Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Ζιμπάμπουε: Ο απρόσμενος “οδηγός” για την αναθεώρηση της Εξωτερικής Πολιτικής των ΗΠΑ

Στη Ζιμπάμπουε, η κυβέρνηση των ΗΠΑ πέτυχε κάτι σπάνιο: Δεν αφαίρεσε απλώς ένα πρόγραμμα που δεν λειτούργησε, αλλά το επαναβαθμονόμησε για να αντιμετωπίσει τις ανεπιθύμητες συνέπειες. Αυτή η προσέγγιση, επιβολή κυρώσεων μόνο όσο είναι χρήσιμες και αναμόρφωσή τους όταν ολοκληρώσουν τον κύκλο τους, θα πρέπει να αποτελεί το «χρυσό πρότυπο» (gold standard) για τα προγράμματα κυρώσεων διεθνώς. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αποδείξουν ότι οι κυρώσεις δεν είναι απλώς διοικητικές διώξεις που δεν αίρονται ποτέ, αλλά εργαλεία που χρησιμοποιούνται με γνώμονα τον αντίκτυπο.

Δημοσιεύτηκε στις

Πριν από δύο χρόνια, η κυβέρνηση των ΗΠΑ προέβη σε μια ενέργεια που σχεδόν ποτέ δεν κάνει: Τερμάτισε («έδυσε») ένα πρόγραμμα οικονομικών κυρώσεων που είχε ξεπεράσει την περίοδο ακμής του. Ήταν ένα αξιοσημείωτο βήμα, διότι δεν είχε προηγηθεί αλλαγή καθεστώτος ή το τέλος μιας αιματηρής εμφύλιας σύγκρουσης — απλώς η αναγνώριση ότι το πρόγραμμα είχε αποκοπεί από κάθε σαφή στρατηγικό σκοπό. Είχε γίνει βάρος, όχι όφελος, για τους στόχους της αμερικανικής πολιτικής. Αντί να εμμένει στο status quo, η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποφάσισε να προχωρήσει σε μια ριζική αναδιαμόρφωση. Ήταν μια πρωτοφανής ενέργεια, και όμως, παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη έξω από μια μικρή κοινότητα χάραξης πολιτικής.

Αυτό το πρόγραμμα κυρώσεων επικεντρωνόταν στη Ζιμπάμπουε. Επιβλήθηκε αρχικά το 2003 και γρήγορα διογκώθηκε για να συμπεριλάβει περίπου 200 ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους και ηγέτες του κυβερνώντος κόμματος ZANU-PF, καθώς και μέλη των οικογενειών τους, κρατικές οντότητες και ιδιωτικές εταιρείες. Ήταν, μακράν, το μεγαλύτερο πρόγραμμα κυρώσεων που στόχευε οποιαδήποτε αφρικανική χώρα. Σε συνδυασμό με τον Νόμο για τη Δημοκρατία και την Οικονομική Ανάκαμψη της Ζιμπάμπουε (ZDERA) του 2001, αυτές οι κυρώσεις απομόνωσαν αποτελεσματικά την κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, χειραγώγηση εκλογών και ενδημική διαφθορά. Το πρόγραμμα, ωστόσο, έγινε σύντομα ανεστίαστο και μη βοηθητικό — ένα πολιτικό «βαρίδι» που προσέλκυε επικρίσεις από όλη την ήπειρο, αποτυγχάνοντας παράλληλα να επιφέρει εποικοδομητική αλλαγή. Έπρεπε να μεταρρυθμιστεί.

Η κατάργηση ενός προγράμματος κυρώσεων όταν ένας πολιτικός στόχος δεν έχει επιτευχθεί είναι ένα δύσκολο εγχείρημα. Πολύ συχνά, οι εμπλεκόμενοι φορείς συγχέουν τις κυρώσεις με την πολιτική, ή ακόμα χειρότερα, με τη στρατηγική, και προσκολλώνται στο status quo.

Ως ανώτερος διευθυντής Αφρικανικών Υποθέσεων στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας και ανώτερος σύμβουλος του συντονιστή κυρώσεων στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Μπάιντεν, οι συγγραφείς συνεργάστηκαν στενά με συναδέλφους στο Υπουργείο Οικονομικών και σε όλη τη διοίκηση για να «χορογραφήσουν» προσεκτικά αυτή την κίνηση — χωρίς να προκαλέσουν εγχώριες και διεθνείς αντιδράσεις. Σίγουρα, η επιτυχία αυτής της προσέγγισης εξακολουθεί να συζητείται και πιθανότατα θα συνεχίσει να εξετάζεται εξονυχιστικά για αρκετά χρόνια, ειδικά όσο η κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε συνεχίζει τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη διαφθορά. Παρόλα αυτά, αποτελεί μια σημαντική μελέτη περίπτωσης για μια νηφάλια αξιολόγηση της χρησιμότητας συγκεκριμένων προγραμμάτων κυρώσεων και του τι μπορεί να κάνει κανείς για να επανασχεδιάσει παρωχημένα προγράμματα, διασφαλίζοντας ότι παραμένουν συναφή με τους τρέχοντες πολιτικούς στόχους.

Ο Δρόμος προς τις Κυρώσεις

Όταν η Ζιμπάμπουε κέρδισε τελικά την ανεξαρτησία της τον Απρίλιο του 1980, οι Ηνωμένες Πολιτείες έσπευσαν να αγκαλιάσουν το νέο έθνος. Ο Πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ καλωσόρισε τον Πρωθυπουργό Ρόμπερτ Μουγκάμπε στον Λευκό Οίκο τον Αύγουστο του ίδιου έτους. Ωστόσο, οι δεσμοί άρχισαν να κάμπτονται ως απάντηση στην καταστολή της αντιπολίτευσης από την κυβέρνηση, η οποία οδήγησε στη σφαγή περίπου 20.000 ανθρώπων από το 1983 έως το 1987. Αυτές οι εντάσεις δεν ήταν αρκετές για να προκαλέσουν ρήξη· πράγματι, οι πρεσβευτές των ΗΠΑ τη δεκαετία του 1990 ανέφεραν θετικές επαφές με τον Μουγκάμπε.

Η στροφή προς μια πιο εχθρική σχέση προήλθε εν μέρει από την άθλια οικονομική διαχείριση. Ο Μουγκάμπε χρειαζόταν έναν αποδιοπομπαίο τράγο και κατηγόρησε τους λευκούς αγρότες, υποστηρίζοντας κατασχέσεις γης από οπαδούς του κόμματος. Το Κογκρέσο ψήφισε το ZDERA το 2001, απαγορεύοντας την αμερικανική υποστήριξη για ελάφρυνση χρέους μέχρι να υπάρξουν ελεύθερες εκλογές και κράτος δικαίου. Αυτό προετοίμασε το έδαφος για στοχευμένες κυρώσεις σε άτομα και οντότητες.

Μια Μικρή Παρέκβαση: Εγχειρίδιο Κυρώσεων

Οι κυρώσεις στις ΗΠΑ επιβάλλονται κυρίως από τον πρόεδρο μέσω εκτελεστικών διαταγμάτων (EO) βάσει του Νόμου περί Διεθνών Επειγουσών Οικονομικών Εξουσιών (IEEPA). Απαιτούν τη δήλωση «εθνικής έκτακτης ανάγκης» για την αντιμετώπιση μιας «ασυνήθιστης και έκτακτης» απειλής. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90, οι κυρώσεις αφορούσαν εμπάργκο σε επίπεδο χώρας (όπως στην Κούβα). Μετά την κριτική για το Ιράκ, ο Μπιλ Κλίντον στράφηκε σε πιο στοχευμένες κυρώσεις (πάγωμα περιουσιακών στοιχείων). Η θεωρία ήταν ότι στοχεύοντας συγκεκριμένα άτομα, αποφεύγεται η ευρεία επίπτωση στον πληθυσμό.

Το «Πράσινο Φως» για τις Κυρώσεις στη Ζιμπάμπουε

Μεταξύ 2003 και 2008, ο Πρόεδρος Μπους εξέδωσε τρία διατάγματα. Το πρώτο (EO 13288) στόχευσε 77 άτομα και εταιρείες ταυτόχρονα, συμπεριλαμβανομένου του Μουγκάμπε. Δεν υπήρχαν σαφή κριτήρια για το πώς θα μπορούσε κάποιος να αφαιρεθεί από τη λίστα. Το 2008, το πρόγραμμα επεκτάθηκε για να συμπεριλάβει οποιονδήποτε «ανώτερο αξιωματούχο». Η απάντηση της Ζιμπάμπουε ήταν άμεση: ο Μουγκάμπε κατήγγειλε τις κυρώσεις ως «ρατσιστικές» και «παράνομες», μετατρέποντάς τις σε εργαλείο προπαγάνδας για να δικαιολογήσει την οικονομική κατάρρευση.

Αναζητώντας μια Διέξοδο

Όταν ο Τζο Μπάιντεν ανέλαβε καθήκοντα το 2021, οι κυρώσεις είχαν γίνει περισσότερο εμπόδιο παρά εργαλείο. Παρά την ανατροπή του Μουγκάμπε το 2017 από τον Έμερσον Μνανγκάγκουα, η κυβέρνηση παρέμενε αμετανόητη. Ωστόσο, οι κυρώσεις είχαν γίνει το μοναδικό θέμα συζήτησης στις διμερείς σχέσεις, επισκιάζοντας τη βοήθεια εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ. Πολλοί ένιωθαν ότι οι κυρώσεις είχαν γίνει η ίδια η πολιτική, αντί για μέσο επίτευξης πολιτικής.

Προτεραιότητα στην Ομαδική Εργασία

Το βαθύτερο ζήτημα ήταν ότι οι κυρώσεις επηρέαζαν τις σχέσεις των ΗΠΑ με όλη τη νότια Αφρική. Το 2019, η SADC (Κοινότητα Ανάπτυξης της Νότιας Αφρικής) όρισε την 25η Οκτωβρίου ως ημέρα αλληλεγγύης κατά των κυρώσεων. Οι Αφρικανοί ηγέτες άρχισαν να θέτουν το θέμα στον Μπάιντεν. Ήταν επιτακτική ανάγκη η συνεργασία με περιφερειακούς εταίρους για οποιαδήποτε αλλαγή προσέγγισης.

Κίνηση προς μια Νέα Κατεύθυνση

Το ερώτημα ήταν: Πώς αποσύρεις ένα προβληματικό πρόγραμμα χωρίς να δώσεις «συγχωροχάρτι» σε ένα καταπιεστικό καθεστώς; Η λύση βρέθηκε στο πρόγραμμα Global Magnitsky (GloMag). Το GloMag στοχεύει άτομα υπεύθυνα για διαφθορά ή παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων οπουδήποτε στον κόσμο. Τα πλεονεκτήματα ήταν:

  1. Τα στοιχεία για τη Ζιμπάμπουε ευθυγραμμίζονταν ήδη με τα κριτήρια του GloMag.

  2. Το GloMag είναι παγκόσμιο πρόγραμμα, άρα η Ζιμπάμπουε δεν θα φαινόταν πια ότι στοχοποιείται κατ’ εξαίρεση.

  3. Το εργαλείο αυτό ήταν ήδη αποδεκτό από τους γείτονες (π.χ. Νότια Αφρική, Αγκόλα).

  4. Επέτρεπε την εστίαση σε σύγχρονα δίκτυα διαφθοράς (π.χ. λαθρεμπόριο χρυσού) και όχι σε γεγονότα δεκαετιών.

Διασχίζοντας τη Γραμμή του Τερματισμού

Τον Μάρτιο του 2024, ο Πρόεδρος Μπάιντεν τερμάτισε τα παλιά διατάγματα και το Υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις μέσω GloMag στον Πρόεδρο Μνανγκάγκουα και άλλους 10 για σοβαρή διαφθορά. Η κίνηση αφαίρεσε από την κυβέρνηση της Χαράρε τον αγαπημένο της αποδιοπομπαίο τράγο. Οι ηγέτες της περιοχής χαιρέτισαν την απόφαση ως ένδειξη ότι ο Μπάιντεν ακούει τους Αφρικανούς εταίρους του.

Η αλλαγή των κυρώσεων ήταν μια επιτυχία ακριβώς επειδή έκανε αυτό που προοριζόταν: άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούσαν τα εργαλεία τους χωρίς να διαταράξει θεμελιωδώς τη συνολική τους πολιτική.

Συμπέρασμα

Στη Ζιμπάμπουε, η κυβέρνηση των ΗΠΑ πέτυχε κάτι σπάνιο: Δεν αφαίρεσε απλώς ένα πρόγραμμα που δεν λειτούργησε, αλλά το επαναβαθμονόμησε για να αντιμετωπίσει τις ανεπιθύμητες συνέπειες. Αυτή η προσέγγιση, επιβολή κυρώσεων μόνο όσο είναι χρήσιμες και αναμόρφωσή τους όταν ολοκληρώσουν τον κύκλο τους, θα πρέπει να αποτελεί το «χρυσό πρότυπο» (gold standard) για τα προγράμματα κυρώσεων διεθνώς. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αποδείξουν ότι οι κυρώσεις δεν είναι απλώς διοικητικές διώξεις που δεν αίρονται ποτέ, αλλά εργαλεία που χρησιμοποιούνται με γνώμονα τον αντίκτυπο.

www.csis.org

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

GEOPOLITICO

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.

«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.

Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα

Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».

Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.

«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.

«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»

Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.

«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.

Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.

Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.

Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό

Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.

«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.

Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.

Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά

Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.

Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.

Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης

Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.

Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.

Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Δημοσιεύτηκε

στις

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.

Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.

Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.

Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:

Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:

Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!

Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.

Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.

Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.

Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;

Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.

Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).

Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.

Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης

Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.

Δημοσιεύτηκε

στις

Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.

Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.

GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας

Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.

Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.

«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.

Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.

Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.

Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.

Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.

Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.

Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο

Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.

Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.

Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.

Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200

Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.

Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.

P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης

Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.

Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.

Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.

Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας

Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.

Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.

Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.

Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

school of gray fish school of gray fish
GEOPOLITICO8 ώρες πριν

Θεσσαλονίκη: Αλιείς «έσπασαν» την απεργία και αγόρασαν ψάρια από τουρκικό φορτηγό

Ένταση προκαλεί στη Θεσσαλονίκη υπόθεση αγοραπωλησίας αλιευμάτων εκτός ιχθυόσκαλας, την ώρα που ο κλάδος βρίσκεται σε κινητοποιήσεις. Βίντεο που παρουσίασε...

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά,...

GEOPOLITICO10 ώρες πριν

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου...

Διεθνή11 ώρες πριν

Ένοπλος Αζέρος πέρασε στην Αρμενία και πυροβόλησε μητέρα μπροστά στα παιδιά της! Σε πόλη αδελφοποιημένη με τη Νέα Σμύρνη το περιστατικό

Απαγγέλθηκαν συνολικά πέντε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων παράνομη διέλευση των κρατικών συνόρων της Αρμενίας, λαθρεμπόριο στρατιωτικού υλικού, πυροβόλων όπλων και...

Πολιτική13 ώρες πριν

Μονή Σινά: Στο Ευρωκοινοβούλιο το ζήτημα – Ο διπλωματικός αγώνας

Υστερα από την επίσκεψη του ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη στο Σινά και στο Υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου.

Δημοφιλή