Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)

Για αρκετά χρόνια τεκμηριώνουμε ότι η χρόνια πολιτική της Αθήνας να «υψώνει τα χέρια» απέναντι στις τουρκικές μεθοδεύσεις, έχει εκθρέψει τον τουρκικό επεκτατισμό. Η επικρατούσα αθηναϊκή «φοβία» είναι και αποτέλεσμα της τουρκικής προπαγάνδας η οποία διείσδυσε σε μερίδα της εγχώριας πολιτικής αντίληψης.

Συγκεκριμένα, το Δίκαιο της Θάλασσας (ΟΗΕ) ισχύει για δεκαετίες κι είναι δεσμευτικό δίκαιο της ΕΕ, αλλά διαδοχικές Κυβερνήσεις στην Αθήνα δεν το άσκησαν, αφήνοντας την Ανατ. Μεσόγειο εκτεθειμένη στον τουρκικό επεκτατισμό. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια, η Αθήνα προχώρησε σε ακατανόητα βήματα στήριξης προς την επεκτατική Τουρκία. Όταν το 2019-20 υπήρξε πρωτοφανής καταδίκη του παράνομου «Τουρκολιβυκού Μνημονίου» από ΕΕ, η Αθήνα ανέτρεψε το ευνοϊκό περιβάλλον για κυρώσεις, μεταθέτοντας τις τουρκικές παρανομίες στο «διμερή διάλογο» Ελλάδας-Τουρκίας, προώθησε τον συμπρωταγωνιστή του τουρκικού επεκτατισμού ως επικεφαλής διεθνούς οργανισμού και ξέπλυνε την Τουρκία μέσω της «Συνθήκης Φιλίας» και τα περιβόητα «ήρεμα νερά» με υποχώρηση στην Κάσο κι αλλού. Η Τουρκία ανταπόδωσε με θεσμική εισβολή στο Αιγαίο και Αν. Μεσόγειο με το «Τουρκολιβυκό Μνημόνιο», με «τουρκική οδηγία NAFTEX διαρκείας» στο Αιγαίο, με την «Γαλάζια Φαντασίωση» που αποτελεί μέρος και των τουρκικών σχολικών βιβλίων και διάφορα άλλα μαζί με την συνεχιζόμενη κατοχή εδάφους της ΕΕ στην Κύπρο. Για όσους ακόμη αναλώνονται σε εγχώριες ψευδαισθήσεις, προτάσσουμε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, χωρίς ένα πολεμικό αεροσκάφος ή φρεγάτα, οριοθέτησε ΑΟΖ με τρίτες χώρες, όπως πρότεινε και στην Αθήνα από το 2003 κι ακόμη … εκκρεμεί. Πάντως, η σημερινή συγκυρία είναι πρωτόγνωρα ευνοϊκή για υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Έργου πόντισης καλωδίου σύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας, το οποίο σβήνει στην πράξη την νεο-οθωμανική «Γαλάζια Φαντασίωση», ενώ τυχόν «γραπτή ενημέρωση» προς την Τουρκία θα αποτελεί την κερκόπορτα για τουρκική συγκυριαρχία στο Αιγαίο και πέραν!  

Η πρόσφατη Έκθεση της Ευρ. Επιτροπής για την Τουρκία είναι άλλο ένα παράδειγμα εγχώριων ψευδαισθήσεων. Η Έκθεση περιλαμβάνει σοβαρές αρνητικές διαπιστώσεις για την κατάσταση εντός Τουρκίας καθώς και τον αυξανόμενο παραβατικό της ρόλο στην Ανατ. Μεσόγειο, με δεδομένες άλλες παρανομίες δεκαετιών στην Κύπρο κι αλλού. Η Έκθεση αναδείχθηκε εγχώρια με ηχηρούς τίτλους όπως «χαστούκι της ΕΕ στην Τουρκία» κι «ισχυρά μηνύματα προς Τουρκία». Αυτά θα είχαν ουσιαστικό νόημα αν η Τουρκία επιθυμούσε να προσαρμοστεί στους ενταξιακούς κανόνες της ΕΕ, που όχι μόνο απορρίπτει, αλλά απαιτεί από την ΕΕ να «προσαρμοστεί»!. Δεδομένου ότι οι ενταξιακές της Τουρκίας είναι παγωμένες από το 2018 για λόγους που χειροτέρεψαν, το πλέον σημαντικό είναι ότι η Έκθεση:

α) ΔΕΝ προτείνει τερματισμό των ενταξιακών κι έτσι το τουρκικό καθεστώς απολαμβάνει σημαντικά προνόμια με περαιτέρω προοπτική σε στρατηγικούς τομείς (εμπόριο, ενέργεια και άμυνα)

β) ΔΕΝ προτείνει κυρώσεις ή λήψη μέτρων για παραβίαση νομικών υποχρεώσεων της Τουρκίας προς την ΕΕ που απορρέουν από την Τελωνειακή Ένωση κι αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.

Η σχέση μας με την Τουρκία βασίζεται στην βούληση της ηγεσίας με πρωταγωνιστή την Αθήνα για ορθολογική στρατηγική απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό, που χρόνια τεκμηριώνουμε αλλά ως τώρα δεν υπήρξε και στην αποτρεπτική ισχύ των ενόπλων δυνάμεων που όντως υπάρχει και μας διασώζει από χειρότερα.

Τον κίνδυνο να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ενδεχόμενη ενημέρωσή της για τις εργασίες της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου επισήμανε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, παρεμβαίνοντας στη «Ναυτεμπορική». Παράλληλα, άσκησε κριτική στην ελληνική στάση και πρότεινε ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ και οριοθέτηση με την Κυπριακή Δημοκρατία.

Στο ζήτημα της καθυστέρησης έκδοσης της NAVTEX για το καλώδιο επικεντρώθηκε ο Ιωάννης Μάζης, υποστηρίζοντας ότι το ουσιαστικό ερώτημα είναι εάν η διαδικασία θα προχωρήσει και υπό ποιους όρους.

Όπως ανέφερε, μια ολιγοήμερη μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος δεν αποτελεί από μόνη της λόγο ανησυχίας. Έθεσε, ωστόσο, ως χρονικό ορόσημο το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου, εκτιμώντας ότι ενδεχόμενη περαιτέρω καθυστέρηση θα ενίσχυε τα ερωτήματα για διπλωματικές διαβουλεύσεις στο παρασκήνιο.

Τι εκτιμά για την καθυστέρηση της NAVTEX

Κατά τον καθηγητή, οι ελληνικές υπηρεσίες διαθέτουν την επάρκεια και την εμπειρία για την έκδοση της σχετικής ναυτιλιακής αναγγελίας. Επικαλέστηκε ειδικότερα την Υδρογραφική Υπηρεσία και τον σταθμό Ηρακλείου, υποστηρίζοντας ότι η καθυστέρηση δεν εξηγείται εύκολα από τεχνικές ή διοικητικές δυσκολίες.

Στο πλαίσιο αυτό, συνέδεσε το ενδεχόμενο παρατεταμένης αναμονής με όσα ανέφερε για μήνυμα του επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, προς τον Έλληνα πρωθυπουργό και με διαβουλεύσεις μεταξύ Ελλάδας, Γαλλίας και Τουρκίας. Πρόκειται για τη σύνδεση που έκανε ο ίδιος στην παρέμβασή του, χωρίς να παρουσιάζει στο συγκεκριμένο απόσπασμα πρόσθετα τεκμήρια.

Ο κ. Μάζης υποστήριξε ότι η ανησυχία του αφορά κυρίως την αποφασιστικότητα της Αθήνας να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Αναφέρθηκε ειδικότερα στη θαλάσσια περιοχή που, κατά την τοποθέτησή του, καλύπτεται από την ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση.

Γιατί αντιδρά στην «ενημέρωση» της Τουρκίας

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν η αντίθεσή του στην αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης ενημέρωσης της Άγκυρας ως απλής διαδικαστικής ενέργειας.

Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ένα τέτοιο έγγραφο ως επιχείρημα υπέρ των διεκδικήσεών της στην περιοχή. Ο ίδιος απέδωσε στην ενημέρωση νομική και πολιτική σημασία, υποστηρίζοντας ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιος εμφανίζεται ως αρμόδιος αποδέκτης της.

Ερωτηθείς εάν διαφοροποιείται η κατάσταση στην περίπτωση που την ενημέρωση αναλάβει η γαλλική εταιρεία του έργου, απάντησε ότι, κατά την άποψή του, η Άγκυρα θα επιχειρούσε και πάλι να την αξιοποιήσει.

Προχώρησε, μάλιστα, στον ισχυρισμό ότι η τουρκική πλευρά επιδιώκει επίσημη ελληνική ενημέρωση, με κρατική σφραγίδα και συγκεκριμένες συντεταγμένες της όδευσης. Σύμφωνα με τη συλλογιστική του, ένα τέτοιο έγγραφο θα περιόριζε τη δυνατότητα της Αθήνας να αποστασιοποιηθεί αργότερα από την ενέργεια της αναδόχου.

Η θέση ότι μια ενημέρωση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Τουρκία αποδίδεται εδώ ως εκτίμηση του καθηγητή και όχι ως διαπιστωμένο νομικό αποτέλεσμα.

«Άλλο άδεια, άλλο ενημέρωση»

Ο Ιωάννης Μάζης στάθηκε ιδιαίτερα στη διατύπωση των κυβερνητικών τοποθετήσεων, επισημαίνοντας ότι η απόρριψη του ενδεχομένου να ζητηθεί τουρκική άδεια δεν απαντά αυτομάτως στο ερώτημα εάν θα υπάρξει ενημέρωση.

Επικαλούμενος σχετική δήλωση του πρωθυπουργού, όπως ο ίδιος την απέδωσε στη συζήτηση, συνόψισε την ένστασή του στη φράση:

«Άλλο άδεια, άλλο ενημέρωση».

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών και του κυβερνητικού εκπροσώπου, τις οποίες ερμήνευσε ως περιθώριο αποδοχής κάποιας μορφής ενημέρωσης. Η κριτική του επικεντρώθηκε στην ανάγκη να αποσαφηνιστεί τόσο το περιεχόμενο μιας τέτοιας ενέργειας όσο και ο φορέας που ενδεχομένως θα την αναλάμβανε.

Η πρόταση για ΑΟΖ και Κύπρο

Ως απάντηση στις τουρκικές διεκδικήσεις, ο καθηγητής πρότεινε την άμεση ανακήρυξη ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, παραπέμποντας στη χαρτογραφική αποτύπωση που ο ίδιος συνέδεσε με ευρωπαϊκούς χάρτες και τον χάρτη της Σεβίλλης.

Διευκρίνισε ότι η ανακήρυξη ΑΟΖ και η οριοθέτησή της αποτελούν διαφορετικές πράξεις και ζήτησε να προχωρήσει η οριοθέτηση Ελλάδας–Κύπρου. Υποστήριξε, επίσης, ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ζητήσει τρεις φορές από το 2003 να υπάρξει σχετική συμφωνία.

Στο κλείσιμο της παρέμβασής του αμφισβήτησε επιχειρήματα περί αδυναμίας προστασίας της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Κρήτης και Κύπρου λόγω της κατάστασης των ελληνικών φρεγατών. Αντιπαρέβαλε προηγούμενες επιχειρησιακές περιόδους και έθεσε το ερώτημα γιατί δυνατότητες που υπήρχαν παλαιότερα παρουσιάζονται σήμερα ως ανεπαρκείς.

Παράλληλα, εξέφρασε ενστάσεις για τη δημόσια διατύπωση εκτιμήσεων σχετικά με τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού, διερωτώμενος πώς όσοι τις διατυπώνουν γνωρίζουν τα σχετικά δεδομένα.

Σε μια περίοδο κρίσιμων πολιτικών αποφάσεων εισέρχεται η Αρμενία, με τον πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν να επιταχύνει τις διαδικασίες για τη σύνταξη νέου Συντάγματος, να επαναβεβαιώνει τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας και να θέτει ως βασική κυβερνητική προτεραιότητα την ολοκλήρωση της ειρηνευτικής συμφωνίας με το Αζερμπαϊτζάν. Οι εξελίξεις αυτές, μαζί με τις πολιτικές αναταράξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, βρέθηκαν στο επίκεντρο του δελτίου ειδήσεων «Η Φωνή της Αρμενίας», που παρουσίασε η Λιάνα Μανουκιάν.

Πασινιάν: Η Αρμενία πρέπει να αποκτήσει ευρωπαϊκή εναλλακτική

Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι δηλώσεις του Αρμένιου πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν στη Σύνοδο Κορυφής για τη Διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2026, την οποία διοργάνωσε το Euronews.

Ο Πασινιάν υποστήριξε ότι διακρίνει πλέον ενδείξεις ισχυρότερης πολιτικής βούλησης στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μια νέα διεύρυνση. Κατά την εκτίμησή του, αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Αρμενίας να συναντήσουν τις επιδιώξεις των Βρυξελλών.

Υπενθύμισε ότι τον Μάρτιο του 2025 η Αρμενία ψήφισε νόμο για την έναρξη της διαδικασίας προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο οποίος έχει τεθεί σε ισχύ.

Εξήγησε ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποσκοπούσε πρωτίστως στη δημιουργία μιας εναλλακτικής στρατηγικής επιλογής για τη χώρα.

Όπως ανέφερε, για πολλά χρόνια κυριαρχούσε στην αρμενική κοινωνία, αλλά και στο περιφερειακό περιβάλλον, η αντίληψη ότι η Αρμενία δεν διέθετε άλλες επιλογές ως προς τον διεθνή προσανατολισμό της.

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε αυτή την αντίληψη ιδιαίτερα περιοριστική για το μέλλον της χώρας, τονίζοντας ότι η κυβέρνησή του επιδιώκει να διαμορφώσει νέες προοπτικές.

Παράλληλα, συνέδεσε την ευρωπαϊκή κατεύθυνση με την προστασία της δημοκρατίας, την εμβάθυνση των μεταρρυθμίσεων και την ενίσχυση της θεσμικής ανθεκτικότητας της Αρμενίας.

Επισήμανε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί διαχρονικά έναν από τους σημαντικότερους εταίρους του Ερεβάν στην προώθηση δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων.

Νέο Σύνταγμα τον Νοέμβριο – Ανοίγει η δημόσια συζήτηση

Σημαντικές αλλαγές προετοιμάζονται και στο εσωτερικό πολιτικό σύστημα της Αρμενίας.

Ο Νικόλ Πασινιάν ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του σχεδιάζει να δημοσιοποιήσει μέσα στον Νοέμβριο το σχέδιο του νέου Συντάγματος.

Η ανακοίνωση έγινε κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής συζήτησης για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2027.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, μετά τη δημοσιοποίηση του σχεδίου θα ξεκινήσει εκτεταμένος δημόσιος διάλογος, στον οποίο θα μπορούν να κατατεθούν προτάσεις και παρατηρήσεις.

Η κυβέρνηση προτίθεται να συνεχίσει τη διαδικασία μέχρι να κρίνει ότι έχει προηγηθεί επαρκής κοινωνική διαβούλευση.

Η συνταγματική αναθεώρηση συνδέεται επίσης με τις πολιτικές αντιπαραθέσεις γύρω από τη μελλοντική ειρηνευτική συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν.

Ειρήνη με το Αζερμπαϊτζάν: Προειδοποίηση Πασινιάν προς την αντιπολίτευση

Ο Αρμένιος πρωθυπουργός χαρακτήρισε την υπογραφή και κύρωση της ειρηνευτικής συμφωνίας με το Αζερμπαϊτζάν ένα από τα σημαντικότερα καθήκοντα της κυβέρνησής του.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις ενστάσεις που διατυπώνει η κοινοβουλευτική αντιπολίτευση σχετικά με τη συνταγματική διαδικασία και τη σύνδεσή της με την επίτευξη ειρήνης.

Ο Πασινιάν υποστήριξε ότι, εφόσον υπάρξουν θετικές απαντήσεις στα ζητήματα που συνδέονται με την ειρηνευτική συμφωνία και η αντιπολίτευση εξακολουθήσει να αντιδρά, η στάση της θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αντίθεση στην ειρήνη με το Αζερμπαϊτζάν.

Μάλιστα, προειδοποίησε ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα μπορούσε να ασκηθεί κοινωνική πίεση προς τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, με την κυβερνητική πλειοψηφία να αναλαμβάνει, κατά την άποψή του, πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση.

Οι δηλώσεις του αναδεικνύουν την ένταση της εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από δύο αλληλένδετα ζητήματα: τη συνταγματική μεταρρύθμιση και την οριστικοποίηση της ειρήνης με το Μπακού.

Αλλαγές στον μηχανισμό συνταγματικών δημοψηφισμάτων

Στο ίδιο δελτίο παρουσιάστηκαν οι δηλώσεις της υπουργού Δικαιοσύνης της Αρμενίας, Σρπουί Γκαλιάν, για τις σχεδιαζόμενες αλλαγές στη διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης.

Η υπουργός ανέφερε ότι στο μέλλον προβλέπεται να μειωθεί το απαιτούμενο όριο για την παραπομπή συνταγματικών τροποποιήσεων σε δημοψήφισμα.

Με βάση το ισχύον πλαίσιο που περιέγραψε, για την παραπομπή σχεδίου συνταγματικής τροποποίησης σε δημοψήφισμα απαιτείται η υποστήριξη τουλάχιστον των δύο τρίτων του συνόλου των βουλευτών της Εθνοσυνέλευσης.

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε ειδικές διαδικασίες που αφορούν πρωτοβουλίες πολιτών με 200.000 υπογραφές ή προτάσεις του ενός τρίτου των βουλευτών.

Η Γκαλιάν εξήγησε ότι στο νέο συνταγματικό πλαίσιο επιδιώκεται η ενίσχυση της άμεσης λαϊκής συμμετοχής στις συνταγματικές αλλαγές.

Σύμφωνα με την ίδια, η Εθνοσυνέλευση δεν θα μπορεί να τροποποιεί μόνη της το Σύνταγμα, αλλά θα μπορεί να παραπέμπει προτεινόμενες αλλαγές σε δημοψήφισμα.

Υπογράμμισε ότι η τελική απόφαση πρέπει να ανήκει στον λαό, αφού προηγηθεί ουσιαστική και εκτεταμένη δημόσια συζήτηση.

ΗΠΑ: Εκλογικό πλήγμα στους Ρεπουμπλικανούς και νέες ισορροπίες στην Ουάσιγκτον

Το δελτίο της «Φωνής της Αρμενίας» ασχολήθηκε επίσης με τις πολιτικές εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.

Σύμφωνα με όσα μεταδόθηκαν, οι Ρεπουμπλικανοί δέχθηκαν σημαντικό εκλογικό πλήγμα, ενώ η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, τις τιμές των καυσίμων, την πολιτική των δασμών και τον πόλεμο με το Ιράν επηρέασε την εκλογική συμπεριφορά.

Το δελτίο, επικαλούμενο στοιχεία του Reuters, ανέφερε ότι περίπου το 90% των ψηφοφόρων θεωρούσε το κόστος διαβίωσης σημαντικό παράγοντα για την επιλογή του.

Παρουσιάστηκαν επίσης οι αντιδράσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αναγνώρισε ότι ο πόλεμος με το Ιράν επηρέασε την εκλογική επίδοση των Ρεπουμπλικανών, χωρίς να εκφράσει μεταμέλεια για την απόφαση έναρξής του.

Παράλληλα, επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί από το αποτέλεσμα, επισημαίνοντας ότι το όνομά του δεν βρισκόταν στο ψηφοδέλτιο.

Η εκπομπή αναφέρθηκε και στις πιθανές συνέπειες μιας αλλαγής των κοινοβουλευτικών συσχετισμών για τη νομοθετική ατζέντα του Αμερικανού προέδρου, ιδίως στην οικονομία, τη μετανάστευση και την εξωτερική πολιτική.

Η νέα σύνθεση του Κογκρέσου αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα τον Ιανουάριο του 2027.