Εκτεταμένη δραστηριότητα ρωσικών πληγμάτων και παράλληλη συνέχιση της προέλασης σε πολλαπλούς άξονες καταγράφει το SouthFront για το τελευταίο 24ωρο, με το βάρος να πέφτει τόσο σε επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών όσο και σε επιχειρήσεις εδάφους σε Χάρκοβο, Κουπιάνσκ, Σεβέρσκ, Ποκρόβσκ/Μίρνογκραντ, Δνιπροπετρόβσκ και Ζαπορίζια.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παραθέτει, ρωσικά πλήγματα έπληξαν στόχους στις περιφέρειες Χάρκοβο, Κιροβοχράντ, Δνιπροπετρόβσκ, Οδησσού, Ζαπορίζια, Σούμι και Τσερνίχιβ. Στον νότο, αναφέρεται ότι χτυπήθηκαν –μεταξύ άλλων– σταθμός συμπίεσης φυσικού αερίου, αποθήκη πυρομαχικών, ο θερμικός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής της Οδησσού και η σιδηροδρομική γέφυρα Sarata στην περιφέρεια της Οδησσού. Στο Ντονμπάς, γίνεται ειδική μνεία σε πλήγμα στον σιδηροδρομικό σταθμό της Druzhkivka με κατευθυνόμενες βόμβες ολίσθησης UMPK.

Στο επιχειρησιακό σκέλος, το SouthFront αναφέρει ότι η ρωσική επίθεση συνεχίζεται στις κατευθύνσεις Σεβέρσκ, Ποκρόβσκ, Κουπιάνσκ, Δνιπροπετρόβσκ και Ζαπορίζια, ενώ σημειώνει προωθήσεις προς/σε Βολτσάνσκ (Vovchansk), Μίρνογκραντ και Χουλιάιπολε (Huliaipole), καθώς και στον άξονα Κουπιάνσκ. Σε επίπεδο ανακοινώσεων, παρατίθεται επίσης δήλωση του ρωσικού Υπουργείου Άμυνας περί «ελέγχου» του οικισμού Novoplatonovka.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τομέα Μπορόβα (Borova) βόρεια του Οσκίλ: το SouthFront υποστηρίζει ότι η απώλεια της Novoplatonovka επιτρέπει στις ρωσικές δυνάμεις να φτάσουν σε νέο σημείο στον ποταμό Οσκίλ και να δυσκολέψουν τη διασύνδεση/ανεφοδιασμό της ουκρανικής διάταξης προς Bohuslavka, με την εκτίμηση ότι Bohuslavka και Nova Kruhlyakivka μπορεί να βρεθούν σύντομα υπό ακόμη μεγαλύτερη πίεση. Το ίδιο αφήγημα «δείχνει» ως επόμενο βήμα μια ευρύτερη επίθεση προς το βόρειο τμήμα της Borova, την οποία χαρακτηρίζει κρίσιμο κόμβο logistics και μεταφορών.

Στον άξονα του Χαρκόβου, το SouthFront περιγράφει επέκταση ρωσικού ελέγχου γύρω από το Vovchansk σε διαφορετικές κατευθύνσεις, με μετατόπιση των συγκρούσεων προς Vilcha, δασικές εκτάσεις δυτικά του Lyman και την περιοχή των Vovchanski Khutory. Στο ίδιο πακέτο πληροφοριών εντάσσονται και αναφορές σε «μαρτυρίες αιχμαλώτων» (από βίντεο/ανακρίσεις που, όπως παρουσιάζονται, προέρχονται από ρωσική πλευρά) για προβλήματα εκπαίδευσης, ανεφοδιασμού και συνοχής σε ουκρανικές μονάδες στην περιοχή του Vovchansk. Πρόκειται, ωστόσο, για ισχυρισμούς που δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα από το υλικό που διακινείται στο πεδίο της πληροφόρησης.

Σε άλλους τομείς, γίνεται λόγος για «εκκαθάριση» του βόρειου πλευρού στο Σεβέρσκ, με αναφορά στο Mine No. 6, αλλά και για προπαρασκευαστικές κινήσεις που –κατά την εκτίμηση του SouthFront– συνδέονται με την ανάγκη εδραίωσης, οργάνωσης εφοδιασμού και κατάληψης δεσπόζοντων υψωμάτων (Sviato-Pokrovske) ενόψει μελλοντικής πίεσης προς τη συστάδα Σλοβιάνσκ–Κραματόρσκ. Στη Ζαπορίζια, το SouthFront περιγράφει σκληρές μάχες γύρω από το Huliaipole και προσπάθεια διεύρυνσης προγεφυρώματος στη δυτική όχθη του ποταμού Haichur, με ουκρανικές αντεπιθέσεις που –όπως υποστηρίζεται– αποκρούστηκαν. Στην κατεύθυνση Κονσταντινίβκα, αναφέρεται προσέγγιση στα περίχωρα της Stepanivka και μάχες για Berestok, με το SouthFront να μιλά ακόμη και για έναρξη οδομαχιών στην ίδια την Konstantynivka (εκτίμηση που επίσης απαιτεί επιβεβαίωση από ανεξάρτητες πηγές).

Τέλος, στο απολογιστικό σκέλος, παρατίθεται αριθμός απωλειών «περίπου 1.015» Ουκρανών στρατιωτών το τελευταίο 24ωρο, όπως αποδίδεται στις ρωσικές ανακοινώσεις. Παράλληλα, στο διπλωματικό επίπεδο, το SouthFront αναφέρει ότι «εντείνεται η πίεση» προς το Κίεβο για αποδοχή προτεινόμενων εγγυήσεων ασφαλείας με «στενά χρονικά περιθώρια», σημειώνοντας επιφυλάξεις ευρωπαϊκών πρωτευουσών για το πρακτικό βάρος τέτοιων δεσμεύσεων—πληροφορίες που αποδίδονται σε «δημοσιεύσεις» και όχι σε επίσημο ενιαίο πλαίσιο ανακοινώσεων.

ISW: «Ρητές εγγυήσεις» για την Ουκρανία στο τραπέζι – το Κρεμλίνο λέει «όχι» και ο πόλεμος συνεχίζει να γράφεται σε Κουπιάνσκ και Ποκρόβσκ

Το Institute for the Study of War (ISW) καταγράφει μια διπλή εικόνα στο ρωσοουκρανικό: από τη μία, επιτάχυνση της διπλωματικής συζήτησης γύρω από ένα πιθανό πλαίσιο ειρήνης με «ισχυρές» εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία· από την άλλη, ξεκάθαρα μηνύματα του Κρεμλίνου ότι δεν προτίθεται να μετακινηθεί ούτε στο ζήτημα των εδαφικών διεκδικήσεων, ούτε στην απόρριψη οποιασδήποτε «ΝΑΤΟϊκής» λογικής προστασίας του Κιέβου.

Σύμφωνα με την εκτίμηση του ISW, το Συμβούλιο της Ε.Ε. επιβεβαίωσε σε κοινή δήλωση (15 Δεκεμβρίου) ότι ευρωπαϊκές χώρες και οι ΗΠΑ δεσμεύονται να συνεργαστούν για «robust security guarantees» και μέτρα οικονομικής ανάκαμψης της Ουκρανίας στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Στο ίδιο πλέγμα, περιγράφεται στήριξη του ουκρανικού στρατού σε καιρό ειρήνης, ευρωπαϊκά-καθοδηγούμενη πολυεθνική δύναμη (με «Coalition of the Willing»), αμερικανικά-καθοδηγούμενος μηχανισμός επιτήρησης/επαλήθευσης κατάπαυσης πυρός και νομικά δεσμευτική δέσμευση λήψης στρατιωτικών, διπλωματικών και οικονομικών μέτρων σε περίπτωση νέας ρωσικής εισβολής. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, όπως αναφέρει το ISW, έκανε λόγο για συζητήσεις με τις ΗΠΑ πάνω σε «νομικά δεσμευτικές» εγγυήσεις και προανήγγειλε συνέχεια επαφών, ακόμη και με συνάντηση στο Μαϊάμι.

Η ρωσική απάντηση, όμως, κατά το ISW, παραμένει «σκληρή». Ο υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ δήλωσε ότι η Μόσχα δεν πρόκειται να αποδεχθεί, «σε καμία στιγμή», παρουσία ΝΑΤΟϊκών στρατευμάτων στην Ουκρανία, ακόμη κι αν αυτά ενταχθούν σε δύναμη εγγυήσεων ή στην «Coalition of the Willing». Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Ρωσία δεν θα κάνει «καμία» υποχώρηση στις διεκδικήσεις της στα ουκρανικά εδάφη που έχει προσαρτήσει παράνομα – με το ISW να σημειώνει ότι η ρωσική διατύπωση ουσιαστικά προϋποθέτει παραχώρηση και μη κατεχόμενων τμημάτων των Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνας. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ντμίτρι Πεσκόφ επανέλαβε ότι η Ρωσία θέλει να «τελειώσει ο πόλεμος», αλλά μόνο με την επίτευξη των στόχων της, ενώ απέρριψε και την ιδέα χριστουγεννιάτικης εκεχειρίας.

Το ISW ξεχωρίζει επίσης μια παράλληλη γραμμή πίεσης: την ρωσική πληροφοριακή εκστρατεία που επιχειρεί να παρουσιάσει την Ε.Ε. και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ως εχθρό «συγκρίσιμο με τη ναζιστική Γερμανία». Ο Σεργκέι Λαβρόφ, σε δηλώσεις που αξιολογεί το ISW, μίλησε για «πόλεμο υπό ναζιστική σημαία» μέσω της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία, μεταφέροντας το φορτίο της ρωσικής προπαγάνδας από το αφήγημα «αποναζιστικοποίησης» της Ουκρανίας σε ευρύτερη στοχοποίηση της Ευρώπης, με στόχο –κατά την ανάλυση– να ενισχυθεί η στρατιωτικοποίηση της ρωσικής κοινωνίας και η αποδοχή μακράς διάρκειας θυσιών.

Στο πεδίο, το ISW δίνει έμφαση σε δύο «κόμβους» που δείχνουν τη σκληρότητα και τη ρευστότητα της γραμμής επαφής. Στην περιοχή του Κουπιάνσκ, καταγράφει ότι το Κρεμλίνο επιχειρεί να υποβαθμίσει τις ουκρανικές αντεπιθέσεις, την ώρα που υπερεθνικιστές ρώσοι milbloggers αναγνωρίζουν τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ουκρανικές στρατιωτικές πηγές, σύμφωνα με το ISW, μιλούν για περίπου 200 ρώσους στρατιώτες που παραμένουν στην πόλη και για περιορισμένες ρωσικές δυνατότητες ανεφοδιασμού λόγω ουκρανικών επιχειρήσεων παρεμπόδισης. Το ISW σημειώνει ότι ρωσικά κρατικά μέσα «ανεβάζουν» δηλώσεις που θέλουν τη Ρωσία να διατηρεί τον έλεγχο, ακόμη και με αναφορές πως ο Ζελένσκι «σκηνοθέτησε» βίντεο από την πόλη, ενώ αντίθετα άλλες ανοικτές ενδείξεις (γεωεντοπισμένο υλικό) εμφανίζονται να δείχνουν ουκρανική παρουσία/προώθηση σε σημεία του Κουπιάνσκ.

Παράλληλα, στον άξονα Ποκρόβσκ, το ISW αξιολογεί ότι ουκρανικές δυνάμεις προώθησαν θέσεις κοντά στην Ουντάτσνε και οριακά στην ανατολική Μίρνογκραντ, ενώ αναφέρει ότι ρωσικές δυνάμεις προώθησαν θέσεις σε τακτικές περιοχές όπως η κατεύθυνση Ντομπροπίλια και η ζώνη Κοστιαντινίβκα–Ντρουζκίβκα. Σημειώνει επίσης την ένταση των ρωσικών προσπαθειών με μικρές ομάδες διείσδυσης, αξιοποίηση ομίχλης/καιρού που επηρεάζει τη δράση drones, καθώς και αυξημένη χρήση FPV, ακόμα και μη επανδρωμένων χερσαίων οχημάτων σε ορισμένους τομείς.

Ένα ακόμη επεισόδιο που το ISW κρατά «ανοικτό» αφορά τη Μαύρη Θάλασσα. Ο ρωσικός Στόλος της Μαύρης Θάλασσας διέψευσε ότι χάθηκε υποβρύχιο μετά από ουκρανικό πλήγμα με μη επανδρωμένο υποβρύχιο όχημα στη βάση του Νοβοροσίσκ (νύχτα 14–15 Δεκεμβρίου). Το ISW υπογραμμίζει ότι, με τα διαθέσιμα ανοικτά δεδομένα, δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί αν το υποβρύχιο υπέστη ζημιές: OSINT αναλυτές αναφέρουν ότι η έκρηξη έγινε σε κοντινή απόσταση και ότι το υλικό που δόθηκε στη δημοσιότητα δεν δείχνει όλα τα κρίσιμα τμήματα του σκάφους, ενώ δορυφορικές ενδείξεις φέρονται να δείχνουν ότι δεν έχει μετακινηθεί. Παράλληλα, ουκρανικές δηλώσεις μιλούν για περιορισμό των ρωσικών υποβρυχίων που μπορούν να φέρουν πυραύλους Kalibr, χωρίς όμως αυτό να μπορεί να «κλειδώσει» ως γεγονός μόνο από τις ανοικτές πηγές που επικαλείται η αναφορά.

Τέλος, το ISW καταγράφει συνέχιση της αεροπορικής/μη επανδρωμένης εκστρατείας της Ρωσίας με νυχτερινές επιθέσεις drones (Shahed και άλλων τύπων) και πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές, με την Ukrenergo να αναφέρει εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης και κυλιόμενα μέτρα περιορισμού. Παράλληλα, σημειώνει ουκρανικά πλήγματα σε ρωσική υποδομή, με αναφορές –μέσω ουκρανικών πηγών και δορυφορικών ενδείξεων– για χτύπημα σε χημικό εργοστάσιο στο Ροστόφ (με παραγωγική σύνδεση σε υλικά πυραυλικών συστημάτων), καθώς και ισχυρισμούς για πλήγμα σε στοιχεία συστήματος S-400 στο Μπέλγκοροντ από ρωσική «insider» πηγή.

Η συνολική εικόνα που βγάζει το ISW είναι ότι η πολιτική διαπραγμάτευση τρέχει, αλλά η ρωσική γραμμή παραμένει «μηδενικής υποχώρησης», ενώ στο έδαφος η πρωτοβουλία κινήσεων μοιράζεται ανά τομέα, με τον άξονα Κουπιάνσκ και το σύμπλεγμα Ποκρόβσκ–Μίρνογκραντ να παραμένουν από τα σημεία όπου η κατάσταση αλλάζει με μικρές, αλλά κρίσιμες μετατοπίσεις.

Οι δύο αναλύσεις (SouthFront και ISW) μιλούν για τον ίδιο πόλεμο, αλλά από δύο διαφορετικά «ύψη πτήσης» και με άλλη γλώσσα – γι’ αυτό και το συμπέρασμα που μένει στον αναγνώστη δεν είναι ποτέ ίδιο, ακόμη κι όταν περιγράφουν παρόμοια γεγονότα.

Κοινό σημείο πρώτο: και οι δύο βλέπουν κλιμάκωση και πολυμέτωπη πίεση. Το SouthFront τη δείχνει με χτυπήματα σε υποδομές, σιδηροδρομικούς κόμβους, ενεργειακές εγκαταστάσεις και με προωθήσεις σε άξονες (Χάρκοβο–Κουπιάνσκ, Ποκρόβσκ/Μίρνογκραντ, Ζαπορίζια). Το ISW την αποτυπώνει με άλλο τρόπο: με την ένταση των επιχειρήσεων σε Κουπιάνσκ και Ποκρόβσκ, την επίδραση του καιρού στα drones, τη χρήση μικρών ομάδων διείσδυσης και τη συνεχιζόμενη ρωσική αεροπορική/μη επανδρωμένη καμπάνια που χτυπά και το ενεργειακό σύστημα. Και οι δύο, πρακτικά, λένε ότι το πεδίο δεν ησυχάζει και ότι οι «υποδομές» (ενέργεια/μεταφορές/κόμβοι) είναι μέρος της σύγκρουσης, όχι απλό παρασκήνιο.

Κοινό σημείο δεύτερο: η Κουπιάνσκ εμφανίζεται ως κρίσιμος κόμβος και για τους δύο, έστω με αντίθετο «κάδρο». Το SouthFront τη χρησιμοποιεί για να στηρίξει το αφήγημα ότι το Κίεβο αδυνατεί να κρατήσει δύο καυτά μέτωπα ταυτόχρονα. Το ISW τη χρησιμοποιεί για να δείξει την πληροφοριακή μάχη: το Κρεμλίνο προσπαθεί να υποβαθμίσει τις ουκρανικές αντεπιθέσεις, ενώ milbloggers παραδέχονται δυσκολίες.

Εκεί τελειώνουν τα «ίδια» και αρχίζουν οι διαφορές που έχουν σημασία.

Η πρώτη μεγάλη διαφορά είναι το βάρος: SouthFront είναι καθαρά επιχειρησιακό-τακτικό (χτυπήσαμε εδώ, προωθηθήκαμε εκεί, πήραμε οικισμό, τόσες απώλειες), με έντονο τόνο βεβαιότητας και μετρήσεις που υπηρετούν το αφήγημα της δυναμικής ρωσικής προέλασης. Το ISW είναι στρατηγικό-πολιτικό και OSINT-μεθοδολογικό: δεν «πουλάει» μόνο μέτρα προώθησης, αλλά εξηγεί γιατί η Μόσχα λέει όχι στις εγγυήσεις, πώς χτίζει προπαγάνδα κατά της Ευρώπης, πώς επιχειρεί να ελέγξει την εικόνα στο εσωτερικό, και παράλληλα προσπαθεί να διακρίνει τι είναι επιβεβαιωμένο (γεωεντοπισμένο) και τι ισχυρισμός.

Η δεύτερη διαφορά είναι η αξιοπιστία που δηλώνεται στο κείμενο. Το SouthFront παρουσιάζει ισχυρισμούς ως δεδομένα (π.χ. απολογισμούς απωλειών, καταλήψεις, «έλεγχος» οικισμών) και στήνει μια γραμμική αφήγηση «επιταχύνουμε – ο αντίπαλος δεν έχει πόρους». Το ISW, αντίθετα, βάζει φρένο: λέει ρητά πού δεν μπορεί να αξιολογήσει (π.χ. αν υπήρξε ζημιά στο υποβρύχιο), ξεχωρίζει «confirmed vs unconfirmed», και εντάσσει την πληροφορία σε πλαίσιο επικοινωνιακού πολέμου.

Η τρίτη διαφορά είναι το «ποιος φταίει/ποιος λυγίζει». Στο SouthFront η ουκρανική πλευρά εμφανίζεται ως εξαντλημένη, με τάση κατάρρευσης σε κρίσιμους τομείς, ενώ οι ρωσικές κινήσεις περιγράφονται ως συστηματική, σχεδόν αναπόφευκτη εξέλιξη. Στο ISW η εικόνα είναι πιο μοιρασμένη: αναγνωρίζει ρωσικές προωθήσεις σε ορισμένες ζώνες, αλλά καταγράφει και ουκρανικές προωθήσεις/αντεπιθέσεις, επισημαίνει την αβεβαιότητα, και κυρίως δίνει έμφαση στο ότι η Μόσχα δεν δείχνει πρόθεση συμβιβασμού – άρα η «ειρήνη» δεν είναι τεχνικό θέμα μηχανισμών, αλλά πολιτικό αδιέξοδο.

Τελικό συμπέρασμα: το SouthFront σε βάζει μέσα στον χάρτη της ημέρας και σου πουλά την κίνηση ως ρωσική επιτάχυνση. Το ISW σε βάζει μέσα στη μεγάλη εικόνα και σου λέει ότι, ακόμη κι αν συζητιούνται «ισχυρές εγγυήσεις», το Κρεμλίνο τις απορρίπτει ως κόκκινη γραμμή και ταυτόχρονα χτίζει αφήγημα μακρού πολέμου. Κοινός παρονομαστής και των δύο είναι ότι ο πόλεμος μεταφέρεται ολοένα και περισσότερο σε κόμβους, υποδομές και επικοινωνιακή κυριαρχία. Η διαφορά είναι ποιος ισχυρίζεται ότι κερδίζει αυτό το παιχνίδι – και με ποια απόδειξη.