Άμυνα
Το στρατηγικό λάθος του Ισραήλ και η “παγίδα” του KAAN
Η Τουρκία δεν θα ακυρώσει το KAAN. Πολιτικά, συμβολικά και βιομηχανικά, δεν μπορεί. Αλλά οι ξένες κυβερνήσεις έχουν ακόμη επιλογή.
Η «Παγίδα» του KAAN: Άδεια, όχι Ισχύς – Η πραγματική ιστορία πίσω από το «εγχώριο» τουρκικό μαχητικό
Γράφει ο Σάι Γκαλ, EurAsian Times
Το τουρκικό KAAN έχει προωθηθεί ως η στιγμή που η Άγκυρα «μπαίνει στο κλαμπ» των αεροπορικών δυνάμεων πέμπτης γενιάς. Για τους ξένους αγοραστές, όμως, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό: ένα στοίχημα πάνω σε ένα ημιτελές αεροσκάφος, δεμένο σε μια πολιτικοποιημένη αλυσίδα εφοδιασμού που η Άγκυρα δεν ελέγχει. Πρόκειται για μια δέσμευση πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, της οποίας η πιο ευαίσθητη «γραμμή ζωής» βρίσκεται εκτός των τουρκικών συνόρων.
Το KAAN είναι πραγματικό. Πέταξε για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 2024, έμεινε στον αέρα για περίπου 15 λεπτά και έκτοτε έχει ολοκληρώσει επιπλέον δοκιμαστικές πτήσεις, σημειώνοντας ένα αυθεντικό βιομηχανικό επίτευγμα για την Turkish Aerospace Industries.
Το πρόγραμμα στοχεύει να παραδώσει περίπου 20 αεροσκάφη «Block 10» στην Τουρκική Αεροπορία γύρω στο 2028–2029, με τη μαζική παραγωγή να προγραμματίζεται για τη δεκαετία του 2030.
Στα χαρτιά, το KAAN «δείχνει» προς τον χώρο των μαχητικών πέμπτης γενιάς που κυριαρχείται από το F-35 – μια φιλοδοξία περισσότερο ρητορική παρά τεχνολογική. Για την Άγκυρα, ωστόσο, το αεροσκάφος αποτελεί το κόσμημα ενός αμυντικού κλάδου του οποίου οι εξαγωγές έχουν εκτοξευθεί σε ιστορικά επίπεδα.
Αν αφαιρέσει κανείς την επικοινωνιακή λάμψη, η βασική αδυναμία γίνεται αμέσως ορατή: η πρόωση. Κάθε πρωτότυπο KAAN και κάθε πρώιμο αεροσκάφος παραγωγής βασίζεται σε αμερικανικό κινητήρα General Electric F110. Υπό τις κυρώσεις CAATSA, ο κινητήρας αυτός απαιτεί αμερικανική άδεια εξαγωγής. Χωρίς αυτήν, το KAAN δεν μπορεί να παραχθεί, να παραδοθεί ή να υποστηριχθεί.
Το βέτο δεν βρίσκεται στην Άγκυρα, βρίσκεται στην Ουάσιγκτον.
Αυτό δεν το αποκάλυψαν οι επικριτές της Τουρκίας, αλλά ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών της. Στα τέλη Σεπτεμβρίου 2025, η δημοσιογράφος Amberin Zaman μετέδωσε την ειλικρινή παραδοχή του Χακάν Φιντάν στη Νέα Υόρκη ότι η άδεια του F110 «έχει κολλήσει στο Κογκρέσο» και ότι χωρίς την έγκρισή του «η παραγωγή του KAAN δεν μπορεί να ξεκινήσει».
Η δήλωσή του προκάλεσε πολιτική καταιγίδα. Oι αξιωματούχοι έσπευσαν να «αναδιατυπώσουν» τα λεγόμενά του, επικαλούμενοι «εναλλακτικές» και «πολυπηγιακό σχεδιασμό». Τίποτα από αυτά δεν άλλαξε το βασικό τεχνικό δεδομένο: χωρίς αμερικανικούς κινητήρες, η πρώτη δεκαετία του KAAN εξαρτάται από εξωτερικές αποφάσεις.
Η Τουρκία τρέχει να σπάσει αυτή την εξάρτηση. Η TEI και η TRMotor αναπτύσσουν τον TF-35000, έναν εγχώριο κινητήρα υψηλής ώσης για τις αρχές της δεκαετίας του 2030. Οι δοκιμές εδάφους προγραμματίζονται για τα μέσα της δεκαετίας, με την ενσωμάτωση να στοχεύεται –αισιόδοξα– για το 2032.
Αλλά οι κινητήρες μαχητικών δεν ωριμάζουν με πολιτικά χρονοδιαγράμματα. Σταθεροποιούνται μόνο μετά από χρόνια επανασχεδιασμών, θερμικών δοκιμών, αστοχιών συμπιεστών και δοκιμών αντοχής. Ακόμη κι αν η Τουρκία πετύχει το απίθανο – να συμπιέσει δύο δεκαετίες ανάπτυξης σε λιγότερο από μία – οι περισσότεροι εξαγωγικοί πελάτες θα λάβουν αεροσκάφη με κινητήρες που διέπονται από την αμερικανική νομοθεσία.
Για την Ινδονησία, πιθανό πρώτο αγοραστή του KAAN, ο κίνδυνος είναι άμεσος. Η Τζακάρτα υπέγραψε για 48 αεροσκάφη αξίας περίπου 10 δισ. δολαρίων, αναμένοντας μεταφορά τεχνολογίας, εκπαίδευση και μελλοντική συμπαραγωγή. Τα περισσότερα από αυτά τα αεροσκάφη θα βασιστούν στους αμερικανικά αδειοδοτούμενους F110, πράγμα που σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον – όχι η Τζακάρτα – θα καθορίζει τους κύκλους συντήρησης, τις αναβαθμίσεις και τη διαθεσιμότητα.
Ο γεωπολιτικός κίνδυνος είναι ακόμη πιο έντονος. Οι σχέσεις της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη κινούνται σε ένα εύθραυστο μείγμα συνεργασίας και αντιπαράθεσης: οι S-400, η βόρεια Συρία, η Λιβύη, οι διαφωνίες στην Ανατολική Μεσόγειο, η πολιτική του ΝΑΤΟ, τα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι κυρώσεις CAATSA παραμένουν. Σε τέτοιες συνθήκες, οποιαδήποτε κρίση – ένταση στην Κύπρο, σύγκρουση με την Ελλάδα, κλιμάκωση στη Συρία, διπλωματική ρήξη με το Ισραήλ, ή μια αλλαγή πολιτικής στην Ουάσιγκτον – θα μπορούσε να παγώσει την αλυσίδα εφοδιασμού του KAAN από τη μια μέρα στην άλλη, επηρεάζοντας όχι μόνο την Τουρκία αλλά και κάθε ξένο αγοραστή που συνδέεται με αυτό.
Κάποιοι υποστηρίζουν ότι όταν τεθεί σε υπηρεσία ένας τουρκικός κινητήρας, οι ευπάθειες αυτές θα εξαφανιστούν. Αυτή είναι ευσεβής πόθος.
Η άτρακτος του KAAN σχεδιάστηκε με τη BAE Systems: ευρωπαϊκά υποσυστήματα, πλαίσια λογισμικού αποστολής, υλικά και εξοπλισμός δοκιμών διατρέχουν το αεροσκάφος. Ακόμη και με τουρκικό κινητήρα, το KAAN θα συνεχίσει να περιέχει «σημεία βέτο» διάσπαρτα στο Ηνωμένο Βασίλειο, την ΕΕ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Bayraktar TB2 προσφέρει ένα προηγούμενο μικρότερης κλίμακας. Παρουσιαζόταν ως σύμβολο τουρκικής αυτονομίας, αλλά βασιζόταν σε κινητήρες Rotax από την Αυστρία και οπτικά WESCAM από τον Καναδά. Όταν και οι δύο προμήθειες σταμάτησαν το 2020, η παραγωγή του TB2 βρέθηκε σε στασιμότητα μέχρι να εμφανιστούν εγχώριες εναλλακτικές. Το KAAN μεγεθύνει δραματικά αυτή την αλήθεια: η καθηλωμένη παραγωγή ενός drone αλλάζει τακτικές, η καθηλωμένη παραγωγή ενός στόλου μαχητικών αλλάζει εθνική στρατηγική.
Για χώρες όπως η Ινδονησία, που ήδη διαχειρίζονται Rafale, KF-21 και F-15ID, το KAAN εισάγει ένα ακόμη οικοσύστημα χτισμένο πάνω σε ξένο σημείο ασφυξίας.
Περιπλέκει τη δομή δυνάμεων αντί να τη σταθεροποιεί. Το Πακιστάν, το Αζερμπαϊτζάν, η Αίγυπτος και τα κράτη του Κόλπου έχουν τις δικές τους πολιτικές ευαισθησίες: σχέσεις με την Κίνα, έλεγχο του Κογκρέσου, εγγύτητα με Ρωσία και Ιράν, δυτικές πολιτικές εξαγωγών. Το KAAN κινδυνεύει να δέσει όλες αυτές τις χώρες σε ένα και μόνο σημείο ασφυξίας εκτός της τουρκικής επιρροής.
Τα σχέδια της ίδιας της Τουρκίας αποκαλύπτουν την προσοχή της. Η Άγκυρα αποκτά Eurofighter Typhoon, διαπραγματεύεται για καταριανά και ομανικά Typhoon, πιέζει για F-16 Block 70 και εξακολουθεί –ανεπιτυχώς– να προσπαθεί να επανενταχθεί στο πρόγραμμα F-35. Αυτές οι κινήσεις λειτουργούν ως παραδοχή ότι το KAAN δεν θα σηκώσει μόνο του το βάρος της τουρκικής αεροπορικής ισχύος για τουλάχιστον μία δεκαετία.
Η σύγκριση με το ισραηλινό πρόγραμμα Lavi είναι διδακτική. Στη δεκαετία του ’80, το Ισραήλ ανέπτυξε ένα από τα πιο προηγμένα μαχητικά πολλαπλού ρόλου εκτός ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης.
Το Lavi δεν ακυρώθηκε λόγω τεχνικής αποτυχίας – ήταν ένα πρωτοποριακό σχέδιο που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει την παγκόσμια αγορά μαχητικών. Έπεσε το 1987 υπό το βάρος της πίεσης των ΗΠΑ, των κλιμακούμενων εξόδων και των αμφιλεγόμενων εσωτερικών πολιτικών.
Η κυβερνητική ψηφοφορία που έβαλε τέλος στο πρόγραμμα κρίθηκε με μία ψήφο. Το Ισραήλ κέρδισε επιδοτούμενα F-16 και F-15, αλλά εγκατέλειψε τη μοναδική ευκαιρία που είχε ποτέ να αποκτήσει πλήρως κυρίαρχο μαχητικό υψηλών επιδόσεων.
Το KAAN μεταφέρει ένα άθελο προειδοποιητικό μήνυμα: το Ισραήλ εγκατέλειψε το Lavi μια φορά, αλλά κάποια προγράμματα ποτέ δεν πεθαίνουν πραγματικά, απλώς υποχωρούν μέχρι να αλλάξουν οι συνθήκες.
Αν αυτό ισχύει για το Lavi δεν ανήκει σε εμένα να το κρίνω. Αλλά όποιος γνωρίζει την ισραηλινή τεχνολογική βάση καταλαβαίνει γιατί το ερώτημα επιμένει – και γιατί η Άγκυρα δεν μπορεί να το αγνοήσει.
Η Τουρκία έχει κατανοήσει το μάθημα – γι’ αυτό και δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το KAAN, ανεξαρτήτως κόστους ή δυσκολίας. Η ακύρωσή του θα επανέφερε ένα στρατηγικό λάθος αντίστοιχο με αυτό του Ισραήλ, κάτι που η Άγκυρα αρνείται να επαναλάβει.
Ωστόσο, η φιλοδοξία δεν μπορεί να υπερβεί τη φυσική και τον χρόνο. Τα μαχητικά πέμπτης γενιάς χρειάζονται δεκαετίες για να ωριμάσουν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάστηκαν σχεδόν είκοσι χρόνια για να σταθεροποιήσουν το F-35.
Η Κίνα ακόμη παλεύει με την αξιοπιστία του κινητήρα του J-20. Η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει περιορισμένο αριθμό Su-57 με μειωμένες δυνατότητες. Η Τουρκία επιχειρεί να υπερπηδήσει πολλές γενιές ταυτόχρονα, υπό καθεστώς κυρώσεων και με ξένα σημεία ελέγχου ενσωματωμένα στην αρχιτεκτονική του μαχητικού.
Οι ξένοι αγοραστές πρέπει να κάνουν μία ερώτηση: Ποιος μπορεί να εμποδίσει τα αεροσκάφη μου να πετούν; Με το KAAN σήμερα, η ειλικρινής απάντηση είναι: περισσότεροι παράγοντες απ’ ό,τι με σχεδόν οποιοδήποτε άλλο μαχητικό της αγοράς.
Η Τουρκία δεν θα ακυρώσει το KAAN. Πολιτικά, συμβολικά και βιομηχανικά, δεν μπορεί. Αλλά οι ξένες κυβερνήσεις έχουν ακόμη επιλογή. Μπορούν να επενδύσουν δισεκατομμύρια σε ένα μαχητικό του οποίου το μέλλον εξαρτάται από άδειες εξαγωγής και πολιτικούς συσχετισμούς – ή να περιμένουν μέχρι να κινείται με έναν κινητήρα και μια εφοδιαστική αλυσίδα που θα λογοδοτούν μόνο σε ίδιους.
Μέχρι τότε, το KAAN παραμένει αυτό που υποδηλώνει ο τίτλος του: ένα τζετ χτισμένο στην άδεια, όχι στην ισχύ.
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας