Άμυνα
Πλέσσας και Χατζημηνάς: Οι αόρατοι «οπλάδες» πίσω από την συμφωνία των 2,4 δισ. για τον εκσυγχρονισμό των F-16
Η αμερικανική εταιρεία Lockheed Martin που κατασκευάζει τα F-16 θα αναλάβει το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των 2,404 δισ. δολαρίων που έκλεισε ο Αλέξης Τσίπρας στο πρόσφατο ταξίδι του στις ΗΠΑ. Είναι η ίδια εταιρεία που «κέρδισε» και το συμβόλαιο των 500 εκατ. δολαρίων για την αναβάθμιση των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας P-3B που υπεγράφη τον Μάρτιο του 2015 – και πάλι από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛ.
Οι δύο συμβάσεις, που αθροιστικά πλησιάζουν τα 3 δισ. δολάρια, είναι τα μοναδικά εξοπλιστικά προγράμματα που έχουν υλοποιηθεί από το 2006, όταν οι αμυντικές προμήθειες ανεστάλησαν λόγω της οικονομικής κρίσης. Ποιοι είναι όμως οι άνθρωποι της Lockheed Martin στην Ελλάδα που θα ντιλάρουν τα αντισταθμιστικά της μεγάλης οπλικής προμήθειας και έχουν πάρει δουλειές 7,2 δισ. ευρώ από το 2000;
Ντένης Πλέσσας
Ο δαιμόνιος και αθόρυβος άνθρωπος των εξοπλιστικών deals
Θεωρείται σοβαρός και μετρημένος και τα γραφεία του βρίσκονται σε ένα απλό διαμέρισμα στον Χολαργό. Ακόμη και την εποχή του χρυσού πάρτυ στους εξοπλισμούς, όταν κάθε λίγο και λιγάκι το Δημόσιο υπέγραφε κι ένα κολοσσιαίο εξοπλιστικό πρόγραμμα, ο Ντένης Πλέσσας απέφευγε τις κοσμικότητες, τις σπατάλες και τα πάρτυ στη Μύκονο, όπου άλλοι έμποροι όπλων ξεσάλωναν καταναλώνοντας τις σαμπάνιες σαν νερό. Ψυχρός, μεθοδικός και συστηματικός, έχει δυσανεξία στη δημοσιότητα, αρρωσταίνει όταν βλέπει το πρόσωπό του στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και κρατά χαμηλό προφίλ. Εχει την ίδια αφοσιωμένη γραμματέα και αποφεύγει οτιδήποτε μπορεί να προκαλέσει.
Με τους δημοσιογράφους είναι πολύ επιφυλακτικός, ενώ παλιότερα είχε αναθέσει την επικοινωνιακή εκπροσώπηση της Lockheed Martin σε μεγάλη εταιρεία δημοσίων σχέσεων, προφανώς διότι ο συγχρωτισμός με τους ρεπόρτερ του προκαλεί αλλεργία. Θεωρεί ότι με την πολιτική του έχει βοηθήσει την Ελλάδα και δεν κρύβει την πίστη του ότι τα προγράμματα της Lockheed Martin έχουν κρατήσει την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) σε ανταγωνιστικό επίπεδο. Με τις δικές του ενέργειες, λένε πολλοί, η ΕΑΒ πέτυχε μια στρατηγική συνεργασία με τη Lockheed τόσο για την κατασκευή τμημάτων του μεταγωγικού αεροσκάφους C-130 όσο και δομικών στοιχείων της ατράκτου του μαχητικού αεροσκάφους F-16 που τοποθετούνται σε όλα τα αμερικανικά μαχητικά παγκοσμίως, για όποια χώρα και αν κατασκευάζονται. Εχει πολύ καλές προσωπικές σχέσεις με στρατιωτικούς, ιδίως στο Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας, αλλά αποφεύγει να κάνει ακόμη και ευτελούς αξίας δώρα, σε μια προσπάθεια να μην παρεξηγηθεί ότι θα επιχειρούσε να δωροδοκήσει κάποιον κρατικό αξιωματούχο.
Τονίζει ότι δεν είναι αντιπρόσωπος, αλλά υπάλληλος της Lockheed, αντιπρόεδρος για την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, θέλοντας να περάσει το μήνυμα ότι δεν ανήκει στην ομάδα των εμπόρων όπλων, αφού γνωρίζει την αρνητική διάθεση της κοινής γνώμης γι’ αυτούς, καθώς οι περισσότεροι έχουν συνδεθεί με μαύρο χρήμα. Εκνευρίζεται και αντιδρά για τα αρνητικά δημοσιεύματα, διότι, όπως λένε συνομιλητές του, θεωρεί ότι τα επικριτικά σχόλια εξυπηρετούν τους ανταγωνιστές του, αν δεν εκπορεύονται από τους ίδιους, όπως πολλές φορές πιστεύει. Αεικίνητος και αθόρυβος, από το 2000 μέχρι σήμερα ο δαιμόνιος Ντένης Πλέσσας έχει εξασφαλίσει στη Lockheed Martin εξοπλιστικά προγράμματα άνω των 7,2 δισ. ευρώ, μόνο από την Πολεμική Αεροπορία.
Αεικίνητος και αθόρυβος, από το 2000 μέχρι σήμερα ο δαιμόνιος Ντένης Πλέσσας έχει εξασφαλίσει στη Lockheed Martin εξοπλιστικά προγράμματα άνω των 7,2 δισ. ευρώ μόνο από την Πολεμική Αεροπορία

Κρίστιαν Χατζημηνάς
Λάτρης του κινηματογράφου και εξπέρ των εξοπλιστικών
Το πρόγραμμα αναβάθμισης των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας P-3B δεν ήταν έκπληξη μόνο επειδή η κυβέρνηση Τσίπρα αποφάσισε την εκταμίευση 500 εκατ. δολαρίων για να ανακατασκευαστούν πτητικά μέσα ηλικίας 50 ετών. Μία ακόμη «καινοτομία» ήταν ότι για πρώτη φορά σε κείμενο διακυβερνητικής συμφωνίας, εκτός από τον προμηθευτή, δηλαδή τη Lockheed Martin, αναφερόταν ρητά και ο υποκατασκευαστής. Επρόκειτο για την εταιρεία ISI του Κρίστιαν Χατζημηνά, η οποία εξασφάλισε το 10%, δηλαδή εργασίες που απέφεραν στα ταμεία της το ποσό των 50 εκατ. ευρώ. Κι όλα αυτά για μια εταιρεία που ιδρύθηκε το 1993 και μάλιστα από το 2009 μέχρι το 2011 εμφάνιζε τζίρους που δεν ξεπερνούσαν τα 3 εκατ. ετησίως.Ο Κρίστιαν Χατζημηνάς χαίρει εκτίμησης στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα και διατηρεί καλές σχέσεις με τη σημερινή πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας. Είναι απόφοιτος του Wharton School of the University of Pennsylvania, εξωστρεφής και λάτρης του κινηματογράφου, έχοντας μάλιστα χρηματοδοτήσει κάποιες ταινίες. Ως πρόεδρος του Wharton Club of Greece έχει προσπαθήσει να παντρέψει τον κόσμο των επιχειρήσεων με τους επαγγελματίες του σινεμά. Του αρέσουν τα ταξίδια, άλλωστε είναι αναγκασμένος να μετακινείται συχνά σε όλο τον κόσμο για να προωθεί τις δουλειές των εταιρειών του που πλέον έχουν διεθνή προσανατολισμό. Ο κ. Χατζημηνάς είναι από τους πλέον εξωστρεφείς στον τομέα των αμυντικών εξοπλισμών, του αρέσει να γευματίζει σε καλά εστιατόρια και κάθε άλλο παρά αποφεύγει να φωτογραφίζεται με υπουργούς. Η ISI Hellas δεν είναι η μοναδική εταιρεία συμφερόντων του, καθώς κατέχει μια σειρά από άλλες εταιρείες μεταξύ των οποίων η Θέων Αισθητήρες ΑΕΒΕ, που κατασκευάζει προϊόντα όπως οι σκοπευτικές διόπτρες, τα περισκόπια νυχτερινής οδήγησης, τα μονόκυαλα και τα δίκυαλα. Τον Μάιο του 2017, το υπουργείο Aμυνας υπέγραψε σύμβαση με τη Θέων Αισθητήρες για την προμήθεια 1.950 διοπτρών νυχτερινής παρατήρησης και σκόπευσης για αντιαρματικά του Στρατού αντί ποσού 17 εκατ. ευρώ. Η συγκεκριμένη προμήθεια δέχθηκε επικρίσεις για την ταχύτητα με την οποία υλοποιήθηκε, ενώ ορισμένοι υποστήριξαν ότι και το τελικό κόστος που κλήθηκε να πληρώσει το Δημόσιο για κάθε διόπτρα ήταν υψηλότερο των τιμών της αγοράς. Παρά το γεγονός ότι ακόμη δεν έχουν καθοριστεί τα offsets για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι η ISI Hellas θα λάβει κομμάτι από την πίτα.
Ο Κρίστιαν Χατζημηνάς είναι από τους πλέον εξωστρεφείς στον τομέα των αμυντικών εξοπλισμών, του αρέσει να γευματίζει σε καλά εστιατόρια
και κάθε άλλο παρά αποφεύγει να φωτογραφίζεται με υπουργούς

Αυτοί που δεν βγήκαν «καθαροί»
Τα οπλικά συστήματα και οι υπόγειες διαδρομές του βρώμικου χρήματος
Την περίοδο της Μεταπολίτευσης και ιδιαίτερα μετά την κρίση στα Ιμια σχεδόν όλες οι αγορές οπλικών συστημάτων για την αμυντική θωράκιση της χώρας θεωρούνται σκανδαλώδεις ή έστω ύποπτες και αντιμετωπίζονται με καχυποψία από τους πολίτες. Ο παρ’ ολίγον ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1996 ήταν η αφορμή από την οποία ξεκίνησε ένα τρελό πάρτυ εξοπλισμών. Ο φαινομενικά αγαθός σκοπός να επιτευχθεί η αμυντική θωράκιση της χώρας επέτρεψε την πραγματοποίηση προμηθειών χωρίς σαφές πρόγραμμα, διευκόλυνε την αγορά συστημάτων που ουδέποτε εντάχθηκαν στον αμυντικό σχεδιασμό και άφησε ορισμένους επιτήδειους να πλασάρουν όπλα που είτε δεν χρειάζονταν είτε αποκτήθηκαν σε δυσθεώρητες τιμές, αφού η μικρή Ελλάδα έφτασε να παραγγέλνει συστήματα προτού αυτά αποκτηθούν από άλλες χώρες, λες και ξαφνικά έγινε μια υπερδύναμη.
Υπήρχαν περίοδοι που, όπως λένε ξένοι διπλωμάτες σε κατ’ ιδίαν συνομιλίες τους, κάποια από τα πρόσωπα που είχαν την αρμοδιότητα να αποφασίζουν ποια συστήματα θα αγοράσουν οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις αξίωναν κυνικά από τους αντιπροσώπους διεθνών εταιρειών συγκεκριμένο ποσοστό μίζας για να κλείσει το deal! Δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι η αιτία για να σκάσει η φούσκα ήταν το γεγονός ότι κάποιοι έγιναν αχόρταγοι και σκορπούσαν προκλητικά το μαύρο χρήμα που είχαν μαζέψει κάνοντας γάμους στο εξωτερικό, αγοράζοντας κατοικίες δίπλα στην Ακρόπολη ή χτίζοντας ολόκληρα ξενοδοχεία σε ειδυλλιακές τοποθεσίες. Πολλοί λένε ότι όλα αυτά είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, αφού ακόμη και σήμερα δεκάδες (μπορεί και εκατοντάδες, ποιος ξέρει) εκατομμύρια ευρώ από τα χρήματα που οι πολίτες προσέφεραν για την αμυντική θωράκιση της χώρας δεν έχουν βρεθεί, ούτε έχουν επιστραφεί στο Δημόσιο.
Ο πρώτος που καταδικάστηκε επειδή έπαιρνε μίζες για τους αμυντικούς εξοπλισμούς που υπέγραφε ήταν ο πρώην υπουργός Εθνικής Αμυνας Ακης Τσοχατζόπουλος. Θεωρήθηκε ένοχος για ξέπλυμα μαύρου χρήματος που εισέπραξε για τα γερμανικά υποβρύχια αλλά και για τα ρωσικά αντιπυραυλικά συστήματα Tor M1. Στις σημειώσεις του Ακη Τσοχατζόπουλου, ο οποίος το 1996 έφτασε ένα βήμα από το να γίνει πρωθυπουργός, αναφέρονταν αδιανόητα πράγματα: ότι αγόραζε εισιτήρια ποδοσφαιρικής ομάδας της Θεσσαλονίκης και τα προσέφερε σε οπαδούς για να έχει την εύνοια και την ψήφο τους, ότι ο άνθρωπος που θεωρούνταν εξ απορρήτων συνεργάτης του στο υπουργείο Αμυνας δεν του έδινε τα λεφτά που είχαν κρύψει σε offshore του εξωτερικού και τόσα άλλα… Μετά τον Τσοχατζόπουλο η Δικαιοσύνη έφτασε στον Γιάννη Σμπώκο, πρώην γενικό διευθυντή Εξοπλισμών, ο οποίος υπερηφανευόταν ότι υλοποίησε το μεγαλύτερο εξοπλιστικό πρόγραμμα όλων των εποχών. Ο Σμπώκος καταδικάστηκε σε ισόβια, αλλά ουδέποτε παραδέχτηκε ότι έπαιρνε μίζες. Στη φυλακή οδηγήθηκαν καταδικασμένοι και ο Νίκος Ζήγρας, εξάδελφος του Ακη Τσοχατζόπουλου, αλλά και ο Αντώνης Κάντας, αναπληρωτής διευθυντής Εξοπλισμών την ίδια χρονική περίοδο, ο οποίος ομολόγησε ότι για να υπογράψει περί της σκοπιμότητας υλοποίησης των εξοπλιστικών απαιτούσε μίζες, ενώ υποστήριξε και ότι ορισμένοι έμποροι όπλων, όπως ο Θωμάς Λιακουνάκος, του άφηναν σακίδια με 600.000 ευρώ μέσα στο γραφείο του στο Πεντάγωνο…
Υπεράνω πάσης υποψίας
Ο συνδυασμός των προσώπων που άρχισαν να αποκαλύπτουν τις διαδρομές του βρώμικου χρήματος από τις αγορές όπλων, οι σημειώσεις του Ακη Τσοχατζόπουλου και οι έρευνες των δικαστικών αρχών οδήγησαν στην προφυλάκιση προσώπων υπεράνω υποψίας, όπως:
■ Ο Θωμάς Λιακουνάκος, από τους μεγαλύτερους εμπόρους όπλων στην Ελλάδα. Ο Λιακουνάκος, σύμφωνα με όσα είπε στην απολογία του ο προφυλακισμένος πρώην αναπληρωτής διευθυντής Εξοπλισμών, του έδωσε 600.000 ευρώ σε ζεστό χρήμα για να μη δημιουργήσει προβλήματα στην πώληση των γερμανικών αρμάτων Leopard. Επίσης ο Κάντας αποκάλυψε ότι ο Λιακουνάκος τον είχε στη μισθοδοσία του από το 1988 και του είχε καταβάλει 1 εκατ. ευρώ για να ξεμπλοκάρει διάφορα προγράμματα που τον ενδιέφεραν.
■ Ο Πάνος Ευσταθίου, 85 ετών σήμερα, εκπρόσωπος της γερμανικής εταιρείας STN Atlas και αργότερα της Rheinmetall, ο οποίος κατέβαλε στον Κάντα 1,5 εκατ. ευρώ για να μην μπλοκάρει τα προγράμματα των γερμανικών υποβρυχίων που ενεργοποιήθηκαν το 2000 και τη σύμβαση των γερμανικών αντιαεροπορικών ASRAD, που υπεγράφη το 1999. Ο Κάντας αποκάλυψε ότι ήταν στη λίστα μισθοδοσίας του εμπόρου όπλων από το 1989. Τότε, επί οικουμενικής κυβέρνησης του Ξενοφώντα Ζολώτα, είχε πάρει μίζα 1 εκατ. ευρώ από τον Ευσταθίου για να ετοιμάσει γρήγορα τη σύμβαση αναβάθμισης των αρμάτων Μ48.
■ Ο Kωνσταντίνος Δαφέρμος, εκπρόσωπος της ρωσικής εταιρείας KBP που κατασκεύαζε τα αντιαρματικά Kornet. Σύμφωνα με όσα υποστήριξε ο Κάντας, από ένα πρόγραμμα ύψους 108,6 εκατ. ευρώ έλαβε μίζα ύψους 3 εκατ. ευρώ.
■ Ο Λάμπρος Μπαρτζώκας, ο οποίος φέρεται να δωροδόκησε τον Κάντα με 1,7 εκατ. ευρώ για να πουληθούν στις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα OSA-AK.
Πρώτο Θέμα
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας