Αναλύσεις

The Fall of Assad: Domestic, Regional and Systemic Shockwaves

Δημοσιεύτηκε στις

24 Δεκεμβρίου 2024 στις 18:00

από τον

ΧΑΚ

The dramatic downfall of the Assad regime — overrun by the Islamist militia Tahrir al-Sham, an offshoot of the al-Nusra Front — was an unexpected turn of events. The speed with which it unraveled under fire like a house of cards was also a major surprise. The Syrian government seemed resilient enough to withstand the simultaneous challenge of internal antagonists and external pressures, until it was not. Such an episode can be regarded as a textbook example of what is known in the field of strategic intelligence as a ‘black swan,’ an occurrence difficult to anticipate whose shockwaves carry profound game-changing ramifications. Such regime change in Syria also represents a Pandora box which can eventually emit seismic ripples with unforeseen outcomes, engulfing both the leading protagonists and those operating behind the scenes.

Moreover, it happened in an environment in which systemic anarchy is running amok in a way not seen in generations. This reality is reflected in the outbreak of hostilities, simmering military tensions, heightened great power rivalries, political upheaval and the escalation of existing wars in various pivotal corners of the planet. The burial of the so-called ‘rules-based order’ has brought an era in which power is the only valid currency of the realm. The zeitgeist of world history points again towards the direction of violence, struggle, and chaos. From a long-range perspective, such tragedy is business as usual, but such rampant turmoil is a rude awakening for those whose worldview was influenced by the overoptimistic and misplaced expectations that flourished in the early post-Cold War era. The dust is not yet settling in the Syrian wasteland, but an assessment of Assad’s downfall is needed to clarify the implications and aftermath, as well as to determine in what ways it changes the balance of power locally, across the region and on a global scale.

In a way similar to Dante’s metaphorical vision of hell, the Syrian civil war that erupted in 2011 has operated like a concentric conflict which involves a series of juxtaposed confrontations. In the immediate local sphere, the secular strongman rule of the Assad regime had been contested by an opposition integrated mostly by Wahhabi militias. In the larger Middle Eastern theatre of engagement, regional players had been interfering through proxies, covert operations or direct interventions. And in the most consequential dimension of this flashpoint, the world’s major powers have been mobilizing their pieces to alter the balance of power in the global chessboard of strategic geopolitics.

Forces of Entropy on the Domestic Front

Henry Kissinger is reputed to have remarked that — with the exception of historically organic polities like Egypt, Iran, and Israel — the rest of Middle Eastern ‘states’ are little more than tribes with flags. Syria can arguably be classified as an example of such artificial states. Although it had a background as a prosperous Roman, Byzantine, and Ottoman province, modern Syria is a result of the Sykes-Picot agreement. Under the terms of the agreement, negotiated in secret, the British and the French enacted the redistribution of spheres of influence following the demise of the Ottoman Empire in War World I. The treaty ushered in a Syrian state born of an uneasy amalgam of heterogenous groups with few common denominators — incorporating Sunni Arabs, Shiites, Alawites, Christians, Druze, Kurds and Turks, amongst others — that do not conceal their contempt for one another as a result of ancient animosities that constantly resurface.

The regime built after the coup d’état carried out by Hafez Al-Assad in 1971 brought to power a coalition of Alawites (who dominated the higher echelons of the military, intelligence and national security apparatus) and a wealthy Sunni merchant class. This arrangement relied on the secular ideology of Ba’athist Arab nationalism to justify its existence. However, the rural Sunni underclass resented the rule of the Alawites, regarded as heretics for aspects of their beliefs that deviate from hardline interpretations of Sharia law.

The tyrannical government of the elder Assad and the clannish inclination of the Alawites did not help either. In turn, the founding father of the Assad dynasty thought that the masses of Sunni peasants were bloodthirsty barbarians that could only understand the language of force. The Salafists — affiliated with branches of the Muslim Brotherhood — intermittently challenged what they saw as a Godless regime in bed with foreign Marxists (Syria was a de facto Soviet partner during the Cold War), but their uprisings were crushed with the full coercive power of the state more than once. Despite its economic mismanagement and questionable political legitimacy, the regime proved to be resilient. Yet, the unnatural despotic rule of a minority elite over a majority whose numbers are vastly superior is frail in any polity.

End of the Assad Era

Political discontent, regional unrest throughout the MENA region, and worsening economic hardship at home triggered another attempt to bring down the regime in 2011, now under the control of Bashar Assad, the heir to the throne. Thanks to the supportive deployment of hard power provided by Russia, Iran, and Hezbollah, the Syrian government managed to prevail in an uphill battle, though its weakened position was not strong enough to impose a Carthaginian peace.

Early opportunities ultimately slipped away: Assad’s victories on the battlefield were not accompanied by a comprehensive upgrade of military preparedness. Nor did the regime restore its battered legitimacy through improvements in economic prosperity, law enforcement, internal order, effective governance, or political solutions. With its war chest badly depleted, the Syrian government also lacked the money to fund an ambitious reconstruction program. Yet, the regime’s temporary position of relative strength at home and the prospect of disengaging it from Tehran’s strategic orbit through diplomatic negotiations were encouraging its rehabilitation across the Arab world.

In this present historical moment, opposition forces — bolstered by fighters from close and remote corners of the Muslim world — saw a window of opportunity worth seizing upon, realizing that the Russians, Iranians, and Hezbollah were in no position to protect Assad if hostilities were reignited. Demoralized and underpaid, the Syrian Arab Army did not put much of a fight. In fact, there was not even a last stand. The resolve and morale of the rebels proved to be far stronger. In a matter of days, Damascus was overrun by Assad’s enemies and he had no choice but to flee or risk facing a fate similar to Colonel Gadhafi or Saddam Hussein. In the psychological domain, the collapse of the Assad regime in Syria — the last stronghold of Ba’athism — is also significant because sounds the death knell of this ideology as a result of its multiple political, military and economic failures.

It is unknown if the Syrian state will survive or fall apart through its fragmentation into lesser statelets, each with its own strategic orientation and geopolitical alignments. The regime was already dysfunctional, but it had averted its collapse. The rebels that have taken over have promised to moderate their positions and accommodate the needs of heterogeneous communities, but — considering the accumulation of revanchist sentiments and the involvement of various incompatible geopolitical interests — sectarian conflict is likely to persist. The rebels were able to defeat a regime that had become a shadow of its former self as a result of a prolonged attrition, but their material readiness and political capital to pacify and then unify a country (far larger than Lebanon) that has become increasingly unruly are questionable, to put it charitably. Sectarian bloodletting, tribal disputes, militant agitation and warlordism will probably continue for a foreseeable future and maybe even intensify. In this regard, Syria’s fate will likely be no different than those of Lebanon and Libya. The residual remnants of what is left of post-Assad Syria will go either to the strongest or to the last man standing.

A Reshuffled Middle Eastern Chessboard

The second layer of the Syrian civil war features the intervention of three regional powers that aspire for a higher geopolitical position. Driven by revival of the Persian imperial tradition — and facilitated by clumsy US military interventions in Afghanistan and Iraq — Iran has sought to assert itself as the leading hegemon in the Greater Middle East. Through a constellation of proxies and clients (many of which embrace Shiite millenarism), Iran has nurtured the rise of an ‘Axis of Resistance’ under its tutelage. Syria was absorbed by the gravitational pull of the Iranians as a gateway to reach the Mediterranean, encircle both Saudi Arabia and Israel, instigate regime change in Arab states aligned with the West (such as the Gulf petro-monarchies and Jordan) and establish supply lines to bolster the operational capabilities of the Lebanese Shiite militia Hezbollah. Since October 2023, the rivalry between Israel and Iran-led regional bloc has become increasingly violent. Jerusalem and Tehran have clashed in secondary battlespaces and they have even exchanged fire in a direct way more than once in a tense security competition over escalation dominance. The spillover of this confrontation has been felt with particular ferocity in Syria. The mobilization of Iranian assets and proxies has been met with Israeli airstrikes against Iranian facilities and personnel. Israel has hit Hezbollah with targeted assassinations and highly unconventional attacks.

For Iran, the fall of Assad is a major setback. Without Iranian suzerainty over Syria, Tehran’s ability to influence the Levant is severely compromised. After the demise of the Syrian regime and the debilitating impact of Israeli attacks against the Islamic Republic’s regional partners, the Iranian dream to establish a Shiite Crescent is vanishing unless the pendulum moves in a another direction before it is too late. Even worse for the Ayatollahs, the triumphal proliferation of Salafism means trouble closer to home (in Iraq) and even in Iran itself. Another implication is the loss of reputational prestige for the Iranians as reliable security guarantors of their partners. Unsurprisingly, an Iran that feels cornered by enemies will likely conclude that it has no choice but to double down on the pursuit of nuclear weapons rather than to make concessions, let alone capitulate. In addition, the ‘loss’ of Syria shatters the Iranian project to build pipelines that can deliver natural gas to European consumer markets.

The Israelis on the other hand maintained an ambivalent view of the Assad regime. They rejected its close ties to Hezbollah and they made sure to express such disapproval in an outspoken way through frequent airstrikes and a discreet support for Syrian rebels, notwithstanding their connections to transnational Sunni jihadism. Even though Israeli jets threateningly buzzed the Presidential palace in Damascus in order to demonstrate military superiority, Jerusalem was careful not to topple the Syrian government. After all, Assad was much more focused on his internal enemies than quixotic crusades against Zionism. From the Israeli perspective, it was better to have a weak and predictable Syria as a neighbor rather than face the problematic uncertainty of the unknown.

This explains why — as soon as Assad was gone — Israel decimated much of Syria’s defense infrastructure, including fighters, radar facilities, naval bases, airfields, tanks, military factories and heavy weaponry such as missiles. With these attacks, Israel ensures that — regardless of who is in charge in Damascus — Syria cannot pose any meaningful threat any time soon. As a result, the new Syrian government will inherit downgraded military capabilities. Moreover, the Israel Defense Forces (IDF) mobilized troops in order to capture Mount Hermon and the Syrian side of the Golan Heights. The point of such intervention is not to take a sides in Syria’s domestic political situation, but to increase Isarel’s military buffer zones in order to gain further strategic depth and to acquire more territorial Lebensraum for the Israeli state. Israeli government spokesmen claim that this presence is temporary but — considering current geopolitical trajectories, existing facts on the ground, and the hawkish Messianic profile of the Netanyahu administration — those statements are hardly credible.

Finally, Turkey is perhaps the clearest winner in the wake of Assad’s departure. Turkey is often accused by both Western and Eastern powers of duplicitous behavior. Yet, such accusations miss the point that the Turks are only aligned with their own interests. Under the leadership of aggressive statesmen like Recep Tayyip Erdoğan and spymaster Hakan Fidan, Turkey has —through a steady clandestine support for Islamist militias — sought to dismantle the territorial integrity of the Syrian state in order to carve out an outpost to project influence in the Levant, strengthen the prestige of its influence throughout the Sunni world and, perhaps more importantly, develop an offensive spearhead from which Kurdish attempts to create an independent state can be pre-emptively undermined, by military force if necessary. These policy objectives would be accomplished with either the establishment of a Turkish satrapy in Northern Syria or an outright annexation. In other words, for Ankara this intervention responds to both offensive and defensive strategic rationales, especially considering the ongoing reassertion of Turkey as an emerging neo-Ottoman great power. Not unlike their Iranian counterparts, the Turks have mastered the tricky art of deploying non-state forces to do their bidding. In this quest for a higher hierarchical status, Turkey is willing to steamroll and backstab anybody that stands in the way, as well as to forge Faustian pacts.

In a nutshell, whereas the Iranian grip on war-torn Syria recedes, the pieces of the Syrian state will be exposed to the predation of regional powers interested in furthering their relative gains as much as possible. Such is the norm rather than the exception in a zero-sum world in which there is never a shortage of actors trying to take advantage of chaos whenever it breaks out.

Syria in the Great Game

The Levant is a magnet that has attracted the interests of extra-regional great powers — including both maritime and telluric heavyweights — since the dawn of recorded history. As a corridor for conquering armies and as a crossroads of trade networks, the Eastern flank of the Mediterranean has always been coveted by outsiders as a result of its pivotal strategic and commercial importance for Greater Eurasia. Therefore, it is hardly surprising that today’s major powers are involved in this unfolding drama.

For the United States, the overthrow of Assad by militant jihadist fighters has contrasting implications. First, the chaos that has unleashed puts US foreign policy in an awkward position with regard to its regional Kurdish allies. On the other hand, it represents a wild card with the potential to fuel Islamist unrest in West Asia and beyond. After all, it seems highly unlikely that such a tectonic shift will give birth to a stable state underpinned by the constitutional principles of Athenian democracy as an anchor of stability. However, there are also substantive benefits for US national interest. In fact, as General Wesley Clark once warned, neoconservative hardliners in the Pentagon intended to target Syria — along with other Middle Eastern states which rejected key tenets of US-ed unipolarity — as a candidate for regime change during the Bush administration. Furthermore, as a declassified intelligence document has shown, US national security agencies acknowledge Western support for rebel fighters in Syria. As the lesser of two evils, the document foresees that the eventual rise of a “Salafist principality” there would weaken the Syrian regime as a gateway for Iranian regional expansionism. It must be borne in mind that American support for transnational Wahabi agitation is an overarching pattern that responds to an interest in destabilizing the peripheries of strategic competitors such as Russia, China and Iran. It remains to be seen if such inertial course of action will be followed by the second Trump administration, especially considering the staunch opposition of some of its members, who regard said interventionism as reckless and potentially counterproductive, as it could backfire with terrorist threats or the conformation of an anti-US axial Eurasian coalition.

For the Russian Federation, the sudden disintegration of the Assad regime is bad news. Moscow had invested a lot of manpower, money and resources — including both regular military forces and Wagner Group mercenaries — in the defense of the previous Syrian regime. For the Russians, a foothold in the Middle East conferred influence as a key diplomatic power broker and the image of a great power capable of projecting power beyond the post-Soviet ‘near abroad’ in order to protect a regional ally, even if that meant challenging the ‘collective West.’ With Syria as a logistical platform, the Russians could carry out expeditionary operations in the Mediterranean, North Africa, and the Sahel. Yet, as a result to their commitment to the Ukraine War and their focus on contested political crises in Transcaucasia, the Russians lacked the bandwidth to protect Assad once more. For the time being, the Russians have managed to preserve their naval facility in Tartus and the Khmeimim airbase, in close proximity to Latakia, but the credibility of the Kremlin’s security guarantees for its strategic partners has been damaged. States with close defense ties to Russia will have to reassess the pertinence and scale of such collaboration. A symbol of Russia’s resurgence as a great power has been wrecked by a bunch of irregular militias. With some luck, Russia can aspire to assume a smaller regional role as the strategic patron of a hypothetical Alawite enclave. Such compensation may perhaps be achieved through transactional negotiations with both the Turks and the Israelis. Moreover, the military and political victory of Salafist fighters over a regime backed by Moscow since the Cold War era can trigger the activation of Islamist-inspired insurgencies or terrorist acts either in Russia proper or in post-Soviet Central Asian republics close to Russian borders.

Finally, China is not directly threatened by the forces behind the ouster of the Syrian government and it is shielded by distance from the conflict’s turmoil. Beijing had classified Ba’athist Syria as a strategic partner for economic and diplomatic reasons (including the attractiveness of its Mediterranean ports), a perception that was reciprocated. Hence, the abrupt end of the Assad regime is also problematic for the ‘Middle Kingdom’ in terms of national security and economic statecraft. Such an event can operate as an incendiary catalyst that emboldens the forces of transnational jihadism, including militant groups that operate in the mostly Muslim province of Xinjiang. The ensuing agitation and the accumulation of combat expertise by battle-hardened Islamist networks can also fuel trouble in countries in which Chinese overseas investment projects are present, such as Pakistan or Afghanistan, or whose territory is instrumental for the operational success of Chinese-led geoeconomic projects, like the states of post-Soviet Central Asia. Beijing had enlisted Syrian participation in the Belt and Road Initiative back in 2022. Now, despite the uncertainty of the incoming transitional period, the Chinese are seemingly preparing to play the long game and pragmatically leverage the carrot of economic incentives to do business and to get a slice of the cake in the new Syria or in what is left of it, no matter who calls the shots.

Looking Ahead

Perhaps the most troubling and dangerous takeaway about the Syrian forever war is not the fact that a transitional dream may very well lead to a nightmarish spiral of chaos and bloodshed. The most instructive lesson of this case is that what Syria has undergone can be mirrored in other contentious flashpoints or frozen conflicts. In the conflicts fought in the age of interconnectedness and systemic geopolitical confrontations, the evolving behavior of relatively minor crises is — more often than not — interwoven with both the regional balance of power and even the structure of polarity within the international system. In contemporary security environments, local tribal vendettas can easily be engulfed by the vortex of both regional rivalries and even great power strategic competition.

Source: Geopolitical Monitor

Σχετικά θέματαGeopolitical Monitor Μπασάρ αλ Άσαντ Ρωσία Συρία Τουρκία

ΧΑΚ

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ και εξετάζει τη σύγκρουση συμφερόντων γύρω από το LNG και τον Κάθετο Διάδρομο.

Δημοσιεύτηκε

11 ώρες πριν

στις

16 Οκτωβρίου 2026

από τον

Ανδρέας Μουντζουρούλιας

Τις εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, τον ανταγωνισμό για τη διακίνηση φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και την ενίσχυση της συνεργασίας με την Ινδία ανέδειξε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News». Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκε η ανάγκη η Αθήνα να προχωρήσει τους ενεργειακούς και αμυντικούς σχεδιασμούς της, απέναντι στην προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο.

Κεντρικό θέμα αποτέλεσε η πληροφορία που μετέφερε ο παρουσιαστής για την υποβολή αιτήματος από τη Nexans προς τις ελληνικές αρχές, προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία έκδοσης NAVTEX για τις εργασίες του Great Sea Interconnector.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ακολουθεί η εξέταση του αιτήματος από την αρμόδια διυπουργική επιτροπή, η εισήγηση προς τον υπουργό Εξωτερικών και, μετά την έγκριση, η προώθησή του στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας για την έκδοση της σχετικής αναγγελίας. Ο ίδιος τοποθέτησε τις πιθανές εξελίξεις στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου, επικαλούμενος πληροφορίες από πηγές του.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε επίσης ότι, βάσει της ενημέρωσης που διαθέτει, δεν έχει υποβληθεί αντίστοιχο αίτημα αδειοδότησης προς την Τουρκία. Περιέγραψε ως διαφορετικό ζήτημα την ενημέρωση των χωρών της περιοχής για τις εργασίες και κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στο επόμενο βήμα, χωρίς να αφήσει περιθώριο επιβολής τουρκικών απαιτήσεων.

Η ενεργειακή σύγκρουση πίσω από τη διπλωματία

Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στην αναφερόμενη απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα και στον τρόπο με τον οποίο την παρουσίασαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Ο παρουσιαστής μετέφερε δημοσιεύματα της Hürriyet και του Haber Global, επισημαίνοντας ότι επιχειρούν να συνδέσουν την εξέλιξη με ενδεχόμενη υποβάθμιση της Ελλάδας και αλλαγή των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτή αποτελεί τουρκική ανάγνωση και δεν αποδεικνύει από μόνη της μεταστροφή της αμερικανικής πολιτικής.

Στη δική του ανάλυση, το ουσιαστικό διακύβευμα βρίσκεται στον ανταγωνισμό για το LNG και στις υποδομές μεταφοράς φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Συνέδεσε τον ελληνικό Κάθετο Διάδρομο με τις κινήσεις της τουρκικής BOTAŞ και τις συνεργασίες της με αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει μεγαλύτερο μερίδιο στη διακίνηση και εμπορία αερίου.

Η Τουρκία, όπως ανέφερε, επιχειρεί να αξιοποιήσει αγωγούς, εγκαταστάσεις LNG, αποθηκευτικούς χώρους και διασυνδέσεις, ώστε να εξελιχθεί σε περιφερειακό κέντρο αναδιανομής ενέργειας. Κατά τον ίδιο, αυτή η επιδίωξη δημιουργεί ανταγωνιστικές πιέσεις προς τους ελληνικούς σχεδιασμούς.

Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο παρατεταμένης μεταβατικής περιόδου στην αμερικανική πρεσβεία. Αντιπαρέβαλε την πολιτική πρόσβαση που αποδίδει στον Τομ Μπάρακ στην Άγκυρα με την ανάγκη η Αθήνα να διαθέτει συνομιλητή με εμπειρία και επιρροή στην Ουάσιγκτον.

Στο πλαίσιο της συζήτησης για πιθανή διαδοχή, αναφέρθηκε στα ονόματα των Γκας Μπιλιράκη, Τζον Κατσιματίδη και Τζον Τζορτζ, παρουσιάζοντάς τα ως ονόματα που ακούγονται και εκφράζοντας προτίμηση για τον Μπιλιράκη.

Ελλάδα, Κύπρος και Ινδία: Από τις επαφές στη βιομηχανική συνεργασία

Ξεχωριστή θέση είχε η προσέγγιση Ελλάδας–Ινδίας, με αφορμή τις επαφές του Ινδού αξιωματούχου Ρατζές Κουμάρ Σινγκ στην Αθήνα, έπειτα από την παρουσία του στην Κύπρο.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη συνάντηση με τον Θανάση Δαβάκη και στην επίσκεψη στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, δίνοντας έμφαση στις συζητήσεις για την αμυντική βιομηχανία και την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών. Εκτίμησε ότι η συνεργασία μπορεί να αποκτήσει συγκεκριμένο τεχνολογικό και βιομηχανικό περιεχόμενο, ακόμη και μέσα από συμπαραγωγές οπλικών συστημάτων.

Για την κυπριακή διάσταση, στάθηκε στην επίσκεψη του Ινδού αξιωματούχου στην Πράσινη Γραμμή και στην προβολή εικόνων από τη διχοτομημένη Λευκωσία σε ινδικά μέσα. Κατά την εκτίμησή του, η ανάδειξη των συνεπειών της τουρκικής εισβολής έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.

Συνέδεσε, επίσης, τις αμυντικές επαφές με τον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, τον IMEC. Υποστήριξε ότι το Νέο Δελχί αντιμετωπίζει την Ελλάδα και την Κύπρο ως κρίσιμους εταίρους για την πρόσβασή του στην ευρωπαϊκή αγορά, μέσα από ένα πλέγμα λιμενικών, εμπορικών και στρατηγικών συνεργασιών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Θεσσαλονίκη, την οποία παρουσίασε ως λιμάνι που διεκδικεί σημαντικό ρόλο στη μεταφορά ινδικών εμπορευμάτων προς τα Βαλκάνια. Τόνισε, πάντως, ότι ένας τέτοιος σχεδιασμός προϋποθέτει αναβάθμιση των υποδομών και αξιόπιστη εμπορευματική σιδηροδρομική σύνδεση.

Τριβές ανάμεσα σε Άγκυρα και Μπακού

Η εκπομπή εξέτασε ακόμη τις εντάσεις που, σύμφωνα με τον παρουσιαστή, καταγράφονται στις σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν, με αφορμή το ζήτημα της μαντίλας στα σχολεία.

Ο ίδιος περιέγραψε αντιδράσεις από τουρκικούς κυβερνητικούς κύκλους και απαντήσεις από την αζερική πλευρά, η οποία επικαλείται τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους και απορρίπτει παρεμβάσεις στα εσωτερικά της. Εκτίμησε ότι η αντιπαράθεση αναδεικνύει όρια στην τουρκική επιρροή επί του Μπακού.

Ταυτόχρονα, απέρριψε τις αναφορές περί πραξικοπήματος και καθόδου στρατού στους δρόμους, αναφέροντας ότι σχετικά βίντεο που κυκλοφόρησαν ήταν προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης. Οι τριβές που περιέγραψε παρουσιάστηκαν ως ένδειξη πίεσης στη σχέση των δύο χωρών, χωρίς να τεκμηριώνουν από μόνες τους οριστική στρατηγική ρήξη.

Ο Καπετανίδης στην Israel Hayom και η αμυντική σχέση με το Ισραήλ

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στάθηκε ιδιαίτερα στο άρθρο του αρχισυντάκτη του Geopolitico.gr, Χρήστου Κωνσταντινίδη, στην Israel Hayom, με αναφορά στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και στην ιστορία του Νίκου Καπετανίδη.

Ανέδειξε τη σημασία της παρουσίασης σε ισραηλινό μέσο της δράσης του Πόντιου δημοσιογράφου, ο οποίος κατέγραφε τις διώξεις και τις σφαγές και οδηγήθηκε στην αγχόνη από το κεμαλικό καθεστώς. Αναφέρθηκε επίσης στην παρουσία του Τοπάλ Οσμάν στο άρθρο και στη σύνδεσή του με τη βία σε βάρος ελληνικών και αρμενικών πληθυσμών.

Στη συνέχεια παρουσίασε βασικά σημεία ανάλυσης του Σάι Γκαλ για την αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, δίνοντας έμφαση στην εκτίμηση ότι η Ελλάδα αποκτά ευρύτερο στρατηγικό και βιομηχανικό ρόλο, πέρα από την αγορά εξοπλισμών.

Χρήστος Κωνσταντινίδης: Η Τουρκία αρνείται να λογοδοτήσει για τα δικά της εγκλήματα

Λιβύη και «Γαλάζια Πατρίδα»

Στο κλείσιμο, ο παρουσιαστής εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις στη Λιβύη και το ενδεχόμενο περαιτέρω κινήσεων γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Κάλεσε την Αθήνα να αξιοποιήσει τη διπλωματική της επιρροή και τον ρόλο της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τέλος, μετέφερε πληροφορίες για χρονική μετάθεση του τουρκικού νομοσχεδίου περί «Γαλάζιας Πατρίδας», συνδέοντάς την με την αναμονή των ελληνικών αποφάσεων για τον GSI. Κατά την εκτίμησή του, η αναβολή αποτελεί τακτικό χειρισμό της Άγκυρας, η οποία παρακολουθεί τις επόμενες κινήσεις της Αθήνας.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που θα συνδέει πολιτισμό, παραγωγή, υποδομές και αποτροπή βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης.

Δημοσιεύτηκε

12 ώρες πριν

στις

16 Οκτωβρίου 2026

από τον

Σταύρος Καλεντερίδης

Την απόσταση ανάμεσα στους επαίνους για τον ελληνικό πολιτισμό και στην έμπρακτη υποστήριξη των ελληνικών θέσεων ανέδειξαν ο Σταύρος Καλεντερίδης και η Μάγδα Αθανασιάδου στην εκπομπή της 14ης Οκτωβρίου. Με αφετηρία την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, η συζήτηση επεκτάθηκε στον ανταγωνισμό για τους εμπορικούς και ενεργειακούς διαδρόμους και στον κίνδυνο η Ελλάδα να περιοριστεί σε έναν δευτερεύοντα μεταφορικό ρόλο στον IMEC.

Η Αθανασιάδου, εκπαιδευτικός και υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, υποστήριξε ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί συντελεστή εθνικής ισχύος. Η αξιοποίησή της, όμως, προϋποθέτει ένα κράτος που μπορεί να τη συνδέσει με συγκεκριμένες πολιτικές, παραγωγική οικονομία και υπεράσπιση της κυριαρχίας του.

Η ελληνική κληρονομιά ως εργαλείο πολιτικής

Αναλύοντας την ομιλία Ρούμπιο, η προσκεκλημένη επισήμανε ότι η επίκληση της αρχαίας Ελλάδας από ξένες δυνάμεις υπηρετεί συχνά σύγχρονες πολιτικές επιδιώξεις. Στη δική της ανάγνωση, ο Αμερικανός υπουργός αξιοποίησε έννοιες όπως η δημοκρατία, η αριστεία, η φιλοπατρία και η θυσία, συνδέοντάς τες με τον διεθνή ρόλο των ΗΠΑ.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία της αριστείας στην αρχαία ελληνική πόλη. Όπως εξήγησε, οι ξεχωριστές ικανότητες ενός ανθρώπου αποκτούσαν αξία μέσα από την υπηρεσία προς την κοινότητα. Η διάκριση αυτή, κατά την ίδια, είναι απαραίτητη για να κατανοηθεί το περιεχόμενο των αρχαιοελληνικών αναφορών και να αποφεύγεται η προσαρμογή τους στις εκάστοτε πολιτικές σκοπιμότητες.

Ο Καλεντερίδης συνέδεσε τη συζήτηση με τη χρήση του όρου «αριστεία» στην ελληνική πολιτική ζωή, ασκώντας έντονη κριτική στην κυβέρνηση για την απόσταση που, όπως υποστήριξε, χωρίζει τη σχετική ρητορική από την πραγματικότητα.

Η κριτική για Κύπρο και ελληνοτουρκικά

Το βασικό σημείο της κριτικής της Αθανασιάδου ήταν ότι οι αναφορές στην εθνική ταυτότητα και στην υπεράσπιση των συμφερόντων των κρατών δεν συνοδεύτηκαν, κατά την εκτίμησή της, από αντίστοιχες σαφείς τοποθετήσεις υπέρ των ελληνικών θέσεων.

Η ίδια χαρακτήρισε τις απαντήσεις Ρούμπιο στα ελληνοτουρκικά ως τήρηση ίσων αποστάσεων και επέκρινε την απουσία σαφούς αναφοράς στη στρατιωτική κατοχή στην Κύπρο και στα θαλάσσια δικαιώματα των νησιών. Υποστήριξε ότι η γενική προτροπή για αποφυγή σύγκρουσης αφήνει εκτός συζήτησης ήδη συντελεσμένες παραβιάσεις και τις συνέπειές τους.

Ο Καλεντερίδης συμφώνησε με αυτή την αποτίμηση, τονίζοντας την αντίφαση που εντοπίζει ανάμεσα στην αξιοποίηση του ελληνικού πολιτιστικού συμβολισμού και στην αντιμετώπιση των ελληνικών ζητημάτων κυριαρχίας.

Η Αθανασιάδου έστρεψε, πάντως, το βάρος στην ελληνική ευθύνη. Η στάση των ξένων δυνάμεων πρέπει να οδηγεί τη χώρα σε καλύτερη οργάνωση της δικής της στρατηγικής. Η ιστορική κληρονομιά, όπως σημείωσε, οφείλει να λειτουργεί ως οδηγός για το παρόν και το μέλλον, αποφεύγοντας την προγονοπληξία και την αυτάρκεια των επαίνων.

IMEC: Το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιος σχεδιάζει

Στο δεύτερο μεγάλο σκέλος της εκπομπής, οι δύο συνομιλητές συζήτησαν τον διάδρομο διασύνδεσης Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης και τη θέση που μπορεί να διεκδικήσει η Ελλάδα.

Ο Καλεντερίδης εξέφρασε ανησυχία για αναλύσεις και σχεδιασμούς που, όπως ανέφερε, αναδεικνύουν την Ιταλία και την Τεργέστη, παραμερίζοντας την ελληνική διαδρομή. Συνέδεσε αυτόν τον κίνδυνο με την κατάσταση του ελληνικού σιδηροδρόμου, επιρρίπτοντας βαριές πολιτικές ευθύνες στην κυβέρνηση για τις ελλείψεις του δικτύου και την τραγωδία των Τεμπών.

Η Αθανασιάδου επικεντρώθηκε στο περιεχόμενο της ελληνικής συμμετοχής. Με βάση τις αναλύσεις που επικαλέστηκε, ο IMEC αφορά ένα σύνθετο σύστημα μεταφορών, τεχνολογίας, ψηφιακών υποδομών και ασφάλειας. Συνεπώς, το ζητούμενο για μια χώρα είναι να έχει λόγο στις υπηρεσίες, στα πρότυπα και στις τεχνολογικές συνεργασίες που θα καθορίζουν τη λειτουργία του.

«Αν γίνουμε το γαϊδουράκι του IMEC», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τον κίνδυνο μιας συμμετοχής περιορισμένης στη μεταφορά φορτίων. Στην ανάλυσή της, η γεωγραφική θέση χρειάζεται υποδομές, τεχνογνωσία και δυνατότητα προστασίας τους για να αποδώσει ουσιαστικό στρατηγικό όφελος.

Οι επιφυλάξεις για τα σενάρια γύρω από την Γκίλφοϊλ

Η συζήτηση επεκτάθηκε στον Κάθετο Διάδρομο και στα σενάρια που ο Καλεντερίδης συνέδεσε με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και ανταγωνιστικά συμφέροντα στην περιοχή.

Η Αθανασιάδου διατύπωσε ρητή επιφύλαξη ως προς την εξαγωγή συμπερασμάτων για παρασκηνιακές μεθοδεύσεις. Επισήμανε ότι δεν διαθέτει πρόσβαση στα κέντρα αποφάσεων και ότι ούτε τα δημοσιεύματα που συζητούν τέτοια ενδεχόμενα επιτρέπουν βεβαιότητες. Έθεσε ως ουσιαστικό ερώτημα το πώς δρα η ίδια η Ελλάδα μέσα σε αυτόν τον ανταγωνισμό.

Πολιτισμός, παραγωγή και αποτροπή

Επικαλούμενη τη σκέψη του Παναγιώτη Κονδύλη, η προσκεκλημένη υποστήριξε ότι η οικονομία, η πολιτική και η στρατιωτική ισχύς συνδέονται στενά. Έδωσε έμφαση στην παραγωγική ανασυγκρότηση, στην αμυντική βιομηχανία, στην έρευνα και στην καινοτομία, καθώς και στην ανάγκη ενός κράτους ικανού να αποτρέπει τον πόλεμο.

Παράλληλα, ανέδειξε τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας, τη συνεργασία με την ομογένεια, τα θερινά σχολεία και τις πανεπιστημιακές ανταλλαγές ως πεδία άσκησης πολιτιστικής πολιτικής. Ο Καλεντερίδης μετέφερε σχετικές εμπειρίες από τη Βοστόνη, περιγράφοντας ενδιαφέρον ακαδημαϊκών για συνεργασίες στην Ελλάδα και εμπόδια στην υλοποίησή τους.

Ξεχωριστή αναφορά έγινε στη Θεσσαλονίκη και στις δυνατότητές της ως βαλκανικού κέντρου εκπαίδευσης και συνεργασίας. Η Αθανασιάδου συνέδεσε αυτές τις προοπτικές με τη λειτουργία των μεταφορικών υποδομών και την αξιοποίηση των νέων επιστημόνων. Η θέση που διατύπωσε ήταν σαφής: ο πολιτισμός αποτελεί οργανικό μέρος της εθνικής στρατηγικής και χρειάζεται θεσμούς, ανθρώπους και υποδομές για να μετατραπεί σε ισχύ.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και τα ναρκωτικά μέχρι τον χρυσό, τους πολύτιμους λίθους και τα όπλα, τα δίκτυα λαθρεμπορίου στις παραμεθόριες περιοχές Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν φέρονται να λειτουργούν με την ανοχή ή και τη συμμετοχή παραγόντων των κρατικών μηχανισμών. Η παράνομη οικονομία δεν αποτελεί απλώς εγκληματική δραστηριότητα, αλλά μηχανισμό επιβίωσης, πολιτικής επιρροής και ελέγχου ολόκληρων περιοχών.

Δημοσιεύτηκε

12 ώρες πριν

στις

16 Οκτωβρίου 2026

από τον

ΧΑΚ

Μια διαφορετική διάσταση του λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν αναδεικνύει ο αναλυτής πληροφοριών και ειδικός σε ζητήματα αντιτρομοκρατίας Ajmal Sohail, σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2026 στο EurAsia Review.

Με τίτλο «Why Powerful Interests Continue To Protect Smuggling Networks Across Iran, Pakistan, And Afghanistan», ο Sohail υποστηρίζει ότι το λαθρεμπόριο στην περιοχή δεν επιβιώνει μόνο εξαιτίας της αδυναμίας των κρατών να ελέγξουν τα σύνορά τους. Αντιθέτως, σύμφωνα με την ανάλυσή του, έχει εξελιχθεί σε μια παραοικονομία που εξυπηρετεί οικονομικά, πολιτικά και στρατηγικά συμφέροντα ισχυρών παραγόντων.

Το σημαντικότερο στοιχείο της προσέγγισής του είναι ότι αμφισβητεί την παραδοσιακή αντίληψη σύμφωνα με την οποία τα κράτη επιθυμούν να καταπολεμήσουν το λαθρεμπόριο, αλλά δεν διαθέτουν τα απαραίτητα μέσα.

Όπως υποστηρίζει, σε αρκετές περιπτώσεις τμήματα της κρατικής διοίκησης, των τελωνειακών υπηρεσιών και των μηχανισμών ασφαλείας αποκομίζουν οφέλη από τη διατήρηση αυτής της κατάστασης.

Βαλουχιστάν: Η καρδιά μιας τεράστιας παράνομης οικονομίας

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Βαλουχιστάν, η εκτεταμένη περιοχή που συνδέει γεωγραφικά το Πακιστάν με το Ιράν και το Αφγανιστάν.

Πρόκειται για έναν χώρο ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, ο οποίος χαρακτηρίζεται από οικονομική υπανάπτυξη, περιορισμένη κρατική παρουσία, εθνοτικές και φυλετικές αντιπαραθέσεις και μακροχρόνια δράση ένοπλων οργανώσεων.

Σύμφωνα με το EurAsia Review, μέσα σε αυτό το περιβάλλον έχουν δημιουργηθεί δίκτυα που διακινούν καύσιμα, ναρκωτικά, όπλα, ξυλεία, πολύτιμους λίθους, χρυσό, μάρμαρο και άλλα εμπορεύματα.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Bahramcha, στην αφγανική επαρχία Χελμάντ, καθώς και στον διάδρομο Shin Nari, στην περιοχή Arghistan του Αφγανιστάν. Τα συγκεκριμένα σημεία περιγράφονται ως σημαντικοί κόμβοι που συνδέουν τοπικούς διακινητές με μεγαλύτερα περιφερειακά και διεθνή εμπορικά δίκτυα.

Η ιδιαιτερότητα αυτών των κυκλωμάτων είναι η δυνατότητά τους να προσαρμόζονται στις επιχειρήσεις καταστολής.

Όταν οι αρχές ενισχύουν τους ελέγχους στο λαθρεμπόριο καυσίμων, οι διακινητές μπορούν να στραφούν σε άλλες πηγές κέρδους, όπως οι πολύτιμοι λίθοι ή τα μεταλλεύματα. Όταν αυξάνεται η πίεση στη διακίνηση ναρκωτικών, ενισχύεται η δραστηριότητα σε διαφορετικούς τομείς του παράνομου εμπορίου.

Αυτή η διαφοροποίηση, επισημαίνει ο αναλυτής, καθιστά τα δίκτυα εξαιρετικά ανθεκτικά.

Οι καταγγελίες για εμπλοκή στρατιωτικών και υπηρεσιών ασφαλείας

Το πλέον αιχμηρό σημείο του δημοσιεύματος αφορά τον ρόλο κρατικών παραγόντων στην προστασία του λαθρεμπορίου.

Ο Sohail υποστηρίζει ότι η διακίνηση μεγάλων φορτίων καυσίμων, ξυλείας, χρυσού και άλλων εμπορευμάτων μέσα από αυστηρά επιτηρούμενες παραμεθόριες ζώνες δύσκολα θα μπορούσε να πραγματοποιείται σε τέτοια κλίμακα χωρίς κάποιο επίπεδο θεσμικής ανοχής.

Κατά την εκτίμησή του, τμήματα τοπικών διοικήσεων, συνοριακών δυνάμεων, τελωνείων, υπηρεσιών πληροφοριών και παραγόντων που συνδέονται με στρατιωτικούς μηχανισμούς ενδέχεται να αποκομίζουν οφέλη από τη συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα.

Οι μηχανισμοί που περιγράφει περιλαμβάνουν τη διαφθορά, την επιλεκτική εφαρμογή της νομοθεσίας, την άτυπη φορολόγηση παράνομων φορτίων και την πολιτική προστασία συγκεκριμένων δικτύων.

Ιδιαίτερα στο πακιστανικό Βαλουχιστάν, ο αναλυτής υποστηρίζει ότι ορισμένοι παράγοντες ασφαλείας μπορεί να αντιμετωπίζουν το λαθρεμπόριο όχι μόνο ως πηγή οικονομικού κέρδους, αλλά και ως εργαλείο διαχείρισης των σχέσεων με τοπικές φυλές και ομάδες επιρροής.

Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται μια αντίφαση: ενώ επισήμως το πακιστανικό κράτος χαρακτηρίζει το λαθρεμπόριο απειλή για την εθνική ασφάλεια, ορισμένοι παράγοντες φέρονται να θεωρούν ότι η παράνομη οικονομία συμβάλλει στη διατήρηση τοπικών ισορροπιών.

Πρέπει να σημειωθεί ότι το άρθρο αποτελεί ανάλυση γνώμης και δεν παραθέτει συγκεκριμένες δικαστικές αποφάσεις ή ονομαστικά στοιχεία αξιωματούχων που να αποδεικνύουν κάθε επιμέρους ισχυρισμό περί εμπλοκής κρατικών υπηρεσιών.

Γιατί οι επιχειρήσεις καταστολής δεν έχουν μόνιμο αποτέλεσμα

Σύμφωνα με τον Sohail, η διατήρηση αυτών των συμφερόντων εξηγεί γιατί πολλές επιχειρήσεις κατά του λαθρεμπορίου αποδεικνύονται προσωρινές.

Οι αρχές ανακοινώνουν συλλήψεις, κατασχέσεις και εντατικοποίηση των συνοριακών ελέγχων, ωστόσο οι υποδομές και οι σχέσεις που επιτρέπουν στο παράνομο εμπόριο να λειτουργεί συχνά παραμένουν άθικτες.

Οι διακινητές αλλάζουν διαδρομές, χρησιμοποιούν νέους μεσάζοντες και μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους σε γειτονικές περιοχές.

Κατά τον αναλυτή, αυτό το φαινόμενο μπορεί να υποδηλώνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο πραγματικός στόχος δεν είναι η πλήρης εξάλειψη του λαθρεμπορίου, αλλά ο έλεγχος και η ρύθμισή του από όσους διαθέτουν ισχύ στο τοπικό σύστημα.

Ιρανικά καύσιμα, χρυσός και πολύτιμοι λίθοι

Σημαντικό οικονομικό σκέλος της παράνομης δραστηριότητας αποτελεί η διακίνηση ιρανικών καυσίμων προς το Πακιστάν.

Η διαφορά στις τιμές και οι ιδιαίτερες συνθήκες της περιφερειακής αγοράς δημιουργούν κίνητρα για τη μεταφορά καυσίμων εκτός των νόμιμων εμπορικών μηχανισμών.

Ο Sohail επισημαίνει ότι η δραστηριότητα αυτή υπονομεύει την επίσημη αγορά ενέργειας του Πακιστάν, ενώ δημιουργεί σημαντικά έσοδα για τα δίκτυα των διακινητών.

Παράλληλα, ο χρυσός και οι πολύτιμοι λίθοι προσφέρουν δυνατότητες αποθήκευσης πλούτου και μεταφοράς αξίας έξω από το τραπεζικό σύστημα.

Αυτή η πρακτική έχει ιδιαίτερη σημασία για οικονομικούς παράγοντες που επιδιώκουν να παρακάμψουν χρηματοπιστωτικούς περιορισμούς ή κυρώσεις.

Το παράνομο εμπόριο ξυλείας, μαρμάρου και όνυχα συμπληρώνει την εικόνα μιας οικονομίας που λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό εκτός των επίσημων φορολογικών και ρυθμιστικών μηχανισμών.

Η σύνδεση του λαθρεμπορίου με τις ένοπλες οργανώσεις

Η ανάλυση προχωρά πέρα από το οικονομικό επίπεδο και εξετάζει τις επιπτώσεις στην περιφερειακή ασφάλεια.

Οι ίδιοι διάδρομοι που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά εμπορευμάτων μπορούν να αξιοποιηθούν για τη διακίνηση όπλων, χρημάτων και προσώπων που σχετίζονται με ένοπλες ή εξτρεμιστικές οργανώσεις.

Σύμφωνα με τον Sohail, τα εγκληματικά κυκλώματα και οι βίαιοι μη κρατικοί δρώντες δεν λειτουργούν πάντοτε ανεξάρτητα μεταξύ τους.

Μπορούν να χρησιμοποιούν κοινές υποδομές μεταφορών, άτυπα χρηματοπιστωτικά συστήματα, μεσάζοντες και διεφθαρμένους κρατικούς παράγοντες.

Αυτό σημαίνει ότι η παράνομη οικονομία μπορεί να δημιουργεί ένα περιβάλλον από το οποίο επωφελούνται οργανώσεις που επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση της περιοχής.

Δεν συνεπάγεται, πάντως, ότι κάθε διακινητής ή κάθε τοπική κοινότητα που εξαρτάται από το άτυπο εμπόριο συνδέεται με την τρομοκρατία. Η ανάλυση αναδεικνύει κυρίως την ύπαρξη κοινών διαδρομών και μηχανισμών που μπορούν να αξιοποιηθούν από διαφορετικούς παράνομους δρώντες.

Το μεγάλο παράδοξο: Το λαθρεμπόριο ως μέσο επιβίωσης

Μία από τις σημαντικότερες επισημάνσεις του άρθρου αφορά την κοινωνική διάσταση του φαινομένου.

Σε πολλές παραμεθόριες περιοχές, η επίσημη οικονομία δεν μπορεί να προσφέρει επαρκείς θέσεις εργασίας ή σταθερά εισοδήματα.

Ως αποτέλεσμα, χιλιάδες οικογένειες εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από το διασυνοριακό εμπόριο, τις μεταφορές, τις αποθήκες, τις υπηρεσίες προστασίας και τα άτυπα χρηματοπιστωτικά δίκτυα.

Η ξαφνική εξάλειψη αυτών των δραστηριοτήτων, χωρίς τη δημιουργία νόμιμων οικονομικών εναλλακτικών, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές κοινωνικές αντιδράσεις.

Κατά τον Sohail, αυτή η εξάρτηση αποτελεί ακόμη έναν λόγο για τον οποίο κρατικοί και τοπικοί παράγοντες αποφεύγουν την πλήρη σύγκρουση με το παράνομο οικονομικό σύστημα.

Μία εκτεταμένη καταστολή θα μπορούσε να στερήσει το εισόδημα από ολόκληρες κοινότητες και να ενισχύσει τις δυνατότητες στρατολόγησης εγκληματικών ή ένοπλων οργανώσεων.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα σύνορα, αλλά η διακυβέρνηση

Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι το λαθρεμπόριο στη μεθόριο Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με περισσότερες περιπολίες, συνοριακούς φράχτες και συλλήψεις.

Ο αναλυτής θεωρεί αναγκαία τη δημιουργία πραγματικών μηχανισμών λογοδοσίας, την αντιμετώπιση των σχέσεων διαφθοράς και πολιτικής προστασίας, καθώς και την ανάπτυξη νόμιμων οικονομικών δραστηριοτήτων στις παραμεθόριες περιοχές.

Η γεωπολιτική σημασία αυτής της προσέγγισης είναι ιδιαίτερη.

Σε μια περιοχή όπου συνυπάρχουν μακροχρόνιες συγκρούσεις, αδύναμοι διοικητικοί μηχανισμοί, ισχυρές τοπικές δομές εξουσίας και διεθνή οικονομικά συμφέροντα, το λαθρεμπόριο μπορεί να λειτουργεί ως παράλληλο σύστημα διακυβέρνησης.

Δεν αποτελεί απλώς μια παρανομία που διαπράττεται εναντίον του κράτους. Σύμφωνα με τον Sohail, σε ορισμένες περιπτώσεις συντηρείται ακριβώς επειδή εξυπηρετεί συμφέροντα ανθρώπων που βρίσκονται κοντά στους μηχανισμούς κρατικής εξουσίας.

Το κεντρικό ερώτημα που θέτει το δημοσίευμα δεν είναι γιατί οι κυβερνήσεις αδυνατούν να σταματήσουν τα κυκλώματα, αλλά ποιοι ωφελούνται από τη διατήρησή τους.

Και όσο οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που τα προστατεύουν παραμένουν αναλλοίωτες, το τρίγωνο Ιράν–Πακιστάν–Αφγανιστάν θα εξακολουθεί, κατά την εκτίμηση του αναλυτή, να αποτελεί χώρο όπου το οργανωμένο έγκλημα, η τοπική εξουσία και οι ανάγκες επιβίωσης των πληθυσμών διαπλέκονται.