Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Η Κίνα κλιμακώνει

Το σημαντικότερο μάθημα που έχουμε να αποκομίσουμε από αυτήν την κίνηση της Κίνας να εμπλέξει δύο πυρηνικές δυνάμεις προκειμένου να σταματήσει τον IMEC, είναι το υπονοούμενο μήνυμά της στις ΗΠΑ ότι είναι έτοιμη να κλιμακώσει ακόμα και σε πυρηνικό επίπεδο προκειμένου να πετύχει τους στόχους της.

Δημοσιεύτηκε στις

Γράφει ο Μανώλης Σκούληκας

Καθώς η Ουκρανία φλερτάρει με την αυτοχειρία δια χειρός Ζελένσκυ, ο Trump δεν καρπώνεται τις διπλωματικές του δάφνες από μια «ειρήνη» στο Ουκρανικό, αλλά πετυχαίνει τον πρακτικό του σκοπό αφού η άρνηση της Ουκρανίας θα σημάνει μια μιντιακή περιέλιξη που θα παρέχει στις ΗΠΑ την ευκαιρία να απεγκλωβιστούν από το Ουκρανικό υφιστάμενες μόνο μια ήπια διεθνή απαξία. Ενώ θα εξοικονομήσει τα αμυντικά της κονδύλια και το πολεμικό υλικό της για το μέτωπο της Άπω Ανατολής, θα αποχωρήσει από την Ουκρανία με μια επωφελή συμφωνία σπανίων γαιών που θα της αποφέρουν τις πολύτιμες για τον ήδη διεξαγόμενο τεχνολογικό πόλεμο πρώτες ύλες. Ο Ζελένσκυ δεν εξασφαλίζει στρατιωτική εξασφάλιση από τις ΗΠΑ με αυτή τη συμφωνία όπως επιθυμούσε καθώς ο Trump δήλωσε ξεκάθαρα πως η εξασφάλιση αυτή θα δοθεί μόνο μετά την υπογραφή συνθήκης ειρήνης υπό την προϋπόθεση ότι οι τομείς όπου γίνονται εξορύξεις δεν πρόκειται να υποστούν Ρωσική εισβολή. Παράλληλα οι Ρώσοι έχουν εξαπολύσει εδώ και τρεις μέρες την εαρινή τους επίθεση και καταλαμβάνουν εδάφη στο Ντονιέτσκ με διπλάσιο ρυθμό τώρα που στέγνωσε το έδαφος και απ’ ότι φαίνεται και το Ουκρανικό ηθικό. Πιο λογικοί Ουκρανοί, όπως ο ακροδεξιός δήμαρχος του Κιέβου και πρώην πυγμάχος γνωστός ως «Δρ Σιδερογροθιάς» Βιτάλι Κλιτσκό, είναι διατεθειμένος να απεμπολήσει την Κριμαία και να αποδεχτεί τις προτάσεις Trump καθώς βλέπει ότι το καλοκαίρι θα σημάνει την απώλεια των δύο σημαντικών πόλεων της τελευταίας Ουκρανικής αμυντικής γραμμής, του Pokrovsk και της Konstantinivka, ενώ οι δυσαναπλήρωτες απώλειες ενδέχεται να ξεπεράσουν και τις 100.000 άνδρες. Υπό αυτές τις συνιστώσες είναι αμφίβολο αν το μέτωπο θα κρατήσει και η προοπτική αυτή είναι πολύ χειρότερη από την πρόταση Trump. Η ακρότητα του Ζελένσκυ ίσως τον καθιστά πλέον περιττό για τον Ουκρανικό λαό και αν τολμήσει να πλήξει την παρέλαση της 9ης Μαϊου στην κόκκινη πλατεία, ίσως το απυρόβλητο της προσωπικότητας του να εκλείψει και η Ρωσία να τον στοχεύσει άμεσα για να ανοίξει ο δρόμος για μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, άμεσα ή σε σύντομο και εύθετο χρονικό διάστημα. ουκρανια

Σε αντίθεση, τα πράγματα δεν είναι τόσο εύκολα για τον Trump στη Μέση Ανατολή. Το Ιράν μάλλον δεν είναι ειλικρινές στην πρόθεση ουσιαστικής διαπραγμάτευσης για τα πυρηνικά του και η εναλλακτική του βομβαρδισμού του δεν θα επιφέρει με σιγουριά την επιθυμούμενη αλλαγή καθεστώτος ή καθεστωτικής πολιτικής. Αντιθέτως η προοπτική μιας κλιμακούμενης ανταπόδοσης από μεριάς του θα μπορεί να προξενήσει μεγάλες ζημιές στο Ισραήλ και τη διεθνή ναυτιλία. Αν όμως το καθεστώς καταρρεύσει, η Κίνα θα έχει χάσει ένα σημαντικό αντιπρόσωπο στην περιοχή και ο διάδρομος IMEC θα είναι πλέον απόλυτα λειτουργικός, παρέχοντας μια απόλυτα βιώσιμη εναλλακτική της Ινδίας απέναντι στα φθηνά αγαθά της Κίνας. Τα σημεία που αυτός ο διάδρομος μπορεί να προσβληθεί είναι το /σουέζ, Η Υεμένη, Η Σομαλιλάνδη, ο Ινδικός Ωκεανός και η ίδια η Ινδία. Προς το παρόν η μόνη χώρα που μπορεί να επηρεάσει το Σουέζ είναι η Τουρκία που κρατάει το κλειδί της Μουσουλμανικής αδελφότητας που μπορεί να απειλήσει το καθεστώς Σίσι. Επίσης μπορεί να επηρεάσει και τη Σομαλιλάνδη όπου έχει σοβαρή μόχλευση και έως ένα σημείο και τον Ινδικό Ωκεανό όπου έχει προσεγγίσει και εξοπλίσει μερικώς το μικρό κράτος των Μαλδίβων. Όμως δεν είναι σε θέση ακόμα να ταχθεί με την Κίνα καθώς προσπαθεί να κρατήσει την ανεξαρτησία της και η εμπλοκή της στη Συρία ήδη την έχει εκθέσει και το Κουρδικό παραμένει σοβαρή απειλή παρά τις βραχυπρόθεσμες εκεχειρίες που έχει επιτύχει με τις ψευδεπίγραφες υποσχέσεις της. Οπότε η Υεμένη είναι το μόνο προπύργιο της Κίνας για τη διεμβόλιση του IMEC και αν πέσει το Ιράν τότε πέφτει και η Υεμένη, οπότε η μόνη εναλλακτική της Κίνας είναι να πλήξει την ίδια την Ινδία. Ένας πόλεμος δεν θα ήταν ούτε εύκολος ούτε και οικονομικά συμφέρων με την Ινδία, ενώ δεν υπάρχει κάποιος αρκετά δυνατός αντιπρόσωπός της στην περιοχή για να απειλήσει την Ινδία. Όμως το Πακιστάν διαθέτει πυρηνικά και αν η Ινδία αυτή τη φορά δεν συγκρατηθεί, δεδομένης της εθνικιστικής και αντιμουσουλμανικής της κυβέρνησης, τότε το Πακιστάν μπορεί να τα χρησιμοποιήσει υπό την απειλή της εξαφάνισης. Σαφώς και το Πακισταν θα εξαϋλωθεί αλλά οι 160 πυρηνικές κεφαλές του θα μετατρέψουν τα μεγάλα πληθυσμιακά και βιομηχανικά κέντρα της Ινδίας σε ακατοίκητες επίγειες κολάσεις. Βέβαια η Ινδία δεν είναι τόσο ακραία ή υποβολιμιαία όσο το Ισραήλ και μπορεί να επιδείξει σύνεση και συγκράτηση έως και να μην κάνει τελικά εισβολή. Η άλλη εναλλακτική με ένα πρώτο πλήγμα αποκεφαλισμού του Πακιστάν θα την έπληγε ανεπανόρθωτα διπλωματικά και θα την έβαζε πιθανότητα σε καθεστώς σοβαρών κυρώσεων, ενώ η άρτι εγκαθιδρυθείσα στρατιωτική χούντα στο Πακιστάν καθιστά την πιθανότητα επιτυχίας του αποκεφαλισμού μικρή καθως η στρατιωτική ιεραρχία είναι πολυπληθής και προετοιμασμένη για τέτοιο ακριβώς ενδεχόμενο. Οι ΗΠΑ προτρέπουν για αυτοσυγκράτηση και μάλλον η υπόθεση θα τελειώσει με άλλη μια οπερέτα.

Όμως το σημαντικότερο μάθημα που έχουμε να αποκομίσουμε από αυτήν την κίνηση της Κίνας να εμπλέξει δύο πυρηνικές δυνάμεις προκειμένου να σταματήσει τον IMEC, είναι το υπονοούμενο μήνυμά της στις ΗΠΑ ότι είναι έτοιμη να κλιμακώσει ακόμα και σε πυρηνικό επίπεδο προκειμένου να πετύχει τους στόχους της. Αν οι ΗΠΑ την πιέσουν αφόρητα στην επερχόμενη εμπορική και πιθανώς και στρατιωτική αναμέτρησή τους, αυτή δε θα διστάσει να απειλήσει με αμοιβαία καταστροφή υπό το ενδεχόμενο της κατάρρευσης της οικονομίας της και του καθεστώτος της.

Ο Μανώλης Σκούληκας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1970 και σπούδασε στην Νομική Σχολή Αθηνών. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας σχεδίασε στρατηγικές εξομοιώσεις στο στρατηγείο της 1 ης Στρατιάς/ΔΔΒ. Κατόπιν ασχολήθηκε με βιομηχανικές πωλήσεις και μάρκετινγκ ενώ παράλληλα σπούδαζε ψυχοθεραπεία. Έχει εκπαιδευθεί σε πέντε διαφορετικές προσεγγίσεις ψυχοθεραπείας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και εργάζεται ως ατομικός ψυχοθεραπευτής, επόπτης, εξωτερικός βαθμολογητής και εκπαιδευτής συμβούλων και ψυχοθεραπευτών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό από το 2001. Πέρα από τα γεωπολιτικά, τα ενδιαφέροντά του επεκτείνονται στις στρατηγικές εξομοιώσεις, ιστορία, φιλοσοφία, ποίηση και γλυπτική. Περνά το μεγαλύτερο μέρος του έτους στον τόπο καταγωγής του στο νότιο Ρέθυμνο ως ψηφιακός νομάς και υποστηρικτής της επιστροφής στην επαρχία.

GEOPOLITICO

Μετά τη «ρηματική διακοίνωση», ερωτήματα χωρίς επαρκείς απαντήσεις

Το θαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο και ποιος μιλά για λογαριασμό κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας;

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Του Γιώργου Σαχίνη, Neakriti.gr

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου δεν είναι ένα συνηθισμένο τεχνικό έργο. Είναι μια υποδομή με οικονομική, ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία, η οποία περνά από μια περιοχή όπου η Τουρκία επιχειρεί συστηματικά να αμφισβητήσει τα ελληνικά δικαιώματα και να επιβάλει τη δική της αντίληψη για τις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου. Γι’ αυτό κάθε εξέλιξη γύρω από τις έρευνες, τις εργασίες πόντισης και τις διπλωματικές κινήσεις που τις συνοδεύουν αποκτά βάρος πολύ μεγαλύτερο από εκείνο μιας τεχνικής εκκρεμότητας.

Η υπόθεση νότια-νοτιοανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου επανέρχεται με μια πρόσθετη παράμετρο, η οποία γεννά περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα απαντά: τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία. Μια ξένη κυβέρνηση εμφανίζεται να έχει αναλάβει να ενημερώσει την Άγκυρα εκ μέρους των ελληνικών Αρχών, ενώ στο ίδιο διπλωματικό σκηνικό καταγράφονται επαφές της Γαλλίδας πρέσβειρας με Τούρκο αξιωματούχο και δηλώσεις από την τουρκική πλευρά ότι το ζήτημα διευθετήθηκε. Την ίδια ώρα, οι Έλληνες πολίτες, κοινοβουλευτικά κόμματα, ενδεχομένως και υπουργοί, όπως ο Εθνικής Άμυνας, δεν έχουν δει το έγγραφο που βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Ελλάδα δικαιούται να προχωρήσει το έργο. Τα δικαιώματα της χώρας στην υφαλοκρηπίδα δε γεννιούνται από την άδεια τρίτων, ούτε εξαρτώνται από την αποδοχή της Άγκυρας. Η υφαλοκρηπίδα δεν είναι “δυνητική”, υπάρχει ab initio και ipso facto, η οριοθέτηση των απώτατων εξωτερικών της ορίων είναι σε εκκρεμότητα μόνο. Το ερώτημα είναι με ποιον τρόπο ασκούνται αυτά τα δικαιώματα, ποιος εκπροσωπεί την ελληνική πλευρά στις διπλωματικές συνεννοήσεις και τι ακριβώς περιλαμβάνει το έγγραφο που επικαλούνται οι εμπλεκόμενοι. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δε ζητήθηκε τουρκική άδεια και ότι η διακοίνωση δεν παράγει έννομα αποτελέσματα. Αυτές οι διαβεβαιώσεις πρέπει να εξεταστούν πάνω στο πραγματικό κείμενο, όχι σε περιλήψεις. 

Η Κρήτη βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο μιας υπόθεσης που ξεπερνά τα όρια ενός τεχνικού έργου. Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο “Abeille Marengo” είχε ως σημείο αναχώρησης το Ηράκλειο, απ’ όπου επρόκειτο να ξεκινήσει την επιχειρησιακή του δραστηριότητα στο πλαίσιο των εργασιών που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες δημοσιογραφικές πληροφορίες, η αναχώρησή του μετατέθηκε για λόγους τεχνικής και επιχειρησιακής προετοιμασίας. Η λεπτομέρεια αυτή έχει τη σημασία της, από το Ηράκλειο ξεκινά μια αποστολή που συνδέεται με ένα έργο στρατηγικής σημασίας και με μια θαλάσσια περιοχή στην οποία η Αθήνα έχει προχωρήσει στις σχετικές αδειοδοτήσεις.

Η περιοχή νότια-νοτιοανατολικά της Κάσου έχει ήδη αποκτήσει ιδιαίτερο συμβολισμό. Το προηγούμενο του 2024, όταν οι έρευνες του ιταλικού πλοίου “Ievoli Relume” συνάντησαν την τουρκική αντίδραση, έδειξε πόσο εύκολα μια τεχνική δραστηριότητα μπορεί να μετατραπεί σε διπλωματικό επεισόδιο.

Τι θέλει η Τουρκία

Η Τουρκία επιδιώκει να δημιουργήσει μια πρακτική σύμφωνα με την οποία κάθε δραστηριότητα στην Ανατολική Μεσόγειο θα πρέπει να περνά, άμεσα ή έμμεσα, από τη δική της πολιτική και διπλωματική επιτήρηση. Δε χρειάζεται να αναγνωριστεί επισήμως κάποιο τουρκικό δικαίωμα για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. Αρκεί να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η Άγκυρα είναι αναγκαίος συνομιλητής, χωρίς τη συγκατάθεση του οποίου δεν μπορεί να προχωρήσει τίποτα. Αυτή είναι η παγίδα που οφείλει να αποφύγει η Αθήνα, να μην επιτρέψει να μετατραπεί η άτυπη ενημέρωση όπως μας έλεγαν αρχικά (που ούτε αυτή υπάρχει στο Δίκαιο της Θάλασσας) σε διαδικασία έγκρισης και η διπλωματική επικοινωνία σε έμμεση αναγνώριση αρμοδιότητας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, η Γαλλία ανέλαβε να ενημερώσει την Άγκυρα εκ μέρους των ελληνικών Αρχών. Σε δημοσιεύματα αποδίδεται στο έγγραφο διατύπωση που αρχίζει με τη φράση «On behalf of the Hellenic Authorities, France informs Turkey that…». Εφόσον αυτή είναι πράγματι η διατύπωση, η συζήτηση δεν αφορά απλώς μια γαλλική διπλωματική πρωτοβουλία, αλλά μια ενέργεια που εμφανίζεται να γίνεται στο όνομα της Ελλάδας.

Σε δημοσιεύματα έχει αποδοθεί στη γαλλική διακοίνωση διατύπωση σύμφωνα με την οποία το Παρίσι δεν επιθυμεί να εμπλακεί σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων. Αν πράγματι υπάρχει τέτοια αναφορά, χρειάζεται να γνωρίζουμε το ακριβές της περιεχόμενο και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται

Η σημαντική εκκρεμότητα

Εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη εκκρεμότητα. Ποιο ακριβώς είναι το περιεχόμενο της διακοίνωσης; Τι αναφέρει για τις εργασίες; Ποια στοιχεία μεταφέρει στην τουρκική πλευρά; Ποια είναι η ακριβής διατύπωση για τα δικαιώματα της Ελλάδας; Υπάρχει ρητή αναφορά ότι η ενημέρωση γίνεται αποκλειστικά για λόγους ασφάλειας της ναυσιπλοΐας κι αν ναι, τότε τι ρόλο παίζει η Navtex; Περιλαμβάνεται οποιαδήποτε φράση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως αποστασιοποίηση της Γαλλίας από ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων; Αυτά δεν είναι δευτερεύοντα ερωτήματα ούτε λεπτομέρειες για διπλωματικούς συντάκτες. Είναι η ουσία της υπόθεσης.

Όταν ένα έγγραφο χρησιμοποιείται από την κυβέρνηση ως επιχείρημα για να καθησυχάσει την κοινή γνώμη, οφείλει να είναι διαθέσιμο για έλεγχο. Διαφορετικά, οι πολίτες καλούνται να αρκεστούν σε περιγραφές τρίτων, σε επιλεκτικές διαρροές και σε διαβεβαιώσεις για το τι δήθεν περιλαμβάνει ένα χαρτί που δεν έχουν δει. Ο ομότιμος καθηγητής Διεθνούς Δικαίου, Γρηγόρης Τσάλτας, έχει ζητήσει από το radio984.gr να δοθεί στη δημοσιότητα το πλήρες περιεχόμενο της διακοίνωσης, πριν από οποιαδήποτε ανάλυση. Το αίτημα είναι εύλογο. Η δημοσιοποίηση δε θα υποκαταστήσει τη διπλωματική ενημέρωση, ούτε θα λύσει αυτομάτως όλες τις απορίες. Θα επιτρέψει, όμως, να γίνει συζήτηση πάνω στο πραγματικό κείμενο και όχι πάνω σε περιλήψεις, ερμηνείες ή αποσπασματικές αναφορές.

Η ανάγκη αυτή γίνεται μεγαλύτερη επειδή οι πληροφορίες για τη μορφή της συνεννόησης φαίνεται να έχουν μεταβληθεί. Αρχικά είχε αναφερθεί ότι η επικοινωνία Αθήνας και Παρισιού θα γινόταν μέσω ενός άτυπου non-paper. Στη συνέχεια, όμως, η υπόθεση εμφανίστηκε να καταλήγει σε επίσημη ρηματική διακοίνωση. Η διαφορά δεν είναι απλώς τυπική. Ένα άτυπο ενημερωτικό σημείωμα και ένα επίσημο διπλωματικό έγγραφο έχουν διαφορετικό θεσμικό βάρος, διαφορετική διαδρομή και διαφορετική σημασία ως προς το ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη του περιεχομένου.

Η πιο ευαίσθητη διάσταση δεν αφορά μόνο το τι γράφει το έγγραφο, αλλά και το ποιος ανέλαβε να το μεταφέρει. Η φράση, αν ισχύει ότι έτσι αναγράφεται στη ρηματική διακοίνωση, ότι η Γαλλία ενημερώνει την Τουρκία «εκ μέρους των ελληνικών Αρχών», δημιουργεί ένα θεσμικό ερώτημα: ποια ακριβώς ελληνική Αρχή έδωσε αυτήν την εντολή και με ποια διαδικασία; Η Ελλάδα διαθέτει διπλωματική υπηρεσία, υπουργείο Εξωτερικών και σαφείς θεσμικές οδούς για την επικοινωνία με τρίτα κράτη. Δεν είναι παράλογο να αξιοποιούνται οι διπλωματικές δυνατότητες μιας φίλης χώρας. Η συνεργασία με τη Γαλλία μπορεί να είναι χρήσιμη και να εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική σχέση. Ακριβώς γι’ αυτό χρειάζεται διαφάνεια ως προς τα όρια και το περιεχόμενό της.

Οι γαλλικές ενέργειες

Η Γαλλίδα πρέσβειρα φέρεται να είχε επαφές και με φωτογραφικά ντοκουμέντα, με Τούρκο αξιωματούχο για το ζήτημα των εργασιών. Με ποια ιδιότητα έγιναν αυτές οι συζητήσεις; Εκπροσωπούσε αποκλειστικά τη γαλλική κυβέρνηση; Μετέφερε συγκεκριμένη ελληνική θέση; Ενεργούσε κατόπιν συνεννόησης με την Αθήνα; Είχε προηγηθεί ενημέρωση της ελληνικής κυβέρνησης για το περιεχόμενο και το πλαίσιο των επαφών; Δεν πρόκειται για αμφισβήτηση της γαλλικής διπλωματίας ούτε για αμφισβήτηση της συνεργασίας των δύο χωρών. Πρόκειται για την αυτονόητη απαίτηση να είναι σαφές ποιος εκπροσωπεί ποιον.

Όταν η συζήτηση αφορά εργασίες σε θαλάσσια περιοχή που η Αθήνα αδειοδοτεί ως πεδίο άσκησης ελληνικών δικαιωμάτων, η ελληνική θέση δεν μπορεί να εμφανίζεται σαν να μεταφέρεται από τρίτους, χωρίς να γνωρίζουμε ποιος έδωσε την εντολή και τι ακριβώς τους ζητήθηκε. Η κυβέρνηση πρέπει να απαντήσει αν γνώριζε εκ των προτέρων τις επαφές της Γαλλίδας πρέσβειρας με τον Τούρκο αξιωματούχο, αν είχε εγκρίνει το περιεχόμενό τους και αν είχε ζητήσει από τη γαλλική πλευρά να αναλάβει αυτήν την επικοινωνία. Ή ενημερώθηκε εκ των υστέρων για μια πρωτοβουλία που είχε ήδη δρομολογηθεί; Η απάντηση δεν μπορεί να περιοριστεί σε γενικές αναφορές για τη στενή συνεργασία Αθήνας και Παρισιού. Η στρατηγική σχέση είναι σημαντική, αλλά δεν αποτελεί υποκατάστατο της λογοδοσίας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο χρόνος των τουρκικών δηλώσεων. Λίγο πριν από τον απόπλου του γαλλικού ερευνητικού πλοίου, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι το ζήτημα είχε διευθετηθεί. Η δήλωση παρουσιάστηκε από την τουρκική πλευρά ως ένδειξη ότι είχε επιτευχθεί συνεννόηση και ότι η εκκρεμότητα είχε κλείσει. Αυτό που δεν έχει διευκρινιστεί είναι τι ακριβώς θεωρεί η Άγκυρα ότι διευθετήθηκε.

Όταν ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δηλώνει δημοσίως ότι το ζήτημα λύθηκε, η ελληνική πλευρά οφείλει να εξηγήσει τι ακριβώς συνέβη και αν η δική της εκδοχή συμπίπτει με εκείνη της Άγκυρας. Το πρόβλημα δεν είναι ότι η Τουρκία παρουσιάζει τις εξελίξεις ως διπλωματική επιτυχία. Αυτό είναι αναμενόμενο. Το πρόβλημα είναι ότι η ελληνική κοινωνία δε διαθέτει τα στοιχεία για να αξιολογήσει αν οι δύο πλευρές περιγράφουν το ίδιο γεγονός με διαφορετικά λόγια ή αν υπάρχει πραγματική απόσταση ανάμεσα στις δύο εκδοχές.

Τι λέει η ελληνική πλευρά

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, υποστήριξε ότι δε ζητήθηκε άδεια από την Τουρκία για την πραγματοποίηση των εργασιών. Επεσήμανε, επίσης, ότι η διακοίνωση δεν παράγει έννομα αποτελέσματα και ότι η ενημέρωση της τουρκικής πλευράς δε σημαίνει αναγνώριση δικαιωμάτων της. Παράλληλα, ανέφερε ότι ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, θα ενημερώσει τα κόμματα. Η κυβερνητική θέση έχει μια σαφή βάση, η ενημέρωση για λόγους ασφάλειας της ναυσιπλοΐας δεν ταυτίζεται με την αναζήτηση άδειας. Είναι διαφορετικό να γνωστοποιούνται σε μια γειτονική χώρα οι κινήσεις ενός ερευνητικού πλοίου και διαφορετικό να αναγνωρίζεται ότι η χώρα αυτή έχει δικαίωμα να εγκρίνει ή να απαγορεύσει τις εργασίες.

Η συζήτηση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το διεθνές νομικό πλαίσιο. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει στο άρθρο 77 ότι το παράκτιο κράτος ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα του για την εξερεύνηση και την εκμετάλλευση των φυσικών της πόρων. Τα δικαιώματα αυτά είναι αποκλειστικά και, σύμφωνα με τη Σύμβαση, δεν εξαρτώνται από πραγματική ή πλασματική κατοχή ούτε από ρητή διακήρυξη. Η σημασία της πρόβλεψης είναι σαφής, τα δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα δεν παραχωρούνται από τρίτους και δε δημιουργούνται επειδή ένα κράτος αποφασίζει να τα ανακοινώσει. Υφίστανται αυτοδικαίως και εξαρχής, σύμφωνα με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.

Το άρθρο 79 αφορά την τοποθέτηση υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών στην υφαλοκρηπίδα. Αναγνωρίζει ότι όλα τα κράτη δικαιούνται να τοποθετούν τέτοια καλώδια, ενώ προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες για τη διαδρομή και τις σχετικές δραστηριότητες. Το πλαίσιο αυτό δείχνει ότι η ύπαρξη ενός υποθαλάσσιου καλωδίου δεν μπορεί να μετατρέπεται σε γενική αφορμή για την επιβολή πολιτικών όρων από ένα τρίτο κράτος. Η νομική συζήτηση έχει, βεβαίως, τις λεπτές της πλευρές. Η ακριβής διαδρομή, το καθεστώς των επιμέρους θαλάσσιων περιοχών, οι υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων κρατών και οι κανόνες για την ασφάλεια των εργασιών πρέπει να εξετάζονται με βάση τα πραγματικά δεδομένα. Επίσης, το ίδιο άρθρο αναφέρει ρητά ότι σε ειδικές περιστάσεις που ενέχουν πιθανότητα “βλάβης” στον βυθό της υφαλοκρηπίδας του παράκτιου κράτους που γίνονται εργασίες έρευνας ή πόντισης καλωδίου, η ενημέρωση επιβάλλεται. Άρα, αυτό αφορά την Ελλάδα, αύριο και την Κύπρο, αλλά αν ενημερώνεται και η Τουρκία, σημαίνει ότι έχει “δικαιώματα” επί της δικής μας υφαλοκρηπίδας ή επί της οριοθετημένης μερικώς ΑΟΖ με την Αίγυπτο λίγο νοτιότερα, είναι δυνατόν να υπάρχει έστω και υπόνοια για επιστροφή στο πεδίο “από το παράθυρο” του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου;

Η τουρκική αντίδραση δεν περιορίζεται σε μια συγκεκριμένη διαφωνία για την πορεία ενός καλωδίου. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική αμφισβήτησης των ελληνικών θέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι αντι-NAVTEX, οι ανακοινώσεις και οι διπλωματικές παρεμβάσεις επιχειρούν να δημιουργήσουν μια εικόνα διαρκούς διαφοράς, ακόμη και σε περιοχές όπου η Αθήνα θεωρεί ότι ασκεί νόμιμα τα δικαιώματά της. Η πρακτική αυτή έχει έναν συγκεκριμένο στόχο: να μετατρέψει την αμφισβήτηση σε καθημερινότητα.

Η Γαλλία είναι σημαντικός εταίρος της Ελλάδας. Η αμυντική συνεργασία, οι πολιτικές σχέσεις και η κοινή παρουσία σε ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου έχουν δημιουργήσει ένα πλαίσιο στενής συνεννόησης. Αυτό, ωστόσο, δε σημαίνει ότι κάθε γαλλική ενέργεια πρέπει να θεωρείται αυτονόητα ταυτόσημη με την ελληνική θέση. Σε δημοσιεύματα έχει αποδοθεί στη γαλλική διακοίνωση διατύπωση σύμφωνα με την οποία το Παρίσι δεν επιθυμεί να εμπλακεί σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων. Αν πράγματι υπάρχει τέτοια αναφορά, χρειάζεται να γνωρίζουμε το ακριβές της περιεχόμενο και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται.

Οι επιφυλάξεις που έχει εκφράσει ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, κινούνται σε αυτήν την κατεύθυνση. Έχει διατυπώσει την άποψη ότι, εάν η γαλλική κυβέρνηση πλήξει ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, θα υπάρξουν συνέπειες για το μέλλον του καλωδίου. Η θέση αυτή πρέπει να αξιολογηθεί ως πολιτική και νομική προειδοποίηση, όχι ως απόδειξη ότι η Γαλλία έχει ήδη προβεί σε τέτοια ενέργεια. Η ουσία είναι ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να μεταθέτει σε τρίτους την ευθύνη υπεράσπισης των θέσεών της. Η γαλλική συνδρομή μπορεί να είναι χρήσιμη, αλλά η ελληνική κυβέρνηση είναι εκείνη που οφείλει να διασφαλίζει ότι κάθε διπλωματική κίνηση υπηρετεί τη δική της στρατηγική και δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες.

Πρέπει να δώσει την πλήρη εικόνα η ελληνική κυβέρνηση

Η κυβέρνηση έχει υποχρέωση να παρουσιάσει μια πλήρη εικόνα. Να εξηγήσει ποια ήταν η αρχική συνεννόηση με τη Γαλλία, γιατί επιλέχθηκε η μορφή της ρηματικής διακοίνωσης, ποιος ενέκρινε το τελικό κείμενο και ποια ακριβώς ήταν η εντολή προς τη γαλλική διπλωματική αποστολή. Να διευκρινίσει, επίσης, αν η Τουρκία ενημερώθηκε μόνο για λόγους ασφάλειας (αλλά τότε η NAVTEX δεν παίζει τον ρόλο αυτό;) ή αν υπήρξε οποιαδήποτε άλλη συνεννόηση. Η επίκληση της εμπιστευτικότητας δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως γενική απάντηση. Ασφαλώς, υπάρχουν διπλωματικά έγγραφα και συνομιλίες που δεν είναι δυνατόν να δημοσιοποιούνται άμεσα. Όταν, όμως, η κυβέρνηση επικαλείται ένα συγκεκριμένο έγγραφο για να αντικρούσει πολιτικές αιτιάσεις, οφείλει να εξηγεί γιατί δεν μπορεί να το δώσει στη δημοσιότητα ή, τουλάχιστον, να παρουσιάσει το πλήρες περιεχόμενό του στη Βουλή.

Το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου δεν πρέπει να γίνει όμηρος μιας διπλωματικής διαχείρισης που αφήνει περισσότερες σκιές απ’ όσες διαλύει. Η ολοκλήρωση του έργου έχει στρατηγική σημασία για τη διασύνδεση των δύο χωρών, την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωπολιτική θέση της Κύπρου και της Ελλάδας. Η σημασία του, όμως, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως λόγος για να παρακάμπτονται τα ερωτήματα που γεννά η διαχείρισή του. Αντίθετα, όσο μεγαλύτερη είναι η σημασία του έργου, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι η προσοχή στην προστασία των δικαιωμάτων και στη διαφάνεια των αποφάσεων.

Η υπόθεση δε θα κριθεί από το ποιος θα κάνει την πιο καθησυχαστική δήλωση ούτε από το ποιος θα εμφανιστεί να έχει κερδίσει έναν ακόμη γύρο διπλωματικών εντυπώσεων. Θα κριθεί από το αν οι εργασίες θα προχωρήσουν με βάση το διεθνές δίκαιο, αν η Ελλάδα θα ασκήσει τα δικαιώματά της χωρίς εκπτώσεις και αν η κυβέρνηση θα δώσει στη δημοσιότητα τα στοιχεία που απαιτούνται για να αξιολογηθεί η στάση της. Θα κριθεί, επίσης, από το αν η ελληνική πλευρά θα αποτρέψει τη δημιουργία ενός προηγούμενου στο οποίο η τουρκική αντίδραση θα θεωρείται αναπόφευκτο στάδιο κάθε ελληνικής δραστηριότητας στην περιοχή.

Το ερώτημα: Τι ακριβώς γράφει το χαρτί;

Το ερώτημα, λοιπόν, παραμένει απλό και συγκεκριμένο: τι γράφει το χαρτί που κανείς δεν έχει δει; Ποιος αποφάσισε να μιλήσει η Γαλλία εκ μέρους των ελληνικών Αρχών; Τι ακριβώς συζητήθηκε με την τουρκική πλευρά; Και γιατί η Άγκυρα έσπευσε να ανακοινώσει ότι το ζήτημα διευθετήθηκε, ενώ η ελληνική κοινωνία εξακολουθεί να μην έχει στα χέρια της την πλήρη εικόνα; Αυτά είναι τα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν, όχι με υπαινιγμούς, αλλά με έγγραφα, σαφείς εξηγήσεις και συγκεκριμένες δεσμεύσεις.

Η Ελλάδα δε χρειάζεται να ζητήσει από κανέναν να αναγνωρίσει δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο. Χρειάζεται, όμως, να αποδεικνύει με κάθε της κίνηση ότι τα υπερασπίζεται με συνέπεια. Και αυτό δε γίνεται με μισές ενημερώσεις, ασαφείς διατυπώσεις και διπλωματικά έγγραφα που μένουν εκτός δημόσιας θέας. Η Κρήτη, η Κάσος, η Κάρπαθος, τα νησιά και η θαλάσσια περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου δεν είναι αφηρημένα σημεία σε έναν χάρτη. Είναι πεδίο όπου δοκιμάζονται η αξιοπιστία της ελληνικής πολιτικής, η συνέπεια της διπλωματίας και η δυνατότητα της χώρας να υπερασπίζεται στην πράξη όσα υποστηρίζει στα λόγια. 

Γιατί, τελικά, το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος θα ποντίσει το καλώδιο. Είναι ποιος θα καθορίζει τους όρους με τους οποίους η Ελλάδα ασκεί τα δικαιώματά της στη θάλασσα. Και σε αυτό το ερώτημα η απάντηση δεν μπορεί να δίνεται από την Άγκυρα, ούτε να αναζητείται σε μια διακοίνωση που οι πολίτες καλούνται απλώς να εμπιστευθούν χωρίς να τη διαβάσουν. Η απάντηση πρέπει να είναι ελληνική, θεσμικά καθαρή, νομικά τεκμηριωμένη και δημόσια ελέγξιμη.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Θέατρο σκιών – Ορθοδοξία, συνταγματική τάξη και πολιτική υποκρισία

Πολιτική υποκρισία και εργαλειοποίηση της Ορθόδοξης πίστης καταγγέλλει ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής Αλέξιος Παναγόπουλος, θέτοντας ζήτημα συνέπειας ανάμεσα στις δημόσιες θρησκευτικές αναφορές πολιτικών προσώπων και στις νομοθετικές επιλογές τους. Με αφορμή την ψήφιση του νόμου για τον γάμο και την τεκνοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια, ασκεί κριτική σε όσους επικαλούνται την Ορθοδοξία για πολιτικά και εκλογικά οφέλη, ενώ υπογραμμίζει τη σημασία του Συντάγματος, του θρησκευτικού όρκου και της θεσμικής λογοδοσίας. «Η Ορθοδοξία δεν είναι πολιτικό σκηνικό», επισημαίνει, ζητώντας ειλικρίνεια, ευθύνη και συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων.

Δημοσιεύτηκε

στις

Γράφει ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής DDDr. Dr.Habil. Παναγόπουλος Π. Αλέξιος 
Τι πραγματικά ζητούν από τον Ελληνορθόδοξο λαό οι πολιτικοί που επικαλούνται την πίστη; Αν οι πολιτικές τους πράξεις ακολουθούν μια σουρεαλιστική διαφορετική κατεύθυνση;
Τι ακριβώς ζητούν από τον Ελληνορθόδοξο λαό οι πολιτικοί όλων των αποχρώσεων που ψήφισαν ως νόμο του Ελληνορθόδοξου Κράτους, τον “γάμο και την τεκνοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια”, αλλά συνεχίζουν και εξακολουθούν να εμφανίζονται δημοσίως με θρησκευτικές αναφορές, να συμμετέχουν σε εκκλησιαστικές εκδηλώσεις και να επικαλούνται την Ορθοδοξία, αναζητώντας άραγε τι, την συναίνεση, εμπιστοσύνη και την ψήφο των ορθοδόξων πιστών; Δεν είναι παράνοια;
Μήπως πρόκειται για ένα πολιτικό θέατρο σκιών, με θρησκευτικό σκηνικό και πρωταγωνιστές που εμφανίζονται ως υπερασπιστές της πίστης, ανάλογα με τις επικοινωνιακές και εκλογικές τους ανάγκες; Το ερώτημα δεν αφορά μόνο την νομοκανονική διαφωνία που απορρέει από το ελληνορθόδοξο κανονικό δίκαιο, αλλά κυρίως από την πολιτική αξιοπιστία και τη συνέπεια μεταξύ δημόσιου λόγου και πράξεων.
Το Σύνταγμα και η Ορθόδοξη παράδοση μας. Το Προοίμιο του Συντάγματος της Ελλάδας αρχίζει με την ιερή επίκληση: «Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος». Παράλληλα, το άρθρο 3 παρ. 1 ορίζει ως επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα τη θρησκεία της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού.
Οι συνταγματικές αυτές αναφορές αποτελούν μέρος της ζωντανής και ιστορικής και θεσμικής ταυτότητας της Ελληνορθόδοξης Πολιτείας. Δεν επιβάλλουν την συγκεκριμένη πίστη στους Έλληνες πολίτες, ούτε καταργούν τη θρησκευτική ελευθερία, την οποία προστατεύει το άρθρο 13. Δεν μπορούν, όμως, να αντιμετωπίζονται ως απλά παρελθοντικά διακοσμητικά στοιχεία, τα οποία επιστρατεύονται, μόνο, όταν εξυπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες της καθημερινότητας. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι και παραμένει εάν όσοι επικαλούνται δημοσίως την Ορθοδοξία, αν σέβονται πραγματικά τη σημασία της, ως ορίζουν οι ιεροί κανόνες ή εάν την αντιμετωπίζουν ως θεατρικό και ψηφοθηρικό μέσο προσέγγισης του ορθοδόξου θρησκευόμενου εκλογικού σώματος.
Ο ορθόδοξος θρησκευτικός όρκος και η θεσμική ευθύνη. Ιδιαίτερη σημασία έχει το άρθρο 59 του Συντάγματος, που προβλέπει τον όρκο των βουλευτών: «Ορκίζομαι στο όνομα της Αγίας και Ομοούσιας και Αδιαίρετης Τριάδας να είμαι πιστός στην Πατρίδα και το δημοκρατικό πολίτευμα, να υπακούω στο Σύνταγμα και τους νόμους και να εκπληρώνω ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου». Αντίστοιχα, το άρθρο 33 παρ. 2 καθορίζει τον όρκο του Προέδρου της Δημοκρατίας, με τη αυστηρή δέσμευση για την τήρηση του Συντάγματος και των νόμων.
Ο όρκος δεν είναι μια απλή ευχολογική τάξη και μία τελετουργική διαδικασία ρουτίνας, ούτε μια φωτογραφική στιγμή ανάληψης υψηλού δημοσίου αξιώματος. Συναποτελεί υψίστη ηθική, θεσμική, δέσμευση, ευθύνη, ευσυνειδησία και σίγουρα Νομοκανονική Συνέπεια στους Ιερούς Κανόνες. Το προτείνω τακτικά θα πρέπει να μάθουν σε ταχύρυθμα μαθήματα της επιμόρφωσης, οι Αξιωματούχοι μας, το Κανονικό Δίκαιο, στο οποίο δίνουν Όρκο, με προγράμματα της Διοικούσας Ελλαδικής Εκκλησίας!
Επίσης το άρθρο 60 κατοχυρώνει και την ελευθερία γνώμης και ψήφου των βουλευτών, κατά συνείδηση. Συνεπώς, η ψήφιση ενός νόμου που θα αντίκειται στις θέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας δεν συνιστά αυτομάτως και παραβίαση του Ελληνικού Συντάγματος ή του βουλευτικού όρκου. Δεν αναιρεί, όμως, το δικαίωμα των ορθοδόξων πολιτών, να αξιολογούν την πολιτική συνέπεια και την ηθική και ειλικρίνεια, των πολιτικών εκπροσώπων τους και των υπ’ αυτών διορισμένων αξιωματούχων.
Η αληθινή αγάπη δεν σημαίνει σιωπή, γιατί ο σιωπών δοκείν συναινείν. Ακούγεται το λαϊκό γνωστό επιχείρημα: «Δεν πειράζει, ας έχουμε αγάπη». Ασφαλώς, η αληθινή αγάπη αποτελεί θεμελιώδη ορθόδοξη χριστιανική αρχή. Όμως η Ορθόδοξη αγάπη δεν σημαίνει κατάργηση της αλήθειας της πίστης, της ευθύνης, της διάκρισης και της συνείδησης. Άλλο η αγάπη προς τον άνθρωπο και κάθε συνάνθρωπο και άλλο η άκριτη αποδοχή, κάθε πολιτικής πράξης των αξιωματούχων του δημοσίου, που ορκίστηκαν να φυλάττουν Θερμοπύλες της πίστης, της παράδοσης, της Πολιτείας. Δεν μπορεί η αγάπη να μετατρέπεται σε κοινωνικό άλλοθι, για το βόλεμα, για το προσωπικό συμφέρον, τη θεσμική εξάρτηση και την υποτέλεια. Ούτε είναι δυνατόν να θεωρείται από τον ψηφοφόρο, ελληνορθόδοξο λαό, ως αδιάφορο, το τι ψηφίζει κάποιος, ποιες αξίες υπερασπίζεται και ποιες πολιτικές επιλέγει, όταν ταυτόχρονα ζητά να αναγνωρίζεται ως ο πολιτικός και ο αξιωματούχος και εκφραστής της Ορθοδοξίας.
Είναι επίσης προβληματικό όταν η δημόσια θρησκευτική παρουσία περιορίζεται σε φωτογραφίες, τελετές και συμβολικές χειρονομίες. Ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο ορισμένοι κάνουν Ανορθόδοξα τον Σταυρό τους, γίνεται αντικείμενο σχολιασμού, όχι ως κριτήριο προσωπικής πίστης, αλλά ως σύμβολο μιας δημόσιας ευλάβειας που ενδέχεται να λειτουργεί περισσότερο πολιτικά, επικοινωνιακά, παρά βιωματικά και ηθικά.
Η Ορθοδοξία δεν είναι πολιτικό σκηνικό. Η Εκκλησία δεν είναι πολιτικό παράρτημα, ούτε πεδίο και μηχανισμός νομιμοποίησης της εκάστοτε εξουσίας! Έχει δικαίωμα και ευθύνη να διατυπώνει ελεύθερα την νομοκανονική και ηθική της διδασκαλία, σύμφωνα με το Κανονικό Δίκαιο. Αντίστοιχα, η Πολιτεία οφείλει να σέβεται σε όλους, τη θρησκευτική ελευθερία και τη συνταγματική τάξη. Ο Ελληνορθόδοξος πολίτης δεν είναι ένα εκλογικό ακροατήριο, που πρέπει να συγκινείται από τις θρησκευτικές τελετές και παρουσίες των αξιωματούχων ή πολιτικών. Έχει δικαίωμα να γνωρίζει τις πολιτικές θέσεις των εκπροσώπων του, που ψηφίζει και να απαιτεί ειλικρίνεια, διαφάνεια και συνέπεια.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ένας πολιτικός κάνει σωστά τον Σταυρό του μπροστά στις κάμερες, που απ’ το σπίτι του να έχει μάθει να κάνει σωστά τον Ελληνορθόδοξο Σταυρό του. Αλλά είναι και ηθικό το θέμα, αν αναλαμβάνει την ευθύνη των πολιτικών επιλογών του και αν έχει το θάρρος να μην χρησιμοποιεί την Ορθοδοξία ως πολιτικό προσωπείο ή μάσκα. Το Προοίμιο του Συντάγματος υπενθυμίζει σε όλους τους αξιωματούχους, την ζωντανή ιστορική μας παράδοση. Το άρθρο 3 αποτυπώνει τη θεσμική σχέση με την Ορθόδοξη Εκκλησία. Ο θρησκευτικός όρκος υπενθυμίζει την ευθύνη όσων αναλαμβάνουν δημόσια αξιώματα.
Η Δημοκρατία απαιτεί λογοδοσία και η Ορθοδοξία συνέπεια. Οι σκιές μπορεί να εντυπωσιάζουν το κοινό, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την αλήθεια, ούτε την αλήθεια τής ορθής πίστης. Η Ορθοδοξία δεν χρειάζεται πολιτικούς ηθοποιούς και πολιτικούς Κλόουν που έχει λήξει η θητεία τους, ούτε εκκλησιαστικά σκηνικά. Χρειάζεται ειλικρίνεια, συνείδηση και παρρησία, δίχως αυτά το αύριο θα είναι άδηλο.
Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Παυλόπουλος: «Η Γαλλία ενεργεί εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων!» – Προειδοποίηση για τουρκικά τετελεσμένα με το καλώδιο

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι η παρέμβαση του γαλλικού κράτους δεν ήταν αναγκαία και ότι η ελληνική NAVTEX επαρκούσε για την πραγματοποίηση των προβλεπόμενων ερευνών.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σφοδρή κριτική στη Γαλλία για την παρέμβασή της στην υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου άσκησε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, προειδοποιώντας ότι η Άγκυρα θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη γαλλική ρηματική διακοίνωση για να προωθήσει τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Μιλώντας στη «Ναυτεμπορική» και στον Μιχάλη Ψύλο, υποστήριξε ότι η γαλλική πρωτοβουλία κινδυνεύει να προσφέρει στην Τουρκία ένα διπλωματικό επιχείρημα για την έμμεση νομιμοποίηση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ενώ έστειλε σαφές μήνυμα για την ανάγκη αποφασιστικής υπεράσπισης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος, σε συνέντευξή του στις 11 Νοεμβρίου 2026 στο vidcast της «Ναυτεμπορικής», εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στους χειρισμούς που προηγήθηκαν της συνέχισης των ερευνών για το Great Sea Interconnector (GSI).

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι η παρέμβαση του γαλλικού κράτους δεν ήταν αναγκαία και ότι η ελληνική NAVTEX επαρκούσε για την πραγματοποίηση των προβλεπόμενων ερευνών.

Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για το κατά πόσο η συγκεκριμένη πρωτοβουλία πραγματοποιήθηκε κατόπιν αιτήματος της Αθήνας ή με αποκλειστική απόφαση του Παρισιού.

«Η Γαλλία παρενέβη ως μη όφειλε – Αρκούσε η ελληνική NAVTEX»

Ο Προκόπης Παυλόπουλος υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά είχε ήδη προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την έναρξη των ερευνών του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Όπως εξήγησε, το έργο βρίσκεται ακόμη στο αρχικό στάδιο των ερευνών βάθους, πριν από την πραγματική πόντιση του καλωδίου.

Κατά την άποψή του, η έκδοση της ελληνικής NAVTEX αρκούσε για να προχωρήσουν οι εργασίες, χωρίς να απαιτείται παρέμβαση της Γαλλίας προς τρίτες χώρες.

«Κάποιοι είπαν ότι το ερευνητικό σκάφος έχει γαλλική σημαία και γι’ αυτό παρενέβη η Γαλλία. Η επικοινωνία με την Άγκυρα έγινε από το ίδιο το γαλλικό κράτος. Αρκούσε στο ακέραιο η ελληνική NAVTEX», ανέφερε.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας αμφισβήτησε επίσης την αιτιολόγηση ότι το Παρίσι επιχείρησε απλώς να ενημερώσει χώρες της περιοχής για τις δραστηριότητες του πλοίου.

Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στην Αίγυπτο, διερωτώμενος γιατί η Γαλλία θεώρησε απαραίτητο να ενημερώσει ακόμη και κράτη που δεν αμφισβητούν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή.

Μάλιστα, χαρακτήρισε όλη τη διαδικασία ένα διπλωματικό «πανηγυράκι», εκφράζοντας την έντονη ενόχλησή του για το γεγονός ότι δεν έχει δημοσιοποιηθεί επισήμως το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.

«Η Γαλλία νίπτει τας χείρας της ως άλλος Πόντιος Πιλάτος»

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Προκόπης Παυλόπουλος όταν κλήθηκε να σχολιάσει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η γαλλική πλευρά απέφυγε να τοποθετηθεί επί ζητημάτων κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Κατά τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η συγκεκριμένη στάση εξυπηρετεί πρωτίστως τα συμφέροντα του Παρισιού στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Η Γαλλία νίπτει τας χείρας της ως άλλος Πόντιος Πιλάτος, προτάσσοντας τα δικά της συμφέροντα στην περιοχή», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι το Παρίσι πρέπει να αντιληφθεί τις επιπτώσεις της πρωτοβουλίας του, ακόμη και εάν δεν υπήρχε πρόθεση να προκληθεί πρόβλημα στην ελληνική πλευρά.

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η τουρκική διπλωματία μπορεί να αξιοποιήσει τη γαλλική επικοινωνία για να υποστηρίξει ότι ακόμη και ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνώρισε εμμέσως τις αξιώσεις της Άγκυρας.

Πρόκειται για προειδοποίηση σχετικά με την πιθανή πολιτική εκμετάλλευση της διακοίνωσης και όχι για διαπιστωμένη νομική αναγνώριση των τουρκικών διεκδικήσεων.

«Η Τουρκία επιχειρεί να νομιμοποιήσει διά της πλαγίας το τουρκολιβυκό μνημόνιο»

Στο επίκεντρο της τοποθέτησης του Προκόπη Παυλόπουλου βρέθηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο η Ελλάδα αμφισβητεί ως αντίθετο προς το Διεθνές Δίκαιο.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γαλλική πρωτοβουλία για να αποκτήσει ένα πρόσθετο διπλωματικό επιχείρημα υπέρ των θέσεών της.

«Η Τουρκία προσπαθεί διά της πλαγίας να προκαλέσει ένα είδος νομιμοποίησης και διεθνούς αναγνώρισης του νομικώς ανυπόστατου τουρκο-λιβυκού μνημονίου. Και πλέον θα περιφέρει τη γαλλική πρωτοβουλία προσπαθώντας να δημιουργήσει τετελεσμένα», προειδοποίησε.

Κατά τον Παυλόπουλο, η Τουρκία επιδιώκει να εμφανίσει την επικοινωνία της με το Παρίσι ως ένδειξη ότι οι δικές της αξιώσεις λαμβάνονται υπόψη από τη διεθνή κοινότητα.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Γαλλία, έστω και άθελά της, προσφέρει στην Άγκυρα τη δυνατότητα να προβάλει το συγκεκριμένο επιχείρημα.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις αντιρρήσεις που έχουν διατυπωθεί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Οι τρεις στρατηγικοί στόχοι της Τουρκίας

Ο Προκόπης Παυλόπουλος συνέδεσε την υπόθεση του ηλεκτρικού καλωδίου με την ευρύτερη αναθεωρητική στρατηγική της Τουρκίας.

Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα επιδιώκει μακροπρόθεσμα την προώθηση τριών βασικών στόχων που αφορούν την Κύπρο, το Αιγαίο και τη Θράκη.

Για το Κυπριακό υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν αρκείται στη σημερινή διχοτόμηση, αλλά επιδιώκει να αποκτήσει ευρύτερο έλεγχο επί του νησιού.

«Πρέπει να καταλάβουμε ότι θέλουν να “καταπιούν” όλη την Κύπρο», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική πλευρά θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει οποιαδήποτε μελλοντική ευκαιρία προς αυτή την κατεύθυνση.

Για το Αιγαίο εκτίμησε ότι η Άγκυρα επιδιώκει τη διχοτόμηση και τη συγκυριαρχία κατά μήκος του 25ου μεσημβρινού.

Παράλληλα, κατηγόρησε την Τουρκία ότι επιχειρεί την «αυτονόμηση» της Θράκης, μέσω της προβολής ισχυρισμών περί τουρκικής μειονότητας, σε αντίθεση με τον θρησκευτικό χαρακτήρα της μουσουλμανικής μειονότητας όπως αναγνωρίζεται στο σχετικό πλαίσιο της Συνθήκης της Λωζάννης.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι όλες οι τουρκικές κινήσεις πρέπει να εξετάζονται υπό το πρίσμα αυτών των μακροπρόθεσμων επιδιώξεων.

Ίμια, Μαδρίτη και Ελσίνκι: Οι ιστορικές αναφορές Παυλόπουλου

Για να ενισχύσει την επιχειρηματολογία του, ο Προκόπης Παυλόπουλος αναφέρθηκε σε κρίσιμους σταθμούς των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Ξεκίνησε από την κρίση των Ιμίων το 1996, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία αποκλιμάκωσης με τη διατύπωση «no troops, no ships, no flags» δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την προώθηση της τουρκικής θεωρίας περί «γκρίζων ζωνών».

Άσκησε κριτική στον τότε πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε την αμερικανική διαμεσολάβηση.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στη Διακήρυξη της Μαδρίτης του 1997, επισημαίνοντας ότι η αναφορά σε ζωτικά συμφέροντα και ενδιαφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο αξιοποιήθηκε από την Άγκυρα για την ενίσχυση της διπλωματικής της επιχειρηματολογίας.

Ανάλογη κριτική διατύπωσε και για τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι το 1999, λόγω της αναφοράς σε συνοριακές και άλλες συναφείς διαφορές.

Κατά τον Παυλόπουλο, τέτοιες διατυπώσεις δημιουργούσαν περιθώρια αμφισβήτησης της ελληνικής θέσης ότι η μοναδική διαφορά που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνή δικαιοδοσία είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ.

Αιχμές για τη Διακήρυξη των Αθηνών και τα «ήρεμα νερά»

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας άσκησε κριτική και στη Διακήρυξη των Αθηνών, που υπέγραψαν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τον Δεκέμβριο του 2023.

Υποστήριξε ότι το κείμενο περιλαμβάνει αόριστες διατυπώσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από την τουρκική πλευρά.

Κατά τον ίδιο, το γεγονός ότι η Διακήρυξη δεν αποτελεί νομικά δεσμευτική διεθνή συμφωνία περιορίζει τις δυνατότητες μιας τέτοιας αξιοποίησης.

Ο Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν πρέπει να εξαντλείται στην προσπάθεια διατήρησης ήρεμου κλίματος, εάν αυτό συνοδεύεται από υποχωρήσεις στην άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ως παράδειγμα αποφασιστικής αντίδρασης αναφέρθηκε σε περιστατικό του 2018 με το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «Μπαρμπαρός».

Σύμφωνα με την περιγραφή του, ελληνική φρεγάτα παρενέβη στις δραστηριότητες του τουρκικού σκάφους, το οποίο συνοδευόταν από πολεμικά πλοία, εμποδίζοντας τη συνέχιση των ερευνών.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί ισχυρισμό του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας, όπως παρουσιάστηκε στη συνέντευξη.

«Η Τουρκία δεν θα τολμήσει ούτε θερμό επεισόδιο»

Παρά την έντονη κριτική του για τις τουρκικές διεκδικήσεις, ο Προκόπης Παυλόπουλος απέρριψε την εκτίμηση ότι η ελληνοτουρκική στρατιωτική σύγκρουση είναι αναπόφευκτη.

Αντιθέτως, εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι η Τουρκία θα υποχωρήσει εφόσον συναντήσει αποφασιστική ελληνική αντίδραση.

«Με την Τουρκία έχουμε να κάνουμε με έναν αντίπαλο που έχει μακροπρόθεσμες βλέψεις. Προσπαθεί με μικρά βήματα να προωθήσει την αναθεωρητική της πολιτική. Αλλά προσοχή – μόνο αν βρει κάποια ευκαιρία. Και δεν θα τολμήσει να κάνει, ούτε καν, θερμό επεισόδιο», υποστήριξε.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε στην ισχύ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού, φρονήματος και οπλικών συστημάτων.

Κατά την εκτίμησή του, η αποφασιστική υπεράσπιση των εθνικών δικαιωμάτων αποτελεί την αποτελεσματικότερη μορφή αποτροπής.

«Ο φόβος δεν ταιριάζει στους Έλληνες»

Ο Προκόπης Παυλόπουλος ολοκλήρωσε τη συνέντευξή του με μια ιδιαίτερα αιχμηρή αναφορά στον δημόσιο διάλογο για την Τουρκία και την πιθανότητα ελληνοτουρκικής κρίσης.

Εξέφρασε την ενόχλησή του για πολιτικές τοποθετήσεις που, κατά την άποψή του, καλλιεργούν φόβο στην ελληνική κοινωνία.

«Πονάω ως Έλληνας όταν βλέπω πολιτικούς να σπέρνουν, με όποιο τρόπο, στον Ελληνικό Λαό τον φόβο», ανέφερε.

Υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να αποφεύγει την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της με το επιχείρημα ότι ενδέχεται να προκληθεί αντίδραση από την Τουρκία.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η ελληνική ιστορική παρακαταθήκη πρέπει να αποτελεί πηγή ευθύνης για τις σημερινές γενιές και όχι απλώς αντικείμενο αναφοράς στο παρελθόν.

«Το δικό μας χρέος κυρίως είναι να γράψουμε τη δική μας ιστορία. Αλλά η ιστορία γράφεται όπως ταιριάζει στην Ελλάδα, δηλαδή χωρίς φόβο, χωρίς κανέναν ενδοιασμό σε ό,τι αφορά την υπεράσπιση των Εθνικών μας Θεμάτων και των Εθνικών μας Δικαίων», τόνισε.

Κλείνοντας, επανέλαβε το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του:

«Ο φόβος δεν ταιριάζει στους Έλληνες».

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Μετά τη «ρηματική διακοίνωση», ερωτήματα χωρίς επαρκείς απαντήσεις

Το θαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο και ποιος μιλά για λογαριασμό κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας;

GEOPOLITICO7 ώρες πριν

Θέατρο σκιών – Ορθοδοξία, συνταγματική τάξη και πολιτική υποκρισία

Πολιτική υποκρισία και εργαλειοποίηση της Ορθόδοξης πίστης καταγγέλλει ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής Αλέξιος Παναγόπουλος, θέτοντας ζήτημα συνέπειας ανάμεσα στις δημόσιες...

GEOPOLITICO8 ώρες πριν

Υβριδικός πόλεμος κατά των κρίσιμων υποδομών: Στο μικροσκόπιο η Ελλάδα για κυβερνοεπιθέσεις – Ιρανικό αποτύπωμα στην Ευρώπη

Η ασφάλεια των ενεργειακών εγκαταστάσεων, των βιομηχανικών συστημάτων και των υποδομών στρατηγικής σημασίας αναδεικνύεται σε βασική πρόκληση για την Ελλάδα...

GEOPOLITICO8 ώρες πριν

Στη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων της Αιγύπτου και φορέας με παρουσία στην Ελλάδα! Απόφαση-σοκ για το Αραβοελληνικό Κέντρο Πολιτισμού και Πολιτισμού

Το ελληνικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην καταχώριση του Αραβοελληνικού Κέντρου, το οποίο εμφανίζεται στον κατάλογο δίπλα σε οργανώσεις από τη Γαλλία,...

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

Παυλόπουλος: «Η Γαλλία ενεργεί εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων!» – Προειδοποίηση για τουρκικά τετελεσμένα με το καλώδιο

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι η παρέμβαση του γαλλικού κράτους δεν ήταν αναγκαία και ότι η ελληνική NAVTEX...

Δημοφιλή