Αναλύσεις
Nordic Monitor: Αποκαλυπτική επιστολή Φιντάν! Η Τουρκία επιμένει στην πολιτική άρνησης της αναγνώρισης του Οικουμενικού Πατριαρχείου
Η τουρκική άρνηση του οικουμενικού καθεστώτος εδράζεται, όπως αναφέρει η επιστολή, στην εσωτερική εφαρμογή του πλαισίου της Λωζάννης και στον φόβο ότι η αναγνώριση θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολιτικά ή διεθνή προνόμια, συγκρίσιμα με αυτά του Βατικανού.
Η τουρκική κυβέρνηση επιμένει στην πολιτική άρνησης της διεθνούς ή νομικής αναγνώρισης του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης, σύμφωνα με επιστολή του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν που περιήλθε στην κατοχή του Nordic Monitor και κοινοποιήθηκε σε βουλευτές τον Ιούλιο.
Επιμέλεια: Χρήστος Κωνσταντινίδης
Στην επιστολή, την οποία αποκαλύπτει ο αυτοεξόριστος στη Στοκχόλμη πρώην διευθυντής της αγγλικής έκδοσης της εφημερίδας “Zaman”, Αμπντουλάχ Μποζκούρτ, ο Φιντάν περιγράφει τον τίτλο «οικουμενικός» ως «εσωτερική θεολογική ορολογία» του ορθόδοξου κόσμου, χωρίς νομική ή πολιτική σημασία στο πλαίσιο του τουρκικού ή του διεθνούς δικαίου. Υποστηρίζει ότι η Συνθήκη της Λωζάννης (1923) δεν προβλέπει ειδικό ρόλο για το Πατριαρχείο και επικαλείται τις αποφάσεις της Διάσκεψης της Λωζάννης που όριζαν τη θρησκευτική λειτουργία του θεσμού.
Ο Φιντάν σημειώνει επίσης ότι η Τουρκία δεν χρησιμοποιεί τον όρο «οικουμενικός» στις επίσημες επαφές της με το Πατριαρχείο και ότι ο Πατριάρχης περιορίζεται, κατά την τουρκική θέση, στο ρόλο του πνευματικού ηγέτη της μικρής ελληνικής ορθόδοξης μειονότητας στην Τουρκία.
Η επιστολή επιχειρεί νομική τεκμηρίωση με αναφορά σε γνωμοδότηση της Επιτροπής της Βενετίας (2010), ωστόσο το κείμενο που απέστειλε ο Φιντάν παραλείπει σημεία της γνωμοδότησης που αναγνωρίζουν το δικαίωμα του πατριαρχείου στην αυτοπροσδιοριστική χρήση τίτλων και επικρίνουν την παρέμβαση του 2007 του Αρείου Πάγου της Τουρκίας. Η Επιτροπή της Βενετίας είχε επισημάνει ότι τέτοιες παρεμβάσεις εγείρουν προβλήματα συμβατότητας με το άρθρο 9 της ΕΣΔΑ για τη θρησκευτική ελευθερία και την αυτονομία θεσμών.
Το Πατριαρχείο, με έδρα το Φανάρι, θεωρείται διεθνώς «πρώτο μεταξύ ίσων» του ορθόδοξου χριστιανισμού και επικεφαλής κοινοτήτων περίπου 300 εκατομμυρίων πιστών. Η τουρκική άρνηση του οικουμενικού καθεστώτος εδράζεται, όπως αναφέρει η επιστολή, στην εσωτερική εφαρμογή του πλαισίου της Λωζάννης και στον φόβο ότι η αναγνώριση θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολιτικά ή διεθνή προνόμια, συγκρίσιμα με αυτά του Βατικανού.
Το θέμα έχει και ευρύτερη πολιτική διάσταση. Η κυβέρνηση Ερντογάν, το εθνικιστικό MHP και μεγάλα τμήματα της αντιπολίτευσης υιοθετούν παρόμοια στάση, παρουσιάζοντας συχνά τις δραστηριότητες του Πατριαρχείου με καχυποψία. Δυτικές πρωτεύουσες και η Ε.Ε. εξακολουθούν να πιέζουν την Τουρκία για αναγνώριση του οικουμενικού ρόλου και για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, που έκλεισε το 1971.
Η επιστολή Φιντάν επανέφερε στην επικαιρότητα και το ζήτημα της νομικής προσωπικότητας του Πατριαρχείου, το οποίο εξακολουθεί να λειτουργεί μέσω ιδρυμάτων υπό κρατικό έλεγχο, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητές του και εγείρει ερωτήματα για τη συμμόρφωση της Τουρκίας με διεθνή πρότυπα θρησκευτικής ελευθερίας.
Το Πατριαρχείο συνεχίζει να διατηρεί ενεργό ρόλο στην παγκόσμια Ορθοδοξία —με πιο πρόσφατη παρέμβαση την παραχώρηση αυτοκεφαλίας στην Ουκρανική Εκκλησία— και καλείται να διαχειριστεί την ευαίσθητη ισορροπία ανάμεσα στον διεθνή του ρόλο και το περιοριστικό εσωτερικό πλαίσιο της Τουρκίας. Η διαφορά γραμμών ανάμεσα στην Άγκυρα και σε διεθνείς φορείς όπως η Επιτροπή της Βενετίας αναμένεται να διατηρήσει το ζήτημα στο επίκεντρο διπλωματικών τριβών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΟΥ NORDIC MONITOR
Η Τουρκία τηρεί πολιτική αρνήσεων για το καθεστώς του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αποκαλύπτει επιστολή της κυβέρνησης
13 Οκτωβρίου 2025
Η ελληνική ορθόδοξη μειονότητα στην Τουρκία κινδυνεύει να εξαφανιστεί.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ευλογεί έναν Έλληνα κολυμβητή κατά τον εορτασμό των Θεοφανείων στην Κωνσταντινούπολη, 6 Ιανουαρίου 2024. (Φωτογραφία: YASIN AKGUL / AFP)
Η Τουρκία συνεχίζει να αρνείται το οικουμενικό καθεστώς του ηγέτη περίπου 300 εκατομμυρίων Ορθοδόξων παγκοσμίως, αρνούμενη να αναγνωρίσει το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με πρόσφατη επιστολή του πρώην επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών που εξελίχθηκε σε κορυφαίο διπλωμάτη.
Η επιστολή, την οποία απέκτησε το Nordic Monitor, ενημέρωσε βουλευτές του τουρκικού Κοινοβουλίου τον Ιούλιο ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης δεν κατέχει καμία ειδική νομική ή διεθνή θέση πέραν του περιορισμένου του ρόλου ως πνευματικού ηγέτη της ελληνικής ορθόδοξης μειονότητας στην Τουρκία.
Η επιστολή υπογράφεται από τον τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος υπηρέτησε για μια δεκαετία ως επικεφαλής της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών πριν τοποθετηθεί υπουργός Εξωτερικών το 2023. Η επιστολή ξεκαθάριζε ότι ο οικουμενικός τίτλος που χρησιμοποιεί το πατριαρχείο δεν φέρει νομική ή πολιτική σημασία ούτε κατά το τουρκικό ούτε κατά το διεθνές δίκαιο, πλαισιώνοντας τον ως εσωτερική θεολογική ορολογία εντός του ορθόδοξου κόσμου.
Αναφερόμενος σε ιστορικά στοιχεία, ο Φιντάν έγραψε ότι η Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, η οποία έθεσε τα θεμέλια της σύγχρονης τουρκικής Δημοκρατίας, δεν περιέχει προβλέψεις σχετικά με το καθεστώς του πατριαρχείου. Αντίθετα παρέπεμψε στις εργασίες της Διάσκεψης Ειρήνης της Λωζάννης της 10ης Ιανουαρίου 1923, όπου συμφωνήθηκε ότι το πατριαρχείο δεν θα ασχολείται πλέον με πολιτικά ή διοικητικά ζητήματα αλλά θα περιορίζεται αυστηρά σε θρησκευτικές υποθέσεις.
«Ο τίτλος ‘οικουμενικός’, που σημαίνει παγκόσμιος, είναι μια έννοια που αφορά τις πνευματικές σχέσεις ανάμεσα σε ένα ίδρυμα που αντιπροσωπεύει ένα αναγνωρισμένο θρησκευτικό σύστημα και τους πιστούς του», δήλωσε ο Φιντάν. «Με άλλα λόγια, αποτελεί εσωτερικό ζήτημα του ορθόδοξου κόσμου και της θεολογίας. Σε αυτό το πλαίσιο, ο οικουμενικός χαρακτήρας ως πνευματικός τίτλος στις σχέσεις με άλλες ορθόδοξες εκκλησίες αφορά την χριστιανική θεολογία και τις σπουδές και δεν συνεπάγεται δικαιώματα ή προνόμια στη χώρα μας ή διεθνώς», πρόσθεσε.
Στην επιστολή του ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε την μακρόχρονη πολιτική της Άγκυρας να αρνείται τον οικουμενικό τίτλο του Ορθόδοξου Πατριαρχείου:
Ο Φιντάν τόνισε ότι ο οικουμενικός πατριάρχης, Βαρθολομαίος Α’, συμμετέχει περιστασιακά σε διεθνείς συναντήσεις, ορισμένες με την παρουσία και της Τουρκίας, αλλά υπογράμμισε ότι σε αυτά τα πλαίσια οι παρεμβάσεις του περιορίζονται «σε πνευματικά ζητήματα». Επιπλέον επισήμανε ότι στην Τουρκία ο πατριάρχης δεν χρησιμοποιεί τον τίτλο «οικουμενικός» στην επίσημη αλληλογραφία ή στις επαφές με κρατικές αρχές.
Ο υπουργός πρόσθεσε ότι και η ίδια η Άγκυρα δεν χρησιμοποιεί την ονομασία στις επαφές της με το πατριαρχείο και δεν έχει καμία υποχρέωση να το πράξει, επικαλούμενος γνωμοδότηση του 2010 της Επιτροπής της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης, την οποία ανέφερε ως επιβεβαίωση ότι η Τουρκία δεν είναι νομικά δεσμευμένη να αναγνωρίσει τον τίτλο.
Το πατριαρχείο, με έδρα το Φανάρι της Κωνσταντινούπολης, αναγνωρίζεται διεθνώς ως «πρώτος μεταξύ ίσων» στον ορθόδοξο χριστιανικό κόσμο, κατέχοντας πνευματική πρωτοκαθεδρία επί περίπου 300 εκατομμυρίων πιστών παγκοσμίως. Επί αιώνες χρησιμοποιεί τον τίτλο «Οικουμενικός Πατριάρχης», προσωνυμία που υιοθετήθηκε ήδη από την βυζαντινή εποχή.
Η Τουρκία, όμως, απορρίπτει αυτό το οικουμενικό καθεστώς, επιμένοντας ότι στο πλαίσιο της Λωζάννης ο ρόλος του πατριαρχείου περιορίζεται στην εξυπηρέτηση των θρησκευτικών αναγκών της μικρής ελληνικής ορθόδοξης μειονότητας στη χώρα. Εθνικιστικοί κύκλοι στην Τουρκία συχνά υποστηρίζουν ότι η αναγνώριση του πατριαρχείου ως «οικουμενικού» θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα σε απαιτήσεις για πολιτικά προνόμια ή διεθνή στάση ανάλογη του Βατικανού.
Τόσο η ισλαμιστική κυβέρνηση του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όσο και ο εθνικιστικός του σύμμαχος, το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης (MHP), καθώς και μεγάλα τμήματα της αντιπολίτευσης, συμμερίζονται την ίδια θέση στην άρνηση αυτού του καθεστώτος. Συχνά παρουσιάζουν τις δραστηριότητες του πατριαρχείου ως ύποπτες ή ακόμη και υπονομευτικές, υποστηρίζοντας χωρίς στοιχεία ότι υποσκάπτουν τα θεμέλια της τουρκικής Δημοκρατίας.
Ο Φιντάν, επικαλούμενος τη γνωμοδότηση της Επιτροπής της Βενετίας του 2010, επιχείρησε να δικαιολογήσει αυτή τη θέση, ωστόσο μια προσεκτική ανάγνωση του εγγράφου αποδίδει πολύ διαφορετικά συμπεράσματα. Ενώ η επιτροπή απέφυγε θεολογικές κρίσεις, τόνισε ότι το δικαίωμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας να χρησιμοποιεί τους δικούς της τίτλους, συμπεριλαμβανομένου του «οικουμενικού», αποτελεί μέρος της θρησκευτικής ελευθερίας και της θεσμικής αυτονομίας σύμφωνα με το Άρθρο 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), σύμβασης δεσμευτικής για την Τουρκία.
Η γνωμοδότηση ανέφερε ρητά ότι το πατριαρχείο πρέπει να είναι ελεύθερο να χρησιμοποιεί τον οικουμενικό τίτλο του. Επιπλέον επέκρινε την απόφαση του Τουρκικού Αρείου Πάγου του 2007, που είχε χαρακτηρίσει τον οικουμενικό τίτλο «χωρίς νομική βάση» στην Τουρκία, κηρύσσοντας την ως ακατάλληλη παρέμβαση στην θρησκευτική αυτονομία. Η επιτροπή επισήμανε ότι τα κοσμικά δικαστήρια δεν είναι αρμόδια να αποφασίζουν σε θεολογικά ζητήματα.
Η Επιτροπή της Βενετίας απορρίπτει περαιτέρω την αναφορά της Τουρκίας στη Συνθήκη της Λωζάννης ως επιχείρημα για την άρνηση του οικουμενικού τίτλου, επισημαίνοντας ότι η συνθήκη δεν αναφέρεται στο θέμα και δεν περιέχει απαγόρευση της χρήσης του. Πρόσθεσε ότι η απαγόρευση ή ο περιορισμός της χρήσης του παραδοσιακού τίτλου του πατριαρχείου θα ήταν δύσκολο να δικαιολογηθεί υπό τα πρότυπα του ΕΣΔΑ, καθώς δεν θα άντεχε στην αναλογία.
Παραλείποντας αυτά τα σημεία, ο Φιντάν παρουσίασε μια παραμορφωμένη εικόνα της στάσης της Επιτροπής της Βενετίας, υπονοώντας στήριξη στη στενή προσέγγιση της Τουρκίας, ενώ στην πραγματικότητα η επιτροπή επέκρινε ακριβώς το είδος παρέμβασης που εφαρμόζει η Τουρκία.
Η επιστολή του Φιντάν αντανακλά την αποφασιστικότητα της Τουρκίας να τηρήσει αυτή τη γραμμή στο ζήτημα εν μέσω ανανεωμένης διεθνούς παρακολούθησης και καθιστά σαφές ότι το τουρκικό κράτος παραμένει βαρύ από βαθιά ριζωμένους φόβους ότι η αναγνώριση του οικουμενικού ρόλου του πατριαρχείου θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα σε διεθνή προνόμια ανάλογα με αυτά του Βατικανού.
Τα τελευταία χρόνια το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει διαδραματίσει ηγετικό ρόλο σε ορθόδοξα ζητήματα, κυρίως με την παραχώρηση αυτοκεφαλίας στην Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία, κίνηση που προκάλεσε την οργή της Μόσχας. Η απόφαση αυτή εξόργισε τους νεο-εθνικιστές συμμάχους του Ερντογάν, γνωστούς ως Ulusalcılar, μια ομάδα που συχνά ευθυγραμμίζεται με τη Ρωσία, το Ιράν και την Κίνα έναντι της Δύσης.
Οι δυτικές κυβερνήσεις και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν επανειλημμένα καλεί την Τουρκία να αναγνωρίσει το οικουμενικό καθεστώς του πατριαρχείου και να ανοίξει ξανά το Θεολογικό Σχολείο της Χάλκης, που έκλεισε από τις τουρκικές αρχές το 1971 για να εμποδίσει την εκπαίδευση ορθόδοξων κληρικών. Τον προηγούμενο μήνα, σύμφωνα με αναφορές, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έθιξε το ζήτημα σε συνομιλίες με τον Ερντογάν στον Λευκό Οίκο, μετά από παρέμβαση της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας ύστερα από συνάντηση του Πατριάρχη Βαρθολομαίου με τον Τραμπ.
«Είμαστε έτοιμοι να κάνουμε ό,τι μας αναλογεί σχετικά με το σχολείο της Χειβέλιαντα», είπε ο Ερντογάν στον Τραμπ κατά τη συνάντηση. «Θα έχω την ευκαιρία να συζητήσω αυτό το θέμα με τον [Πατριάρχη] Βαρθολομαίο όταν επιστρέψω».
Η κυβέρνηση Ερντογάν έχει διασκεδάσει παρόμοιες δυνατότητες στο παρελθόν, αλλά απέτυχε να υλοποιήσει τις υποσχέσεις προς τη χριστιανική μειονότητα στην Τουρκία. Το πατριαρχείο εξακολουθεί να μην διαθέτει νομική προσωπικότητα, αναγκάζοντάς το να λειτουργεί μέσω ιδρυμάτων που υπόκεινται σε κρατική εποπτεία.
Επικαλούμενη επιλεκτικά την Επιτροπή της Βενετίας, η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τη νομική της τεκμηρίωση, προβάλλοντας μόνο το σημείο ότι η Τουρκία δεν είναι υποχρεωμένη να χρησιμοποιεί τον τίτλο. Ωστόσο, επικριτές σημειώνουν ότι η ίδια γνωμοδότηση υπογραμμίζει επίσης το δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού του πατριαρχείου και προειδοποιεί κατά της κρατικής παρέμβασης — σημεία που απουσιάζουν εμφανώς από την επιστολή του Φιντάν.
Για το πατριαρχείο, η διαφορά υπογραμμίζει την ευαίσθητη ισορροπία που πρέπει να διατηρεί, όπως πράττει εδώ και δεκαετίες: να υποστηρίζει τον οικουμενικό του ρόλο στην παγκόσμια Ορθοδοξία ενώ ταυτόχρονα να περιηγείται προσεκτικά το περιοριστικό εσωτερικό πλαίσιο της Τουρκίας.
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.
Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.
Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.
Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:
Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:
Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!
Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.
Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.
Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;
Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.
Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).
Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.
Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…
GEOPOLITICO
Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης
Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.
Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.
Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.
GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.
«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.
Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.
Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.
Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.
Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.
Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο
Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.
Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.
Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200
Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.
Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.
P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης
Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.
Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.
Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.
Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας
Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.
Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
