Ακολουθήστε μας

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ

H Λερναία Ύδρα της ισλαμικής χρηματοδότησης

Πώς το Κατάρ υφαίνει δίκτυα γεωπολιτικής επιρροής από τη Μέση Ανατολή έως την Ουάσιγκτον

Δημοσιεύτηκε στις

Γράφει ο Μάριος Πούλλαδος, Σημερινή

Εδώ και τριάντα χρόνια, το Κατάρ χρηματοδοτεί τους Αδελφούς Μουσουλμάνους, τους οπαδούς της Αλ Κάιντα, επιτρέπει στους ιεροκήρυκές του να καλούν σε επιθέσεις αυτοκτονίας από την τηλεόραση, παράλληλα εξοπλίζει, φιλοξενεί και προστατεύει τρομοκράτες και αποσταθεροποιεί τις χώρες μας».

Τα πιο πάνω σκληρά λόγια ανήκουν στον Υπουργό Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος περιέγραψε συνοπτικά τον ρόλο που διαδραματίζει το εμιράτο εδώ και δεκαετίες ως οικονομικός και ιδεολογικός χορηγός της ισλαμιστικής τρομοκρατίας. Η δράση του όμως δεν περιορίζεται μόνο στην ευρύτερη περιοχή. Το Κατάρ αποτελεί ουσιαστικά την κεφαλή της Λερναίας Ύδρας, που μέσω χρηματοδότησης άπλωσε τα ισλαμικά του δίχτυα σε όλη τη Δύση, μέχρι τις ΗΠΑ και τον Ειρηνικό, ενώ παράλληλα λειτουργεί ως αιμοδότης των νεο-οθωμανικών οραμάτων της Τουρκίας.

Τα «βρόμικα χρήματα»

Το Κατάρ, μια χώρα με μόλις 330.000 πολίτες, έχει πάνω από 10% του παγκόσμιου ελέγχου ενέργειας και έχει επενδύσει πάνω από 100 δισ. δολάρια στις ΗΠΑ, από πανεπιστήμια και νομικά γραφεία έως εταιρείες τεχνολογίας, hedge funds και ακίνητα. Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτών των χρημάτων χαρακτηρίζεται ως «βρόμικο» ή «φιλοτζιχαντιστικό», καθώς η Ντόχα έχει κατηγορηθεί για χρηματοδότηση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, των Ταλιμπάν, της Χαμάς και παρακλαδιών της Αλ Κάιντα.

Υπενθυμίζεται πως το 2022 στο Eυρωκοινοβούλιο ξέσπασε πολιτικός σεισμός από το σκάνδαλο διαφθοράς Ευρωπαίων αξιωματούχων που ονομάστηκε Qatargate. Διεθνείς αναλυτές τονίζουν πως υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα για να χαρακτηριστεί το Κατάρ ως «κρατικός χορηγός τρομοκρατίας», καθώς η χώρα έχει κτίσει μια εντυπωσιακά αποτελεσματική επιχείρηση επιρροής σε Μέση Ανατολή-Δύση και Ουάσιγκτον, εξαγοράζοντας πολιτική, οικονομική και μιντιακή στήριξη, με το Al Jazeera ν’ αποτελεί τον πιο ισχυρό επικοινωνιακό του βραχίονα.

Από τον «America First» στον θαυμασμό για το Κατάρ

Έντονα σχόλια προκάλεσε πρόσφατα στις Ηνωμένες Πολιτείες η εμφάνιση του διάσημου Tucker Carlson να επαινεί τον Πρωθυπουργό του Κατάρ στην εκπομπή του. Ο πρώην τηλεοπτικός αστέρας της αμερικανικής Δεξιάς, γνωστός για τη ρητορική “America First”, εμφανίστηκε ξαφνικά να προβάλλει θετικά ένα μικρό εμιράτο του Κόλπου που έχει κατηγορηθεί διεθνώς για δεσμούς με τη Χαμάς.

Η προσπάθεια ωραιοποίησης της εικόνας του Κατάρ στις ΗΠΑ δεν ξεκίνησε με τη συντηρητική πτέρυγα, αλλά επί διακυβέρνησης Ομπάμα. Κατά τη διάρκεια της Αραβικής Άνοιξης η Ουάσιγκτον βασίστηκε στην Ντόχα ως «διαμεσολαβητή» σε περιφερειακές κρίσεις, παρά τις αυξανόμενες ανησυχίες για τη χρηματοδότηση εξτρεμιστικών ομάδων.

Η σχέση αυτή εμβαθύνθηκε ακόμη περισσότερο επί Μπάιντεν, όταν το 2022 το Κατάρ ανακηρύχθηκε “Major Non-NATO Ally”, αποκτώντας προνομιακή πρόσβαση σε αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα και στρατιωτικές συνεργασίες.

Ουσιαστικά από τη διακυβέρνηση Ομπάμα έως την εποχή Τραμπ, η Ντόχα κατάφερε να κερδίσει και τα δύο πολιτικά στρατόπεδα στην Ουάσιγκτον. Με τους Δημοκρατικούς πέτυχε θεσμική αναγνώριση και νομιμοποίηση. Με τους Ρεπουμπλικάνους μετέτρεψε τις σχέσεις αυτές σε οικονομικά και επικοινωνιακά συμβόλαια, δαπανώντας σχεδόν 250 εκατομμύρια δολάρια σε λόμπι και εταιρείες δημοσίων σχέσεων από το 2016.

Επενδύσεις σε πανεπιστήμια, μέσα και real estate

Η ακαδημαϊκή και πολιτιστική διείσδυση αποτελεί κεντρικό εργαλείο στη στρατηγική επιρροής του Κατάρ. Με πάνω από 6 δισ. δολάρια σε χρηματοδοτήσεις προς αμερικανικά πανεπιστήμια, η χώρα φιλοξενεί πανεπιστημιουπόλεις κορυφαίων ιδρυμάτων στην Ντόχα, ενώ μεγάλα πανεπιστήμια της Ουάσιγκτον έχουν λάβει εκατοντάδες εκατομμύρια σε δωρεές. Παράλληλα, ο κρατικός όμιλος Qatari Diar έχει αποκτήσει τον έλεγχο του μεγάλου συγκροτήματος CityCenterDC, εφαρμόζοντας αρχές χρηματοδότησης σύμφωνα με τη Σαρία. Στον χώρο των μέσων ενημέρωσης, το Al Jazeera διαθέτει πλέον περισσότερες διαπιστεύσεις στο Κογκρέσο από κάθε άλλο διεθνές δίκτυο, ενώ η θυγατρική του AJ+ παραμένει ενεργή στην Ουάσιγκτον χωρίς να έχει εγγραφεί ως ξένος πράκτορας.

Από το lobbying στη διακριτική επιρροή

Η στρατηγική της Ντόχα δεν βασίζεται στην απλή αγορά επιρροής, αλλά στη σταδιακή ενσωμάτωση μέσα στα δίκτυα ισχύος των ΗΠΑ. Με επενδύσεις σε πανεπιστήμια, ενεργειακά έργα και μέσα ενημέρωσης, το Κατάρ έχει καταφέρει να μετατρέψει την οικονομική του δύναμη σε εργαλείο πολιτικής και κοινωνικής επιρροής. Οι αριθμοί δείχνουν ότι η χώρα διαθέτει σήμερα το υψηλότερο ποσοστό λομπιστών εγκατεστημένων στην Ουάσιγκτον, καθιστώντας την μία από τις πιο ενεργές ξένες δυνάμεις στο πολιτικό και θεσμικό περιβάλλον των ΗΠΑ. Με δεκάδες λομπίστες εγγεγραμμένους στις ΗΠΑ και δαπάνες εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων σε εταιρείες δημοσίων σχέσεων και πολιτικής διαβούλευσης, η Ντόχα έχει δημιουργήσει ένα ευρύ δίκτυο επαφών και σχέσεων στην Ουάσιγκτον. Από το 2016 έως σήμερα, το Κατάρ έχει χρηματοδοτήσει περισσότερες από 600 πολιτικές συναντήσεις και επενδύσεις ύψους σχεδόν 94 δισ. δολαρίων σε κρίσιμους τομείς όπως η άμυνα, η ενέργεια, τα πανεπιστήμια και τα μέσα ενημέρωσης.

Επέκταση επιρροής σε Ασία-Ειρηνικό

Σε πρόσφατο άρθρο του, με τίτλο «Sovereignty for Sale: Qatar’s Strategic Playbook for Quiet Domination in Australia and New Zealand», ο στρατηγικός αναλυτής Shay Gal προειδοποιεί ότι το Κατάρ χρησιμοποιεί επενδύσεις ως εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής στην περιοχή Ασίας – Ειρηνικού.

Ο Gal περιγράφει ένα “ήσυχο σχέδιο διείσδυσης”, μέσω του οποίου η Ντόχα αποκτά έλεγχο χωρίς ιδιοκτησία και επιρροή χωρίς διαφάνεια, αξιοποιώντας κρατικά κεφάλαια για να εδραιωθεί σε στρατηγικούς τομείς: αερομεταφορές, λιμάνια, ενέργεια, δεδομένα και αθλητισμό.

Παραδείγματα περιλαμβάνουν τη συνεργασία Virgin–Qatar Airways, όπου ο λειτουργικός έλεγχος παραμένει στην κρατική αεροπορική εταιρεία του Κατάρ, τη συμμετοχή της Qatar Investment Authority στο λιμάνι Patrick Terminals και τις ενεργειακές επενδύσεις της Nebras Power σε αιολικά πάρκα της Βικτώριας. Παράλληλα, η δραστηριότητα της beIN Sports και οι χορηγίες της Qatar Airways σε διεθνή γεγονότα εντάσσονται σε ένα δίκτυο “ήπιας ισχύος”, που μετατρέπει την εμπορική συνεργασία σε πολιτική επιρροή. Στο πλαίσιο αυτό τονίζεται πως η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία παραμένουν ευάλωτες επειδή τα υφιστάμενα νομικά πλαίσια ελέγχουν μόνο την ιδιοκτησία, όχι τη λειτουργική εξάρτηση.

Οι πολυεπίπεδες σχέσεις με Τουρκία

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) εξέφρασαν πρόσφατα την έντονη ανησυχία τους για τον ρόλο που αναλαμβάνουν το Κατάρ και η Τουρκία στο προτεινόμενο σχέδιο ανασυγκρότησης της Λωρίδας της Γάζας, χαρακτηρίζοντάς τες χώρες που λειτουργούν ως «διευκολυντές της Χαμάς».

Ο Αναπληρωτής Πρωθυπουργός και Υπουργός Άμυνας του Κατάρ, Σεΐχης Σαούντ Μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, επισκέφθηκε την Άγκυρα στις 28 Οκτωβρίου 2025 και συναντήθηκε με τον Τούρκο Υπουργό Εθνικής Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Σεΐχη Σαούντ, η Τουρκία πρότεινε στο Κατάρ το πολυεπίπεδο ολοκληρωμένο σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας “Steel Dome” της εταιρείας Aselsan.

Το Κατάρ και η Τουρκία έχουν αναπτύξει μιαν από τις πιο στενές οικονομικές σχέσεις στη Μέση Ανατολή. Μετά την κρίση του Κόλπου το 2017, όταν η Άγκυρα στάθηκε βασικός σύμμαχος της Ντόχα απέναντι στον περιφερειακό αποκλεισμό, οι καταρινές επενδύσεις στην Τουρκία εκτοξεύθηκαν πάνω από 15 δισεκατομμύρια δολάρια, καλύπτοντας τομείς όπως οι τράπεζες, τα ακίνητα, η άμυνα και οι υποδομές. Η Qatar Investment Authority παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους ξένους επενδυτές στην τουρκική αγορά, συμβάλλοντας στη σταθεροποίηση της λίρας μέσω ανταλλαγών νομισμάτων και άμεσης χρηματοδότησης. Αντίστοιχα, τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες είχαν καθοριστικό ρόλο στα έργα ανάπτυξης του Κατάρ, ιδίως ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2022.

Ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας

Η στρατιωτική συμμαχία των δύο χωρών επεκτείνεται δυναμικά, όπως αποδεικνύουν οι αμυντικές συμφωνίες που υπογράφτηκαν στην 11η Ανώτατη Στρατηγική Επιτροπή στις 22 Οκτωβρίου 2025, στην Ντόχα.

Η Τουρκία διατηρεί στρατιωτική βάση στην Ντόχα -την πρώτη της στον Κόλπο- φιλοξενώντας εκατοντάδες στρατιώτες και υπογραμμίζοντας τη μακροπρόθεσμη δέσμευσή της στην ασφάλεια του εμιράτου. Οι δύο χώρες έχουν υπογράψει πολλαπλές αμυντικές συμφωνίες που καλύπτουν εκπαίδευση, κοινή παραγωγή και ανταλλαγή πληροφοριών. Τουρκικές αμυντικές βιομηχανίες όπως οι Baykar, Aselsan και Roketsan προμηθεύουν το Κατάρ με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα πυραύλων, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες για το σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας Steel Dome και για τη συνεργασία στα μαχητικά Eurofighter Typhoon. Η συνεργασία αυτή ενισχύει τόσο την άμυνα του Κατάρ όσο και τη θέση της Τουρκίας ως αναδυόμενου εξαγωγέα στρατιωτικής τεχνολογίας.

Ενεργειακή και στρατηγική σύγκλιση

Οι ενεργειακοί δεσμοί αποτελούν τον τρίτο πυλώνα της σχέσης. Το Κατάρ, ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως, βλέπει την Τουρκία ως στρατηγικό κόμβο μεταφοράς και μελλοντικό εταίρο ενέργειας, ειδικά στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αναζήτησης νέων πηγών και διαδρομών εφοδιασμού, κάτι που πρέπει να θέσει σε συναγερμό Αθήνα και Λευκωσία. Οι συζητήσεις για συμβόλαια προμήθειας LNG και πιθανή συμμετοχή του Κατάρ σε τουρκικές υποδομές αποθήκευσης και τερματικούς σταθμούς ενισχύουν αυτήν τη στρατηγική σύγκλιση. Πέρα από την ενέργεια, οι δύο κυβερνήσεις μοιράζονται μια παρόμοια γεωπολιτική αντίληψη. Σε γεωπολιτικό επίπεδο, αυτός ο άξονας προκαλεί τις δυναμικές του ανατολικού σκέλους του ΝΑΤΟ.

Το καθήκον της ΚΔ

Η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τη ραγδαία εμβάθυνση του άξονα Κατάρ–Τουρκίας, καθώς η σύμπραξη αυτή συνδυάζει οικονομική ισχύ, ενεργειακά συμφέροντα και στρατιωτική συνεργασία που επηρεάζουν άμεσα την Ανατολική Μεσόγειο. Η Ντόχα αξιοποιεί τις επενδύσεις και το LNG για να ενισχύσει την περιφερειακή της επιρροή, ενώ η Τουρκία επιχειρεί να μετατραπεί σε ενεργειακό κόμβο, παρακάμπτοντας Ελλάδα και Κύπρο. Παράλληλα, η αυξανόμενη καταρινή χρηματοδότηση σε τουρκικά εξοπλιστικά προγράμματα μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τις τουρκικές στρατιωτικές δυνατότητες στην Κύπρο. Η Λευκωσία χρειάζεται συνεχή διπλωματική εγρήγορση, στενότερη συνεργασία με εταίρους της ΕΕ και του Κόλπου που αντιλαμβάνονται τις ανησυχίες για τη Χαμάς, καθώς και ενίσχυση της ενεργειακής διπλωματίας με Ισραήλ–Αίγυπτο, ώστε να αποφευχθεί η σταδιακή περιθωριοποίησή της σε κρίσιμες περιφερειακές εξελίξεις.

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Αναλύσεις

Κ. Γρίβας: Γιατί ο «σιδηροδρομικός» χρόνος της Δύσης παγιδεύει τη σύγχρονη στρατιωτική σκέψη;

Κάθε σημείο της στρατιωτικής στρατηγικής, της τέχνης και της επιστήμης του πολέμου, σε όλα τα σημεία του πλανήτη και σε όλες τις περιόδους της ανθρώπινης Ιστορίας, εδράζεται πάνω σε μια σιωπηρή αντίληψη για το τι είναι ο χρόνος. Σπάνια τη συζητάμε, κι όμως καθορίζει το πώς διαβάζουμε τους πολέμους του παρελθόντος, πώς περιμένουμε τους πολέμους του μέλλοντος, πώς επιλέγουμε τα όπλα μας και πώς φανταζόμαστε τη νίκη. Η κυρίαρχη σήμερα αντίληψη είναι αυτή ενός γραμμικού, ανοδικού και νομοτελειακά “κλειστού” χρόνου, που εδράζεται πάνω σε γνωσίες προερχόμενες από τον πολιτισμικό πυρήνα της Δύσης, ο οποίος με τη σειρά του προέρχεται από τον λεγόμενο Δυτικό Χριστιανισμό. Σε αυτήν την ανάγνωση του χρόνου το νέο αντικαθιστά αναγκαστικά το παλιό, και η Ιστορία κινείται σαν τρένο πάνω σε ράγες προς έναν προκαθορισμένο σταθμό. Θα τον ονομάσουμε λοιπόν “σιδηροδρομικό” χρόνο.

Δημοσιεύτηκε

στις

Γράφει ο Κώστας Γρίβας

Κάθε σημείο της στρατιωτικής στρατηγικής, της τέχνης και της επιστήμης του πολέμου, σε όλα τα σημεία του πλανήτη και σε όλες τις περιόδους της ανθρώπινης Ιστορίας, εδράζεται πάνω σε μια σιωπηρή αντίληψη για το τι είναι ο χρόνος. Σπάνια τη συζητάμε, κι όμως καθορίζει το πώς διαβάζουμε τους πολέμους του παρελθόντος, πώς περιμένουμε τους πολέμους του μέλλοντος, πώς επιλέγουμε τα όπλα μας και πώς φανταζόμαστε τη νίκη.

Η κυρίαρχη σήμερα αντίληψη είναι αυτή ενός γραμμικού, ανοδικού και νομοτελειακά “κλειστού” χρόνου, που εδράζεται πάνω σε γνωσίες προερχόμενες από τον πολιτισμικό πυρήνα της Δύσης, ο οποίος με τη σειρά του προέρχεται από τον λεγόμενο Δυτικό Χριστιανισμό. Σε αυτήν την ανάγνωση του χρόνου το νέο αντικαθιστά αναγκαστικά το παλιό, και η Ιστορία κινείται σαν τρένο πάνω σε ράγες προς έναν προκαθορισμένο σταθμό. Θα τον ονομάσουμε λοιπόν “σιδηροδρομικό” χρόνο.

Αυτή η αλλοιωμένη εκδοχή των Εσχάτων διαφέρει ριζικά από την ορθόδοξη. Στην Ορθοδοξία τα Έσχατα βιώνονται ήδη ως παρουσία, κυρίως μέσα στη λειτουργία, και δεν είναι απλώς ένα μελλοντικό γεγονός καταστροφής. Στη Δύση, αντίθετα, το “τέλος” έγινε σταθμός πάνω στις ράγες της Ιστορίας.

Στο επίπεδο της Θεωρίας της Επιστήμης, η αντίληψη αυτή αντιστοιχεί σε ένα νευτώνειο, μηχανιστικό επιστημολογικό παράδειγμα (paradigm). Η θεωρία του χάους και της πολυπλοκότητας, αυτό που ο Antoine Bousquet ονομάζει «chaoplexity», έχει εδώ και δεκαετίες ανατρέψει τη νευτώνεια βεβαιότητα. Η στρατηγική σκέψη όμως εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να σκέφτεται με τους παλιούς όρους.

Ο χρόνος και ο πόλεμος

Η πρώτη συνέπεια είναι η ντετερμινιστική ανάγνωση της Ιστορίας. Θεωρούμε ότι το αποτέλεσμα κάθε σύγκρουσης ήταν αυτό που ήταν, επειδή δεν μπορούσε να είναι κάποιο άλλο. Το ίδιο θεωρούμε για τα αίτια και τη μορφή της. Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, για παράδειγμα, μοιάζει στη συλλογική μνήμη αναπόφευκτος. Η νεότερη έρευνα, όπως το βιβλίο του Christopher Clark “Οι Υπνοβάτες”, δείχνει πόσο ενδεχομενική ήταν στην πραγματικότητα η κρίση του Ιουλίου του 1914.

Ο Clausewitz είχε προειδοποιήσει γι’ αυτό. Ζητούσε από τον μελετητή να εξετάζει όχι μόνο τι έγινε, αλλά και τι θα μπορούσε να είχε γίνει. Η συμβουλή του όμως σπάνια ακολουθείται, ακόμη και από τις Σχολές Πολέμου και κάποιες φορές ιδιαίτερα από αυτές…

Ο κίνδυνος δεν είναι μόνο θεωρητικός. Η νομοτέλεια του παρελθόντος μεταφέρεται εύκολα στο μέλλον και γεννά αυτοεκπληρούμενες προφητείες. Το πιο επικίνδυνο σημερινό παράδειγμα είναι η περιβόητη “Παγίδα του Θουκυδίδη” στις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας. Αξίζει να θυμηθούμε ότι ο ίδιος ο Graham Allison, που καθιέρωσε τον όρο, υποστηρίζει ρητά ότι ο πόλεμος δεν είναι αναπόφευκτος: σε 4 από τις 16 ιστορικές περιπτώσεις που εξέτασε, ο πόλεμος αποφεύχθηκε.

Η νομοτελειακή εκδοχή ανήκει στη δημόσια πρόσληψη της θέσης του, η οποία όμως είναι κυρίαρχη. Αν όμως οι δύο πλευρές πειστούν ότι η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη, θα σχεδιάσουν γι’ αυτήν και θα την κάνουν πιθανότερη.

Ο φετιχισμός των “γενεών”

Η δεύτερη συνέπεια είναι η πεποίθηση ότι το νέο είναι εξ ορισμού ανώτερο. Ένα μαχητικό “πέμπτης γενιάς” θεωρείται αξιωματικά ισχυρότερο από ένα “τέταρτης”, ανεξάρτητα από το κόστος, τη διαθεσιμότητα, το επιχειρησιακό περιβάλλον και τον τρόπο χρήσης του. Η ίδια η έννοια των “γενεών” είναι όμως μια αυθαίρετη έννοια, που καθιερώθηκε σε μεγάλο βαθμό από την ίδια την αμυντική βιομηχανία. Εκφράζει δε στην καθαρή της μορφή τον γραμμικό, εξελικτικό χρόνο.

Η πραγματικότητα των πεδίων μάχης διαψεύδει συχνά αυτή την παραδοχή. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έδειξε πόσο αποφασιστικά μπορεί να είναι τα φθηνά, ανθεκτικά και εύκολα αναπληρώσιμα μέσα, όπως τα μη επανδρωμένα. Το νέο δεν είναι αυτομάτως ανώτερο. Αντιθέτως, πολλάκις είναι κατώτερο. Είναι απλώς διαφορετικό, και η αξία του κρίνεται μόνο μέσα σε ένα συγκεκριμένο στρατηγικό πλαίσιο.

Η ίδια λογική διαπερνά και τις θεωρίες περί πολέμου. Θεωρείται σχεδόν υποχρεωτικό να εμφανίζονται διαρκώς νέες έννοιες, ακόμη κι αν ανακυκλώνουν παλαιότερες πραγματικότητες με νέα ονόματα. Ο “ανορθόδοξος”, ο “ασύμμετρος” και ο “υβριδικός” πόλεμος έχουν διαφορές απόχρωσης, πολύ μικρότερες όμως από όσο υπονοεί η πληθώρα των όρων. Οι Williamson Murray και Peter Mansoor έδειξαν ότι ο “υβριδικός” πόλεμος είναι τόσο παλιός όσο και ο ίδιος ο πόλεμος. Η διαρκής μετονομασία δεν είναι θεωρητική πρόοδος. Είναι σύμπτωμα της ανάγκης να φαίνεται ότι ο χρόνος “προχωρά”.

Σκάκι ή Γκο;

Η τρίτη συνέπεια αφορά την ίδια την εικόνα της νίκης. Ένας χρόνος με αρχή και τέλος μπορεί να κοπεί σε κομμάτια. Έτσι κάθε μάχη θεωρείται αυτόνομο γεγονός, η νίκη προκύπτει από το άθροισμα των μαχών, και οι πόλεμοι έχουν καθαρή αρχή και καθαρό τέλος. Κορυφή αυτής της λογικής είναι η αναζήτηση της «αποφασιστικής μάχης», που θα κρίνει τα πάντα με ένα πλήγμα.

Ο Russell Weigley περιέγραψε δύο αιώνες ευρωπαϊκής ιστορίας ως μια «εποχή των μαχών», μια μάταιη συχνά αναζήτηση της μάχης που θα έφερνε την τελική λύση. Η διαφορά αποτυπώνεται συχνά με δύο παιχνίδια. Στο σκάκι η παρτίδα κρίνεται με ένα τελικό πλήγμα κατά του βασιλιά. Στο κινέζικο Γκο δεν υπάρχει τελικό πλήγμα, αλλά μια σταδιακή επικράτηση μέσα από τη σώρευση μικρών πλεονεκτημάτων. Ο χρόνος του σκακιού τελειώνει. Ο χρόνος του Γκο είναι αδιάσπαστος.

Και ο Clausewitz;

Θα ήταν βέβαια λάθος να μιλήσουμε απλώς για μια «γραμμική Δύση» απέναντι σε μια «μη γραμμική Ανατολή». Η Δύση έχει μέσα της μια ισχυρή μη γραμμική παράδοση, με κορυφαίο εκπρόσωπο τον ίδιο τον Clausewitz.

Ο Clausewitz (Κλαούζεβιτς) ανήκει σε αυτό που ο Azar Gat ονομάζει «Γερμανική Κίνηση». Πρόκειται για την  αντίδραση του Γερμανικού Ρομαντισμού στον ορθολογισμό του Διαφωτισμού, όπως εκφράστηκε στο κίνημα Sturm und Drang, που έδωσε έμφαση στο συναίσθημα, στη διαίσθηση και στις αρχέγονες δυνάμεις του ανθρώπου. Στο στρατιωτικό πεδίο, ο αντίπαλός της ήταν η “επιστημονική” θεωρία του πολέμου, με τους γεωμετρικούς της κανόνες, όπως τη διατύπωσαν ο Bülow και ο Jomini.

Ο Clausewitz, ως διάνοια που ήταν, συνέλαβε διαισθητικά τις έννοιες του χάους, όπως τις εκφράζει σήμερα η σύγχρονη Θεωρία της Επιστήμης. Τις απεικόνισε στην έννοια της Τριβής, όπου απλά πράγματα γίνονται δύσκολα επειδή μικρές απρόβλεπτες αιτίες συσσωρεύονται, και στην Ομίχλη του Πολέμου, όπου η πληροφόρηση είναι πάντα ελλιπής.

Όπως έδειξε ο Alan Beyerchen, η σκέψη του είναι βαθιά μη γραμμική. Η “νευτώνεια” ανάγνωση του Clausewitz είναι στην πραγματικότητα παρανάγνωση του Κλαούζεβιτς. Παρ’ όλα αυτά, στις στρατιωτικές σχολές του 19ου και του 20ού αιώνα επικράτησε σε μεγάλο βαθμό το διδακτικό πρότυπο του Jomini, με τους σαφείς κανόνες και τις γεωμετρικές γραμμές επιχειρήσεων.

Το βυζαντινό παράδειγμα

Το Βυζάντιο επίσης προσφέρει μια ενδιαφέρουσα περίπτωση προς μελέτη. Ήταν χριστιανική αυτοκρατορία με ισχυρή εσχατολογική συνείδηση, και όμως η στρατηγική του ήταν στρατηγική φθοράς και όχι συντριβής. Το Στρατηγικόν του Μαυρικίου επιμένει στην ευελιξία, στον δόλο, στις προσποιητές υποχωρήσεις και στην αποφυγή του να κριθεί ο πόλεμος σε μία μάχη. Η λογική του θυμίζει περισσότερο το Γκο παρά το σκάκι.

Η αντίθεση ανάμεσα στον “ορμητικό” δυτικό ιππότη και στον “πονηρό” Βυζαντινό έχει βάση στην πραγματικότητα, αλλά είναι και εικόνα που κατασκεύασαν οι ίδιες οι πηγές. Η Άννα Κομνηνή περιγράφει την επέλαση των Κελτών ως ακαταμάχητη στην πρώτη της ορμή, αλλά εύκολα αντιμετωπίσιμη αν η ορμή αυτή εξαντληθεί. Οι Βυζαντινοί είχαν επίσης έναν πολύ πρακτικό λόγο για τη σύνεσή τους. Διέθεταν ένα ακριβό και δύσκολα αναπληρώσιμο στρατό, που έπρεπε να πολεμά σε πολλά μέτωπα ταυτόχρονα. Η οντολογία του χρόνου είναι λοιπόν ένας ισχυρός παράγοντας, όχι όμως ο μόνος.

Το “φαίνεσθαι” της ισχύος

Η τέταρτη συνέπεια του “σιδηροδρομικού χρόνου” στην τέχνη και επιστήμη του Πολέμου, είναι ο φετιχισμός της ίδιας της καταστρεπτικής ισχύος και των εντυπωσιακών όπλων, που εκφράζουν σημειολογικά την “εξέλιξη”. Εδώ ο σιδηροδρομικός χρόνος συναντά πιο αρχέγονα ψυχοβιολογικά στοιχεία του ανθρώπου, που ευνοούν το φαίνεσθαι της ισχύος έναντι του είναι της.

Η Jane Goodall κατέγραψε πώς ο χιμπατζής Mike ανέβηκε στην κορυφή της ιεραρχίας χτυπώντας άδειους τενεκέδες, χωρίς καμία αλλαγή στη σωματική του δύναμη. Ο Kenneth Payne, που παραθέτει το σχετικό παράδειγμα, χρησιμοποιεί τέτοιες παρατηρήσεις για να αναζητήσει τις εξελικτικές ρίζες της στρατηγικής και ο Dave Grossman στην κλασική του μελέτη “On Killing” τονίζει τον ρόλο της επίδειξης (posturing) ακόμη και στη σύγχρονη μάχη.

Το πιο εύγλωττο παράδειγμα είναι το βρετανικό πολεμικό πλοίο HMS Hood, το αποκαλούμενο “Mighty Hood”, σύμβολο του Βασιλικού Ναυτικού για δύο δεκαετίες. Η θωράκιση του καταστρώματός του ήταν ανεπαρκής, και έτσι τον Μάιο του 1941 βυθίστηκε μέσα σε λίγα λεπτά από τα πυρά του Bismarck, με μόλις τρεις επιζώντες. Ήταν το κλασικό σύμβολο κύρους που υπόσχεται μια ισχύ την οποία όμως δεν διαθέτει.

Η ίδια λατρεία της ισχύος για την ισχύ κορυφώθηκε στον πυρηνικό ανταγωνισμό του Ψυχρού Πολέμου. Τα πυρηνικά οπλοστάσια συνέχισαν να μεγαλώνουν πολύ πέρα από το σημείο όπου κάθε επιπλέον κεφαλή πρόσθετε κάτι στην αποτροπή: περισσότερο σήμαινε ισχυρότερο, νεότερο σήμαινε ανώτερο.

Το “είναι” της ισχύος

Συμπερασματικά, η μελέτη της οντολογίας του χρόνου δεν είναι φιλοσοφική πολυτέλεια. Ο “σιδηροδρομικός” χρόνος μετατρέπει το παρελθόν σε νομοτέλεια και το μέλλον σε αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Ταυτίζει το νέο με το ανώτερο, τεμαχίζει τον πόλεμο σε αυτόνομα γεγονότα και συγχέει το φαίνεσθαι της ισχύος με το είναι της.

Η απάντηση δεν είναι βέβαια η απόρριψη της Δύσης αλλά η ανάκτηση μιας αντίληψης για έναν χρόνο αδιάσπαστο και ρευστό, μέσα στον οποίο τρόποντινά πλέουμε και μπορούμε να κινηθούμε προς πολλές κατευθύνσεις. Την αντίληψη αυτή τη γνώρισαν οι Βυζαντινοί, τη συνέλαβε διαισθητικά ο Clausewitz, και σήμερα την στηρίζουν οι επιστήμες του χάους και της πολυπλοκότητας. Μια στρατηγική που θα την αξιοποιήσει θα σκέφτεται λιγότερο σε γενεές και τελικά πλήγματα. Θα σκέφτεται περισσότερο σε σωρευτικά οφέλη, σε εναλλακτικά “μέλλοντα” και σε πολέμους που σπάνια έχουν καθαρή αρχή και καθαρό τέλος.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Κώστας Κυριακού: «Οι ελληνικές κυβερνήσεις μάς θυμούνται μόνο στις εκλογές» – Η συγκλονιστική μαρτυρία για τη Βόρειο Ήπειρο

Εννέα χρόνια στις φυλακές του καθεστώτος Χότζα, ο αγώνας για τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία και η πικρία για τη στάση των ελληνικών κυβερνήσεων. Ο Κώστας (Κωνσταντίνος) Κυριακού μιλά στον Δημήτρη Μεταλληνό, σε εκπομπή του Κέντρου Ερευνών, Μελετών και Επιμόρφωσης «Ευγένιος Τσιμογιάννης», που συνδέεται με το Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα ΝΙΚΗ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Εννέα χρόνια στις φυλακές του καθεστώτος Χότζα, ο αγώνας για τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία και η πικρία για τη στάση των ελληνικών κυβερνήσεων. Ο Κώστας (Κωνσταντίνος) Κυριακού μιλά στον Δημήτρη Μεταλληνό, σε εκπομπή του Κέντρου Ερευνών, Μελετών και Επιμόρφωσης «Ευγένιος Τσιμογιάννης», που συνδέεται με το Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα ΝΙΚΗ.

Στη συνέντευξη διάρκειας περίπου 25 λεπτών, ο Βορειοηπειρώτης αγωνιστής αναφέρεται στις διώξεις που υπέστη, καταγγέλλει παραβιάσεις μειονοτικών και περιουσιακών δικαιωμάτων στην Αλβανία και ζητά από την Αθήνα να αναλάβει ουσιαστικές πρωτοβουλίες. Παράλληλα, ανατρέχει στις ιστορικές διεκδικήσεις του Βορειοηπειρωτικού και εξηγεί γιατί θεωρεί ότι χάθηκαν σημαντικές διπλωματικές ευκαιρίες.

«Τα δικαιώματά μας δεν αποτελούν παραχώρηση κανενός»

Ο Κώστας Κυριακού ξεκίνησε την τοποθέτησή του υπογραμμίζοντας ότι η ελληνική εθνική μειονότητα στην Αλβανία αποτελεί ιστορική, αυτόχθονη κοινότητα με παρουσία αιώνων.

Επικαλέστηκε το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας της 17ης Μαΐου 1914, το οποίο χαρακτήρισε θεμέλιο των θρησκευτικών, εκπαιδευτικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων των Ελλήνων της περιοχής.

Κατά τον ίδιο, οι δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί διαχρονικά δεν εφαρμόστηκαν ουσιαστικά. Ζήτησε την αξιοποίηση της Σύμβασης-Πλαισίου του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων, της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των κριτηρίων της Κοπεγχάγης.

Η τοποθέτησή του συνδέθηκε με την ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας, καθώς υποστήριξε ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας πρέπει να αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση της ενταξιακής διαδικασίας.

Περιουσίες, ελληνικά σχολεία και δημογραφική συρρίκνωση

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα περιουσιακά δικαιώματα των Βορειοηπειρωτών, καταγγέλλοντας αυθαίρετες απαλλοτριώσεις, δεσμεύσεις και υφαρπαγές περιουσιών, κυρίως σε παραθαλάσσιες περιοχές όπως η Χιμάρα.

Ζήτησε την αναγνώριση των νόμιμων τίτλων ιδιοκτησίας και την επιστροφή περιουσιών στους δικαιούχους τους.

Στο ζήτημα της εκπαίδευσης, τάχθηκε υπέρ της απρόσκοπτης λειτουργίας ελληνικών σχολείων σε όλες τις περιοχές όπου ζουν Έλληνες, χωρίς τους γεωγραφικούς περιορισμούς των λεγόμενων μειονοτικών ζωνών.

Παράλληλα, έθεσε ζητήματα δίγλωσσης σήμανσης, ελεύθερης χρήσης της ελληνικής γλώσσας, προστασίας των εκκλησιαστικών μνημείων και ισότιμης συμμετοχής των μελών της μειονότητας στη δημόσια διοίκηση.

Ο Κυριακού υποστήριξε επίσης ότι η οικονομική υποβάθμιση των ελληνικών χωριών ενισχύει τη δημογραφική συρρίκνωση. Ζήτησε ειδικά αναπτυξιακά και εκπαιδευτικά προγράμματα, ώστε οι νέοι να έχουν πραγματικές δυνατότητες να παραμείνουν στις πατρογονικές τους εστίες.

Εννέα χρόνια στο Σπατς και η «Δίκη των Πέντε»

Η προσωπική μαρτυρία του αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συνέντευξης.

Ο Κυριακού υπενθύμισε ότι πέρασε εννέα χρόνια στις φυλακές του Σπατς, επί του αλβανικού κομμουνιστικού καθεστώτος, ενώ αναφέρθηκε και στις μεταγενέστερες διώξεις που συνδέθηκαν με τη γνωστή «Δίκη των Πέντε» το 1994.

Παρουσίασε την εμπειρία αυτή ως μέρος της ευρύτερης ιστορίας των διώξεων που υπέστησαν Έλληνες της Βορείου Ηπείρου για την εθνική τους ταυτότητα και την πολιτική τους δράση.

Υπογράμμισε ότι η Ορθόδοξη πίστη και η προσδοκία στήριξης από την Ελλάδα υπήρξαν δύο βασικά στηρίγματα για τους ανθρώπους που έζησαν τις δεκαετίες του καθεστώτος Χότζα.

Η αιχμή για τις ελληνικές κυβερνήσεις και το 1991

Ο Βορειοηπειρώτης αγωνιστής δεν έκρυψε την απογοήτευσή του για τη στάση της Αθήνας.

Υποστήριξε ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις θυμούνται τους Βορειοηπειρώτες κυρίως σε προεκλογικές περιόδους, χωρίς να προωθούν με την απαιτούμενη επιμονή τα αιτήματά τους.

Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στο 1946 και στη συζήτηση του Βορειοηπειρωτικού στο πλαίσιο των μεταπολεμικών διπλωματικών διεργασιών.

Σύμφωνα με τη δική του ιστορική ερμηνεία, η Ελλάδα έχασε μια σημαντική ευκαιρία το 1990-1991, μετά τη γερμανική επανένωση και την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη.

Θεωρεί ότι τότε θα έπρεπε να είχε επαναφέρει με μεγαλύτερη ένταση το Βορειοηπειρωτικό στη διεθνή διπλωματική ατζέντα.

Οι αναφορές αυτές αποτελούν τις ιστορικές και πολιτικές θέσεις του συνεντευξιαζόμενου και δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της σημερινής νομικής κατάστασης των σχετικών διεκδικήσεων.

Η οικογένεια Αγγελάκου και ο Μητροπολίτης Σεβαστιανός

Συγκινητική ήταν η αναφορά του στον εφοπλιστή Ευάγγελο Αγγελάκο και στη σύζυγό του Κατίγκω.

Ο Κυριακού περιέγραψε πώς ο Αγγελάκος, κατά τη δική του μαρτυρία, εγκαταστάθηκε με μέλη της οικογένειάς του στα Τίρανα το 1994, προκειμένου να στηρίξει τους πέντε διωκόμενους Βορειοηπειρώτες.

Όπως εξήγησε, παρέμεινε εκεί κατά την κρίσιμη περίοδο μέχρι τον Φεβρουάριο του 1995, αναλαμβάνοντας προσωπικό κίνδυνο.

Εξέφρασε επίσης ευγνωμοσύνη για τη δράση του αείμνηστου Μητροπολίτη Σεβαστιανού, ο οποίος είχε αναδείξει επί δεκαετίες το Βορειοηπειρωτικό ζήτημα.

Η πολιτική διάσταση και η ΝΙΚΗ

Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο Κυριακού αναφέρθηκε στη σχέση των Βορειοηπειρωτών με τα ελληνικά πολιτικά κόμματα.

Τόνισε ότι η ψήφος τους δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη και ζήτησε συγκεκριμένες, γραπτές δεσμεύσεις για την προστασία των μειονοτικών δικαιωμάτων.

Εξέφρασε δημόσια την υποστήριξή του προς τη ΝΙΚΗ, την οποία επαίνεσε για τη στάση της στο Βορειοηπειρωτικό. Υπενθυμίζεται ότι το κόμμα είχε προτείνει τον ίδιο ως υποψήφιο για την Προεδρία της Δημοκρατίας.

Ο Δημήτρης Μεταλληνός ολοκλήρωσε τη συνέντευξη με αναφορά στη διαχρονική ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα της Ηπείρου, ενώ ο Κυριακού επανέλαβε την αποφασιστικότητά του να συνεχίσει τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

«Η Φωνή της Αρμενίας»: Στο «κόκκινο» οι σχέσεις με τον CSTO, οι σιδηρόδρομοι και η στενότερη συνεργασία με την ΕΕ

Η επιδείνωση των σχέσεων της Αρμενίας με τον Οργανισμό της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO), η επικείμενη αρμενορωσική συνάντηση για τη διαχείριση των σιδηροδρόμων και η ενίσχυση της συνεργασίας του Ερεβάν με την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται στο επίκεντρο του δελτίου ειδήσεων «Η Φωνή της Αρμενίας», που παρουσίασε η Λιάνα Μανουκιάν στις 13 Νοεμβρίου 2026.

Δημοσιεύτηκε

στις

Η επιδείνωση των σχέσεων της Αρμενίας με τον Οργανισμό της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO), η επικείμενη αρμενορωσική συνάντηση για τη διαχείριση των σιδηροδρόμων και η ενίσχυση της συνεργασίας του Ερεβάν με την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται στο επίκεντρο του δελτίου ειδήσεων «Η Φωνή της Αρμενίας», που παρουσίασε η Λιάνα Μανουκιάν στις 13 Νοεμβρίου 2026.

Το δελτίο της Δημόσιας Ραδιοφωνίας της Αρμενίας καταγράφει επίσης τις επενδυτικές προτεραιότητες της αρμενικής κυβέρνησης, τις εκτιμήσεις για τον ρόλο του Ιράν στην ασφάλεια της χώρας και ένα υποθετικό γεωπολιτικό σενάριο της RAND Corporation για τη Ρωσία και το ΝΑΤΟ.

Ο CSTO στερεί από την Αρμενία το δικαίωμα ψήφου

Νέο επεισόδιο στην κρίση μεταξύ Αρμενίας και CSTO αποτελεί η απόφαση του οργανισμού να αφαιρέσει από το Ερεβάν το δικαίωμα ψήφου και τη δυνατότητα υποβολής υποψηφιοτήτων για θέσεις που κατανέμονται βάσει ποσοστώσεων.

Σύμφωνα με το δελτίο, η απόφαση ελήφθη στις 11 Νοεμβρίου, με αιτιολογία την παρατεταμένη απουσία της Αρμενίας από τις δραστηριότητες του οργανισμού και τη μη καταβολή των προβλεπόμενων συνδρομών.

Ο γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας της Αρμενίας, Αρμέν Γκριγκοριάν, αντέδρασε έντονα, καταγγέλλοντας ότι ο οργανισμός παρέμεινε σιωπηλός όταν η χώρα του δεχόταν αιματηρές επιθέσεις.

Η Αρμενία έχει αναστείλει τη συμμετοχή της στον CSTO από το 2024, ενώ ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν έχει υποστηρίξει ότι το ζήτημα της συμμετοχής της χώρας στον οργανισμό έχει ουσιαστικά κλείσει.

Στο τραπέζι οι αρμενικοί σιδηρόδρομοι και ο ρόλος της Ρωσίας

Στις αρχές της επόμενης εβδομάδας αναμένεται να πραγματοποιηθεί η πρώτη συνεδρίαση της κοινής αρμενορωσικής ομάδας εργασίας για τη λειτουργία και τη διαχείριση του σιδηροδρομικού δικτύου της Αρμενίας.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδει το Sputnik Armenia και παρουσιάζονται στο δελτίο, ρωσική αντιπροσωπεία πρόκειται να επισκεφθεί το Ερεβάν για συνομιλίες με κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Η κοινή ομάδα εργασίας συγκροτήθηκε κατόπιν συμφωνίας των δύο πλευρών τον Οκτώβριο, με στόχο την εξέταση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει το σιδηροδρομικό δίκτυο και την αναζήτηση λύσεων.

Υπενθυμίζεται ότι το 2008 οι σιδηροδρομικές υποδομές της Αρμενίας παραχωρήθηκαν στην εταιρεία South Caucasus Railway για 30 χρόνια, με δυνατότητα δεκαετούς παράτασης.

Κατά τις προηγούμενες συνομιλίες, η ρωσική πλευρά είχε διευκρινίσει ότι δεν τέθηκε ζήτημα κατάργησης ή διατήρησης της υφιστάμενης σύμβασης παραχώρησης.

Επενδύσεις, τεχνητή νοημοσύνη και «Σταυροδρόμι της Ειρήνης»

Στο οικονομικό πεδίο, ο υπουργός Οικονομίας της Αρμενίας, Γκεβόργκ Παπογιάν, παρουσίασε σε διεθνές επενδυτικό φόρουμ στη Γενεύη τις βασικές προτεραιότητες της χώρας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων, στην τεχνολογική ανάπτυξη και στην τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο τη μετατροπή της Αρμενίας σε περιφερειακό τεχνολογικό κόμβο.

Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται επίσης η πράσινη οικονομία, η παραγωγή πράσινου υδρογόνου και βιοαερίου, καθώς και η ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών.

Ο υπουργός αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία «Σταυροδρόμι της Ειρήνης», η οποία αποσκοπεί στην ενίσχυση της περιφερειακής συνδεσιμότητας και στην ανάδειξη της Αρμενίας σε κόμβο μεταφορών και εφοδιαστικής.

Αρμέν Μπαταλιάν: Ο CSTO δεν εγγυήθηκε ποτέ την ασφάλεια της Αρμενίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση του πολιτικού αναλυτή Αρμέν Μπαταλιάν, ο οποίος υποστήριξε ότι η αποχώρηση της Αρμενίας από τον CSTO θα αποτελούσε την ορθότερη επιλογή.

Σε συνέντευξή του στο News.am, σύμφωνα με το δελτίο, ο αναλυτής επισήμανε ότι ο οργανισμός δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες του Ερεβάν ούτε κατά τον πόλεμο του Απριλίου του 2016 ούτε κατά τον πόλεμο των 44 ημερών το 2020.

Αναφέρθηκε επίσης στις πωλήσεις ρωσικών και λευκορωσικών όπλων προς το Αζερμπαϊτζάν, καθώς και στη συμμετοχή του Καζακστάν και της Κιργιζίας στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών.

Κατά την εκτίμησή του, η Ρωσία επιθυμεί τη διατήρηση της Αρμενίας στον CSTO κυρίως για λόγους διεθνούς κύρους και ενδεχομένως προσδοκώντας μια μελλοντική πολιτική αλλαγή στο Ερεβάν.

Ο Μπαταλιάν υποστήριξε, ωστόσο, ότι η αποχώρηση από τον CSTO δεν σημαίνει υποχρεωτικά ένταξη στο ΝΑΤΟ, το οποίο επίσης δεν θεωρεί δεδομένο εγγυητή της αρμενικής ασφάλειας.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο Ιράν, εκτιμώντας ότι η θέση της Τεχεράνης υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας της Αρμενίας λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε ενδεχόμενη στρατιωτική επέκταση του Αζερμπαϊτζάν προς τη νότια Αρμενία.

Νέες συμφωνίες Αρμενίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης

Παράλληλα με την κρίση στις σχέσεις με τον CSTO, η Αρμενία ενισχύει την πρακτική συνεργασία της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στις Βρυξέλλες υπογράφηκαν συμφωνίες για τη συμμετοχή της χώρας στα ευρωπαϊκά προγράμματα Customs και Fiscalis, που αφορούν την τελωνειακή και φορολογική διοίκηση.

Οι συμφωνίες αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών, στην ενίσχυση της θεσμικής τους ικανότητας και στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας με τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Η αρμενική πλευρά παρουσίασε την εξέλιξη ως πρακτικό αποτέλεσμα της συνεργασίας που προβλέπει η Συνολική και Ενισχυμένη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης Αρμενίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης.

RAND Corporation: Υποθετικό σενάριο για τη Ρωσία μετά τον Πούτιν

Το δελτίο ολοκληρώνεται με αναφορά σε υποθετική μελέτη της αμερικανικής RAND Corporation για το μέλλον των σχέσεων Ρωσίας και ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με την παρουσίαση, το σενάριο εξετάζει μια υποθετική κατάσταση κατά την οποία ο Βλαντίμιρ Πούτιν πεθαίνει από φυσικά αίτια τον Ιανουάριο του 2027, προκαλώντας εσωτερική σύγκρουση μεταξύ των ρωσικών ελίτ.

Στο ίδιο σενάριο, οι υπηρεσίες ασφαλείας επικρατούν και ένας πρώην στρατηγός της FSB αναλαμβάνει την προεδρία. Η νέα ηγεσία προχωρά σε κατάπαυση του πυρός με την Ουκρανία με αντάλλαγμα μερική άρση των κυρώσεων, αλλά οι διαπραγματεύσεις καταλήγουν σε αδιέξοδο εξαιτίας του εδαφικού ζητήματος.

Πρόκειται αποκλειστικά για υποθετικό σενάριο και όχι για πρόβλεψη ή πληροφορία περί επικείμενου θανάτου του Ρώσου προέδρου.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Οι 45 παρανομίες των Τούρκων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο και το ιστορικό των προκλήσεων του Γιασάρ Γκιουλέρ

Σε νέα αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων προχώρησε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας, Γιασάρ Γκιουλέρ, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα...

Αναλύσεις5 ώρες πριν

Ρωσία, Κίνα και ΗΠΑ αναδιατάσσουν την παγκόσμια ισορροπία – Η Ευρώπη απούσα από τις εξελίξεις

Οι στρατιωτικές κινήσεις στην Ανατολική Ασία και στον Ειρηνικό Ωκεανό δεν αποτελούν απλώς μεμονωμένα περιστατικά. Αντίθετα, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό...

GEOPOLITICO7 ώρες πριν

Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος: Με λάθος αποφάσεις η Ευρώπη δεν μπορεί να φέρει την ειρήνη στην Ουκρανία

Την απόφαση των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου 2026 σχετικά με τη σύνθεση της ευρωπαϊκής διαπραγματευτικής ομάδας για...

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

Ο θρίαμβος του Ολυμπιακού στην Κύπρο άνοιξε τη συζήτηση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη

Η ιστορική νίκη του Ολυμπιακού στη Λεμεσό, το σχόλιο του Έλληνα πρωθυπουργού για το γούρι του Κύπριου προέδρου και η...

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

Επτά σοβαροί λόγοι επιβάλλουν το νέο ταξίδι σας στο Κάιρο, κ. Μητσοτάκη!

Χρήστος Κηπουρός: Μετά από τη ρηματική διακοίνωση του Καΐρου στον ΟΗΕ κατά του τουρκολιβυκού ψευδομνημονίου, η δέσμη των 30 καλωδίων...

Δημοφιλή