ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ
Επιστολή του καθηγητή Κωνσταντίνου Φωτιάδη στον Θάνο Πλεύρη για την υπόθεση Γιαϊλαλί!
Δημόσια παρέμβαση με ιστορικό, ηθικό και πολιτικό βάρος με αφορμή την απόφαση απέλασης του ακτιβιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και Έλληνα του Πόντου.
Επιστολή στον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνο Πλεύρη απέστειλε ο Ομότιμος Καθηγητής Ιστορίας Κωνσταντίνος Φωτιάδης με αφορμή την υπόθεση του Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί, του οποίου η αίτηση ασύλου, όπως σας ενημέρωσε το Geopolitico.gr, απορρίφθηκε και αντιμετωπίζει την απέλαση στην Τουρκία, όπου κινδυνεύει η ζωή του. Είναι μια υπόθεση που αγγίζει τον πυρήνα της ιστορικής μνήμης, της εθνικής ευθύνης και της ηθικής συνέπειας της ελληνικής Πολιτείας.
Πρόκειται για έναν άνθρωπο που γεννήθηκε ως Ιμπραήμ Γιαϊλαλί στην Τουρκία, αλλά μέσα από προσωπική αναζήτηση, έρευνα σε αρχεία και μαρτυρίες, αποκάλυψε τις ποντιακές ελληνικές του ρίζες. Βαπτίστηκε Ορθόδοξος χριστιανός στην Ελλάδα, βρήκε συγγενείς, εγκαταστάθηκε και έζησε ειρηνικά τα τελευταία χρόνια στη χώρα που θεωρεί πατρίδα του. Την ίδια στιγμή, στην Τουρκία βαραίνουν εις βάρος του πολλαπλές διώξεις, κατηγορίες και εντάλματα σύλληψης, συνδεδεμένα με τη δημόσια στάση του υπέρ της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, τη δράση του στα ανθρώπινα δικαιώματα και την καταγγελία αυθαιρεσιών του τουρκικού κράτους.
Η απόφαση απέλασής του προκαλεί εύλογα ερωτήματα: Πώς αξιολογείται η έννοια της «εθνικής ασφάλειας» όταν αφορά έναν άνθρωπο που δηλώνει Έλληνας στην καταγωγή και συνείδηση, και ο οποίος έχει υποστεί διώξεις, βασανιστήρια και καταδίκες για τη δημόσια έκφραση των απόψεών του; Ποια είναι η στάση της Ελλάδας απέναντι σε απογόνους βίαια εξισλαμισμένων Ελλήνων, οι οποίοι επιλέγουν να επανασυνδεθούν με την ιστορική τους ταυτότητα;
Η επιστολή του Ομότιμου Καθηγητή Ιστορίας Κωνσταντίνου Φωτιάδη προς τον Υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνο Πλεύρη, δεν περιορίζεται σε μία νομική ένσταση. Αποτελεί δημόσια παρέμβαση με ιστορικό, ηθικό και πολιτικό βάρος. Θέτει το ζήτημα της εφαρμογής των διεθνών δεσμεύσεων της χώρας, της ευθύνης απέναντι στους απογόνους των εξισλαμισμένων Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Πόντου και της ανάγκης να μην καταστεί η Ελλάδα μέρος μιας απόφασης που ενδέχεται να οδηγήσει έναν διωκόμενο άνθρωπο σε σοβαρό κίνδυνο.
Ακολουθεί η ανοιχτή επιστολή του Καθηγητή Κωνσταντίνου Φωτιάδη, καθώς και το βιογραφικό σημείωμα του Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί, όπως το κατέγραψε ο στρατηγός ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης, τα οποία παρατίθενται για την πλήρη ενημέρωση του κοινού.
Θεσσαλονίκη 11 Φεβρουαρίου 2026
ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΚΕ.ΠΟ.ΜΕ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΣΥΛΟΥ
Κύριε Υπουργέ, Ο Γιάννης-Βασίλης Γιαϊλαλή είναι ΓΝΗΣΙΟΣ Έλληνας ποντιακής καταγωγής με τεκμηριωμένα ντοκουμέντα. Βρήκε τους συγγενείς του στην Ελλάδα. Βαπτίστηκε ορθόδοξος χριστιανός στην Καλαμαριά. Η Πολιτεία θα έπρεπε να αναλάβει την οικονομική και στεγαστική αποκατάσταση του με βάση τη Συνθήκη της Λοζάνης, γιατί είναι ένα από τα δεκάδες χιλιάδες προσφυγόπουλα, που δεν μπόρεσαν να έρθουν στην Ελλάδα. Ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου ας διαβάσει το βιβλίο του Μερτ Καγιά: Ο Εξισλαμισμός των Ελλήνων της Μικράς Ασίας την Περίοδο 1919-1925, από τις εκδόσεις Κυριακίδη, και να αλλάξει την απόφαση απέλασης, για να μη γίνει συμμέτοχος και συνένοχος σε μία δολοφονία ενός, όχι απλά αθώου πολίτη, αλλά ενός μεγάλου Έλληνα αγωνιστή, που αποκαλύπτει, με την προσωπική του τραυματική ζωή, το αληθινό πρόσωπο της στρατοκρατικής Τουρκίας. Οι ποντιακές οργανώσεις ας αποδείξουν το βαθύτερο λόγο της ύπαρξης τους. Προσφέρομαι, ως Πρόεδρος του ΚΕ.ΠΟ.ΜΕ, μαζί με τον εξαίρετο στρατηγό Λάζαρο Καμπουρίδη να αποδείξουμε με ντοκουμέντα ότι είναι απόγονος βίαια εξισλαμισμένης ελληνικής οικογένειας.
Παραθέτω το σύντομο βιογραφικό κείμενο του Γιαϊλαλή, που δημοσίευσε ο τουρκολόγος στρατηγός κ. Λάζαρος Καμπουρίδης, με το οποίο συμφωνώ απόλυτα.
Κωνσταντίνος Φωτιάδης, Ομότιμος καθηγητής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. www.pontos–genoktonia.gr και hellenicponticmrc.gr 6977629094
ΛΑΖΑΡΟΣ ΚΑΜΠΟΥΡΙΔΗΣ
Ο Γιάννης Βασίλης Γιαϊλαλί, γεννημένος ως Ιμπραήμ Γιαϊλαλί σε τουρκική μουσουλμανική οικογένεια, αλλά ανακάλυψε τις ποντιακές ελληνικές του ρίζες, έλαβε τη ΔΕΥΤΕΡΗ εντολή απέλασής του από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου.
Το Υπουργείο αναφέρει ότι η αίτηση ασύλου του απορρίφθηκε λόγω κατηγοριών ότι διέπραξε εγκλήματα πολέμου και, γελοία, ότι ΔΕΝ αντιμετωπίζει διώξεις στην Τουρκία, παρόλο που υπάρχουν ΔΕΚΑΤΡΙΕΣ ενεργές υποθέσεις για τις οποίες έχουν εκδοθεί εντάλματα σύλληψης εναντίον του – σχετικά με αναγνώριση γενοκτονίας, προσβολή του Ατατούρκ και κατηγορίες ότι είναι μέλος του αυτονομιστικού Κουρδικού Εργατικού Κόμματος (PKK).
Αυτός κατά τη διάρκεια της υποχρεωτικής στρατιωτικής του θητείας, πολέμησε το ΡΚΚ το 1994. Τραυματίστηκε στο πόδι και αιχμαλωτίστηκε. Όταν η οικογένειά του ζήτησε κυβερνητική βοήθεια για την απελευθέρωσή του, αυτή απορρίφθηκε επειδή πίστευαν ότι είχε γίνει προδότης λόγω της ελληνικής καταγωγής του, και έτσι έμαθαν στην πραγματικότητα ότι ήταν τουρκοποιημένοι Έλληνες, καθώς μόνο ο στρατός είχε τέτοια αρχεία!
Σε συνέντευξή του στο Siyasi Haber, είπε: «Μάθαμε ότι το όνομα του πατέρα του παππού μου ήταν Κωνσταντίνος. Το χωριό τους βρίσκεται στην Μπάφρα. Τα κρατικά αρχεία αναφέρουν επίσης ότι το κράτος επιτέθηκε και σκότωσε τους Έλληνες εκεί. Ο Κωνσταντίνος δολοφονήθηκε επίσης, και ο παππούς μου, που ήταν 3 ετών τότε, δόθηκε σε μια τουρκική οικογένεια αντί για ένα ελληνικό ορφανοτροφείο».
Καταθέτει μαρτυρία για το πώς ο τουρκικός στρατός έκαψε κουρδικά χωριά και βασάνισε πολλούς που αρνήθηκαν να ενταχθούν σε πολιτοφυλακές κατά του ΡΚΚ. Θυμάται επίσης διαμελισμούς νεκρών ανταρτών του ΡΚΚ. Η ομάδα του ήταν ειδικά υπεύθυνη για την σάρωση κουρδικών χωριών, ενώ ήταν κυρίως επαγγελματίες στρατιώτες που τα πυρπόλησαν. Δεν διέπραξε καμία από αυτές τις πράξεις.
Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου αντ’ αυτού χρησιμοποίησε την προσπάθειά του να αποκαλύψει τις φρικαλεότητες του τουρκικού στρατού ως αυτόπτης μάρτυρας για να τον κατηγορήσει ως εγκληματία πολέμου και να απορρίψει το άσυλο του.
Μετά από 6 μήνες στρατιωτικής θητείας, πυροβολήθηκε στο πόδι και έπεσε από ύψος 30 μέτρων κατά τη διάρκεια μιας μάχης στην περιοχή του Σιρνάκ. Το PKK συνέλαβε τον Γιάννη και τον περιέθαλψε μέχρι να αναρρώσει. Απελευθέρωσαν τον εγγονό ενός επιζώντος της Γενοκτονίας των Ελλήνων (1913-23) μετά από περίπου δυόμισι χρόνια κράτησης.
Ωστόσο, αμέσως μετά την απελευθέρωσή του, ο Γιάννης οδηγήθηκε στην Υπηρεσία Πληροφοριών της Στρατιωτικής Χωροφυλακής και υποβλήθηκε σε ανακρίσεις, ψυχολογική πίεση και βασανιστήρια. Κατηγορήθηκε για συμμετοχή στο PKK, λιποταξία και αργότερα ένταξη σε «τρομοκρατική οργάνωση» λόγω της καταγγελίας του στον διεθνή τύπο για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τον τουρκικό στρατό, όπως η πυρπόληση κουρδικών χωριών. Τελικά αθωώθηκε από τις κατηγορίες, αλλά η δικαστική διαδικασία διήρκεσε μέχρι το 2001.
Το 2005, μετακόμισε στην Κωνσταντινούπολη και έγινε αντιρρησίας συνείδησης, εντασσόμενος στην Ένωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και συμμετέχοντας σε διαδηλώσεις αλληλεγγύης με τους Κούρδους. Στη συνέχεια, το 2010, φυλακίστηκε για ένα χρόνο για διάδοση «τρομοκρατικής προπαγάνδας». Η υπόθεση παραπέμφθηκε επίσης στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο αποφάνθηκε υπέρ του Γιάννη και διέταξε την καταβολή αποζημίωσης.
Ο Γιάννης συνελήφθη ξανά στις 22 Απριλίου 2017, αυτή τη φορά επειδή τίμησε διαδικτυακά τις γενοκτονίες των Ελλήνων και των Αρμενίων, με τρεις κατηγορίες εναντίον του. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση 1 έτους και 3 μηνών.
Ο Γιάννης τελικά αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Τουρκία στις 28 Ιανουαρίου 2019, αφού κατηγορήθηκε για «διεθνή κατασκοπεία». Η Τουρκία πιστεύει ότι είναι Έλληνας κατάσκοπος. Ο Γιάννης πιστεύει ότι αυτή η κατηγορία βασίστηκε σε δηλώσεις του στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης και σε δημόσιες αναρτήσεις του που υποστήριζαν την Ελλάδα. Ένα παράδειγμα ήταν η πρότασή του να κλείσει το σπίτι του Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη, σε απάντηση στον εξισλαμισμό της Αγίας Σοφίας.
Παρ’ όλα αυτά, κατέληξε στην Ελλάδα, μια χώρα που θα έπρεπε να είναι το σπίτι και η φιλόξενη για όλους τους Έλληνες, ακόμα και για εκείνους που γεννήθηκαν πιστεύοντας ψευδώς ότι ήταν Τούρκοι. Ο Γιάννης ζει ειρηνικά στην Ελλάδα από το 2019. Πέρασε μόνο 6 μήνες στον τουρκικό στρατό στα μέσα της δεκαετίας του 1990 και έκτοτε έχει αφιερώσει δεκαετίες στον ειρηνευτικό ακτιβισμό και τον ανθρωπισμό.
Θα έπρεπε να είναι ασφαλής στην Ελλάδα, όχι να τον πετάξουν πίσω στους λύκους στην Τουρκία, οι οποίοι αναμφίβολα θα τον ρίξουν σε μπουντρούμι.
Λύστε αυτό το ζήτημα, κύριε Πλεύρη.
Αναλύσεις
Καλεντερίδης: Κίνδυνος τετελεσμένων στο καλώδιο – Τι επιδιώκει η Τουρκία με την «ενημέρωση»
Τον κίνδυνο να μετατραπεί η επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου σε προηγούμενο αποδοχής τουρκικών αξιώσεων ανέδειξε ο Σάββας Καλεντερίδης στην εκπομπή της Παρασκευής 6 Νοεμβρίου 2026. Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκαν η ενδεχόμενη γαλλική ενημέρωση προς την Άγκυρα, η ανάγκη ελληνικού σχεδιασμού απέναντι σε νέα παρεμπόδιση και η απόσταση ανάμεσα στη διπλωματική απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου και στην υπεράσπιση των ελληνικών δικαιωμάτων στο πεδίο.
Τον κίνδυνο να μετατραπεί η επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου σε προηγούμενο αποδοχής τουρκικών αξιώσεων ανέδειξε ο Σάββας Καλεντερίδης στην εκπομπή της Παρασκευής 6 Νοεμβρίου 2026. Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκαν η ενδεχόμενη γαλλική ενημέρωση προς την Άγκυρα, η ανάγκη ελληνικού σχεδιασμού απέναντι σε νέα παρεμπόδιση και η απόσταση ανάμεσα στη διπλωματική απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου και στην υπεράσπιση των ελληνικών δικαιωμάτων στο πεδίο.
Η παρέμβασή του πραγματοποιήθηκε την ημέρα έκδοσης της ελληνικής NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών του Great Sea Interconnector. Η ελληνική πλευρά ολοκλήρωσε τις διαδικασίες αδειοδότησης, ενώ η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX, προβάλλοντας αξίωση συντονισμού με τις αρχές της για δραστηριότητες σε περιοχές που η ίδια θεωρεί ότι εμπίπτουν στη θαλάσσια δικαιοδοσία της.
Από τα Ίμια στην Κάσο: Το ζήτημα του σχεδιασμού
Ο Σάββας Καλεντερίδης ξεκίνησε με αναδρομή στην κρίση των Ιμίων, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά προχώρησε τότε σε στρατιωτικοποίηση χωρίς να διαθέτει ολοκληρωμένο σχέδιο για τα επόμενα βήματα και τα ενδεχόμενα κλιμάκωσης.
Κατά την εκτίμησή του, ο τρόπος αποκλιμάκωσης επέτρεψε στην Τουρκία να διευρύνει την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας μέσω της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών». Χρησιμοποίησε αυτή την ιστορική αναφορά για να θέσει το σημερινό ερώτημα: ποιο είναι το ελληνικό σχέδιο εάν η Άγκυρα επιχειρήσει ξανά να εμποδίσει τις έρευνες με πολεμικά πλοία;
Αναφερόμενος στα γεγονότα του Ιουλίου 2024 στην περιοχή της Κάσου, χαρακτήρισε την ελληνική διαχείριση υποχώρηση. Υποστήριξε ότι η ανάληψη ενός τόσο σημαντικού έργου έπρεπε να συνοδεύεται εξαρχής από προετοιμασία για όλα τα πιθανά σενάρια τουρκικής αντίδρασης.
Η «ενημέρωση» και ο κίνδυνος προηγουμένου
Κεντρικό σημείο της ανάλυσής του αποτέλεσε το περιεχόμενο μιας ενδεχόμενης ρηματικής διακοίνωσης της Γαλλίας προς την Τουρκία.
Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι ένα επίσημο έγγραφο με συντεταγμένες, είδος εργασιών και χρονικό προγραμματισμό θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ως τεκμήριο αποδοχής της αξίωσής της να έχει λόγο στην περιοχή. Συνέδεσε αυτό το ενδεχόμενο με την τουρκική προσπάθεια να αποκτήσει πρακτικό αντίκρισμα το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Πρόκειται για τη δική του εκτίμηση ως προς τις πιθανές συνέπειες μιας τέτοιας διαδικασίας. Η αποστολή ενημέρωσης δεν πρέπει να παρουσιάζεται αυτομάτως ως αποδεδειγμένη νομική αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων. Σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα του «Βήματος», η ελληνική θέση ήταν ότι δεν θα υποβληθεί αίτημα άδειας προς την Τουρκία, ενώ η πιθανή ενημέρωση για τις κινήσεις του πλοίου αντιμετωπιζόταν ως κίνηση καλής θέλησης.
Ο ίδιος επικαλέστηκε την παρέμβαση του Κώστα Καραμανλή κατά οποιασδήποτε διαδικασίας που θα μπορούσε να καταλήξει σε αναζήτηση τουρκικής άδειας, ανεξάρτητα από την ονομασία της. Το ευρύτερο επιχείρημά του ήταν ότι ένα προηγούμενο στο συγκεκριμένο έργο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε μελλοντικές υποδομές.
Κριτική για τους χειρισμούς του έργου
Ο αναλυτής αμφισβήτησε την εξήγηση περί έλλειψης ελληνικής τεχνογνωσίας ως αιτιολόγηση της αλλαγής στον έλεγχο του έργου. Επισήμανε ότι η Nexans είχε ήδη αναλάβει την κατασκευή και υποστήριξε ότι το βασικό πρόβλημα αφορούσε την πολιτική και στρατηγική διαχείριση της τουρκικής αντίδρασης.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε άλλο υποθαλάσσιο καλώδιο οπτικών ινών, υποστηρίζοντας ότι οι εμπλεκόμενες πλευρές είχαν ενημερώσει την Τουρκία. Χρησιμοποίησε το παράδειγμα για να περιγράψει τον μηχανισμό πίεσης που αποδίδει στην Άγκυρα: οι εταιρείες επιδιώκουν την απρόσκοπτη εκτέλεση των εργασιών, ενώ η Τουρκία επιχειρεί να συνδέσει τη συνέχισή τους με αποδοχή των απαιτήσεών της.
Η επιστολή στον ΟΗΕ και η τριμερής συνεργασία
Ο Καλεντερίδης παρουσίασε το περιεχόμενο ελληνικής επιστολής προς τον ΟΗΕ για την απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου και των πράξεων που επιχειρείται να στηριχθούν σε αυτό.
Το σχόλιό του επικεντρώθηκε στην ανάγκη αντιστοίχισης των διπλωματικών θέσεων με την πρακτική στάση της Ελλάδας. Κατά την άποψή του, η νομική απόρριψη των τουρκικών αξιώσεων πρέπει να συνοδεύεται από αποφασιστικότητα απέναντι στις απόπειρες επιβολής τους.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε την τριμερή αμυντική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Αναφέρθηκε στην αμυντική σύμπραξη, στη διερεύνηση συμπαραγωγών και κοινών δυνατοτήτων, καθώς και στην προστασία της ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τα όρια της τουρκικής επιρροής
Στη συνέχεια υποστήριξε ότι η Τουρκία αντιμετωπίζει δυσκολίες σε αρκετά μέτωπα και ότι η ελληνική πολιτική δεν πρέπει να αντιμετωπίζει την Άγκυρα ως δύναμη χωρίς περιορισμούς.
Συνέδεσε την εκτίμησή του με τις σχέσεις Ερντογάν–Αλίεφ, την ευρωπαϊκή κριτική προς την Τουρκία, τις πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ και τις ισορροπίες στο Ισραήλ. Για τα αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα εκτίμησε ότι ο αυξημένος κοινοβουλευτικός έλεγχος μπορεί να δυσκολέψει την ικανοποίηση τουρκικών αιτημάτων για κινητήρες του KAAN και αναβαθμίσεις F-16.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Φεριντούν Σινιρλίογλου και στην προσπάθειά του για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ. Τα δημοσιευμένα αποτελέσματα της άτυπης ψηφοφορίας τον εμφάνιζαν με τρεις ψήφους ενθάρρυνσης, οκτώ αποθάρρυνσης και τέσσερις χωρίς διατύπωση γνώμης. Τα αποτελέσματα αυτών των ψηφοφοριών δεν ανακοινώνονται επισήμως από το Συμβούλιο Ασφαλείας.
Ο Καλεντερίδης άσκησε επίσης κριτική στην προηγούμενη ελληνική στήριξη του Σινιρλίογλου για την ηγεσία του ΟΑΣΕ, θεωρώντας ότι η διαφοροποίηση της στάσης απέναντι στην υποψηφιότητά του για τον ΟΗΕ αναδεικνύει έλλειψη συνέχειας στον ελληνικό σχεδιασμό.
Η αμυντική σύμπραξη με Σαουδική Αραβία και Πακιστάν
Η εκπομπή περιέλαβε τη συμφωνία κοινής άμυνας Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Η τουρκική Εθνοσυνέλευση ενέκρινε τη σχετική συμφωνία με 279 ψήφους υπέρ και 119 κατά.
Ο αναλυτής εστίασε στη ρήτρα συλλογικής άμυνας και στη δεκαετή διάρκεια της συμφωνίας. Εκτίμησε, παράλληλα, ότι για την Άγκυρα σημαντικό κίνητρο αποτελεί η διεύρυνση των εξαγωγών οπλικών συστημάτων προς τη σαουδαραβική αγορά.
Στο ενεργειακό σκέλος αναφέρθηκε στις δυσκολίες εισαγωγής τουρκμενικού φυσικού αερίου μέσω Ιράν, στις επιπτώσεις των αμερικανικών κυρώσεων και στις επιδιώξεις της Τουρκίας να ενισχύσει τον ρόλο της στις ροές αερίου προς την Ευρώπη.
Η Νότια Κορέα ως πηγή τεχνολογίας
Εκτενές μέρος της ανάλυσης αφιερώθηκε στη συνεργασία Τουρκίας–Νότιας Κορέας στην πυρηνική ενέργεια και στην αμυντική βιομηχανία.
Ο Καλεντερίδης περιέγραψε μια τουρκική στρατηγική που επιδιώκει ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης μέσω ανταγωνισμού μεταξύ προμηθευτών και ταυτόχρονη απόκτηση τεχνογνωσίας. Για την άμυνα χρησιμοποίησε τα παραδείγματα του αυτοκινούμενου πυροβόλου Fırtına, του εκπαιδευτικού αεροσκάφους KT-1T και του άρματος Altay.
Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι η Άγκυρα αξιοποιεί τις συνεργασίες για να αποκτά παραγωγικές δυνατότητες και να περιορίζει την εξάρτησή της από δυτικές άδειες εξαγωγής. Αντιπαρέβαλε αυτή την πρακτική με την ελληνική παρουσία στα νοτιοκορεατικά ναυπηγεία, θέτοντας το ερώτημα γιατί οι εμπορικές σχέσεις δεν έχουν αξιοποιηθεί περισσότερο για την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Η αναφορά στον Τομ Μπάρακ
Κλείνοντας, ο Σάββας Καλεντερίδης αναφέρθηκε στην προοπτική εντονότερου κοινοβουλευτικού ελέγχου της κυβέρνησης Τραμπ. Επικαλέστηκε δικές του πληροφορίες για πιθανές κινήσεις ελέγχου του Τομ Μπάρακ στο Κογκρέσο και προέβλεψε πολιτικές συνέπειες για τον Αμερικανό αξιωματούχο.
Άσκησε ιδιαίτερα αυστηρή κριτική στη στάση του απέναντι στους Κούρδους και σε θρησκευτικές και εθνοτικές κοινότητες της περιοχής. Οι αναφορές περί ενδεχόμενης ανάκλησης αποτελούν πληροφορίες και προβλέψεις που διατύπωσε ο ίδιος στην εκπομπή.
Αναλύσεις
Ποιος εξέθρεψε το τουρκικό θηρίο στην Ανατ. Μεσόγειο;
Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης
Για αρκετά χρόνια τεκμηριώνουμε ότι η χρόνια πολιτική της Αθήνας να «υψώνει τα χέρια» απέναντι στις τουρκικές μεθοδεύσεις, έχει εκθρέψει τον τουρκικό επεκτατισμό. Η επικρατούσα αθηναϊκή «φοβία» είναι και αποτέλεσμα της τουρκικής προπαγάνδας η οποία διείσδυσε σε μερίδα της εγχώριας πολιτικής αντίληψης.
Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)
Για αρκετά χρόνια τεκμηριώνουμε ότι η χρόνια πολιτική της Αθήνας να «υψώνει τα χέρια» απέναντι στις τουρκικές μεθοδεύσεις, έχει εκθρέψει τον τουρκικό επεκτατισμό. Η επικρατούσα αθηναϊκή «φοβία» είναι και αποτέλεσμα της τουρκικής προπαγάνδας η οποία διείσδυσε σε μερίδα της εγχώριας πολιτικής αντίληψης.
Συγκεκριμένα, το Δίκαιο της Θάλασσας (ΟΗΕ) ισχύει για δεκαετίες κι είναι δεσμευτικό δίκαιο της ΕΕ, αλλά διαδοχικές Κυβερνήσεις στην Αθήνα δεν το άσκησαν, αφήνοντας την Ανατ. Μεσόγειο εκτεθειμένη στον τουρκικό επεκτατισμό. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια, η Αθήνα προχώρησε σε ακατανόητα βήματα στήριξης προς την επεκτατική Τουρκία. Όταν το 2019-20 υπήρξε πρωτοφανής καταδίκη του παράνομου «Τουρκολιβυκού Μνημονίου» από ΕΕ, η Αθήνα ανέτρεψε το ευνοϊκό περιβάλλον για κυρώσεις, μεταθέτοντας τις τουρκικές παρανομίες στο «διμερή διάλογο» Ελλάδας-Τουρκίας, προώθησε τον συμπρωταγωνιστή του τουρκικού επεκτατισμού ως επικεφαλής διεθνούς οργανισμού και ξέπλυνε την Τουρκία μέσω της «Συνθήκης Φιλίας» και τα περιβόητα «ήρεμα νερά» με υποχώρηση στην Κάσο κι αλλού. Η Τουρκία ανταπόδωσε με θεσμική εισβολή στο Αιγαίο και Αν. Μεσόγειο με το «Τουρκολιβυκό Μνημόνιο», με «τουρκική οδηγία NAFTEX διαρκείας» στο Αιγαίο, με την «Γαλάζια Φαντασίωση» που αποτελεί μέρος και των τουρκικών σχολικών βιβλίων και διάφορα άλλα μαζί με την συνεχιζόμενη κατοχή εδάφους της ΕΕ στην Κύπρο. Για όσους ακόμη αναλώνονται σε εγχώριες ψευδαισθήσεις, προτάσσουμε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, χωρίς ένα πολεμικό αεροσκάφος ή φρεγάτα, οριοθέτησε ΑΟΖ με τρίτες χώρες, όπως πρότεινε και στην Αθήνα από το 2003 κι ακόμη … εκκρεμεί. Πάντως, η σημερινή συγκυρία είναι πρωτόγνωρα ευνοϊκή για υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Έργου πόντισης καλωδίου σύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας, το οποίο σβήνει στην πράξη την νεο-οθωμανική «Γαλάζια Φαντασίωση», ενώ τυχόν «γραπτή ενημέρωση» προς την Τουρκία θα αποτελεί την κερκόπορτα για τουρκική συγκυριαρχία στο Αιγαίο και πέραν!
Η πρόσφατη Έκθεση της Ευρ. Επιτροπής για την Τουρκία είναι άλλο ένα παράδειγμα εγχώριων ψευδαισθήσεων. Η Έκθεση περιλαμβάνει σοβαρές αρνητικές διαπιστώσεις για την κατάσταση εντός Τουρκίας καθώς και τον αυξανόμενο παραβατικό της ρόλο στην Ανατ. Μεσόγειο, με δεδομένες άλλες παρανομίες δεκαετιών στην Κύπρο κι αλλού. Η Έκθεση αναδείχθηκε εγχώρια με ηχηρούς τίτλους όπως «χαστούκι της ΕΕ στην Τουρκία» κι «ισχυρά μηνύματα προς Τουρκία». Αυτά θα είχαν ουσιαστικό νόημα αν η Τουρκία επιθυμούσε να προσαρμοστεί στους ενταξιακούς κανόνες της ΕΕ, που όχι μόνο απορρίπτει, αλλά απαιτεί από την ΕΕ να «προσαρμοστεί»!. Δεδομένου ότι οι ενταξιακές της Τουρκίας είναι παγωμένες από το 2018 για λόγους που χειροτέρεψαν, το πλέον σημαντικό είναι ότι η Έκθεση:
α) ΔΕΝ προτείνει τερματισμό των ενταξιακών κι έτσι το τουρκικό καθεστώς απολαμβάνει σημαντικά προνόμια με περαιτέρω προοπτική σε στρατηγικούς τομείς (εμπόριο, ενέργεια και άμυνα)
β) ΔΕΝ προτείνει κυρώσεις ή λήψη μέτρων για παραβίαση νομικών υποχρεώσεων της Τουρκίας προς την ΕΕ που απορρέουν από την Τελωνειακή Ένωση κι αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η σχέση μας με την Τουρκία βασίζεται στην βούληση της ηγεσίας με πρωταγωνιστή την Αθήνα για ορθολογική στρατηγική απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό, που χρόνια τεκμηριώνουμε αλλά ως τώρα δεν υπήρξε και στην αποτρεπτική ισχύ των ενόπλων δυνάμεων που όντως υπάρχει και μας διασώζει από χειρότερα.
Αναλύσεις
Μάζης: Παλαιότερα μπορούσαμε να προστατεύσουμε την περιοχή – Τώρα γιατί δεν μπορούμε;
Τον κίνδυνο να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ενδεχόμενη ενημέρωσή της για τις εργασίες της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου επισήμανε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, παρεμβαίνοντας στη «Ναυτεμπορική». Παράλληλα, άσκησε κριτική στην ελληνική στάση και πρότεινε ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ και οριοθέτηση με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Τον κίνδυνο να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ενδεχόμενη ενημέρωσή της για τις εργασίες της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου επισήμανε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, παρεμβαίνοντας στη «Ναυτεμπορική». Παράλληλα, άσκησε κριτική στην ελληνική στάση και πρότεινε ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ και οριοθέτηση με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Στο ζήτημα της καθυστέρησης έκδοσης της NAVTEX για το καλώδιο επικεντρώθηκε ο Ιωάννης Μάζης, υποστηρίζοντας ότι το ουσιαστικό ερώτημα είναι εάν η διαδικασία θα προχωρήσει και υπό ποιους όρους.
Όπως ανέφερε, μια ολιγοήμερη μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος δεν αποτελεί από μόνη της λόγο ανησυχίας. Έθεσε, ωστόσο, ως χρονικό ορόσημο το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου, εκτιμώντας ότι ενδεχόμενη περαιτέρω καθυστέρηση θα ενίσχυε τα ερωτήματα για διπλωματικές διαβουλεύσεις στο παρασκήνιο.
Τι εκτιμά για την καθυστέρηση της NAVTEX
Κατά τον καθηγητή, οι ελληνικές υπηρεσίες διαθέτουν την επάρκεια και την εμπειρία για την έκδοση της σχετικής ναυτιλιακής αναγγελίας. Επικαλέστηκε ειδικότερα την Υδρογραφική Υπηρεσία και τον σταθμό Ηρακλείου, υποστηρίζοντας ότι η καθυστέρηση δεν εξηγείται εύκολα από τεχνικές ή διοικητικές δυσκολίες.
Στο πλαίσιο αυτό, συνέδεσε το ενδεχόμενο παρατεταμένης αναμονής με όσα ανέφερε για μήνυμα του επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, προς τον Έλληνα πρωθυπουργό και με διαβουλεύσεις μεταξύ Ελλάδας, Γαλλίας και Τουρκίας. Πρόκειται για τη σύνδεση που έκανε ο ίδιος στην παρέμβασή του, χωρίς να παρουσιάζει στο συγκεκριμένο απόσπασμα πρόσθετα τεκμήρια.
Ο κ. Μάζης υποστήριξε ότι η ανησυχία του αφορά κυρίως την αποφασιστικότητα της Αθήνας να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Αναφέρθηκε ειδικότερα στη θαλάσσια περιοχή που, κατά την τοποθέτησή του, καλύπτεται από την ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση.
Γιατί αντιδρά στην «ενημέρωση» της Τουρκίας
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν η αντίθεσή του στην αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης ενημέρωσης της Άγκυρας ως απλής διαδικαστικής ενέργειας.
Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ένα τέτοιο έγγραφο ως επιχείρημα υπέρ των διεκδικήσεών της στην περιοχή. Ο ίδιος απέδωσε στην ενημέρωση νομική και πολιτική σημασία, υποστηρίζοντας ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιος εμφανίζεται ως αρμόδιος αποδέκτης της.
Ερωτηθείς εάν διαφοροποιείται η κατάσταση στην περίπτωση που την ενημέρωση αναλάβει η γαλλική εταιρεία του έργου, απάντησε ότι, κατά την άποψή του, η Άγκυρα θα επιχειρούσε και πάλι να την αξιοποιήσει.
Προχώρησε, μάλιστα, στον ισχυρισμό ότι η τουρκική πλευρά επιδιώκει επίσημη ελληνική ενημέρωση, με κρατική σφραγίδα και συγκεκριμένες συντεταγμένες της όδευσης. Σύμφωνα με τη συλλογιστική του, ένα τέτοιο έγγραφο θα περιόριζε τη δυνατότητα της Αθήνας να αποστασιοποιηθεί αργότερα από την ενέργεια της αναδόχου.
Η θέση ότι μια ενημέρωση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Τουρκία αποδίδεται εδώ ως εκτίμηση του καθηγητή και όχι ως διαπιστωμένο νομικό αποτέλεσμα.
«Άλλο άδεια, άλλο ενημέρωση»
Ο Ιωάννης Μάζης στάθηκε ιδιαίτερα στη διατύπωση των κυβερνητικών τοποθετήσεων, επισημαίνοντας ότι η απόρριψη του ενδεχομένου να ζητηθεί τουρκική άδεια δεν απαντά αυτομάτως στο ερώτημα εάν θα υπάρξει ενημέρωση.
Επικαλούμενος σχετική δήλωση του πρωθυπουργού, όπως ο ίδιος την απέδωσε στη συζήτηση, συνόψισε την ένστασή του στη φράση:
«Άλλο άδεια, άλλο ενημέρωση».
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών και του κυβερνητικού εκπροσώπου, τις οποίες ερμήνευσε ως περιθώριο αποδοχής κάποιας μορφής ενημέρωσης. Η κριτική του επικεντρώθηκε στην ανάγκη να αποσαφηνιστεί τόσο το περιεχόμενο μιας τέτοιας ενέργειας όσο και ο φορέας που ενδεχομένως θα την αναλάμβανε.
Η πρόταση για ΑΟΖ και Κύπρο
Ως απάντηση στις τουρκικές διεκδικήσεις, ο καθηγητής πρότεινε την άμεση ανακήρυξη ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, παραπέμποντας στη χαρτογραφική αποτύπωση που ο ίδιος συνέδεσε με ευρωπαϊκούς χάρτες και τον χάρτη της Σεβίλλης.
Διευκρίνισε ότι η ανακήρυξη ΑΟΖ και η οριοθέτησή της αποτελούν διαφορετικές πράξεις και ζήτησε να προχωρήσει η οριοθέτηση Ελλάδας–Κύπρου. Υποστήριξε, επίσης, ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ζητήσει τρεις φορές από το 2003 να υπάρξει σχετική συμφωνία.
Στο κλείσιμο της παρέμβασής του αμφισβήτησε επιχειρήματα περί αδυναμίας προστασίας της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Κρήτης και Κύπρου λόγω της κατάστασης των ελληνικών φρεγατών. Αντιπαρέβαλε προηγούμενες επιχειρησιακές περιόδους και έθεσε το ερώτημα γιατί δυνατότητες που υπήρχαν παλαιότερα παρουσιάζονται σήμερα ως ανεπαρκείς.
Παράλληλα, εξέφρασε ενστάσεις για τη δημόσια διατύπωση εκτιμήσεων σχετικά με τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού, διερωτώμενος πώς όσοι τις διατυπώνουν γνωρίζουν τα σχετικά δεδομένα.
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
Πολιτική3 μήνες πρινΣΟΚ στη Λέσβο! Τούρκοι τουρίστες έβαλαν στο νησί αυτοκίνητο με εικόνα του σφαγέα Κεμάλ στο παρμπρίζ