα τελευταία στάδια των εχθροπραξιών, αλλά η παθητική άμυνα υπήρξε μια συνεχής τακτική από την αρχή του πολέμου.
5. Γιατί παραδόθηκε η Σούσα; Η πιο ευαίσθητη και ακατανόητη ερώτηση. Η πρώτη επίθεση στην πόλη από το πεζικό του Αζερμπαϊτζάν ήταν εξαιρετικά ανεπιτυχής. Στη συνέχεια, η δεύτερη στήλη των Αζέρων καλύφθηκε από επίθεση από το RZSO. Με λίγη προσπάθεια και βοήθεια από την Αρμενία, η ομάδα του Αζερμπαϊτζάν που είχε διεισδύσει στην πόλη μπορούσε να καταστραφεί. Ωστόσο, ελήφθη ξαφνικά μια απόφαση να εγκαταλείψει την πόλη χωρίς μάχη και να μην κάνει προσπάθειες να την απελευθερώσει με μια ευνοϊκή επιχειρησιακή-τακτική κατάσταση που παραμένει για 24 ώρες. Πιστεύεται ότι η απόφαση εγκατάλειψης από τον Πρόεδρο του NKR Arayik Harutyunyan και τον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου Ασφαλείας του NKR Samvel Babayan, έναν τοπικό θρύλο.
Τώρα, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την υπογραφή της ανακωχής, εγκατέλειψε τη θέση του και παραιτήθηκε από τον τίτλο του ήρωα του Artsakh. Το αρμενικό κανάλι YouTube Lurer (Novosti) δημοσίευσε μια ηχογράφηση των διαπραγματεύσεων μεταξύ Babayan και Harutyunyan, από την οποία προκύπτει ότι ο στρατηγός Babayan αξιολόγησε πραγματικά τη δυνατότητα ανάκτησης της Shusha ακόμη και μετά την εγκατάλειψή της, αλλά περιέγραψε τις μελλοντικές προοπτικές αντίστασης πολύ θλιβερά.
Θραύσμα ηχητικής συνομιλίας και όχι κυριολεκτική μετάφραση: ”Ας υπολογίσουμε την αποστολή (μάχη). Καλύπτουμε το Shushi με είκοσι, τριάντα μέλη του “Smerch”. Τους σκοτώνουμε όλους εκεί. Παίρνουμε την πόλη πίσω. Τι έπεται? Η κατάσταση του στρατού και του άμαχου πληθυσμού δεν επιτρέπει τον πόλεμο. Πολέμησαν, πήραν το Σούσι, μετά τι; (…) Δεν μπορούμε να πολεμήσουμε τον στρατό του ΝΑΤΟ, με τους μισθοφόρους, πλήρως εξοπλισμένους … Χθες προσπάθησα να οργανώσω μια επιχείρηση με τρία τάγματα. Έχουμε συνολικά τέσσερις howitzers. Εάν δεν μας παρέχεται πυροβολικό, πώς θα υποστηρίξετε την επίθεση ή θα κόψετε τις ουρές του; (…) Σήμερα πρέπει επιτέλους να διαπραγματευτούμε με τη Ρωσία ότι παραδίδουμε αυτά τα εδάφη και φεύγουμε. Ή μας βοηθούν ή χανόμαστε.”
Διεθνή
Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών August Hanning ύποπτος για κατασκοπεία υπέρ του Αζερμπαϊτζάν – Der Spiegel
Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται.
Από την εφημερίδα Αζάτ Ορ
Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών (BND), August Hanning, συνελήφθη την Τρίτη, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για κατασκοπεία, εσχάτη προδοσία και συνεργασία με ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με το AFP.
Ο Hanning ηγήθηκε της BND από το 1998 έως το 2005. Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel, το οποίο επικαλείται ανώνυμες πηγές, ο Hanning είχε επαφές με στέλεχος των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν.
Μαζί του συνελήφθη ο πρώην διευθυντής του γραφείου του, Manfred D., ο οποίος παρέμεινε στην υπηρεσία πληροφοριών έως τον Μάρτιο του 2026. Κατηγορείται ότι, κατά την εργασία του για τους διαδόχους του Hanning, απέκτησε απόρρητες πληροφορίες και τις παρέδωσε στον πρώην προϊστάμενό του έναντι αμοιβής.
Μετά την αποχώρησή του από την BND, ο Hanning δραστηριοποιήθηκε ως σύμβουλος στον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με τις εισαγγελικές αρχές, η δραστηριότητά του φέρεται να περιλάμβανε την προετοιμασία ενημερωτικού φακέλου για λογαριασμό ξένης υπηρεσίας πληροφοριών, καθώς και τη διαβίβαση πληροφοριών σε πράκτορα άλλης ξένης υπηρεσίας.
Όπως αναφέρει το Der Spiegel, ο συγκεκριμένος φάκελος είχε συνταχθεί για πράκτορα των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν. Οι κατηγορίες δεν συνιστούν απόδειξη ενοχής, ενώ η εσχάτη προδοσία στη Γερμανία μπορεί να επισύρει ποινή ισόβιας κάθειρξης.
Η υπόθεση έρχεται στο προσκήνιο λίγες εβδομάδες μετά την έγκριση από τη γερμανική κυβέρνηση ευρείας μεταρρύθμισης των υπηρεσιών πληροφοριών, η οποία προβλέπει την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τους, μεταξύ άλλων και για τη διεξαγωγή μυστικών επιχειρήσεων.
GEOPOLITICO
Τραμπ: Καμία επίθεση στο Ιράν πριν από τις εκλογές – Το μεγάλο παζάρι για τα Στενά του Ορμούζ
Νέο διπλωματικό παράθυρο ανοίγει στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών–Ιράν, μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να πραγματοποιήσει νέα στρατιωτική επίθεση πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος κάνει λόγο για παραγωγικές συνομιλίες με την Τεχεράνη, ενώ η ασφαλής επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ βρίσκεται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων. Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ αυξάνουν την οικονομική πίεση με νέες κυρώσεις στον ιρανικό σκιώδη στόλο.
Σημαντική μεταβολή στον χρονικό ορίζοντα της αμερικανικής στρατιωτικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν σηματοδοτούν οι τελευταίες δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το Reuters, στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι δεν προτίθεται να διατάξει νέες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο, που είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου.
Παράλληλα, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη παραγωγικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, παρά τις σημαντικές διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ
Ένα από τα σημαντικότερα αντικείμενα των συνομιλιών αποτελεί η αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς αγορές και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα έχουν προκαλέσει αυξημένη αβεβαιότητα στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, επηρεάζοντας τις τιμές των καυσίμων και το κόστος μεταφορών.
Οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει προτάσεις για τον περιορισμό της έντασης και την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας διαδρομής.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ απέρριψε την τελευταία ιρανική πρόταση, στοιχείο που καταδεικνύει ότι οι συνομιλίες δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε ουσιαστική συμφωνία.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει αγκάθι
Πέρα από το ζήτημα της ναυσιπλοΐας, σοβαρές διαφορές καταγράφονται και γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Η Τεχεράνη επιμένει στο δικαίωμά της να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να διατηρήσει πυρηνικό υλικό, ενώ η αμερικανική πλευρά ζητεί ουσιαστικούς περιορισμούς.
Οι διαφωνίες αυτές δυσχεραίνουν τη διαμόρφωση μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφάλειας.
Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ως σημαντική απειλή, ενώ το Ιράν απορρίπτει τις κατηγορίες ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Η επίτευξη συμφωνίας προϋποθέτει επομένως διευθετήσεις τόσο στο ζήτημα των πυρηνικών δραστηριοτήτων όσο και στο πλαίσιο των περιφερειακών εγγυήσεων ασφαλείας.
Νέες κυρώσεις σε 17 πλοία του σκιώδους στόλου
Παρά τις διπλωματικές επαφές, η αμερικανική κυβέρνηση εντείνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.
Στις 8 Οκτωβρίου, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέες κυρώσεις εναντίον δικτύων μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων.
Στο πακέτο περιλαμβάνονται 17 πλοία που οι αμερικανικές αρχές συνδέουν με τη λειτουργία του λεγόμενου σκιώδους στόλου του Ιράν.
Στόχος των κυρώσεων είναι ο περιορισμός των οικονομικών πόρων που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση στρατιωτικών δραστηριοτήτων, πυραυλικών προγραμμάτων και οργανισμών που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Η ταυτόχρονη χρήση διπλωματίας και κυρώσεων αναδεικνύει τη διττή αμερικανική προσέγγιση: αναζήτηση συμφωνίας από τη μία πλευρά, διατήρηση ισχυρών μοχλών πίεσης από την άλλη.
Το πετρέλαιο αντιδρά στις δηλώσεις Τραμπ
Οι αναφορές του Αμερικανού προέδρου σε διαπραγματεύσεις και αποφυγή νέας στρατιωτικής δράσης συνέβαλαν στη μείωση των τιμών του πετρελαίου κατά την πρωινή συνεδρίαση της 9ης Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με το Reuters, το Brent υποχώρησε κοντά στα 103 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν θετικά το ενδεχόμενο περιορισμού της στρατιωτικής έντασης.
Η αποκλιμάκωση, ωστόσο, παραμένει εύθραυστη. Οι πολεμικές επιχειρήσεις στην Υεμένη, η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο και οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές εγκαταστάσεις εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρές πιέσεις.
Η εσωτερική πολιτική διάσταση στις ΗΠΑ
Η ανακοίνωση Τραμπ πραγματοποιείται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές.
Η αύξηση των τιμών της ενέργειας και το οικονομικό κόστος της αντιπαράθεσης με το Ιράν έχουν καταστεί σημαντικά ζητήματα στην εσωτερική πολιτική συζήτηση.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που επικαλείται το πρακτορείο, το 60% των ερωτηθέντων αποδοκιμάζει τον χειρισμό της κατάστασης από τον Τραμπ.
Η χρονική σύμπτωση της διπλωματικής πρωτοβουλίας με την εκλογική περίοδο προσδίδει πρόσθετη πολιτική διάσταση στις εξελίξεις, χωρίς να αρκεί για να τεκμηριώσει ότι η συγκεκριμένη απόφαση υπαγορεύτηκε αποκλειστικά από εκλογικούς υπολογισμούς.
Η Μέση Ανατολή σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Η πιθανότητα περιορισμού της αμερικανοϊρανικής αντιπαράθεσης θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες.
Μια συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα συνέβαλλε στη βελτίωση της ασφάλειας των ενεργειακών μεταφορών, ενώ ενδεχόμενη αποτυχία των συνομιλιών θα διατηρούσε τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.
Το ερώτημα είναι εάν το χρονικό περιθώριο που δημιουργεί η αμερικανική απόφαση θα αξιοποιηθεί για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις ή εάν η σύγκρουση θα εισέλθει σε νέα φάση μετά τις εκλογές.
Η αποφυγή άμεσης στρατιωτικής δράσης δεν ισοδυναμεί με ειρηνευτική συμφωνία. Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι η επίτευξη συγκεκριμένων δεσμεύσεων για τη ναυσιπλοΐα, το πυρηνικό πρόγραμμα και την περιφερειακή ασφάλεια.
Αναλύσεις
Financial Times: Ενεργοποιείται η αμυντική συμμαχία Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας! Ο πόλεμος στην Υεμένη αλλάζει τις ισορροπίες
Σε φάση επιχειρησιακής ενεργοποίησης περνά η τριμερής αμυντική συμφωνία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με τους Financial Times. Η κλιμάκωση των επιθέσεων των Χούθι κατά σαουδαραβικών στόχων κινητοποιεί τον νέο μηχανισμό συλλογικής άμυνας, με την Άγκυρα να εξετάζει συνδρομή σε αεράμυνα και ηλεκτρονικό πόλεμο. Ο Χακάν Φιντάν αποκλείει, προς το παρόν, την τουρκική συμμετοχή σε επιθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Υεμένη.
Νέα δεδομένα στην αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής δημιουργεί η ενεργοποίηση της αμυντικής συμφωνίας που συνδέει την Τουρκία, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times της 7ης Οκτωβρίου 2026, οι τρεις χώρες ενεργοποίησαν για πρώτη φορά τον μηχανισμό αμοιβαίας άμυνας που συμφωνήθηκε τον Αύγουστο, μετά την κλιμάκωση των επιθέσεων εναντίον σαουδαραβικών στόχων.
Η συμφωνία, γνωστή ως Mecca Joint Defence Agreement, προβλέπει ότι επίθεση εναντίον ενός εκ των συμμετεχόντων μπορεί να αντιμετωπιστεί ως επίθεση εναντίον όλων.
Η διατύπωση αυτή παραπέμπει στη λογική της συλλογικής άμυνας που εφαρμόζει το ΝΑΤΟ, χωρίς όμως να σημαίνει ότι ο νέος μηχανισμός διαθέτει την ίδια οργανωτική δομή και τις ίδιες επιχειρησιακές δυνατότητες.
Η Σαουδική Αραβία ζητά ενίσχυση της άμυνάς της
Οι επιθέσεις των Χούθι κατά αεροδρομίων, στρατιωτικών εγκαταστάσεων και άλλων υποδομών της Σαουδικής Αραβίας έχουν αυξήσει την ανάγκη προστασίας κρίσιμων στόχων.
Το Ριάντ επιχειρεί να περιορίσει την απειλή των πυραύλων και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, διατηρώντας παράλληλα την υποστήριξή του στις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης.
Η νέα τριμερής συμφωνία προσφέρει στη Σαουδική Αραβία ένα πρόσθετο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, πέρα από τις παραδοσιακές αμυντικές σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες δυτικές χώρες.
Φιντάν: Αμυντική υποστήριξη, όχι επιθετικές επιχειρήσεις
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν διευκρίνισε, σύμφωνα με το Reuters, ότι η Άγκυρα εξετάζει τρόπους συνδρομής στην άμυνα της Σαουδικής Αραβίας, αλλά δεν σχεδιάζει συμμετοχή τουρκικών στρατευμάτων σε επιθετικές επιχειρήσεις εναντίον των Χούθι.
Η πιθανή τουρκική συμβολή επικεντρώνεται σε τεχνική υποστήριξη, συστήματα αεράμυνας και δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου.
Παράλληλα, εξετάζεται συνεργασία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία λόγω των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και της έντασης γύρω από τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Σημειώνεται ότι η πλήρης κοινοβουλευτική επικύρωση της συμφωνίας από την Τουρκία παραμένει σε εκκρεμότητα. Συνεπώς, πρέπει να διακρίνεται η πολιτική ενεργοποίηση του μηχανισμού από την πραγματική ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων.
Ο στρατιωτικός ρόλος του Πακιστάν
Το Πακιστάν διαθέτει μακροχρόνιους δεσμούς στρατιωτικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία και σημαντικές δυνατότητες σε προσωπικό, αεροπορικά μέσα και στρατιωτική εκπαίδευση.
Η συμμετοχή του στη νέα τριμερή συμφωνία προσδίδει πρόσθετο βάρος στον μηχανισμό ασφαλείας που επιδιώκει να αναπτύξει το Ριάντ.
Οι Financial Times αναφέρουν ότι το Ισλαμαμπάν είχε ήδη αναπτύξει αεροπορικά μέσα στη Σαουδική Αραβία τον Απρίλιο, αλλά οι πλήρεις επιχειρησιακές λεπτομέρειες της τρέχουσας συνδρομής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.
Επομένως, οι αναφορές περί άμεσης πακιστανικής συμμετοχής σε συγκεκριμένους βομβαρδισμούς της Υεμένης δεν πρέπει να θεωρούνται επιβεβαιωμένες χωρίς πρόσθετα στοιχεία.
Η Τουρκία επιδιώκει μεγαλύτερο ρόλο στον Κόλπο
Η συμμετοχή της Άγκυρας στον τριμερή μηχανισμό αντανακλά την προσπάθειά της να ενισχύσει την παρουσία της στις δομές ασφαλείας του Κόλπου.
Η Τουρκία διαθέτει σημαντική αμυντική βιομηχανία, εμπειρία στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων και τεχνογνωσία στον ηλεκτρονικό πόλεμο.
Για τη Σαουδική Αραβία, αυτές οι δυνατότητες μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμη συμπληρωματική υποστήριξη στην αντιμετώπιση πυραυλικών επιθέσεων και επιθέσεων με drones.
Παράλληλα, η συνεργασία με το Πακιστάν διευρύνει το γεωγραφικό αποτύπωμα του νέου αμυντικού σχήματος, συνδέοντας τη Μέση Ανατολή με τη Νότια Ασία.
Νέα περιφερειακή εξίσωση
Η ενεργοποίηση της συμφωνίας συνιστά αξιοσημείωτη εξέλιξη, καθώς τρεις μεγάλες περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να αναπτύξουν έναν κοινό μηχανισμό αντιμετώπισης απειλών.
Το εγχείρημα, ωστόσο, βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.
Η πραγματική αποτελεσματικότητά του θα κριθεί από τον επιχειρησιακό συντονισμό, τις δυνατότητες ταχείας ανάπτυξης μέσων, την πολιτική βούληση των συμμετεχόντων και την ικανότητα αποτροπής νέων επιθέσεων.
Η εξέλιξη παρουσιάζει ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, καθώς η ενίσχυση του στρατιωτικού αποτυπώματος της Τουρκίας στον Κόλπο μπορεί να επηρεάσει τις ευρύτερες περιφερειακές συνεργασίες και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας