Ακολουθήστε μας

Πολιτική

Η αποχώρηση της Ελλάδας από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ το 1974 και ο απόηχός της

Δημοσιεύτηκε στις

Η διάσκεψη της Γενεύης και ο «Αττίλας 2» 

Το δραματικό Υπουργικό Συμβούλιο – Πώς αποφάσισε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής να αποσύρει την Ελλάδα από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ – Γιατί ο Καραμανλής ήθελε να μπει επικεφαλής της Μεραρχίας που θα πήγαινε στην Κύπρο;- Ο απόηχος της απόφασης σε Ελλάδα και εξωτερικό και οι συνέπειές της

Τέτοια εποχή πριν από πενήντα χρόνια η Ελλάδα και η Κύπρος περνούσαν μερικές από τις δυσκολότερες στιγμές της ιστορίας τους. Είχε προηγηθεί ο «Αττίλας Ι», η τουρκική εισβολή στην Κύπρο που ξεκίνησε στις 20 Ιουλίου 1974. Παρά την εκεχειρία και την κατάπαυση του πυρός στις 22 Ιουλίου, η Τουρκία που λόγω της σθεναρής αντίστασης των Κυπρίων και των ελληνικών δυνάμεων που βρίσκονταν στη Μεγαλόνησο και της ανικανότητάς της («Οι Τούρκοι πολεμούν άθλια» είχε πει ο Χένρι Κίσινγκερ) είχε καταλάβει ως τότε μόλις το 3% του κυπριακού εδάφους στην περιοχή της Κυρήνειας. Τελικά κατόρθωσε με διαρκείς παραβιάσεις της εκεχειρίας (57 παραβιάσεις κατήγγειλε ο Κ. Καραμανλής στον Ετσεβίτ ότι είχαν γίνει ως τις 24/7) να προωθηθεί αρκετά. Δυστυχώς, όπως έχει δηλώσει σε συνέντευξή του ο αείμνηστος ήρωας της Κύπρου Γεώργιος Παπαμελετίου, κάτι ανάλογο (και χειρότερο…) έγινε και με τον «Αττίλα 2», όπου οι Τούρκοι ουσιαστικά χωρίς μάχες, τοποθετώντας σημαίες σε διάφορα σημεία κατόρθωσαν να καταλάβουν περισσότερο από το 1/3 του εδάφους της μαρτυρικής Μεγαλονήσου… Στις 23 Ιουλίου κατέρρευσαν τόσο η χούντα της Ελλάδας όσο και η πραξικοπηματική κυβέρνηση της Κύπρου. Την ηγεσία της χώρας μας όπως είναι γνωστό ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και σχηματίστηκε Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας. Υπουργός Εξωτερικών ανέλαβε ο Γεώργιος Μαύρος και Υπουργός Εθνικής Αμύνης ο Ευάγγελος Αβέρωφ.

hellas-nato-1

Ακολούθησε η Διάσκεψη της Γενεύης για το Κυπριακό που έγινε σε δύο φάσεις. Η πρώτη από τις 25 ως τις 30 Ιουλίου 1974 και η δεύτερη από τις 8 ως τις 14 Αυγούστου 1974. Η Διάσκεψη της Γενεύης συγκλήθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 5 του ψηφίσματος 353/1974 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Στην πρώτη φάση της συμμετείχαν οι Υπουργοί Εξωτερικών της Ελλάδας Γ. Μαύρος, της Μ. Βρετανίας, Τζέιμς Κάλαχαν, και της Τουρκίας, Τουράν Γκιουνές. Στη δεύτερη φάση συμμετείχαν και οι εκπρόσωποι της ελληνοκυπριακής (Γλαύκος Κληρίδης) και της τουρκοκυπριακής (Ραούφ Ντενκτάς) πλευράς. Ήταν φανερό ότι ιδιαίτερα στη δεύτερη φάση η Τουρκία δεν πήγε στη Γενεύη για να διαπραγματευτεί. Κωλυσιεργούσε με σκοπό να ενισχύσει τις δυνάμεις της στην Κύπρο για τις επιχειρήσεις που ετοίμαζε («Αττίλας 2»). Ακολουθώντας τη γνωστή παρελκυστική τακτική των μαξιμαλιστικών απαιτήσεων αποκοίμισε την ελληνική πλευρά η οποία αιφνιδιάστηκε όπως συνήθως… Οι διασκέψεις στη Γενεύη τελείωσαν στις 14 Αυγούστου και μία ώρα αργότερα ξεκίνησε η επιχείρηση «Αττίλας 2» στην Κύπρο που είχε ως τελικό αποτέλεσμα την κατάληψη του 37% του εδάφους της από την Τουρκία. Ο «Αττίλας 2» προκάλεσε την οργή της διεθνούς κοινότητας, την οποία, όπως βλέπουμε μέχρι και σήμερα, η Τουρκία αγνοεί συστηματικά και συμπεριφέρεται με βάση αυτό που η ίδια θεωρεί Διεθνές Δίκαιο.

hellas-nato-4

Το δραματικό πολεμικό συμβούλιο στην Ελλάδα
Τα ξημερώματα της 14ης Αυγούστου 1974 έγινε στο ελληνικό Πεντάγωνο μία από τις κρισιμότερες και δραματικότερες συσκέψεις στη νεότερη ελληνική ιστορία. Η είδηση ότι οι Τούρκοι εξαπέλυσαν νέα επίθεση στην Κύπρο, έγινε γνωστή στην Αθήνα γύρω στις 5 π.μ. της 14/8/1974. Στις 5:15 π.μ., ο τότε αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων Γρηγόριος Μπονάνος ενημέρωσε τον Πρωθυπουργό Κων/νο Καραμανλή και τον Υπουργό Εθνικής Αμύνης Ευάγγελο Αβέρωφ, που έφτασε γρήγορα στο Πεντάγωνο. Εκεί ήταν ήδη εκτός από τον Μπονάνο, οι τότε ΑΓΕΣ Ανδρέας Γαλιατσάνος, ΑΓΕΑ Αλέξανδρος Παπανικολάου και ΑΓΕΝ Πέτρος Αραπάκης. «Έκρινα την κατάσταση απελπιστική» είπε αργότερα ο Αβέρωφ σε δικούς του ανθρώπους. Σύντομα κατέφθασαν οι Καραμανλής και Ράλλης και ξεκίνησε γύρω στις 6 το πρωί το Πολεμικό Συμβούλιο. Αποφασιστικός ο Καραμανλής, μετά την ανάλυση της κατάστασης επί χάρτου από τον Μπονάνο διέταξε να κατευθυνθούν στην Κύπρο τρία υποβρύχια που βρίσκονταν μεταξύ Κρήτης και Ρόδου και να τορπιλίσουν τα τουρκικά πλοία στην Κύπρο και ένα σμήνος, πολεμικών αεροσκαφών από την Κρήτη να μεταβεί στην Κύπρο και να βομβαρδίσει τους κυριότερους στόχους. Οι στρατιωτικοί εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους, όμως ο Καραμανλής επέμενε. Αντιρρήσεις είχε και ο Αβέρωφ, ενώ ο Ράλλης συμφώνησε με τον πρωθυπουργό. Όλα αυτά έκαναν τον Καραμανλή να γίνει πιο διαλλακτικός και να πει: «Ορίστε, να το συζητήσουμε…».

Εκεί, οι στρατιωτικοί είπαν ότι τα αεροπλάνα θα παρέμεναν για σύντομο χρονικό διάστημα στον εναέριο χώρο της Κύπρου και οι βόμβες που θα έριχναν θα έπεφταν στη θάλασσα, ενώ οι πιλότοι τους ή θα έπρεπε να πέσουν με αλεξίπτωτο, καθώς τα καύσιμά τους θα είχαν τελειώσει ή να προσγειωθούν σε αεροδρόμια του Λιβάνου ή της Συρίας, με αβέβαιες συνέπειες. Οι επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων ισχυρίστηκαν ότι τα «Φάντομ» που μόλις είχαν αποκτηθεί και μπορούσαν να ρίξουν 24 βόμβες, αντί για 2 που έριχναν τα άλλα, δεν ήταν επιχειρησιακά έτοιμα, κάτι που έχει διαψευστεί επανειλημμένα από τους τότε χειριστές τους τα επόμενα χρόνια…

Όσο για τα υπερσύγχρονα υποβρύχια που διέθετε η χώρα μας οι τέσσερις στρατιωτικοί είπαν ότι θα ήταν άκρως επικίνδυνο να κατευθυνθούν στην Κύπρο, καθώς στη Μεγαλόνησο είχαν ήδη φτάσει τουρκικά υποβρύχια που θα τα εντόπιζαν.

Έξαλλος ο Καραμανλής ζήτησε από τους στρατιωτικούς να βγουν από τον αίθουσα. Σ’ αυτήν έμειναν μαζί του οι Ράλλης και Αβέρωφ. Ο Καραμανλής κατηγόρησε σφοδρά τους χουντικούς για την κατάσταση των Ενόπλων Δυνάμεων και αποφάσισε να ακυρώσει τη διαταγή που είχε δώσει για αποστολή υποβρυχίων και αεροπλάνων στην Κύπρο. Νέα του απόφαση ήταν να συγκροτηθεί μια Μεραρχία, να μεταφερθεί στην Ανατολική Κρήτη και από εκεί να μεταβεί στην Κύπρο.

Κλήθηκαν και πάλι οι στρατιωτικοί που ανέφεραν ότι θα χρειαζόταν 6-7 μέρες για τη συγκρότηση της Μεραρχίας. Αυτό απογοήτευσε τον Καραμανλή, που μην έχοντας πλέον άλλες στρατιωτικές επιλογές, αποφάσισε να «παίξει» το διπλωματικό χαρτί, που, θεωρούσε, ότι έχει: την αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ. Άφησε όμως ανοιχτό το θέμα της αποστολής της Μεραρχίας, λέγοντας ότι θα ασχοληθεί ο ίδιος με αυτό.

hellas-nato-5

Η αποχώρηση από το ΝΑΤΟ

Η αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ είχε προταθεί στον Καραμανλή λίγες μέρες πριν από τον διπλωμάτη και λογοτέχνη Άγγελο Βλάχο, Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Εξωτερικών τότε. Γι’ αυτό και η πρώτη κουβέντα του Καραμανλή μετά τη λήψη της ιστορικής του αυτής απόφασης ήταν: «Πάρτε μου αμέσως τον Βλάχο! Ξυπνήστε τον, στο σπίτι του…». Ο Καραμανλής είπε στον αγουροξυπνημένο Βλάχο: «Φεύγουμε από το ΝΑΤΟ» και του έδωσε εντολές για τις ειδικές διπλωματικές «νότες» που έπρεπε να επιδοθούν από τους Έλληνες πρεσβευτές στις κυβερνήσεις των χωρών – μελών της Συμμαχίας, καθώς και στο Στρατηγείο της βορειοατλαντικής Συμμαχίας στις Βρυξέλλες. Η ανάθεση αυτής της σημαντικής αποστολής στον Άγγελο Βλάχο έγινε γιατί ο Υπουργός Εξωτερικών Γεώργιος Μαύρος βρισκόταν ακόμα στη Γενεύη. «Και τώρα πάρτε μου τον Λαμπρία, στη «Μεγάλη Βρετανία’ είναι», είπε, ο Καραμανλής. Λίγο αργότερα μιλώντας με τον Παναγιώτη Λαμπρία, Υφυπουργό Τύπου τότε, του είπε: «Έλα αμέσως στο Πεντάγωνο…». Την ώρα που ο Λαμπρίας κατέβαινε από το δωμάτιο – γραφείο του Καραμανλή συναντήθηκε με τον πολιτικό συντάκτη των «Νέων» Βασίλη Κοραχάη, που είχε πάει στο ξενοδοχείο για να μάθει πληροφορίες. Καθώς το υπουργικό αυτοκίνητο δεν ήταν διαθέσιμο, ο Κοραχάης μετέφερε με το δικό του τον Λαμπρία στο Πεντάγωνο.

Όταν έφτασαν, λίγο πριν τις 7 π.μ. στο Πεντάγωνο, ο Λαμπρίας πήγε στο γραφείο του Αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων όπου οι Καραμανλής, Ράλλης και Αβέρωφ συνέτασσαν την επίσημη ανακοίνωση. Σε λίγο, αυτή ήταν έτοιμη και ο Βασίλης Κοραχάης ήταν ο πρώτος δημοσιογράφος που την πήρε στα χέρια του, χαρίζοντας στα «Νέα» μια μεγάλη πρωτιά… Σύντομα, οι ελληνικοί ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί, κρατικοί μόνο υπήρχαν τότε, αλλά και τα μεγάλα ξένα πρακτορεία ειδήσεων μετέδιδαν τη σημαντική είδηση: η Ελλάδα αποχωρούσε από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, μιας Συμμαχίας που δεν μπόρεσε να την προστατεύσει όχι από τους εχθρούς, αλλά από τους υποτιθέμενους φίλους… Πάντως πριν απ’ όλους έμαθε την εξέλιξη αυτή ο Γεώργιος Ράλλης. Τη νύχτα της 13ης προς 14η Αυγούστου βρισκόταν στο Πόρτο Ράφτη. Εκεί, τα ξημερώματα της 14ης Αυγούστου δέχτηκε τηλεφώνημα από τον Καραμανλή για να μεταβεί στη «Μεγάλη Βρετανία». Καθώς το υπουργικό αυτοκίνητο βρισκόταν στην Αθήνα, ο Ράλλης πήρε το αυτοκίνητο της συζύγου του και πήγε στο Σύνταγμα. Εκεί τον περίμενε ο Καραμανλής και μαζί ξεκίνησαν για το «Πεντάγωνο». Όπως γράφει ο Σταύρος Ψυχάρης, στο ύψος της Πλατείας Ρηγίλλης ο Καραμανλής είπε στον Ράλλη: «Άκουσε εδώ, ύστερα από όλα αυτά δεν μπορούμε να παραμείνουμε στο ΝΑΤΟ. Θα αποχωρήσουμε».

hellas-nato-3

Διεργασίες μετά την ανακοίνωση της αποχώρησης από το ΝΑΤΟ

Το μεσημέρι της 15ης Αυγούστου 1974 ο Γ. Μαύρος κάλεσε στο Υπουργείο Εξωτερικών τον Βρετανό πρεσβευτή στην Αθήνα Ρόμπιν Χούπερ και του ζήτησε να μεταφέρει στην κυβέρνησή του, το αίτημα να προστατέψει η Βρετανία την ελληνική νηοπομπή με τη Μεραρχία στην Κύπρο. Η απάντηση δεν ήρθε από το Φόρεϊν Όφις, αλλά από τον ίδιο τον Βρετανό πρωθυπουργό Χάρολντ Ουίλσον, ο οποίος σε επιστολή του προς τον Κ. Καραμανλή, παρά τα θερμά λόγια του για τον ίδιο, αρνήθηκε να παράσχει βοήθεια στην ελληνική νηοπομπή. Ο Χούπερ επισκέφθηκε και τον Ευάγγελο Αβέρωφ στο Πεντάγωνο, όπου ουσιαστικά αποκάλυψε ότι η απόρριψη του ελληνικού αιτήματος έγινε σε συνεννόηση με τις Η.Π.Α. Πάντως ο Χούπερ έδειχνε πολύ ανήσυχος. Οι ανησυχίες του εντάθηκαν ακόμα περισσότερο, όταν στο ερώτημά του στον Αβέρωφ τι θα γίνει αν η Μεραρχία φτάσει στον Κύπρο όπου θα πρέπει να αντιμετωπίσει υπέρτερες στρατιωτικές δυνάμεις έλαβε μια απάντηση που τον πάγωσε: «Θα πολεμήσει ηρωικά έστω κι αν χρειαστεί να φονευθεί και ο τελευταίος άνδρας της!…Έτσι θα αντιληφθεί ολόκληρος ο κόσμος και ιδιαίτερα η Δύση το μέγεθος της αδικίας», ήταν τα λόγια του Ευάγγελου Αβέρωφ. Είναι σχεδόν απίστευτο πάντως, ότι παρά το γεγονός ότι είχαν μεσολαβήσει μόνο 20 μέρες από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και λογικά επικρατούσε μεγάλη αναστάτωση στις Ένοπλες Δυνάμεις, η «Μεραρχία Κρήτης» είχε συγκροτηθεί και ήταν έτοιμη να μετακινηθεί στην Κύπρο το απόγευμα της Δευτέρας 19 Αυγούστου 1974. Επικεφαλής της τέθηκε ο Στρατηγός Βορρηάς των Καταδρομών. Πάντως η αρνητική απάντηση Ουίλσον καθιστούσε άκρως προβληματική τη μετακίνησή της στη Μεγαλόνησο. Για μια ακόμα φορά στην ιστορία, η Ελλάδα βρέθηκε μόνη της, χωρίς κανέναν σύμμαχο.

hellas-nato-6

Κωνσταντίνος Καραμανλής: «Επικεφαλής (της Μεραρχίας) θα είμαι εγώ…».

Το απόγευμα του Σαββάτου 17 Αυγούστου 1974 ο Κ. Καραμανλής κάλεσε στο μικρό διαμέρισμα-γραφείο που χρησιμοποιούσε στον 5ο όροφο του ξενοδοχείου «Μεγάλη Βρετανία» τον Ευάγγελο Αβέρωφ. Εκεί, σε μια δραματική «κλειστή» σύσκεψη ο Καραμανλής λέγοντας ότι η διεθνής κοινή γνώμη φαίνεται ότι έχει στραφεί εναντίον της Τουρκίας, μάλλον θα πρέπει η «Μεραρχία Κρήτης» να κινηθεί προς την Κύπρο έστω χωρίς κάλυψη.

-«Για την ασφάλεια της Μεραρχίας θα πάω μαζί, επικεφαλής της, εγώ!» είπε ο Κ. Καραμανλής και ρώτησε τον Ε. Αβέρωφ: «Δέχεσαι να έλθεις και συ μαζί μου;». «Ναι, θα έρθω», απάντησε ο Ηπειρώτης πολιτικός. Αν η νηοπομπή με τη Μεραρχία αναχωρούσε για την Κύπρο και ανακοινωνόταν επίσημα και διεθνώς από την Αθήνα ότι επικεφαλής της θα ήταν ο Έλληνας πρωθυπουργός και ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Αμύνης οι Τούρκοι θα ήταν μάλλον απίθανο να τη βομβαρδίσουν. Έτσι, έκλεισε εκείνο το απόγευμα η συζήτηση μεταξύ Καραμανλή-Αβέρωφ. Σε νέα σύσκεψη το απόγευμα της 19ης Αυγούστου εξετάστηκαν τα δεδομένα εκ νέου. Επικράτησε η λογική καθώς ακόμα κι αν έφτανε αλώβητη η Μεραρχία θα είχε να αντιμετωπίσει πολύ περισσότερα τουρκικά στρατεύματα. Πιθανότατα, οι απώλειές της θα ήταν σημαντικότατες και θα χάνονταν επίλεκτοι στρατιώτες. Έτσι, κάπου εκεί έκλεισε το κεφάλαιο «Μεραρχία Κρήτης».

hellas-nato-2

Οι αντιδράσεις για την αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ

Μετά την αρχική έκπληξη, σύσσωμη σχεδόν η ελληνική κοινωνία επιδοκίμασε την απόφαση Καραμανλή. Σε μια εξαιρετική διπλωματική εργασία για την αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ, η ‘Ελενα Αρχιμανδρίτου-Οικονόμου παρουσιάζει πολλές σχετικές λεπτομέρειες. Ας δούμε συνοπτικά τις αντιδράσεις των πολιτικών κομμάτων αμέσως μετά την ανακοίνωση-βόμβα της κυβέρνησης. Ο Κεντρώος πολιτικός Ιωάννης Ζίγδης (μετέπειτα αρχηγός της ΕΔΗΚ) έδωσε συγχαρητήρια στην κυβέρνηση και ζήτησε την απομάκρυνση των αμερικανικών βάσεων. Η Ε.Δ.Α. μέσω του Ηλία Ηλιού, τόνιζε ότι η αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ ήταν εθνικά αξιοπρεπής και ορθή πολιτική ενέργεια. Θαρραλέα ενέργεια, χαρακτήριζε την αποχώρηση από το ΝΑΤΟ η Κ.Ε. του Κ.Κ.Ε. Εσωτερικού, ενώ ο Ανδρέας Παπανδρέου τη χαρακτήρισε «εθνική ενέργεια» και εξέφρασε την ευχάριστη έκπληξή του.

hellas-nato-7
Χάρολντ Ουίλσον – Γιόζεφ Λουνς

Στο μεταξύ, ο τότε Γ.Γ. του ΝΑΤΟ, Ολλανδός Γιόζεφ Λουνς θεωρούσε ότι λόγω της παρουσίας του παλιού του φίλου Ευάγγελου Αβέρωφ στο Υπουργείο Εθνικής Αμύνης, η Ελλάδα δεν θα αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ. Σε τηλεφωνική επικοινωνία μαζί του όμως διαψεύστηκε πανηγυρικά. Ο Αβέρωφ, στο τέλος της συνομιλίας τους ήταν σαφής: «Σας παρακαλώ όμως να σημειώσετε ότι δεν πρέπει να έχετε την παραμικρή αμφιβολία: δεν πρόκειται για διπλωματικό ελιγμό ή για οποιασδήποτε μορφής εκβιαστική ενέργεια. Αποχωρούμε πραγματικά από το ΝΑΤΟ («We mean business» είπε ο Αβέρωφ), διότι έχουμε καταλήξει σε οριστικές αποφάσεις. Μία μόνο περίπτωση ανακλήσεως των αποφάσεων μας υπάρχει και αυτή είναι η ειρηνική διευθέτηση των διαφορών μας με την Τουρκία, με τη συμπαράσταση της συμμαχίας του ΝΑΤΟ».

Στο ΝΑΤΟ, όταν αντιλήφθηκαν ότι η Ελλάδα δεν μπλοφάρει, θορυβήθηκαν έντονα. Ας μην ξεχνάμε ότι το 1974, υπήρχε και η Σοβιετική Ένωση που θεωρούσε ότι θα ωφεληθεί από τις εξελίξεις. Ένας πόλεμος Ελλάδας-Τουρκίας, δεν θα την ενοχλούσε καθόλου… Οι επιτελείς του ΝΑΤΟ διαπίστωσαν ότι πλέον η συνοχή της Συμμαχίας στο ανατολικά της ήταν παρελθόν. Από τις ακτές της Ιταλίας στην Αδριατική ως τα τουρκικά παράλια υπήρχε ένα τεράστιο κενό, περίπου 1.000 μιλίων. Νατοϊκός αξιωματούχος διαπίστωσε χαρακτηριστικά: «Χωρίς αμφιβολία, η Ελλάδα θεωρούνταν βασικό κλειδί του κοινού νότιου αμυντικού συστήματος. Απλά εξετάστε έναν χάρτη. Πώς γεφυρώνεται το τεράστιο στρατιωτικό χάσμα μεταξύ της Ιταλίας και της Τουρκίας;». Υπήρξε επίσης έντονος φόβος για απομάκρυνση και των αμερικανικών βάσεων από την Ελλάδα. Ιδιαίτερα σημαντική για τους νατοϊκούς ήταν η βάση της Σούδας, η οποία θεωρείται ένα από καλύτερα φυσικά λιμάνια στον κόσμο… Το κενό δεν ήταν όμως μόνο εδαφικό αλλά αφορούσε και το στρατιωτικό προσωπικό. Από καίριες θέσεις, αποσύρθηκαν άμεσα: 240 αξιωματικοί από εγκαταστάσεις του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, 200 από το Αρχηγείο της Σμύρνης και 35.000 αξιωματικοί και στρατιώτες από θέσεις στα σύνορα με τη Βουλγαρία, που τότε ανήκε στο Ανατολικό μπλοκ, οι οποίοι μετακινήθηκαν στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Είχε προηγηθεί βέβαια η αποχώρηση της Γαλλίας από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ το 1966, που όμως δεν είχε την ίδια γεωπολιτική σημασία με εκείνη της Ελλάδας.

Επίλογος

Αυτή είναι η ιστορία, της άγνωστης σε πολλούς, προσωρινής αποχώρησης της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής παραδέχτηκε αργότερα ότι η ενέργεια αυτή ήταν ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά του λάθη. Η Ελλάδα έμεινε εκτός του στρατιωτικού σκέλους του ΝΑΤΟ περίπου έξι χρόνια. Στις 19 Οκτωβρίου 1980 η κυβέρνηση Γεωργίου Ράλλη αποφάσισε την επανένταξη της χώρας μας σε αυτό. Οι δυτικές κυβερνήσεις χαιρέτησαν την ελληνική επιστροφή στο ΝΑΤΟ, στο οποίο είχε ενταχθεί το 1952 επί κυβερνήσεως Νικολάου Πλαστήρα. Αντίθετα, η ΕΣΣΔ που μάλλον ενοχλήθηκε από την επάνοδο της χώρας μας στο ΝΑΤΟ, μέσω του πρακτορείου TASS τόνισε ότι η Ελλάδα υπέκυψε στις πιέσεις των Δυτικών. Το 1980 ήταν μια εποχή διαφορετική από το 1974. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε γίνει Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Πολλοί αποδίδουν αυτή του την κίνηση στο ότι ήθελε να αποφύγει την ήττα από τον τυφώνα Ανδρέα Παπανδρέου. Με το σύνθημα «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο» και άλλα παρεμφερή ο Ανδρέας Παπανδρέου κέρδισε πανηγυρικά τις εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981 και το ΠΑΣΟΚ (μαζί με τον λαό…) ανέβηκε στην εξουσία. Η Ελλάδα δεν βγήκε ούτε από το ΝΑΤΟ ούτε από την Ε.Ο.Κ., τη νυν Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ το 1974 έχει συζητηθεί πολύ. Ήταν μια απόφαση που έλαβε εν θερμώ ο Κωνσταντίνος Καραμανλής; Ήταν μέρος κάποιου ευρύτερου σχεδίου; Στόχευε κάπου; Άγνωστο… Η Τουρκία μάλλον επωφελήθηκε από την εξαετή έξοδο της Ελλάδας, που εξακολουθεί να είναι το καλό και υπάκουο παιδί που θεωρείται δεδομένο και αρκείται στα καλά λόγια των συμμάχων και στα φιλικά (ή μήπως δόλια;) χτυπήματά τους στην πλάτη…

Πηγή: ΣΤΑΥΡΟΣ Π. ΨΥΧΑΡΗΣ, «Οι 70 κρίσιμες ημέρες», ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΖΗΣΗ, Αθήνα, 1976

Αναδημοσίευση από το Πρώτο Θέμα

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

GEOPOLITICO

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.

Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.

Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.

Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.

Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.

Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector

Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.

Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.

Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».

Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.

Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.

Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.

Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.

Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.

Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.

Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.

Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.

Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.

Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.

Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.

Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026

Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.

Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.

Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.

Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο

Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.

Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.

Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.

Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.

Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;

Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.

Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.

Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.

Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.

Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.

Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.

Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.

Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά

Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.

Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.

Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.

Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».

Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου

Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.

Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.

Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit

Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.

Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.

Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.

Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας

Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».

Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.

Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.

Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.

Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.

Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους

Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.

Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός

Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.

Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.

Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.

Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός9 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις10 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO10 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO10 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή