Αναλύσεις
Economist: Αν ο πόλεμος στην Ουκρανία τελειώσει, θα ξεκινήσει μέσα στην Ευρώπη
Ένας καταιγισμός ερασιτεχνικής διπλωματίας μεταξύ Αμερικής και Ρωσίας την περασμένη εβδομάδα παρήγαγε πολύ θόρυβο και ορισμένη οργή, ιδίως από τους Ευρωπαίους που αγανακτούν επειδή μένουν ξανά στο περιθώριο άλλης μιας σειράς ειρηνευτικών συνομιλιών.
Χίλιες τριακόσιες εβδομήντα δύο ημέρες μετά την έναρξη αυτού που επρόκειτο να είναι ένας τριήμερος πόλεμος, είναι άραγε η ειρήνη επιτέλους ορατή για την Ουκρανία; Ποιος ξέρει.
Ένας καταιγισμός ερασιτεχνικής διπλωματίας μεταξύ Αμερικής και Ρωσίας την περασμένη εβδομάδα παρήγαγε πολύ θόρυβο και ορισμένη οργή, ιδίως από τους Ευρωπαίους που αγανακτούν επειδή μένουν ξανά στο περιθώριο άλλης μιας σειράς ειρηνευτικών συνομιλιών. Ωστόσο, προς το παρόν δεν υπάρχει κάτι που να θυμίζει εκεχειρία. Η Ουκρανία πιθανόν έκανε καλά αποφεύγοντας τη σαθρή συμφωνία που αρχικά συνήφθη μεταξύ του Κρεμλίνου και του Λευκού Οίκου. Παρόλα αυτά, κάποια μέρα – και ελπίζουμε σύντομα – θα βρεθεί μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, την οποία θα μπορούν να αποδεχθούν τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία. Εκείνη θα είναι μια στιγμή έντονης ανακούφισης. Ταυτόχρονα όμως, για τους Ευρωπαίους γείτονες της Ουκρανίας θα έχει δύσκολες συνέπειες. Ο πόλεμος έχει συσπειρώσει την ήπειρο. Όταν ο πόλεμος τελειώσει, προσέξτε για τις επιπτώσεις της μεγάλης «απο-συσπείρωσης».
Σχεδόν τέσσερα χρόνια μάχης στο κατώφλι της έχουν δώσει στην Ευρώπη, μια συχνά διχασμένη ήπειρο, κάτι που μοιάζει περισσότερο από ποτέ με ενιαίο εθνικό φρόνημα. Η ενστικτώδης αντίδραση στις ρωσικές θηριωδίες στο πεδίο της μάχης μετέδωσε ένα κύμα κοινής αποφασιστικότητας σε όλη την ήπειρο· μια αίσθηση ότι ο κόσμος είχε αλλάξει απλώθηκε από τη Σκανδιναβία μέχρι τη Μεσόγειο. Ορισμένοι μετασχηματισμοί συνέβησαν σε εθνικό επίπεδο, με πιο χαρακτηριστικό το γερμανικό Zeitenwende, που απέρριψε ό,τι είχε απομείνει από τον μεταπολεμικό πασιφισμό.
Αλλά ο πόλεμος έβαλε και την ένωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δρώντας από κοινού, τα 27 κράτη-μέλη προσέφεραν καταφύγιο σε εκατομμύρια Ουκρανούς, βρήκαν όπλα και χρήματα για δωρεές και προσέφεραν στον γείτονά τους την προοπτική ένταξης στο κλαμπ, ενώ παράλληλα επέβαλαν 20 πακέτα κυρώσεων στη Ρωσία. (Η ΕΕ βρήκε ακόμη και τρόπους να συνεργαστεί εποικοδομητικά με τη Βρετανία.) Μερικές φορές η ένωση τα έκανε άγαρμπα. Συχνά υπήρξε πολύ αργή. Αλλά στις πιο σκοτεινές ώρες του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο Ουκρανός πρόεδρος βρήκε παρηγοριά στις συναντήσεις των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες.
Αυτή η ενότητα (εκτός από την Ουγγαρία) είναι εμπνευσμένη, αλλά είναι απίθανο να επιβιώσει αλώβητη μετά την ειρήνη. Για τις χώρες στο ανατολικό άκρο της ηπείρου, όπως οι Βαλτικές χώρες, η Φινλανδία και η Πολωνία, μια κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία θα προκαλούσε τόσο άγχος όσο και ανακούφιση. Από τη δική τους σκοπιά, το τέλος του πολέμου θα απελευθέρωνε ρωσικούς πόρους για μια νέα εκστρατεία — πιθανώς εναντίον τους. Από το 2022 οι Ουκρανοί στρατιώτες αποτελούν ανάχωμα απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα, αλλά μπορεί τότε να αποστρατευθούν. Έτσι, στο μεγάλο τμήμα του ανατολικού μισού της ηπείρου θα ήθελε η Ευρώπη να απομονώσει τη Ρωσία ακόμη πιο σκληρά. Πολλοί όμως στο δυτικό μισό λαχταρούν την κανονικότητα. Με το τέλος του πολέμου, θα αναρωτηθούν εάν η Ευρώπη χρειάζεται πραγματικά να συνεχίσει να δαπανά τόσα χρήματα για την άμυνα. Η ειρήνη, για αυτούς, θα προσφέρει την ευκαιρία επιστροφής στο status quo. Αυτές οι απόψεις θα δυσκολευτούν να συνυπάρξουν εντός μιας ενιαίας Ένωσης.
Για να γίνει ακόμη πιο δύσκολο, ένας από τους στόχους της ειρήνης που συζητείται, κυρίως ερήμην της Ευρώπης, είναι να επιτραπεί στη Ρωσία να επιστρέψει, με κάποιον τρόπο, στη διεθνή κοινότητα. Το αρχικό 28-σημείων σχέδιο που σχεδιάστηκε από Ρωσία και Αμερική προέβλεπε, για παράδειγμα, την εκ νέου συμμετοχή της στο G8. Το σχέδιο ζητούσε επίσης την άρση των κυρώσεων, οι περισσότερες από τις οποίες έχουν επιβληθεί από την ΕΕ. Αυτό θα εξυπηρετούσε όσους στην Ευρώπη πιστεύουν ότι οι εμπορικοί δεσμοί με τη Ρωσία πρέπει να αποκατασταθούν νωρίτερα παρά αργότερα. Οι γραμμές μάχης δεν θα χαραχθούν μόνο στον χάρτη της ηπείρου, αλλά και εντός των κοινοβουλίων της. Τα κόμματα της ευρωπαϊκής λαϊκιστικής δεξιάς τείνουν να είναι φιλικά προς τη Ρωσία, αλλά δεν θα ήταν μόνα. Δεν θα αργούσαν, για παράδειγμα, τα επιχειρηματικά συμφέροντα στη Γερμανία να προτείνουν τη βελτίωση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας στις τιμές ενέργειας μέσω της σταδιακής επανέναρξης εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου σε νοικοκυριά και εργοστάσια — έστω σε μικρές ποσότητες. Έξαλλοι Πολωνοί και Εσθονοί θα το κατήγγειλαν ως προδοσία της Ευρώπης.
Το πώς θα αντιμετωπιστεί η Ουκρανία θα αποτελέσει άλλη μια πηγή διχασμού μόλις έρθει η ειρήνη. Η χώρα είναι απίθανο να βρίσκεται σε καλή κατάσταση. Η Ευρώπη δεν θέλει ένα «αποτυχημένο κράτος» στο κατώφλι της. Αλλά η συμπάθεια προς την Ουκρανία σε καιρό πολέμου μπορεί να μη συνεχιστεί σε καιρό ειρήνης. Όταν και αν σταματήσουν οι μάχες, θα ανακύψουν ερωτήματα σχετικά με το αν οι Ουκρανοί πρόσφυγες, που έγιναν δεκτοί με ανοιχτές αγκάλες το 2022, δεν θα πρέπει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Και ποιος θα πληρώσει για την ανοικοδόμηση; Το ευρωπαϊκό σχέδιο βασιζόταν εν μέρει στη χρήση άνω των 100 δισ. ευρώ σε ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν παγώσει σε ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ώστε να διατηρηθεί η Ουκρανία όρθια. Αλλά το 28-σημείων σχέδιο δείχνει ότι η Αμερική θέλει μερίδιο από αυτά τα λάφυρα — και από τις επιχειρηματικές ευκαιρίες στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Δύσκολα ερωτήματα θα τεθούν επίσης σχετικά με το αν η Ουκρανία πρέπει να παραμείνει στον δρόμο προς την ένταξη στην ΕΕ, ειδικά υπό το φως του τελευταίου σκανδάλου διαφθοράς. Το βασικό επιχείρημα για την υπόσχεση ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ ήταν να ενισχυθεί το ηθικό της σε καιρό πολέμου. Οι κυνικοί θα υποστηρίξουν ότι σε καιρό ειρήνης αυτό δεν είναι πλέον απαραίτητο.
Διχασμένοι θα πέσουμε
Αλλά η πιο οδυνηρή διαφωνία θα αφορά το πώς θα αντιμετωπιστούν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Λίγοι Ευρωπαίοι που παρακολουθούν τα προεδρικά καμώματα του Ντόναλντ Τραμπ πιστεύουν ότι η διατλαντική συμμαχία είναι τόσο αξιόπιστη όσο κάποτε. Η συζήτηση για το πώς η ήπειρος θα απεξαρτηθεί από τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας δεν είναι νέα. Ο Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε το ΝΑΤΟ «εγκεφαλικά νεκρό» ακόμη και πριν από τον πόλεμο και για χρόνια επιθυμεί η ήπειρος να αναπτύξει μεγαλύτερη «στρατηγική αυτονομία». Οι κεντροευρωπαίοι και βορειοευρωπαίοι είναι πιο δεκτικοί σε τέτοιες εκκλήσεις από ό,τι ήταν κάποτε, αλλά εξακολουθούν να φοβούνται να αποξενώσουν την στρατιωτική υπερδύναμη που προστάτευσε την ελευθερία τους επί δεκαετίες.
Η συζήτηση για το αν η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει δεσμευμένη στην Αμερική έχει καταπνιγεί όσο διαρκεί ο θερμός πόλεμος. Οι Ευρωπαίοι κατάπιαν την περηφάνια τους, αποδεχόμενοι, για παράδειγμα, μια άνιση εμπορική συμφωνία τον Ιούλιο. Έσφιξαν τα δόντια όταν ο Μαρκ Ρούτε, γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, αποκάλεσε τον κ. Τραμπ «Μπαμπά». Αλλά τι άλλο θα μπορούσαν να κάνουν, όταν η απώλεια της υποστήριξης του ευερέθιστου Αμερικανού προέδρου θα μπορούσε να σημάνει καταστροφή για την Ουκρανία; Υπάρχει ένας βαθμός ταπείνωσης που μια ήπειρος σε πόλεμο πρέπει να υπομείνει. Όταν οι μάχες στην Ουκρανία τελειώσουν, κάποιοι Ευρωπαίοι μπορεί να αποφασίσουν ότι το σκύψιμο και το ξενέρωμα τελείωσαν.
GEOPOLITICO
Οι 45 παρανομίες των Τούρκων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο και το ιστορικό των προκλήσεων του Γιασάρ Γκιουλέρ
Σε νέα αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων προχώρησε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας, Γιασάρ Γκιουλέρ, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα λαμβάνει διπλωματικά και στρατιωτικά μέτρα κατά των ελληνικών πρωτοβουλιών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Ο Τούρκος υπουργός αποκάλυψε ότι κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους πραγματοποιήθηκαν 45 τουρκικές παρεμβάσεις σε πλοία, ενώ επανέλαβε τις αξιώσεις της Άγκυρας περί κυριαρχικής ισότητας και ισότιμου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων.
Την ώρα που Αθήνα και Λευκωσία πραγματοποιούσαν την 4η Διακυβερνητική Σύνοδο στην κυπριακή πρωτεύουσα, ο Γιασάρ Γκιουλέρ επανέφερε στο προσκήνιο το σύνολο σχεδόν των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό.
Μιλώντας την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026 στην Επιτροπή Σχεδιασμού και Προϋπολογισμού της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας εμφανίστηκε υποστηρικτής του διαλόγου με την Ελλάδα, συνοδεύοντας, ωστόσο, τις αναφορές του στην ειρήνη και τη συνεργασία με προειδοποιήσεις για τη λήψη στρατιωτικών μέτρων.
Αποκάλυψε 45 τουρκικές παρεμβάσεις σε πλοία
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν τα αριθμητικά στοιχεία που παρουσίασε ο Γκιουλέρ σχετικά με τη δραστηριότητα των τουρκικών δυνάμεων στις δύο θαλάσσιες περιοχές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους πραγματοποιήθηκαν:
-
25 παρεμβάσεις στο Αιγαίο.
-
20 παρεμβάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι ενέργειες αυτές περιλάμβαναν παρεμποδίσεις, υποβολή ερωτημάτων και προειδοποιήσεις προς πλοία που, κατά τον ισχυρισμό της Άγκυρας, δραστηριοποιούνταν χωρίς άδεια σε περιοχές τουρκικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Ο Γκιουλέρ ανέφερε επίσης ότι οι τουρκικές δυνάμεις παρέχουν συνοδεία και προστασία σε επιστημονικές έρευνες και επιχειρήσεις γεώτρησης των αρμόδιων τουρκικών φορέων.
Οι δηλώσεις αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα υπό το πρίσμα των πρόσφατων εξελίξεων γύρω από το Great Sea Interconnector και της προσπάθειας της Τουρκίας να εμφανιστεί ως αρμόδια αρχή για την αδειοδότηση ερευνητικών δραστηριοτήτων σε θαλάσσιες περιοχές των οποίων τη δικαιοδοσία διεκδικεί μονομερώς.
Επιμένει στην τουρκική γραμμή για το Κυπριακό
Αναφερόμενος στην Κύπρο, ο Γκιουλέρ επανέλαβε τις θέσεις της Άγκυρας περί κυριαρχικής ισότητας και ισότιμου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων, οι οποίες βρίσκονται στον πυρήνα της τουρκικής επιδίωξης για λύση δύο κρατών.
Χρησιμοποίησε εκ νέου τον όρο «Ελληνοκυπριακή Διοίκηση» για την Κυπριακή Δημοκρατία, κατηγορώντας τη Λευκωσία ότι επιχειρεί να ενισχύσει την επιρροή της μέσω εξωτερικής υποστήριξης.
Διεμήνυσε, μάλιστα, ότι η Τουρκία «δεν επιτρέπει τετελεσμένα», επικαλούμενος τα εγγυητικά δικαιώματα και τις λεγόμενες ιστορικές ευθύνες της χώρας του.
Οι αναφορές αυτές επιβεβαιώνονται τόσο από ελληνικά και κυπριακά μέσα ενημέρωσης όσο και από το τουρκικό δημοσίευμα της Aksiyon για την παρουσίαση του προϋπολογισμού του υπουργείου Άμυνας για το 2027.
Το ιστορικό των προκλητικών δηλώσεων του Γιασάρ Γκιουλέρ
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τούρκος υπουργός Άμυνας συνδυάζει τη ρητορική περί ειρηνικής συνύπαρξης με προειδοποιήσεις στρατιωτικού χαρακτήρα και επαναφορά των τουρκικών διεκδικήσεων.
Από την ανάληψη των υπουργικών του καθηκόντων το 2023, ο Γκιουλέρ έχει επανειλημμένως προβεί σε ανάλογες τοποθετήσεις.
16 Νοεμβρίου 2023 – Αμετακίνητος στη «Γαλάζια Πατρίδα»
Λίγες εβδομάδες πριν από την υπογραφή της Διακήρυξης των Αθηνών, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας δήλωνε ότι η αποφασιστικότητα της χώρας του να προστατεύσει τα συμφέροντά της στη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» ήταν απόλυτη. Παράλληλα, υποστήριζε ότι η επιδίωξη ειρηνικών σχέσεων με την Ελλάδα δεν συνεπαγόταν υποχώρηση από τις τουρκικές διεκδικήσεις.
27 Νοεμβρίου 2024 – Στο στόχαστρο τα ελληνικά νησιά
Κατά τη συζήτηση του αμυντικού προϋπολογισμού για το 2025 στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, ο Γκιουλέρ χαρακτήρισε παράνομες τις ελληνικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επανέφερε το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου και αναφέρθηκε στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Αλεξανδρούπολη, την οποία η Άγκυρα παρακολουθεί στενά.
9 Ιανουαρίου 2025 – «Δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ»
Παρακολουθώντας την αεροναυτική άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα» από την τουρκική φρεγάτα Salihreis, ο Γκιουλέρ διαμήνυσε ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να συμβιβαστεί όσον αφορά το συγκεκριμένο δόγμα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η οριστική λύση του Κυπριακού πρέπει να βασίζεται στην ύπαρξη δύο χωριστών κρατών και δύο λαών, απορρίπτοντας ουσιαστικά το συμφωνημένο πλαίσιο επίλυσης του Κυπριακού υπό τον ΟΗΕ.
11 Δεκεμβρίου 2025 – Προειδοποιήσεις για μονομερή τετελεσμένα
Μιλώντας στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, επανέλαβε ότι η Άγκυρα δεν θα ανεχθεί ενέργειες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο που θεωρεί αντίθετες προς τα συμφέροντά της, επικαλούμενος εκ νέου τη «Γαλάζια Πατρίδα».
7 Μαρτίου 2026 – Αντίδραση στην ελληνική στρατιωτική ενίσχυση της Κύπρου
Με αφορμή την ανάπτυξη ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο, ο Γκιουλέρ επανέλαβε ότι η Τουρκία δεν θα αποδεχθεί μονομερείς κινήσεις στο Αιγαίο.
Επικαλέστηκε τις επιχειρησιακές δυνατότητες του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να επιχειρεί σε ένα ευρύ γεωγραφικό τόξο από τη Μεσόγειο μέχρι τη Βαλτική, ενώ αναφέρθηκε στα δόγματα της «Γαλάζιας», της «Ουράνιας» και της «Κυβερνοπατρίδας».
27 Μαΐου 2026 – Απειλές από την Αδριανούπολη
Κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε στρατόπεδο στην Αδριανούπολη, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας επανέφερε τις αιτιάσεις περί στρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών και προειδοποίησε ότι η Τουρκία δεν θα παραμείνει αδιάφορη απέναντι σε εξελίξεις που θεωρεί αντίθετες προς τα συμφέροντά της.
Επικαλέστηκε, μάλιστα, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και τις δυνατότητες των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε απειλής.
27 Οκτωβρίου 2026 – Προειδοποιήσεις λίγες ημέρες πριν από την επανέναρξη των ερευνών για το καλώδιο
Μόλις τρεις εβδομάδες πριν από τις σημερινές δηλώσεις του, ο Γκιουλέρ είχε απευθύνει νέο μήνυμα προς Ελλάδα και Κύπρο, αποκλείοντας οποιαδήποτε τουρκική υποχώρηση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Είχε επίσης προειδοποιήσει για αποφασιστική αντίδραση της Τουρκίας απέναντι σε ενέργειες που η ίδια θεωρεί αντίθετες προς τα συμφέροντά της, ενώ είχε επαναφέρει τις αξιώσεις περί κυριαρχικής ισότητας των Τουρκοκυπρίων.
Από τη ρητορική στην καταγραφή επιχειρησιακών ενεργειών
Η ποιοτική διαφορά των δηλώσεων της 18ης Νοεμβρίου 2026 σε σχέση με προηγούμενες τοποθετήσεις του Γιασάρ Γκιουλέρ είναι ότι ο Τούρκος υπουργός δεν περιορίστηκε στην επανάληψη των γνωστών διεκδικήσεων της Άγκυρας, αλλά παρουσίασε συγκεκριμένο αριθμό επιχειρησιακών παρεμβάσεων σε πλοία.
Τα 45 περιστατικά που αποτελούν στην ουσία παρανομίες της Τουρκίας αφορούν την έμπρακτη αμφισβήτηση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας στην περιοχή, ιδιαίτερα μετά τις εξελίξεις με το ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo και τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία.
Υπενθυμίζεται ότι η ελληνική κυβέρνηση, διά του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, έχει υποστηρίξει ότι η αδειοδότηση των ερευνών για το Great Sea Interconnector πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά από τις ελληνικές και κυπριακές αρχές, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς περί αναγνώρισης τουρκικής αρμοδιότητας.
Ο Γκιουλέρ, πάντως, δεν παρουσίασε αναλυτικό κατάλογο των 45 περιστατικών, ώστε να είναι γνωστά τα εμπλεκόμενα πλοία, οι ακριβείς συντεταγμένες, η φύση των τουρκικών ενεργειών και οι αντιδράσεις που αυτές προκάλεσαν.
Αναλύσεις
Ρωσία, Κίνα και ΗΠΑ αναδιατάσσουν την παγκόσμια ισορροπία – Η Ευρώπη απούσα από τις εξελίξεις
Οι στρατιωτικές κινήσεις στην Ανατολική Ασία και στον Ειρηνικό Ωκεανό δεν αποτελούν απλώς μεμονωμένα περιστατικά. Αντίθετα, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό γεωπολιτικό σκηνικό, το οποίο θα πρέπει να παρακολουθήσουμε με ιδιαίτερη προσοχή. Η Ρωσία και η Κίνα αυξάνουν τη στρατιωτική τους δραστηριότητα, ενώ η Ευρώπη φαίνεται για ακόμη μία φορά να βρίσκεται έξω από το τραπέζι των μεγάλων αποφάσεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά για την παραβίαση του ιαπωνικού εναέριου χώρου από δύο ρωσικά πολεμικά αεροσκάφη, τα οποία εντοπίστηκαν κοντά στο νησί Οκινουσίμα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τα αεροσκάφη παρέμειναν περίπου τρία λεπτά το καθένα στον ιαπωνικό εναέριο χώρο, προκαλώντας την άμεση απογείωση ιαπωνικών αναχαιτιστικών. Το Τόκιο προχώρησε σε αυστηρή διπλωματική διαμαρτυρία προς τη Μόσχα.
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί η πορεία των ρωσικών αεροσκαφών προς την ευρύτερη περιοχή της Ταϊβάν και του Ειρηνικού, καθώς οι σχετικές αναφορές κάνουν λόγο και για παραβιάσεις εναέριων χώρων στην περιοχή της Ταϊβάν και της Νότιας Κορέας. Πρόκειται για κινήσεις που αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα όταν συνδυάζονται με τη συγκέντρωση περισσότερων από 100 πολεμικών πλοίων και σκαφών ακτοφυλακής της Κίνας γύρω από την Ταϊβάν και σε περιοχές του δυτικού Ειρηνικού.
Το ερώτημα είναι τι ακριβώς επιδιώκεται και ποιο μήνυμα στέλνουν αυτές οι στρατιωτικές κινήσεις.
Ο χρονισμός ασφαλώς δεν περνά απαρατήρητος. Στην Κίνα πραγματοποιείται η σύνοδος κορυφής του APEC στη Σεντζέν, όπου ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχεται τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Οι τρεις ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν τις διεθνείς εξελίξεις, την περιφερειακή ασφάλεια, αλλά και το ζήτημα των πυρηνικών όπλων. Μάλιστα, ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να ανοίξει τη συζήτηση για τη μείωση των πυρηνικών οπλοστασίων των τριών χωρών.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης δύο μεγάλες πολεμικές εστίες, η Ουκρανία και η Μέση Ανατολή, με την κατάσταση στο Ιράν να παραμένει ένα από τα κρίσιμα ζητήματα της διεθνούς ασφάλειας.
Και εδώ προκύπτει ένα πολύ σημαντικό πολιτικό ζήτημα. Πού βρίσκεται η Ευρώπη;
Ένας υποτίθεται απομονωμένος από τη δύση Ρώσος πρόεδρος βρίσκεται στην ίδια συνάντηση με τους ηγέτες των ΗΠΑ και της Κίνας, ενώ η Ευρώπη απουσιάζει. Δεν συμμετέχει ισότιμα, δεν βρίσκεται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και δεν γνωρίζει ποιες συνεννοήσεις μπορεί να προκύψουν για το μέλλον της διεθνούς ισορροπίας.
Την ώρα που οι μεγάλες δυνάμεις συζητούν για πυρηνικά, πολέμους και περιφερειακή ασφάλεια, η Ευρώπη εξακολουθεί να αναλώνεται σε μια πολιτική που συχνά μοιάζει περισσότερο προσανατολισμένη στην πράσινη μετάβαση παρά στην πραγματική στρατηγική της αυτονομία.
Η Ελλάδα το γνωρίζει καλά από την απολιγνιτοποίηση της Δυτικής Μακεδονίας, ενώ στη Γερμανία είδαμε πρόσφατα την κατεδάφιση εγκαταστάσεων του εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής στο Μόρμπουργκ του Αμβούργου, μιας μονάδας που κατασκευάστηκε με επένδυση περίπου τριών δισεκατομμυρίων ευρώ και λειτούργησε για έξιμισι χρόνια.
Αυτή είναι η αντίφαση της Ευρώπης. Την ώρα που ο κόσμος αναδιατάσσεται, εκείνη μοιάζει να ασχολείται με τα καλαμάκια και να χάνει τη στρατηγική της θέση.
Θεωρώ ότι το επόμενο διάστημα πρέπει να εστιάσουμε ιδιαίτερα στον Ειρηνικό. Οι κινήσεις της Ρωσίας, η στρατιωτική παρουσία της Κίνας γύρω από την Ταϊβάν και η συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ μπορεί να αποτελούν ενδείξεις μιας ευρύτερης αναδιάταξης της παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων.
Ο κόσμος αλλάζει και το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις από απόσταση ή αν θα αποφασίσει επιτέλους να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στη νέα διεθνή πραγματικότητα.
GEOPOLITICO
Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος: Με λάθος αποφάσεις η Ευρώπη δεν μπορεί να φέρει την ειρήνη στην Ουκρανία
Την απόφαση των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου 2026 σχετικά με τη σύνθεση της ευρωπαϊκής διαπραγματευτικής ομάδας για το Ουκρανικό επικρίνει σε άρθρο του ο πρέσβης επί τιμή Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος. Αμφισβητεί τη διπλωματική αξιοπιστία κυβερνήσεων που έχουν υιοθετήσει σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία και εκτιμά ότι η συμμετοχή τους δεν δημιουργεί τις προϋποθέσεις ουσιαστικής διαμεσολάβησης. Αντιπροτείνει την αξιοποίηση προσωπικοτήτων και έμπειρων διπλωματών με διεθνές κύρος και ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα, το Κίεβο και την Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας ότι η επίτευξη βιώσιμης ειρήνης απαιτεί ρεαλισμό και διάθεση συμβιβασμού.
Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΙΣ ΕΙΡΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ.ΜΕ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΑΛΛΕΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΤΕΥΞΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ
Γράφει ο Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος
Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες απειλές για την ευρωπαική ασφάλεια αλλά και την οικονομία της.Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες και πρωτοβουλίες για την εξεύρεση λύσης,ειρηνευτική συμφωνία δεν έχει ακόμα επιτευχθεί.Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος και με ποιους όρους θα εκπροσωπήσει την Ευρώπη στις διαπραγματεύσεις.
Στις 13 Νοεμβρίου 2026 στο Δουβλινο oι Ευρωπαίοι «ηγέτες» κατέληξαν σε μια συγκεκριμένη απόφαση.Αντί να ορίσουν έναν και μοναδικό εκπρόσωπο,όπως είχε συζητηθεί αρχικά με το όνομα του Προέδρου του Ευρωπαικού Συμβουλίου ,Αντόνιο Κόστα,αποφάσισαν η ευρωπαική ομάδα διαπραγμάτευσης να αποτελείται από τα θεσμικά οργανα της Ε.Ε και από την Συμμαχία των Προθύμων δηλαδη Γαλλία,Γερμανία,Ιταλία,Πολωνία και Ηνωμένο Βασίλειο που δεν είναι μέλος της ΕΕ.
Η απόφαση αυτή εξασφαλίζει ευρύτερη ευρωπαική εκπροσώπηση ,ωστόσο δεν απαντά σε ένα ουσιαστικό ζήτημα .Διαθέτουν όλοι οι συμμετέχοντες την απαραίτητη διπλωματική αξιοπιστία για να συμβάλλουν στην προσέγγιση των αντιμαχομένων πλευρών?
Η συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου αλλά η γενικότερη πολιτική στάση των κυβερνήσεων ,πλήν Ιταλίας,που τήρησαν σκληρή στάση απέναντι στην Ρωσία δημιουργούν ευλόγους προβληματισμούς ως προς την δυνατότητα άσκησης ουσιαστικής διαμεσολάβησης .Επίσης δεν πρόκειται η Μόσχα να δεχθεί παρόμοια σύνθεση εφόσον οι ηγεσίες δεν αλλάξουν.
Συνεπώς θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά η συμμετοχή προσωπικοτήτων ,διπλωματών, και πρώην αξιωματούχων που διατήρησαν μια ουδέτερη και ισορροπημένη στάση κατά την διάρκεια του πολέμου.Πρόσωπα με διεθνές κύρος,εμπειρία και δυνατότητα επικοινωνίας τόσο με την Μόσχα,το Κίεβο οσον και με την Ουάσιγκτων.
Η επίτευξης της ειρήνης απαιτεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας,ρεαλισμό και διάθεση συμβιβασμού.Η Ευρώπη δικαιούται και πρέπει να έχει λόγο στις αποφάσεις που αφορούν την ασφάλεια και την οικονομία της.Ομως η πραγματική της δύναμη δεν θα μετρηθεί από τον αριθμό των εκπροσώπων της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αλλά από την ειλικρινή της διάθεση να συμβάλλει στην επίτευξη μιάς βιώσιμης ειρήνης.
Για αυτούς τους λόγους η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου της Ευρωπαικής Ενωσης είναι,οπως πολλες άλλες,λανθασμένη και επιβάλλεται να αλλάξει.
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
GEOPOLITICO1 εβδομάδα πρινΤι αναφέρει η διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία: «Δεν εμπλεκόμαστε στις διαφορές σας με την Ελλάδα»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΠροσχέδιο Νόμου, για “ΑΟΖ και 12 μίλια” των ακαδημαϊκών χαρτών: ΟΗΕ-Σεβίλλης