Άμυνα

Η απάντηση της Ελλάδας στα Eurofighter της Τουρκίας! Αναβαθμίζονται 38 F-16 Block 50 – Στόχος τα 120 F-16 Viper

Σκοπός είναι η Ελλάδα την επόμενη δεκαετία να είναι η μοναδική χώρα της περιοχής που θα έχει τη δυνατότητα να παρατάξει δύο πάνοπλες μοίρες μαχητικών 5ης γενιάς, που θα συνεπικουρούνται από έναν συμπαγή στόλο μαχητικών 4,5 γενιάς.

Δημοσιεύτηκε στις

3 Νοεμβρίου 2025 στις 17:00

από τον

ΧΑΚ

Τελετή παραλαβής των δύο πρώτων αεροσκαφών F-16 Viper στην Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), Δευτέρα 12 Σεπτεμβρίου 2022. (ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ/EUROKINISSI)

Στις 27 Οκτωβρίου η Τουρκία ανακοίνωσε τη συμφωνία με τη Βρετανία για την προμήθεια 20 ολοκαίνουργιων μαχητικών Eurofighter στην έκδοση Tranche 5, έναντι 10,3 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η Ελλάδα έχει ήδη έτοιμη την απάντησή της.

Σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, την προηγούμενη εβδομάδα στάλθηκε υπογεγραμμένη από τον Αρχηγό ΓΕΑ, αντιπτέραρχο Δημοσθένη Γρηγοριάδη η LOR for LOA (Letter of Request for Letter of Agreement – Επιστολή Ενδιαφέροντος για Επιστολή Συμφωνίας) για την αναβάθμιση επιπλέον 38 F-16 block 50 της Πολεμικής Αεροπορίας στην έκδοση block 70-Viper. Η LOR πέρασε και από το Συμβούλιο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων και πλέον, μετά τις υπογραφές από τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, στρατηγό Δημήτριο Χούπη, και την έγκριση από τον υπουργό Εθνικής Αμυνας, Νίκο Δένδια, θα παραληφθεί το προσεχές χρονικό διάστημα από το αρμόδιο τμήμα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο θα εισηγηθεί εν συνεχεία προς το Κογκρέσο, ώστε να αποσταλεί η LOA. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν στην «R» ότι το κόστος αναβάθμισης των 38 F-16 θα είναι πολύ φθηνότερο απ’ ό,τι αρχικά υπολογιζόταν. Και αυτό διότι επήλθε συμφωνία με τους Αμερικανούς ώστε να αγοράσουν τα απάρτια που προέκυψαν και προκύπτουν από την ήδη συμφωνημένη αναβάθμιση των πρώτων 82 F-16 Block 52+ και 52+ adv.

Η Ελλάδα, μέσω της ΕΑΒ, είναι συμπαραγωγός κατά 33% της ατράκτου των μαχητικών που αναβαθμίζονται. Συνεπώς, με την αγορά όλων των συστημάτων που απαιτούνται για τις αναβαθμίσεις από την αμερικανική κατασκευάστρια εταιρεία, υπάρχει μεγάλη εξοικονόμηση και δημιουργείται το δημοσιονομικό περιθώριο που χρειάζεται για να προχωρήσουν οι εργασίες.

Στόχος είναι έως το 2030, όταν η Τουρκία θα παραλάβει τα πρώτα Eurofighter Typhoon Tranche 5 από τη Βρετανία, η Ελλάδα να μπορεί να παρατάξει έναν συμπαγή στόλο από 120 F16 Viper. Εκτός απροόπτου η επιστολή συμφωνίας (LOA) θα φτάσει μέσα στους επόμενους έξι μήνες και μέχρι το τέλος του 2026 αναμένεται να έχει επικυρωθεί η συμφωνία με τις ΗΠΑ. Οπως τα υπόλοιπα F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας, έτσι και τα επιπλέον 38 αναμένεται να αναβαθμιστούν στην ΕΑΒ.

Ο στόχος είναι το πρόγραμμα να ξεκινήσει στις αρχές του 2027 με την αναβάθμιση για το πρώτο μαχητικό να ξεκινά άμεσα, ώστε να πετάξει εν συνεχεία για τις ΗΠΑ για τις απαραίτητες πιστοποιήσεις. Επειτα, το πρώτο αναβαθμισμένο μαχητικό θα επιστρέψει και πάλι στην ΕΑΒ όπου θα αρχίσει η διαδικασία αναβάθμισης για τα υπόλοιπα 37. Κύριο μέλημα είναι να συνεχιστεί η υπάρχουσα γραμμή αναβάθμισης για την ολοκλήρωση του έργου που αφορά τα 82 F-16 στα τέλη του 2027.

Τεχνολογία 5ης γενιάς

Τα Viper έχουν χαρακτηριστεί και ως «mini F-35», μιας και ενσωματώνουν τεχνολογίες 5ης γενιάς σε ένα δοκιμασμένο πλαίσιο, κυρίως λόγω του ραντάρ AESA και των αναβαθμισμένων ηλεκτρονικών. Διαθέτουν το προηγμένο ραντάρ APG-83 SABR (Scalable Agile Beam Radar), το οποίο παρέχει ανώτερη επίγνωση τακτικής κατάστασης (Situational Awareness), μεγαλύτερη εμβέλεια εντοπισμού, ταχύτερη στόχευση σε όλες τις καιρικές συνθήκες και τη δυνατότητα ταυτόχρονης παρακολούθησης και εμπλοκής πολλαπλών στόχων (αέρος-αέρος και αέροςεδάφους). Επίσης, έχει χαμηλότερο ηλεκτρομαγνητικό ίχνος, δηλαδή μικρότερη πιθανότητα εντοπισμού από τον αντίπαλο. Είναι εξοπλισμένα με μεγάλη κεντρική οθόνη (CPD – Center Pedestal Display) υψηλής ανάλυσης, η οποία επιτρέπει στους πιλότους να εκμεταλλεύονται πλήρως τα δεδομένα του ραντάρ AESA και του σκοπευτικού ατρακτιδίου (Targeting Pod), με σύστημα αυτόματης αποφυγής σύγκρουσης εδάφους (Auto GCAS), το οποίο σώζει ζωές πιλότων και με αναβαθμισμένους υπολογιστές αποστολής με ψηφιακό σύστημα ελέγχου πτήσης. Η δομική διάρκεια ζωής του αεροσκάφους επεκτείνεται στις 12.000 ώρες πτήσης.

Δύο μοίρες F-35

Παράλληλα, σύμφωνα με τις πληροφορίες της «R», έχει αρχίσει να ωριμάζει η πρόθεση έγκαιρης ενεργοποίησης της προαίρεσης απόκτησης επιπλέον 20 μαχητικών F-35. Ηδη, οι ΗΠΑ έχουν εγκρίνει την πώληση 20+20 μαχητικών F-35 στην Ελλάδα με την τιμή να είναι «κλειδωμένη». Αυτό συμφωνήθηκε το 2024 και έτσι η Αθήνα μπορεί έως το 2030 να ενεργοποιήσει όποτε θέλει την απόφαση. Κάτι που προτίθεται να κάνει ώστε το 2032, που ολοκληρώνεται η φάση παραλαβής της πρώτης μοίρας των μαχητικών 5ης γενιάς, να συνεχίσει τα επόμενα χρόνια η ροή, για να έχουν ολοκληρωθεί δύο μοίρες μέχρι το 2035 ή το 2036.

Στόχος είναι η Ελλάδα την επόμενη δεκαετία να είναι η μοναδική χώρα της περιοχής που θα έχει τη δυνατότητα να παρατάξει δύο πάνοπλες μοίρες μαχητικών 5ης γενιάς, που θα συνεπικουρούνται από έναν συμπαγή στόλο μαχητικών 4,5 γενιάς. Παράλληλα, έχει σταλεί από το ΓΕΑ, με την έγκριση του ΣΑΓΕ, η μελέτη για την ολική αναβάθμιση της 117 Πτέρυγας Μάχης στην Ανδραβίδα, που θα αποτελεί τη βάση των F-35. Μοναδική εκκρεμότητα είναι οι σχετικές υπογραφές για την ανάθεση του έργου στην εταιρεία η οποία θα αναλάβει να κατασκευάσει τον νέο διάδρομο προσγείωσης-απογείωσης και τις νέες εγκαταστάσεις.

Το μεγάλο ερώτημα αυτή τη στιγμή που απασχολεί το επιτελείο της Πολεμικής Αεροπορίας είναι τι θα γίνει με τα Mirage 2000-5, για τα οποία η πρόθεση είναι να πωληθούν, ώστε να χρηματοδοτηθεί μέρος της αγοράς επιπλέον Rafale. Ο απώτερος σχεδιασμός της Π.Α., που είναι για το 2035, περιλαμβάνει τη διάθεση 40 Rafale, 40 F-35 και 120 Viper, ώστε να διατηρηθεί η αεροπορική υπεροχή έναντι της Τουρκίας. Ωστόσο, θα πρέπει να υπολογιστούν σε αυτά και τα 32 F-16 Block 30 που διαθέτει αυτή τη στιγμή η Ελλάδα και για τα οποία σκέφτεται σοβαρά να προχωρήσει σε ένα πρόγραμμα μίνι αναβάθμισης με απάρτια που προκύπτουν από τα 52+ και 52+ advanced, τα οποία εκσυγχρονίζονται σε Viper.

Αυτή τη στιγμή η Αγκυρα διαθέτει περίπου 236 μη αναβαθμισμένα F-16, τα οποία υστερούν έναντι όλων των ελληνικών μαχητικών επί του πεδίου. Σε κάθε περίπτωση, η ηγεσία της Π.Α. δεν θέλει η Ελλάδα να ξαναβρεθεί στην εφιαλτική θέση του 2018. Τότε η Τουρκία φαινόταν ότι θα αγόραζε 100 F-35 και θα αναβάθμιζε τα F-16 της, ενώ η Π.Α. είχε διαθέσιμα μόλις 2 Mirage, δεν υπήρχε η πρόβλεψη προμήθειας F-35 ή Rafale και το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 ήταν στον αέρα. Επτά χρόνια μετά, η Τουρκία έχει παραμείνει στον ίδιο αριθμό μαχητικών αεροσκαφών… στα χαρτιά. Τα νεότερα μαχητικά που διαθέτει η Αγκυρα είναι της έκδοσης block 50+.

Διαθέτει άλλες τρεις εκδόσεις, τις block 30, 40 και 50. Ωστόσο, αποτελεί κοινό μυστικό στο ΝΑΤΟ πως ένα σημαντικό μέρος αυτών των αεροσκαφών θεωρείται «γερασμένο» και σε υποδεέστερο επιχειρησιακό επίπεδο σε σύγκριση με τα πιο σύγχρονα μαχητικά (όπως τα ελληνικά Rafale και τα εκσυγχρονισμένα F-16 Viper). Σύμφωνα με πληροφορίες, μόλις 50 από τα τουρκικά F-16 είναι αξιόμαχα. Αυτός είναι και ο λόγος που η Τουρκία εξέφρασε το αίτημα απόκτησης από τις ΗΠΑ 40 νέων F-16 Viper και την προμήθεια κιτ αναβάθμισης για άλλα 80 μαχητικά – ένα πρόγραμμα που έχει «παγώσει».

Το ΚΑΑΝ

Μπροστά στο αεροπορικό αδιέξοδο που βρέθηκε η Τουρκία, η επιλογή των Eurofighter ήταν μάλλον μονόδρομος, αφού και το εγχώριας ανάπτυξης μαχητικό ΚΑΑΝ προχωρά μεν, όμως όχι με τους επιθυμητούς ρυθμούς. Η τουρκική πολεμική αεροπορία καίγεται για αεροσκάφη… χθες! Ετσι, ενώ τρέχει η παραγγελία για τα 20 νέα μαχητικά από τη Βρετανία στην πιο σύγχρονη έκδοση Tranche 5 (σ.σ.: αυτή τη στιγμή παράγεται η Tranche 4) ήρθε σε συμφωνία με Κατάρ και Ομάν για την άμεση παραλαβή 12 μεταχειρισμένων από το απόθεμά τους, έκδοσης Tranche 3.

To κυρίως ζητούμενο είναι να αποκτήσει επιχειρησιακά αεροσκάφη με ραντάρ AESA που θα μπορούν να εκτοξεύουν τους πυραύλους αέρος-αέρος Meteor, εμβέλειας έως 200 χλμ. και τους αέρος-εδάφους Brimstone, που κατασκευάζονται επίσης από την ίδια κοινοπραξία των Meteor. Σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα μαχητικά, διαθέτει περίπου 50 F-4 Phantom, από τα οποία εκτιμάται ότι το πολύ 20 είναι αξιόμαχα. Η παραλαβή των πρώτων Eurofighter από την Τουρκία θα σημάνει και το επιχειρησιακό τέλος των τουρκικών Phantom, ενώ η έδρα των νέων δικινητήριων μαχητικών προβλέπεται να είναι το Εσκισεχίρ.

Οι… αναταράξεις από την αγορά των Eurofighter

Πώς αντιδρά η ελληνική κυβέρνηση και οι επόμενες κινήσεις της Αθήνας σε διπλωματικό επίπεδο

Η Αθήνα υποδέχθηκε ψύχραιμα την ανακοίνωση της συμφωνίας για την πώληση των 20 μαχητικών Eurofighter στην Τουρκία. Οπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, «οι ελληνικοί σχεδιασμοί δεν επηρεάζονται. Κανένα κράτος δεν καθορίζει την αμυντική εξοπλιστική πολιτική του με γνώμονα το τι γίνεται μεταξύ άλλων χωρών». Ο εξοπλισμός της Τουρκίας με τα συγκεκριμένα μαχητικά είναι αποτέλεσμα διμερών συμφωνιών της Αγκυρας με το Λονδίνο και το Βερολίνο, στις οποίες η Αθήνα δεν μπορεί να παρέμβει.

Αυτό που μπορεί να κάνει, όμως, η Αθήνα τόσο προς την κατεύθυνση της Βρετανίας (που είναι σύμμαχος στο ΝΑΤΟ) όσο και της Γερμανίας (που είναι επιπλέον και εταίρος στην Ε.Ε.) είναι να απαιτήσει τα όπλα αυτά να πωληθούν υπό τον όρο να μη χρησιμοποιηθούν εναντίον της χώρας μας. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι υπάρχουν σαφείς διατυπώσεις αναφορικά με συμμάχους στο ΝΑΤΟ και για τις χώρες της Ε.Ε. να μη χρησιμοποιούνται τα εξοπλιστικά προγράμματα εναντίον χωρών-συμμάχων.

Σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, αυτή η απαίτηση έχει τεθεί από την Αθήνα προς το Βερολίνο και, σύμφωνα με γερμανικές πηγές, η γερμανική κυβέρνηση έδειξε κατανόηση. Ο όρος έχει τεθεί από το Βερολίνο στην Αγκυρα και η Αθήνα περιμένει να δει αν θα αποτυπώνεται στο κείμενο της συμφωνίας. Το ίδιο έχει ζητηθεί και από τη Βρετανία. Αν και η ενίσχυση της τουρκικής αεροπορίας με σύγχρονα μαχητικά δεν είναι ό,τι καλύτερο για τα ελληνικά συμφέροντα, η Αθήνα δεν ανησυχεί ιδιαίτερα, γιατί αντιλαμβάνεται ότι οι τουρκικοί εξοπλισμοί δεν αλλάζουν τους όρους του παιχνιδιού στον αέρα και δεν απειλούν την ελληνική υπεροπλία. Ανεξάρτητα από αυτό, πάντως, η Ελλάδα σκοπεύει να θίξει ξεκάθαρα το ζήτημα γι’ αυτούς τους εξοπλισμούς τόσο στους Γερμανούς, στην επόμενη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Γερμανό ομόλογό του Γιόχαν Βάντεφουλ, που αναμένεται να γίνει σύντομα, όσο και στους Βρετανούς τη Δευτέρα, στη συνάντηση της υφυπουργού Εξωτερικών Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου με τον υφυπουργό Εξωτερικών για θέματα Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής του Ηνωμένου Βασιλείου, Στέφεν Ντότι.

Και οι δύο χώρες γνωρίζουν πολύ καλά την κατάσταση που επικρατεί στο Αιγαίο και είναι απολύτως ενημερωμένες για τις τουρκικές απειλές εναντίον της χώρας μας και γι’ αυτό η ελληνική διπλωματία αντιλαμβάνεται τους εξοπλισμούς αυτούς ως «φάουλ». Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η Ελλάδα διατηρεί το προβάδισμα στους εξοπλισμούς και έπειτα από αυτή την εξέλιξη και είναι αποφασισμένη, σε πείσμα όσων θα ήθελαν οι Γερμανοί αλλά και άλλοι Ευρωπαίοι, να μην επιτρέψει τις χρηματοδοτήσεις της Τουρκίας από το πρόγραμμα SAFE, έχοντας διαμηνύσει δημόσια και προς πάσα κατεύθυνση ότι θα ασκήσει βέτο. Η Αγκυρα προχώρησε σε εκδήλωση ενδιαφέροντος τον Ιούλιο και θα πρέπει να καταθέσει έως τις 30 Νοεμβρίου και επενδυτικά σχέδια που θα αξιολογηθούν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο. Αυτό αναμένεται να είναι ένα δύσκολο διάστημα για την Ελλάδα, όχι μόνο λόγω των πιέσεων των εταίρων να άρει το βέτο, αλλά και επειδή η Τουρκία δεν κρύβει την ενόχλησή της, την οποία πιθανόν να μεταφέρει και στο πεδίο. Η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να μην κάνει πίσω χωρίς ανταλλάγματα, τα οποία μάλιστα έχει προσδιορίσει: την άρση του casus belli και την απόσυρση της θεωρίας περί «γκρίζων ζωνών».

Τα Eurofighter και οι νέες συμμαχίες

Το παρασκήνιο των διαδοχικών επισκέψεων του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ και του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς στην Τουρκία

Μέσα σε λίγες ημέρες, η Αγκυρα υποδέχθηκε δύο κορυφαίους Ευρωπαίους ηγέτες, τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ στις 27 Οκτωβρίου και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς στις 30 του ίδιου μήνα, σε μια διπλωματική ακολουθία που έδωσε την αίσθηση ενός «γεωπολιτικού ξεπαγώματος». Επειτα από χρόνια ψυχρότητας, Ευρώπη και Τουρκία επιχειρούν έναν νέο ορισμό της σχέσης τους: όχι πλέον γύρω από τη δημοκρατία ή τη μετανάστευση, αλλά γύρω από την άμυνα και την ασφάλεια.

Η αγορά από την Τουρκία 20 μαχητικών Eurofighter Typhoon -ύψους 5,4 δισ. λιρώναποτέλεσε το εμβληματικό γεγονός αυτής της νέας προσέγγισης. Οπως παρατήρησαν Τούρκοι αναλυτές, οι επισκέψεις Στάρμερ και Μερτς «επανατοποθετούν την Τουρκία στον πυρήνα της ευρωπαϊκής αμυντικής αρχιτεκτονικής». Για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν μια ευκαιρία να δείξει ότι η Τουρκία δεν είναι πια ο «προβληματικός γείτονας», αλλά ένας αναντικατάστατος σύμμαχος και μια «ισχυρή χώρα παγκόσμιου βεληνεκούς». Για το Λονδίνο και το Βερολίνο, ήταν μια επίδειξη ρεαλισμού: η ασφάλεια της Γηραιάς Ηπείρου δεν μπορεί να εξασφαλιστεί χωρίς την Τουρκία.

«Στρατηγική τύφλωση»

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε κατηγορήσει πρόσφατα την Ε.Ε. για «στρατηγική τύφλωση». Με τις διαδοχικές επισκέψεις, αυτή η κατηγορία φαίνεται να χάνει έδαφος. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο αυξανόμενος φόβος στην Ευρώπη λόγω της Ρωσίας του Πούτιν, η αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή και η αποστασιοποίηση των ΗΠΑ ωθούν τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να ξαναδούν την Αγκυρα όχι ως πρόβλημα, αλλά ως γεωπολιτικό κόμβο. Ο Μερτς το διατύπωσε καθαρά ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να αφήσει την Τουρκία εκτός του συστήματος αποτροπής και σταθερότητας.

Η μετατόπιση της Γερμανίας είναι εντυπωσιακή. Επειτα από χρόνια εμπάργκο σε εξαγωγές όπλων, το Βερολίνο εγκρίνει την πώληση Eurofighter και επαναφέρει τη γλώσσα του «στρατηγικού διαλόγου». Χαρακτηριστική της αλλαγής αυτής ήταν και η απουσία συναντήσεων του Μερτς με την τουρκική αντιπολίτευση, σε πλήρη αντίθεση με τους προκατόχους του. Ο αρθρογράφος της καθεστωτικής «Milliyet», Οζάι Σεντίρ, σημείωσε ότι «στη νέα θετική ατζέντα, η σκηνή ανήκει στη Γερμανία». Η βιομηχανική της εξάρτηση από την τουρκική τεχνογνωσία σε UAV και θωρακισμένα οχήματα, σε συνδυασμό με τις πιέσεις από τη Ρωσία, την οδηγεί σε πραγματιστική συνεργασία με την Αγκυρα.

Τα κριτήρια

Παρά τον ενθουσιασμό, η πολιτική διάσταση παραμένει δύσκολη. Στην κοινή συνέντευξη Τύπου, ο Μερτς δήλωσε ότι «θέλει να δει την Τουρκία στην Ε.Ε.», αλλά προσέθεσε πως «ο δρόμος προς την Ευρώπη περνά από τα κριτήρια της Κοπεγχάγης». Η απάντηση του Ερντογάν ήταν αποκαλυπτική: «Εμείς έχουμε τα κριτήρια της Αγκυρας. Η Τουρκία δεν είναι μια συνηθισμένη ευρωπαϊκή ή ασιατική χώρα». Η φραστική αυτή αντιπαράθεση συμπύκνωσε το θεμελιώδες ρήγμα μεταξύ ευρωπαϊκής κανονιστικότητας και τουρκικής κυριαρχίας. Για τον Μερτς, η επιστροφή στη συζήτηση περί κράτους δικαίου είναι υποχρεωτική αν η Τουρκία θέλει να προχωρήσει σε στενότερες σχέσεις με την Ε.Ε. Για τον Ερντογάν, η Ευρώπη οφείλει να σεβαστεί το «ιδιαίτερο μοντέλο» της Τουρκίας. Η ερώτηση Γερμανού δημοσιογράφου για τη σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου προκάλεσε ένταση. Ο Μερτς εξέφρασε «ανησυχίες» για τη δικαστική ανεξαρτησία, ενώ ο Ερντογάν απάντησε οργισμένα: «Σε ένα κράτος δικαίου, κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου».

Ωστόσο, αυτή η σαφής διαφωνία όσον αφορά τις αξίες αφήνει και τις δύο πλευρές εντελώς αδιάφορες, όπως είπαν στη Realnews Τούρκοι αναλυτές, οι οποίοι σημείωσαν ότι όλες οι αναφορές πλέον σε κριτήρια Κοπεγχάγης και εκδημοκρατισμό «γίνονται τελετουργικά και είναι κενές ουσίας». Ο Ερντογάν δεν παρέλειψε να προβεί και σε μια επίδειξη ισχύος με αφορμή τη Γάζα, απευθυνόμενος στο εσωτερικό του ακροατήριο και στο αφήγημα ότι η Τουρκία είναι «μεγάλη χώρα με ηθικό βάρος». Ο Ερντογάν μίλησε για γενοκτονία στη Γάζα και ρώτησε ρητορικά πώς είναι δυνατόν το Βερολίνο να μην τη βλέπει. Ο καθεστωτικός Τύπος πανηγύρισε, καθώς «ο Ερντογάν έδωσε μάθημα στον καγκελάριο», ενώ ο αντιπολιτευόμενος έγραψε ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεργάζεται με έναν ηγέτη που αρνείται να καταδικάσει τη Χαμάς». Πέρα από τη γεωπολιτική, η επίσκεψη ανέδειξε και τη στενή οικονομική αλληλεξάρτηση. Ο Μερτς υπενθύμισε ότι 80.000 επιχειρηματίες τουρκικής καταγωγής στη Γερμανία απασχολούν 400.000 εργαζομένους, ενώ 500 γερμανικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στην Τουρκία. Η τουρκική πλευρά στοχεύει να αυξήσει το διμερές εμπόριο στα 60 δισ. δολάρια και να επαναφέρει το αίτημα για επικαιροποίηση της τελωνειακής ένωσης και για χαλάρωση των θεωρήσεων Σένγκεν.

Στο μεταναστευτικό, η Γερμανία προβάλλει ως επιτυχία ότι οι απελάσεις αυξήθηκαν το 2025 χάρη στη συνεργασία με την Αγκυρα. Ο Ερντογάν, από την πλευρά του, προειδοποίησε για τον κίνδυνο ισλαμοφοβίας και ρατσισμού στην Ευρώπη, ζητώντας «σεβασμό προς τους Τούρκους πολίτες της διασποράς». Παρ’ όλα αυτά, οι αναλύσεις στην Τουρκία συγκλίνουν. Οι επισκέψεις Στάρμερ και Μερτς δεν άνοιξαν πραγματικά τον δρόμο προς την Ε.Ε., αλλά επανένταξαν την Τουρκία στη λογική της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Οπως σημειώνουν συνομιλητές της «R» στην Τουρκία, η νέα φόρμουλα είναι «εταιρική σχέση χωρίς ιδιότητα μέλους, άμυνα πριν από τη δημοκρατία». Η Ευρώπη κερδίζει πρόσβαση στη βιομηχανική και στη στρατιωτική ισχύ της Τουρκίας, η Αγκυρα αποκτά πολιτική αποκατάσταση και διαπραγματευτική ισχύ στις Βρυξέλλες. Το ερώτημα είναι αν αυτή η ισορροπία του ρεαλισμού μπορεί να επιβιώσει χωρίς κοινό αξιακό υπόβαθρο. Ο αντιπολιτευόμενος Τύπος το έθεσε εύστοχα: «Η Ευρώπη χρειάζεται την Τουρκία, αλλά δεν την εμπιστεύεται, η Τουρκία χρειάζεται την Ευρώπη, αλλά δεν τη σέβεται». Αν πράγματι αρχίζει μια νέα εποχή, θα είναι μια εποχή αναγκαστικής συνύπαρξης, όπου το ΝΑΤΟ και τα drones θα υπερκαλύπτουν τις διαφορές περί κράτους δικαίου. Κάτι που εξυπηρετεί απόλυτα το καθεστώς Ερντογάν, που βλέπει στον «ρεαλισμό» των Ευρωπαίων μια «λευκή επιταγή» για να κλιμακώσει τον αυταρχισμό του στο εσωτερικό, όπως ανέφεραν αναλυτές στην «R».

Σχετικά θέματαEurofighter F-16 F-35 Featured Rafale Ελλάδα Τουρκία

ΧΑΚ

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

Άμυνα

Ελλάδα–Ινδία: Ανοίγει ο δρόμος για αμυντική συνεργασία και ναυπηγεία – Η στρατηγική σημασία του IMEC

Στο επίκεντρο της συνάντησης του Έλληνα υφυπουργού Ναυτιλίας Στέφανου Γκίκα με τον γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh βρέθηκαν η ναυτική συνεργασία, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και η ναυπηγική βιομηχανία. Οι συνομιλίες στο Νέο Δελχί αναδεικνύουν τη διεύρυνση των ελληνοϊνδικών σχέσεων σε τομείς στρατηγικής σημασίας, την ώρα που Αθήνα και Νέο Δελχί εξετάζουν τις προοπτικές συνεργασίας τους στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).

Δημοσιεύτηκε

1 ημέρα πριν

στις

10 Οκτωβρίου 2026

από τον

ΧΑΚ

Ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη των στρατηγικών σχέσεων Ελλάδας και Ινδίας πραγματοποιήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026, με τη συνάντηση του γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh και του υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανου Γκίκα στο Νέο Δελχί.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ινδικού υπουργείου Άμυνας, οι δύο πλευρές εξέτασαν τις δυνατότητες ενίσχυσης της αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια, στην προστασία των ακτών και στη ναυπηγική βιομηχανία.

Η ινδική πλευρά υπογράμμισε ότι Ελλάδα και Ινδία, ως δύο χώρες με ισχυρή ναυτική παράδοση και σημαντικά συμφέροντα στις θαλάσσιες μεταφορές, έχουν κοινό ενδιαφέρον για την ασφάλεια των ναυτικών και τη διατήρηση ασφαλών θαλάσσιων διαδρομών.

Defence Secretary Shri Rajesh Kumar Singh met Deputy Minister of Maritime Affairs & Insular Policy of Greece Mr Stefanos Gkikas in New Delhi on October 08, 2026. The two sides discussed #IndiaGreece defence and strategic cooperation with emphasis on #maritimecooperation, coastal security and shipbuilding. As two prominent maritime nations, India and Greece have common interest and stakes in the maritime sector including the need to ensure safety and security of seafares.

@EmbIndiaAthens
@MEAIndia

— Ministry of Defence, Government of India (@SpokespersonMoD) October 8, 2026

Η ναυτική διάσταση της στρατηγικής συνεργασίας

Το ενδιαφέρον της συνάντησης δεν περιορίζεται στη ναυτιλία. Η συμμετοχή του ανώτατου υπηρεσιακού αξιωματούχου του ινδικού υπουργείου Άμυνας καταδεικνύει ότι η συνεργασία εξετάζεται και μέσα από το πρίσμα της περιφερειακής ασφάλειας.

Για την Ινδία, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και η προστασία των θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων αποτελούν ζωτικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντική εμπορική ναυτιλία, υποδομές λιμένων και ναυπηγικές εγκαταστάσεις, στοιχεία που μπορούν να δημιουργήσουν περιθώρια συνεργασίας με το Νέο Δελχί.

Στο επίπεδο της αμυντικής βιομηχανίας, η αναφορά στα ναυπηγεία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για διερεύνηση κοινών τεχνικών προγραμμάτων, συνεργασίας σε επισκευές πλοίων, θαλάσσια επιτήρηση και τεχνολογίες ναυτικής ασφάλειας.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη σύμβαση ή συμφωνία συμπαραγωγής.

Στο βάθος ο οικονομικός διάδρομος IMEC

Η επίσκεψη του Στέφανου Γκίκα στην Ινδία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του διεθνούς φόρουμ «Sagarmanthan: The Great Oceans Dialogue 2026».

Στις επαφές του τέθηκαν επίσης οι προοπτικές ελληνικής συμμετοχής στον οικονομικό διάδρομο IMEC, ο οποίος σχεδιάζεται να συνδέσει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανατολής.

Για την Αθήνα, η συμμετοχή σε αυτή τη γεωοικονομική πρωτοβουλία θα μπορούσε να αναβαθμίσει τον ρόλο ελληνικών λιμένων ως κόμβων διακίνησης αγαθών και να ενισχύσει τη θέση της χώρας στις εμπορικές συνδέσεις Ασίας και Ευρώπης.

Ωστόσο, η υλοποίηση του IMEC εξαρτάται από επενδύσεις, διακρατικές συμφωνίες και τις συνθήκες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.

Η γεωπολιτική παράμετρος

Η αναβάθμιση των ελληνοϊνδικών σχέσεων αποκτά πρόσθετη σημασία στο περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου και του Ινδικού Ωκεανού.

Η Ελλάδα αναζητεί δυνατότητες διεύρυνσης των στρατηγικών της συνεργασιών πέρα από το παραδοσιακό ευρωατλαντικό πλαίσιο, ενώ η Ινδία επιδιώκει μεγαλύτερη παρουσία στις εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές προς την Ευρώπη.

Σε αυτή την εξίσωση πρέπει να συνεκτιμηθούν και οι στενές αμυντικές σχέσεις Τουρκίας–Πακιστάν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ελληνοϊνδική προσέγγιση αποτελεί επίσημα αντίβαρο σε αυτές.

Το ουσιαστικό ζητούμενο για την Αθήνα είναι να μετατραπεί η πολιτική σύγκλιση σε συγκεκριμένα προγράμματα οικονομικής, τεχνολογικής και αμυντικής συνεργασίας.

Η συνάντηση στο Νέο Δελχί δείχνει ότι υπάρχουν πεδία κοινού ενδιαφέροντος. Το επόμενο βήμα θα είναι η διαμόρφωση συμφωνιών με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου

Στρατηγική συμφωνία της αμερικανικής Shield AI με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για τη δημιουργία βιομηχανικής βάσης του μη επανδρωμένου μαχητικού X-BAT στην Ελλάδα – Το αεροσκάφος κάθετης απογείωσης, η τεχνολογία Hivemind, τα 400 εκατ. δολάρια από τις ΗΠΑ και η προοπτική ελληνικής συμπαραγωγής. Γιατί το Πεντάγωνο ενδιαφέρεται για ένα σύστημα που μπορεί να επιχειρεί από νησιά και πλοία χωρίς αεροδιαδρόμους.

Δημοσιεύτηκε

2 ημέρες πριν

στις

9 Οκτωβρίου 2026

από τον

ΧΑΚ

Μια συμφωνία με σημαντικές προοπτικές για την ελληνική αμυντική βιομηχανία και τη μελλοντική επιχειρησιακή αρχιτεκτονική των Ενόπλων Δυνάμεων υπεγράφη στην Αθήνα στις 8 Οκτωβρίου 2026, σε μια περίοδο ενίσχυσης της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Η αμερικανική εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας Shield AI και ο ελληνικός όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υπέγραψαν στρατηγική συμφωνία για τη διερεύνηση της ανάπτυξης παραγωγικών εγκαταστάσεων, υποδομών συναρμολόγησης και κέντρων τεχνικής υποστήριξης του X-BAT στην Ελλάδα, ενός αυτόνομου μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους που ενσωματώνει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε στο περιθώριο της ευρύτερης ενίσχυσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, μετά και την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Δεν έχει, ωστόσο, τεκμηριωθεί ότι αποτελεί μέρος συγκεκριμένης εξοπλιστικής συμφωνίας που διαπραγματεύτηκε ο Ρούμπιο.

Πρόκειται για εξέλιξη που μπορεί να προσφέρει στην Ελλάδα συμμετοχή στην αλυσίδα παραγωγής μιας νέας κατηγορίας αυτόνομων πολεμικών αεροσκαφών, με προοπτικές αξιοποίησης τόσο από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις όσο και από άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής.

Τι είναι το X-BAT και γιατί ενδιαφέρει την Ελλάδ

Shield AI unveils X-BAT VTOL collaborative combat aircraft concept - European Security & Defence

Το X-BAT αποτελεί ένα υπό ανάπτυξη μη επανδρωμένο αεροσκάφος μάχης, σχεδιασμένο να επιχειρεί χωρίς πιλότο στο εσωτερικό του και χωρίς την ανάγκη συμβατικού αεροδιαδρόμου.

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) επιτρέπει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κατασκευάστριας εταιρείας, την ανάπτυξή του από πλοία, απομακρυσμένες χερσαίες εγκαταστάσεις και νησιωτικές περιοχές.

Αυτό είναι το στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία για την Ελλάδα.

Σε ένα ενδεχόμενο πολεμικής σύγκρουσης στο Αιγαίο, τα αεροδρόμια και οι υποδομές απογείωσης αποτελούν πιθανούς στόχους εχθρικών επιθέσεων. Ένα αεροσκάφος που δεν εξαρτάται από συμβατικούς διαδρόμους μπορεί, εφόσον αποδώσει επιχειρησιακά όπως σχεδιάζεται, να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη διασπορά και ανάπτυξη της αεροπορικής ισχύος.

Η ίδια η Shield AI στην επίσημη ανακοίνωσή της αναφέρεται ειδικά στη γεωγραφία του Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα καλείται να υπερασπιστεί εκατοντάδες νησιά και μια ιδιαίτερα εκτεταμένη ακτογραμμή.

Η δυνατότητα ανάπτυξης μη επανδρωμένων αεροσκαφών από μικρές, διάσπαρτες εγκαταστάσεις θα μπορούσε να περιορίσει την επιχειρησιακή εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.

Εμβέλεια 1.000 ναυτικών μιλίων και οπλισμός βαρέων μαχητικών

Η Shield AI σχεδιάζει το X-BAT ως αεροσκάφος κρούσης μεγάλης εμβέλειας, με δυνατότητες που παραπέμπουν σε επανδρωμένα μαχητικά υψηλών επιδόσεων.

X-BAT | Σχεδιαζόμενα τεχνικά χαρακτηριστικά

Ακτίνα μάχης

1.000 ν.μ.

Επιδιωκόμενη επίδοση

Μέγιστη εμβέλεια

2.000+ ν.μ.

Στόχος κατασκευαστή

Κατηγορία οπλισμού

2.000 lb

Εσωτερικοί χώροι οπλισμού

Κινητήρας

F110

GE Aerospace

Προβλέπονται αποστολές αέρος–αέρος, αέρος–εδάφους, ηλεκτρονικού πολέμου και ISR (πληροφορίες, επιτήρηση, αναγνώριση).

Οι επιδόσεις αποτελούν σχεδιαστικούς στόχους της Shield AI, όχι αποτελέσματα ολοκληρωμένων πτητικών δοκιμών.

Το X-BAT προβλέπεται να διαθέτει εσωτερικούς χώρους μεταφοράς οπλισμού κατηγορίας έως 2.000 λιβρών, με διαστάσεις συγκρίσιμες με εκείνες των αντίστοιχων χώρων του F-35.

Στο πλαίσιο των πιθανών επιχειρησιακών εφαρμογών του έχουν αναφερθεί όπλα όπως οι AGM-154 JSOW και AGM-158C LRASM. Ωστόσο, η ενσωμάτωση και πιστοποίηση των συγκεκριμένων πυραύλων στο X-BAT δεν έχει επιβεβαιωθεί ως ολοκληρωμένη δυνατότητα.

Η σχεδίαση προβλέπει επίσης αποστολές ηλεκτρονικού πολέμου και αναγνώρισης, με το αεροσκάφος να μπορεί να δρα σε περιοχές όπου η πρόσβαση επανδρωμένων μαχητικών ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.

Hivemind: Ο ψηφιακός πιλότος της Shield AI

Στην καρδιά του X-BAT βρίσκεται το Hivemind, το λογισμικό αυτονομίας που αναπτύσσει η Shield AI.

Το σύστημα επιδιώκει να παρέχει δυνατότητα αυτόνομης πτήσης και εκτέλεσης αποστολών, ακόμη και σε περιβάλλοντα με παρεμβολές στα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης και στις επικοινωνίες.

Αυτή η λειτουργία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε επιχειρησιακές συνθήκες όπου ο αντίπαλος χρησιμοποιεί μέσα ηλεκτρονικού πολέμου για να διακόψει τις επικοινωνίες και να δυσχεράνει τη λειτουργία μη επανδρωμένων συστημάτων.

Η τεχνολογία Hivemind έχει ήδη εφαρμοστεί σε άλλα συστήματα της εταιρείας, μεταξύ των οποίων το V-BAT.

Η επέκτασή της στο X-BAT αποτελεί ένα σημαντικότερο τεχνολογικό βήμα, καθώς αφορά πλέον ένα αεροσκάφος σχεδιασμένο να μεταφέρει ισχυρότερο οπλισμό και να εκτελεί αποστολές υψηλότερης επιχειρησιακής πολυπλοκότητας.

Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις συνεργατικών αποστολών με επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως τα F-35, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας loyal wingman.

Αυτή η χρήση αποτελεί πιθανή μελλοντική εφαρμογή και όχι ήδη πιστοποιημένη συνεργασία του X-BAT με την ελληνική έκδοση των F-35.

Ο ρόλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η ελληνική συμπαραγωγή

Η συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ προβλέπει τη διερεύνηση δημιουργίας μιας εγχώριας βιομηχανικής βάσης για την παραγωγή εξαρτημάτων, την ολοκλήρωση αεροσκαφών και τη μακροπρόθεσμη συντήρηση του X-BAT.

Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ της Ελευθερίας Πιπεροπούλου στο Capital.gr, στις 9 Οκτωβρίου, οι δύο εταιρείες βρίσκονται ήδη σε διαπραγματεύσεις για τις οριστικές συμφωνίες που θα καθορίσουν το εύρος της ελληνικής συμμετοχής.

Πριν αρχίσει οποιαδήποτε παραγωγική δραστηριότητα, θα πρέπει να εντοπιστούν και να πιστοποιηθούν οι ελληνικές επιχειρήσεις που μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του προγράμματος.

Θα ακολουθήσει η αξιολόγηση των εγκαταστάσεων και των παραγωγικών δυνατοτήτων, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση αποτελούν οι κυβερνητικές και εξαγωγικές εγκρίσεις.

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αναλαμβάνει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τον συντονισμό του ελληνικού δικτύου προμηθευτών και τη λειτουργία του τοπικού γραφείου του προγράμματος. Η Shield AI θα διατηρήσει την ευθύνη ανάπτυξης του αεροσκάφους, του λογισμικού αυτονομίας και των συστημάτων αποστολής.

Σημαντική είναι και η προοπτική συνεργασίας με ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, δημιουργώντας δυνατότητες ανάπτυξης εξειδικευμένου προσωπικού και νέων τεχνολογιών.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία έναρξης παραγωγής ή οριστική κατανομή του βιομηχανικού έργου.

Η Ελλάδα ως περιφερειακό κέντρο για Κύπρο, Βαλκάνια και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Ο σχεδιασμός των δύο εταιρειών δεν περιορίζεται στις ανάγκες της ελληνικής αγοράς.

Η συμφωνία προβλέπει τη διερεύνηση υποδομών που θα μπορούσαν να καταστήσουν την Ελλάδα περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης, συντήρησης και εφοδιαστικής υποστήριξης των X-BAT.

Στην ανακοίνωσή της, η Shield AI προσδιορίζει ως δυνητική περιοχή εξυπηρέτησης την Κύπρο, τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή θα μπορούσε να αποκτήσει εξαγωγικό προσανατολισμό, δημιουργώντας δραστηριότητες που δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από παραγγελίες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Ανάλογες πρωτοβουλίες αναπτύσσει η Shield AI και στην Πολωνία, όπου τον Σεπτέμβριο υπέγραψε επιστολή προθέσεων με τις PGZ και WZL-2 για συμμετοχή στην ανάπτυξη, παραγωγή και υποστήριξη του X-BAT.

Η εξέλιξη δείχνει ότι η αμερικανική εταιρεία επιδιώκει να διαμορφώσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργαζόμενων βιομηχανιών στην Ευρώπη.

Η Shield AI έχει ήδη παρουσία στην Ελλάδα

Η νέα συμφωνία δεν αποτελεί την πρώτη συνεργασία της αμερικανικής εταιρείας με την ελληνική αμυντική βιομηχανία.

Το μη επανδρωμένο V-BAT χρησιμοποιείται ήδη από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις για αποστολές επιτήρησης. Τον Ιούνιο του 2026, ο Ελληνικός Στρατός υπέγραψε συμφωνία επέκτασης του στόλου των V-BAT, ενώ η Shield AI ανακοίνωσε τη δημιουργία γραφείου στην Αθήνα.

Παράλληλα, η εταιρεία συνεργάζεται με το EFA Group στον τομέα των τεχνολογιών αυτονομίας και έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με την ALTUS LSA για την ενσωμάτωση ελληνικής ανάπτυξης συστημάτων στο V-BAT.

Η διεύρυνση αυτής της συνεργασίας προς το X-BAT δημιουργεί προοπτικές συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων σε ένα τεχνολογικά πιο απαιτητικό πρόγραμμα.

Ψήφος εμπιστοσύνης 400 εκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ

Σχεδόν ταυτόχρονα με τη συμφωνία στην Αθήνα, η Shield AI ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό.

Στις 8 Οκτωβρίου επιβεβαιώθηκε πρόσθετη κυβερνητική χρηματοδότηση 150 εκατ. δολαρίων, την οποία η εταιρεία θα συμπληρώσει με ισόποση ιδιωτική επένδυση.

Τον Αύγουστο είχε προηγηθεί ξεχωριστή χρηματοδότηση 50 εκατ. δολαρίων από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, επίσης με αντίστοιχη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων της Shield AI.

Έτσι, οι συνολικές ανακοινωμένες δεσμεύσεις για την ανάπτυξη του X-BAT ανέρχονται στα 400 εκατ. δολάρια, μοιρασμένα ισόποσα μεταξύ αμερικανικής κρατικής χρηματοδότησης και κεφαλαίων της εταιρείας.

Η χρηματοδότηση υποστηρίζει την ανάπτυξη και τις δοκιμές του προγράμματος και δεν πρέπει να συγχέεται με εγκεκριμένο ποσό για κατασκευή εργοστασίου στην Ελλάδα.

Οι πρώτες πτητικές δοκιμές μέσα στο 2026

Η ανάπτυξη του X-BAT βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής πρωτοτύπων.

Περίπου 500 μηχανικοί της Shield AI και συνεργαζόμενων επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων η GE Aerospace, εργάζονται στην ανάπτυξη των πρώτων αεροσκαφών.

Σύμφωνα με την εταιρεία, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δοκιμές κινητήρα, ενσωμάτωση του συστήματος κατεύθυνσης ώσης και αεροδυναμικές δοκιμές των χώρων οπλισμού.

Οι πρώτες πτητικές δοκιμές πλήρους κλίμακας προγραμματίζονται για το τέλος του 2026.

Παράλληλα, η Shield AI έχει ανακοινώσει ότι οι βασικές εγκαταστάσεις παραγωγής και δοκιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες θα βρίσκονται στις πολιτείες της Ουάσιγκτον και του Κάνσας, αντίστοιχα.

Επομένως, η προοπτική ελληνικής συμμετοχής αφορά ένα πρόσθετο βιομηχανικό και υποστηρικτικό σκέλος του προγράμματος και δεν αντικαθιστά την αμερικανική παραγωγική βάση.

Τι μπορεί να σημαίνει για το Αιγαίο

Από ελληνικής πλευράς, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συνδέεται με τη δυνατότητα ανάπτυξης αεροπορικής ισχύος χωρίς την αποκλειστική χρήση συμβατικών αεροπορικών βάσεων.

Η γεωγραφία του Αιγαίου δημιουργεί ιδιαίτερες απαιτήσεις για την άμυνα των νησιών, τη διατήρηση επιχειρησιακής ετοιμότητας και την προστασία στρατηγικών υποδομών.

Ένα αυτόνομο αεροσκάφος που μπορεί να επιχειρεί από εναλλακτικές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με επανδρωμένα μαχητικά, συστήματα επιτήρησης και δίκτυα διοίκησης και ελέγχου.

Ωστόσο, η επιχειρησιακή αξία του X-BAT θα εξαρτηθεί από τις πραγματικές επιδόσεις του, την αξιοπιστία του λογισμικού αυτονομίας, τη δυνατότητα συντήρησης και επανεξοπλισμού σε προωθημένες θέσεις και την ανθεκτικότητά του απέναντι σε σύγχρονες αντιαεροπορικές απειλές.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι η συμφωνία Shield AI–ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν αποτελεί ακόμη ανακοίνωση αγοράς X-BAT από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Η απόκτηση του συστήματος θα αποτελούσε ξεχωριστή εξοπλιστική απόφαση, με διαφορετικές οικονομικές και επιχειρησιακές παραμέτρους.

Το μεγάλο διακύβευμα για την ελληνική αμυντική βιομηχανία

Η συμφωνία για το X-BAT δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία, αλλά η αξιοποίησή της θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο των οριστικών συμβάσεων.

Για την Ελλάδα, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στη δυνατότητα συναρμολόγησης ενός προηγμένου αεροσκάφους. Βρίσκεται στη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή εξαρτημάτων, στην ανάπτυξη τεχνολογίας, στην τεχνική υποστήριξη και στη δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας.

Η εμπλοκή του ελληνικού βιομηχανικού οικοσυστήματος σε προγράμματα που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και την αυτονομία μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη, εφόσον εξασφαλιστεί ουσιαστικό βιομηχανικό έργο.

Ειδικά για την ελληνική άμυνα, η δυνατότητα εγχώριας υποστήριξης και συντήρησης ενός συστήματος αποκτά στρατηγική σημασία σε περιόδους κρίσης, όταν η εξάρτηση από εξωτερικές εφοδιαστικές αλυσίδες μπορεί να δημιουργήσει επιχειρησιακούς περιορισμούς.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν το αρχικό μνημόνιο συνεργασίας θα μετατραπεί σε συγκεκριμένο πρόγραμμα βιομηχανικής παραγωγής με ουσιαστική ελληνική προστιθέμενη αξία.

Το X-BAT δεν έχει ακόμη αποδείξει τις πλήρεις επιχειρησιακές δυνατότητές του. Η συμφωνία, όμως, ανοίγει στην Ελλάδα μια νέα δυνατότητα συμμετοχής στην αμυντική τεχνολογία της επόμενης δεκαετίας — και αυτό είναι το πραγματικό στρατηγικό της ενδιαφέρον.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Αναβρασμός στην Τουρκία για τις δηλώσεις Ρούμπιο! Τα F-35, η κριτική στον Ερντογάν και το παρασκήνιο του καλωδίου

Αντιδράσεις στην Άγκυρα προκαλούν οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35. Ο τουρκικός Τύπος αναδεικνύει το ζήτημα, ενώ η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση Ερντογάν για τη διαχείριση των εξοπλιστικών προτεραιοτήτων. Την ίδια στιγμή, τουρκικές πηγές επιχειρούν να ερμηνεύσουν υπέρ των θέσεων της Άγκυρας τις αναφορές Ρούμπιο στη διακριτική διπλωματία για το Great Sea Interconnector.

Δημοσιεύτηκε

2 ημέρες πριν

στις

9 Οκτωβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

Πολιτική συζήτηση στην Τουρκία προκάλεσαν οι τοποθετήσεις του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, σχετικά με την προοπτική επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.

Οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού προκάλεσαν ενόχληση στην τουρκική πλευρά, καθώς επανέφεραν στο προσκήνιο τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στην πρόσβαση σε συγκεκριμένα αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα.

Habertürk, Haber Global και T24 αναδεικνύουν το ζήτημα

Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης Habertürk, Haber Global και T24 έδωσαν δημοσιότητα στις δηλώσεις Ρούμπιο, εστιάζοντας στα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αμερικανοτουρκική αμυντική συνεργασία.

Το βασικό πρόβλημα παραμένει η απόκτηση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 από την Άγκυρα, που οδήγησε στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.

Παρά τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης της κυβέρνησης Ερντογάν με την Ουάσιγκτον, δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία που να επιτρέπει την επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα.

Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει επειγόντως τις αεροπορικές της δυνατότητες, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα προχωρά στην προμήθεια F-35 και στην αναβάθμιση των F-16.

Κριτική από το CHP στην κυβέρνηση Ερντογάν

Η υπόθεση απέκτησε και εσωτερική πολιτική διάσταση.

Ο αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Yankı Bağcıoğlu, άσκησε κριτική στην τουρκική κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι οι άμεσες ανάγκες της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας δεν μπορούν να εξαρτώνται από χρονοβόρες διαδικασίες και υποσχέσεις Αμερικανών αξιωματούχων.

Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει τις ανησυχίες που υπάρχουν στην Τουρκία για τον χρόνο που απαιτείται προκειμένου η χώρα να ανανεώσει τον στόλο των μαχητικών της.

Η επίλυση του ζητήματος των S-400 εξακολουθεί να αποτελεί βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική μεταβολή της αμερικανικής στάσης.

Η τουρκική ανάγνωση για το Great Sea Interconnector

Αξιοσημείωτο είναι ότι η Άγκυρα εμφανίζεται να αντιμετωπίζει διαφορετικά τις δηλώσεις Ρούμπιο για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Σύμφωνα με την Καθημερινή, τουρκικές πηγές αξιολόγησαν θετικά την αναφορά του Αμερικανού υπουργού στη διακριτική διπλωματία για τα ζητήματα που αφορούν τρίτες χώρες.

Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει την τοποθέτηση αυτή ως επιβεβαίωση της δικής της επιδίωξης να προηγείται συντονισμός πριν από την πραγματοποίηση εργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ωστόσο, η αμερικανική αναφορά στη διπλωματική αντιμετώπιση διαφορών δεν συνιστά αναγνώριση των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων ούτε αποδοχή απαίτησης για προηγούμενη τουρκική άδεια.

Αυτή η διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της πιθανής επανέναρξης των ερευνών ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.

Γκιουλέρ: Κύπρος και Ανατολική Μεσόγειος στην πρώτη γραμμή

Στο ίδιο περιβάλλον, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ χαρακτήρισε την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο ζητήματα ύψιστης σημασίας για την τουρκική εθνική ασφάλεια.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη βοήθεια ξένων χωρών.

Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την αμυντική και ενεργειακή δραστηριότητα Ελλάδας και Κύπρου μέσα από το πρίσμα της δικής της στρατηγικής ασφάλειας.

Δύο παράλληλα μέτωπα για την Άγκυρα

Οι εξελίξεις αποτυπώνουν δύο διαφορετικές προκλήσεις για την τουρκική κυβέρνηση.

Η πρώτη αφορά την προσπάθεια αποκατάστασης της πρόσβασης στην αμερικανική αμυντική τεχνολογία, με αιχμή τα F-35.

Η δεύτερη σχετίζεται με την επιδίωξη της Άγκυρας να διατηρήσει ρόλο στις ενεργειακές εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου, ακόμη και σε έργα στα οποία δεν συμμετέχει.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα ανέδειξε εκ νέου αυτές τις εκκρεμότητες, χωρίς να προκύπτει από τις δημόσιες δηλώσεις κάποια καθοριστική μεταβολή στην αμερικανική πολιτική.

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία θα επιχειρήσει να διαχειριστεί τα δύο ζητήματα στις επόμενες επαφές της με την Ουάσιγκτον.