Στο ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής επίθεσης εναντίον του Ιράν, στις πολιτικές ανακατατάξεις στο Ισραήλ και στη σημασία των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώθηκε ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, κατά την παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική». Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η εκτίμησή του ότι οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη ενδέχεται να συνεχίζονται ακόμη και ενώ προετοιμάζεται στρατιωτική επιχείρηση, καθώς και η αναφορά του σε πληροφορίες του Αμερικανού σχολιαστή Τάκερ Κάρλσον για την 7η Νοεμβρίου.

Ιράν: Η 7η Νοεμβρίου και το ενδεχόμενο στρατιωτικού πλήγματος

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στις διπλωματικές διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη για το ιρανικό ζήτημα. Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις αναφορές για εκρήξεις στην Τεχεράνη, παρά το θετικό κλίμα που παρουσιάζεται στις διαπραγματεύσεις, υποστήριξε ότι η διπλωματία δεν αποκλείει την παράλληλη προετοιμασία στρατιωτικής ενέργειας.

«Οι συνομιλίες θα πάνε καλά μέχρι την ημέρα που θα χτυπήσουν οι Αμερικανοί», ανέφερε χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας την προσωπική του εκτίμηση για την εξέλιξη της κρίσης.

Ο αντιστράτηγος ε.α. επικαλέστηκε δηλώσεις του Τάκερ Κάρλσον, ο οποίος, σύμφωνα με όσα μετέφερε, είχε αναφερθεί στην 7η Νοεμβρίου ως ημερομηνία ιδιαίτερης σημασίας.

Ο Μπαλτζώης υποστήριξε ότι ο Αμερικανός σχολιαστής διαθέτει πηγές πληροφόρησης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι σχετικές αναφορές είχαν ιδιαίτερα ανησυχητικό περιεχόμενο, καθώς περιλάμβαναν ακόμη και το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικού όπλου.

Πρόκειται, πάντως, για αναφορές και εκτιμήσεις που μεταφέρθηκαν κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής συζήτησης και όχι για επιβεβαιωμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και η δυσκολία καταστροφής των εγκαταστάσεων

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις υπόγειες εγκαταστάσεις του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και ειδικότερα στην περιοχή του Pickaxe Mountain.

Σύμφωνα με την περιγραφή του, εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε μεγάλο βάθος, κάτω από συμπαγείς γεωλογικούς σχηματισμούς, δημιουργούν εξαιρετικά δύσκολες επιχειρησιακές συνθήκες για οποιαδήποτε προσπάθεια καταστροφής τους.

Ο Μπαλτζώης αναφέρθηκε σε βάθος περίπου 90 μέτρων και υποστήριξε ότι η εξουδετέρωση τέτοιων υποδομών θα απαιτούσε είτε επιχείρηση στο εσωτερικό τους είτε χρήση όπλου εξαιρετικά μεγάλης καταστροφικής ισχύος.

Στο πλαίσιο αυτό έθεσε ακόμη και το ενδεχόμενο πυρηνικού πλήγματος, χωρίς να παρουσιάσει στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι έχει ληφθεί σχετική απόφαση.

Παράλληλα, σχολίασε αναφορές για ιρανικούς πυραύλους που παρουσιάστηκαν σε βίντεο, επισημαίνοντας ότι παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν σχετίζονται με πυρηνικές δυνατότητες.

Ισραήλ: Σενάρια απομάκρυνσης Νετανιάχου με τη στήριξη αραβικών κομμάτων

Σημαντικό μέρος της παρέμβασης αφιερώθηκε στις πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ και στις δυσκολίες σχηματισμού κυβέρνησης.

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης εκτίμησε ότι η προσπάθεια του Μπενιαμίν Νετανιάχου για κυβέρνηση εθνικής ενότητας δύσκολα θα ευοδωθεί, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων.

Μεταξύ των ζητημάτων που ανέδειξε ήταν η στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων, γνωστών ως Χαρεντί, καθώς και οι ευρύτερες πολιτικές διαφορές που εμποδίζουν τη συνεργασία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του σε πληροφορίες που, όπως είπε, έλαβε από Ισραηλινό αναλυτή με τον οποίο επικοινώνησε λίγο πριν από την εκπομπή.

Σύμφωνα με όσα μετέφερε, εξετάζεται το ενδεχόμενο πολιτικής συνεννόησης με αραβικά κόμματα, προκειμένου να υποστηριχθεί μια διαφορετική κυβερνητική πλειοψηφία, χωρίς τον Νετανιάχου.

Ο αντιστράτηγος ε.α. έκανε λόγο για διεργασίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ψήφο εμπιστοσύνης προς μια νέα κυβέρνηση, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για πληροφορίες και όχι για ολοκληρωμένη πολιτική συμφωνία.

Η λύση των δύο κρατών και η θέση του Μπαλτζώη

Αναλύοντας τις προϋποθέσεις μιας ενδεχόμενης συνεργασίας με αραβικά κόμματα, ο Μπαλτζώης εκτίμησε ότι το Παλαιστινιακό θα μπορούσε να αποτελέσει κεντρικό αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Ειδικότερα, υποστήριξε ότι είναι πιθανό να τεθεί το ζήτημα της αναγνώρισης παλαιστινιακού κράτους στο πλαίσιο της λύσης των δύο κρατών.

Ο ίδιος τάχθηκε ξεκάθαρα υπέρ αυτής της προοπτικής, τονίζοντας ότι θεωρεί τη συνύπαρξη δύο κρατών τη μοναδική βιώσιμη διέξοδο από τη μακροχρόνια ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση.

Μάλιστα, ανέφερε ότι είχε υποστηρίξει την ίδια προσέγγιση και σε υπηρεσιακές αναφορές του κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του σταδιοδρομίας.

Παρέπεμψε επίσης στις συνομιλίες του Καμπ Ντέιβιντ επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον, υποστηρίζοντας ότι τότε είχε δημιουργηθεί μια σημαντική ευκαιρία για επίλυση του ζητήματος, η οποία τελικά δεν αξιοποιήθηκε.

Τι σημαίνει μια κυβερνητική αλλαγή στο Ισραήλ για την Ελλάδα

Ερωτηθείς εάν η απομάκρυνση του Νετανιάχου θα μπορούσε να επηρεάσει την ελληνική στρατηγική, ο Ιωάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε κατηγορηματικός.

Εκτίμησε ότι μια αλλαγή κυβέρνησης στο Ισραήλ δεν θα μεταβάλει ουσιαστικά τα δεδομένα που αφορούν την Ελλάδα και τη στρατηγική της συνεργασία με την ισραηλινή πλευρά.

Για να τεκμηριώσει τη θέση του, αναφέρθηκε στον Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγό του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, ο οποίος είχε συνεργαστεί με τον Νετανιάχου, αλλά στη συνέχεια διαφοροποιήθηκε πολιτικά.

Κατά τον Μπαλτζώη, οι διαφωνίες στο εσωτερικό του Ισραήλ δεν συνεπάγονται αυτομάτως ανατροπή των βασικών επιλογών εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.

ΗΠΑ: Γιατί η Γερουσία έχει καθοριστική σημασία για τον Τραμπ

Στο αμερικανικό πολιτικό μέτωπο, ο αντιστράτηγος ε.α. επικεντρώθηκε στις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς.

Διέκρινε τις επιπτώσεις μιας πιθανής απώλειας της πλειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων από εκείνες μιας αντίστοιχης εξέλιξης στη Γερουσία.

Όπως εξήγησε, η αντιπολίτευση στη Βουλή των Αντιπροσώπων θα μπορούσε να δημιουργήσει πολιτικά εμπόδια μέσω κοινοβουλευτικών επιτροπών και ερευνών.

Ωστόσο, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στον έλεγχο της Γερουσίας, υποστηρίζοντας ότι μια αλλαγή των συσχετισμών θα περιόριζε σημαντικά την ευχέρεια κινήσεων του Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα, επισήμανε ότι οι Αμερικανοί γερουσιαστές δεν ακολουθούν πάντοτε ενιαία κομματική γραμμή, καθώς επηρεάζονται και από τις ιδιαίτερες πολιτικές συνθήκες των πολιτειών τους.

Στην τελική του εκτίμηση, ο Μπαλτζώης προέβλεψε απώλεια της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, αλλά διατήρηση του ελέγχου της Γερουσίας, έστω και με οριακή διαφορά.

Ο παράγοντας Ισραήλ στις αμερικανικές εκλογές

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στη σημασία των σχέσεων ΗΠΑ–Ισραήλ για τους αμερικανικούς εκλογικούς συσχετισμούς.

Ο Μπαλτζώης αναφέρθηκε στις πολιτικές τοποθετήσεις που διαμορφώνονται στο Ισραήλ έναντι της κυβέρνησης Τραμπ, καθώς και στις διαφορετικές προσεγγίσεις που καταγράφονται στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος.

Στο επίκεντρο βρέθηκε επίσης ο ρόλος των φιλοϊσραηλινών πολιτικών οργανώσεων και των εκλογικών ομάδων σε κρίσιμες αμερικανικές πολιτείες.

Η συζήτηση ανέδειξε τη σύνδεση μεταξύ των εσωτερικών πολιτικών εξελίξεων στις Ηνωμένες Πολιτείες και των αμερικανικών επιλογών στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία παραμένουν ανοιχτά τόσο το ιρανικό όσο και το παλαιστινιακό ζήτημα.

Η εκλογική αναμέτρηση της Τρίτης 3 Νοεμβρίου εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες πολιτικές δοκιμασίες της δεύτερης προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ. Οι Ρεπουμπλικανοί εισήλθαν στις εκλογές ελέγχοντας και τα δύο σώματα του Κογκρέσου, αλλά βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα κύμα δυσαρέσκειας που επεκτάθηκε ακόμη και σε παραδοσιακά συντηρητικές πολιτείες.

Σύμφωνα με τις προβολές των Associated Press, Reuters και μεγάλων αμερικανικών τηλεοπτικών δικτύων, οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν τις αναγκαίες έδρες για να ανακτήσουν την πλειοψηφία και στα δύο νομοθετικά σώματα. Η καταμέτρηση συνεχιζόταν σε ορισμένες εκλογικές περιφέρειες, επομένως η τελική αριθμητική κατανομή των εδρών δεν είχε ακόμη οριστικοποιηθεί.

Ανατροπή στη Γερουσία – Έπεσαν τα ρεπουμπλικανικά προπύργια

Οι μεγαλύτερες εκπλήξεις σημειώθηκαν στις εκλογές για τη Γερουσία, όπου οι Δημοκρατικοί κέρδισαν κρίσιμες έδρες σε πολιτείες που θεωρούνταν επί χρόνια ισχυρά προπύργια των Ρεπουμπλικανών.

Στο Τέξας, ο Δημοκρατικός Τζέιμς Ταλαρίκο επικράτησε του Ρεπουμπλικανού Κεν Πάξτον, τον οποίο είχε υποστηρίξει ο Τραμπ. Η ανατροπή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για την πρώτη νίκη Δημοκρατικού σε εκλογή για τη Γερουσία στην πολιτεία εδώ και 38 χρόνια.

Στη Νότια Καρολίνα, η παιδίατρος Άνι Άντριους νίκησε τη Ρεπουμπλικανή Νταρλίν Γκράχαμ, παρά την υποστήριξη που είχε προσφέρει στην τελευταία ο Αμερικανός πρόεδρος.

Αντίστοιχα, στη Βόρεια Καρολίνα, ο πρώην κυβερνήτης Ρόι Κούπερ επικράτησε του Μάικλ Γουάτλι, στενού συμμάχου του Τραμπ.

Στο Οχάιο, ο Δημοκρατικός Σέροντ Μπράουν επέστρεψε στη Γερουσία, νικώντας τον Ρεπουμπλικανό Τζον Χάστεντ, ενώ στο Κάνσας ο Άνταμ Χάμιλτον επικράτησε του Ρότζερ Μάρσαλ, πετυχαίνοντας μια ιστορική νίκη για τους Δημοκρατικούς στην πολιτεία.

Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί διατήρησαν σημαντικές έδρες, όπως εκείνη του Τζον Όσοφ στην Τζόρτζια.

Οι Δημοκρατικοί κατακτούν τη Βουλή των Αντιπροσώπων

Η νίκη στη Γερουσία συνοδεύτηκε από την επικράτηση των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου απαιτούνται 218 από τις συνολικά 435 έδρες για τον σχηματισμό πλειοψηφίας.

Οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν περιφέρειες στην Πενσιλβάνια, στο Κεντάκι, στη Βόρεια Καρολίνα και σε άλλες πολιτείες, ενώ οι Δημοκρατικοί εμφάνισαν αξιοσημείωτη αντοχή ακόμη και σε περιοχές όπου είχαν προηγηθεί αλλαγές των εκλογικών ορίων υπέρ των αντιπάλων τους.

Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο στον Χακίμ Τζέφρις να αναλάβει την προεδρία της Βουλής, με προοπτική να γίνει ο πρώτος Αφροαμερικανός που θα καταλάβει το συγκεκριμένο αξίωμα.

Σημαντικές επιτυχίες σημείωσαν οι Δημοκρατικοί και στις εκλογές κυβερνητών. Στο Τέξας, η Τζίνα Ινοχόσα νίκησε τον επί σειρά ετών Ρεπουμπλικανό κυβερνήτη Γκρεγκ Άμποτ, τερματίζοντας μια μακρά περίοδο κυριαρχίας του κόμματος στην πολιτεία.

Τραμπ: «Αν ήμουν υποψήφιος, θα είχαμε κερδίσει σαρωτικά»

Η αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ ήταν χαρακτηριστική της προσπάθειάς του να αποστασιοποιηθεί από το εκλογικό αποτέλεσμα.

Με ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε:

«Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο και, αν ήμουν, θα είχαμε κερδίσει με σαρωτική διαφορά».

Ωστόσο, σε τηλεφωνική επικοινωνία με το CBS News, υιοθέτησε συμφιλιωτικότερο τόνο:

«Συγχαρητήρια στους Δημοκρατικούς. Ανυπομονώ να συνεργαστούμε για το καλό της χώρας μας».

Ο Τραμπ επέμεινε ότι ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί υποψήφιοι δεν κατάφεραν να κινητοποιήσουν την εκλογική βάση του κόμματος.

Σε συνέντευξή του στους New York Times, δήλωσε απολύτως πρόθυμος να αποδεχθεί τα αποτελέσματα, προσθέτοντας ότι θα επιδιώξει συνεννόηση με τους Δημοκρατικούς.

Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με προηγούμενες προειδοποιήσεις του ότι θα χρησιμοποιούσε εκτεταμένα το προεδρικό βέτο απέναντι σε νομοθετικές πρωτοβουλίες της αντιπολίτευσης.

Δημοκρατικοί: «Οι Αμερικανοί άλλαξαν την πορεία της χώρας»

Στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών επικράτησε πανηγυρικό κλίμα.

Ο επικεφαλής τους στη Βουλή, Χακίμ Τζέφρις, χαρακτήρισε το κίνημα MAGA του Τραμπ πολιτικά αποδυναμωμένο σε ολόκληρη τη χώρα.

Η πρώην πρόεδρος της Βουλής, Νάνσι Πελόζι, δήλωσε:

«Απόψε, ο αμερικανικός λαός άλλαξε την πορεία της χώρας μας».

Σύμφωνα με την Πελόζι, οι ψηφοφόροι έβαλαν τέλος στο μονοπώλιο εξουσίας των Ρεπουμπλικανών στην Ουάσιγκτον, επαναφέροντας έναν θεσμικό μηχανισμό ελέγχου της προεδρικής εξουσίας.

Από την Τζόρτζια, ο επανεκλεγείς γερουσιαστής Τζον Όσοφ χαρακτήρισε τον Τραμπ πολιτικά αποδυναμωμένο πρόεδρο, υποστηρίζοντας ότι το εκλογικό αποτέλεσμα δημιουργεί νέες προοπτικές για τη χώρα.

Ρεπουμπλικανοί: Προβληματισμός και αναζήτηση ευθυνών

Η ήττα προκάλεσε έντονες συζητήσεις στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.

Ο πρόεδρος της Βουλής, Μάικ Τζόνσον, αναγνώρισε την αρνητική εξέλιξη, επικαλούμενος την ιστορική δυσκολία που αντιμετωπίζει το κόμμα του εκάστοτε προέδρου στις ενδιάμεσες εκλογές.

«Γνωρίζαμε ότι για να διατηρήσουμε την πλειοψηφία θα έπρεπε να ανατρέψουμε περισσότερο από έναν αιώνα εκλογικής ιστορίας», ανέφερε.

Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι οι Ρεπουμπλικανοί δεν πρόκειται να εγκαταλείψουν την πολιτική τους ατζέντα.

«Δεν θα μας αποθαρρύνει το αποτέλεσμα μίας εκλογικής αναμέτρησης», τόνισε, θέτοντας ως στόχο την ανάκτηση της Βουλής το 2028.

Στο εσωτερικό του κόμματος, πάντως, έχουν ήδη εκδηλωθεί αντιδράσεις για την επιλογή υποψηφίων και την αποτελεσματικότητα της προεκλογικής στρατηγικής.

Ακρίβεια, οικονομία και πόλεμος με το Ιράν έκριναν την αναμέτρηση

Οι μετεκλογικές έρευνες καταγράφουν τη μεγάλη σημασία της οικονομίας στη συμπεριφορά των ψηφοφόρων.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, σχεδόν εννέα στους δέκα ψηφοφόρους θεωρούσαν το κόστος ζωής σημαντικό παράγοντα στην απόφασή τους, ενώ περίπου τα δύο τρίτα απέδιδαν στον Τραμπ ευθύνη για τις υψηλές τιμές.

Ο πόλεμος με το Ιράν και οι επιπτώσεις του στις τιμές των καυσίμων ενίσχυσαν τη δυσαρέσκεια.

Παράλληλα, καταγράφηκε υποχώρηση της ρεπουμπλικανικής υποστήριξης σε τμήματα του ισπανόφωνου πληθυσμού, των νεότερων ψηφοφόρων και των Αφροαμερικανών ανδρών.

Το αποτέλεσμα δείχνει ότι οι Δημοκρατικοί κατάφεραν να μετατρέψουν την οικονομική δυσαρέσκεια σε εκλογικά κέρδη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη πολιτική υπεροχή.

Τι αλλάζει στην Ουάσιγκτον

Η νέα σύνθεση του Κογκρέσου, που θα αναλάβει καθήκοντα τον Ιανουάριο του 2027, δημιουργεί διαφορετικές πολιτικές συνθήκες για τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρίας Τραμπ.

Με τους Δημοκρατικούς να ελέγχουν και τα δύο σώματα, ο Λευκός Οίκος θα αντιμετωπίσει σημαντικότερες δυσκολίες στην προώθηση νομοθετικών πρωτοβουλιών, ενώ οι επιτροπές του Κογκρέσου θα μπορούν να εντείνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης.

Ο πρόεδρος διατηρεί, ωστόσο, τις συνταγματικές του αρμοδιότητες, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος άσκησης βέτο.

Το αποτέλεσμα της 3ης Νοεμβρίου δεν αλλάζει τον ένοικο του Λευκού Οίκου. Αλλάζει, όμως, τον συσχετισμό δυνάμεων στην αμερικανική πρωτεύουσα και υποχρεώνει Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς να επαναπροσδιορίσουν τη στρατηγική τους ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028.

Ιδιαίτερη βαρύτητα στο ζήτημα της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος έδωσε ο καθηγητής Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», με αφορμή την αναμενόμενη έκδοση NAVTEX και τις πιθανές αντιδράσεις της Τουρκίας.

Όπως εξήγησε, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η ακριβής ημερομηνία έκδοσης της NAVTEX, αλλά η προετοιμασία της ελληνικής πλευράς για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε τουρκικής ενέργειας, ακόμη και ενός θερμού επεισοδίου.

Κατά την εκτίμησή του, εάν η Άγκυρα διαπιστώσει περιορισμένη ελληνική παρουσία και αντίδραση στο πεδίο, είναι πιθανό να επιχειρήσει να δημιουργήσει ένταση.

Αντίθετα, μια ισχυρή παρουσία του Πολεμικού Ναυτικού θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά, καθιστώντας ιδιαίτερα υψηλό το κόστος μιας τουρκικής πρόκλησης.

«Εδώ λοιπόν παίζει ρόλο η έννοια της αποτροπής», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι εφόσον η ελληνική αποτροπή είναι «πειστική, μαζική και σοβαρή», μπορεί να αποτραπεί ένα θερμό επεισόδιο.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η τουρκική ηγεσία δεν μπορεί εύκολα να αναλάβει τον κίνδυνο μιας στρατιωτικής αποτυχίας, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να έχει σοβαρές εσωτερικές πολιτικές συνέπειες για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Συνέδεσε μάλιστα την εκτίμησή του με τη μεγαλοϊδεατική ρητορική που, όπως υποστήριξε, καλλιεργεί η τουρκική ηγεσία περί αναβίωσης της οθωμανικής ισχύος.

«Η NAVTEX επαρκεί» – Καμία πρόσθετη ενημέρωση στην Τουρκία

Σαφής ήταν η τοποθέτηση του Ιωάννη Μάζη και στο ερώτημα εάν η Ελλάδα οφείλει να ενημερώσει την Τουρκία πέραν της έκδοσης NAVTEX.

Ο καθηγητής απέρριψε κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο, επισημαίνοντας ότι η NAVTEX αποτελεί επαρκή ενημέρωση.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η έκδοσή της δεν αρκεί από μόνη της. Απαιτείται αντίστοιχη ελληνική ετοιμότητα στο πεδίο, ώστε η Άγκυρα να αντιληφθεί πως ενδεχόμενη απόπειρα παρεμπόδισης θα συναντήσει ουσιαστική αντίδραση.

Η αποτροπή, σύμφωνα με τη συλλογιστική του, δεν εξαντλείται σε διπλωματικές διακηρύξεις, αλλά προϋποθέτει την έμπρακτη επίδειξη αποφασιστικότητας.

Οι ΗΠΑ, ο Τραμπ και το ενδεχόμενο νέας επίθεσης στο Ιράν

Αναφερόμενος στις αμερικανικές πολιτικές εξελίξεις, ο Ιωάννης Μάζης εκτίμησε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιχειρήσει να συνεχίσει την εφαρμογή της πολιτικής του ακόμη και εάν οι συσχετισμοί στο Κογκρέσο μεταβληθούν εις βάρος του.

Κατά τον καθηγητή, ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να αξιοποιήσει εκτεταμένα τα προεδρικά διατάγματα προκειμένου να προωθήσει τις επιλογές του.

Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο Μάζης υποστήριξε ότι βασική προτεραιότητα του Τραμπ παραμένει η αντιμετώπιση του Ιράν.

Εκτίμησε μάλιστα ότι η Ουάσιγκτον κινείται προς το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επίθεσης, επικαλούμενος πληροφορίες περί ενημέρωσης του Αμερικανού προέδρου από τη στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ.

Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση του καθηγητή και όχι για επιβεβαιωμένη απόφαση στρατιωτικής επιχείρησης.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια τέτοια επιλογή ενδέχεται να οδηγήσει τις ΗΠΑ σε βαθύτερη εμπλοκή, εφόσον δεν υπάρξει ουσιαστική αλλαγή στην αμερικανική στρατηγική για τη Μέση Ανατολή.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο του Στιβ Γουίτκοφ; Όχι, ο καθηγητής αναφέρθηκε στον Μπαράκ, όπως αποδίδεται στην απομαγνητοφώνηση, συνδέοντας τις συμβουλές και τις αρμοδιότητές του με την πορεία της αμερικανικής πολιτικής.

Η Ελλάδα στον ενεργειακό σχεδιασμό των ΗΠΑ και ο IMEC

Ο Ιωάννης Μάζης χαρακτήρισε την Ελλάδα σημαντικό παράγοντα της αμερικανικής πολιτικής στην περιοχή, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της ενεργειακής διασύνδεσης Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), σημειώνοντας ότι αποτελεί σχέδιο στο οποίο συγκλίνουν τα συμφέροντα της αμερικανικής και της ευρωπαϊκής πλευράς.

Όπως υποστήριξε, το ενδιαφέρον για την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου διαδρόμου δεν περιορίζεται στη σημερινή αμερικανική κυβέρνηση, αλλά αποτελούσε προτεραιότητα και της προηγούμενης κυβέρνησης των Δημοκρατικών.

Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η αξιοποίηση αυτών των ευνοϊκών στρατηγικών συσχετισμών εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την αποφασιστικότητα που θα επιδείξει η ελληνική κυβέρνηση.

Ισραήλ και Τουρκία: «Η Τουρκία είναι το νέο Ιράν»

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τις σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η αντιπαλότητα των δύο χωρών έχει αποκτήσει βαθύτερα στρατηγικά χαρακτηριστικά, τα οποία δεν πρόκειται απαραίτητα να μεταβληθούν από ένα διαφορετικό εκλογικό αποτέλεσμα στο Ισραήλ.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, σημαντικό τμήμα της ισραηλινής στρατηγικής σκέψης αντιμετωπίζει πλέον την Τουρκία ως βασική περιφερειακή απειλή.

Αναφέρθηκε μάλιστα στο δόγμα σύμφωνα με το οποίο «η Τουρκία είναι το νέο Ιράν», υποστηρίζοντας ότι ακόμη και μια ενδεχόμενη αλλαγή στη ρητορική της ισραηλινής κυβέρνησης δεν θα μεταβάλει εύκολα αυτή την αντίληψη.

Στο ίδιο πλαίσιο, εκτίμησε ότι το Ισραήλ προετοιμάζεται για περαιτέρω στρατιωτικές ενέργειες στη Συρία, ενώ αναφέρθηκε και σε σενάρια ευρύτερης αντιπαράθεσης με την Τουρκία, ανάλογα με τις αντιδράσεις της Άγκυρας.

Οι αναφορές αυτές παρουσιάστηκαν ως εκτιμήσεις και πληροφορίες που επικαλέστηκε ο καθηγητής, χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση στο υλικό της συνέντευξης.

Το παράδειγμα του Ανδρέα Παπανδρέου και η στάση της Αθήνας

Ο Ιωάννης Μάζης χρησιμοποίησε ως ιστορικό παράδειγμα τη στάση του Ανδρέα Παπανδρέου σε περίοδο ελληνοτουρκικής κρίσης, αναφερόμενος στην κινητοποίηση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και στην αποφασιστικότητα που είχε επιδείξει τότε η ελληνική κυβέρνηση.

Κατά την άποψή του, η αποφασιστικότητα αυτή συνέβαλε στη μεταβολή των δεδομένων και στην αποτροπή δυσμενών εξελίξεων.

Αναφερόμενος στη σημερινή κυβέρνηση και στις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ο καθηγητής έκανε μια αξιοσημείωτη διάκριση.

Παρότι δήλωσε ότι δεν υποστηρίζει την κυβερνητική πολιτική, αναγνώρισε πως η καθησυχαστική δημόσια φρασεολογία του πρωθυπουργού μπορεί να έχει συγκεκριμένη διπλωματική χρησιμότητα.

Εξήγησε ότι η εικόνα μιας Ελλάδας που δεν φοβάται και συνεχίζει με ψυχραιμία τον σχεδιασμό της αποτελεί θεμιτό μήνυμα προς το εξωτερικό.

Το ουσιαστικό ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν αυτή η δημόσια εικόνα συνοδεύεται από την ανάλογη προετοιμασία και τις απαιτούμενες ενέργειες.

Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιμένει την παρέμβαση των ΗΠΑ για να εξασφαλίσει τα συμφέροντά της. Αντιθέτως, οφείλει πρώτα να αποδείξει τη δική της αποφασιστικότητα, ώστε οι διεθνείς εταίροι να την αντιμετωπίσουν αναλόγως.