Του Θανάση Κ.

* Η Τουρκία ξαναμπαίνει, βήμα-βήμα, στη δυτική αμυντική αγορά.

Γαλλία και Τουρκία υπέγραψαν πρόσφατα έναν «οδικό χάρτη» για την αμυντική τους συνεργασία. Δεν είναι συνθήκη αμυντικής συνδρομής. Δεν είναι κάτι ανάλογο με την ελληνογαλλική συμφωνία του 2021. Δεν “δεσμεύει” τη Γαλλία να υπερασπιστεί στρατιωτικά την Τουρκία.

Ας μην υπερβάλλουμε, λοιπόν.

Αλλά ας μην το υποτιμούμε κιόλας.,,

Τα Eurofighter προχωρούν. Οι Meteor, οι γαλλικοί πύραυλοι αέρος-αέρος, ανοίγουν τον δρόμο τους προς την Τουρκία. Και η Τουρκία ξαναμπαίνει σταδιακά στην αλυσίδα της δυτικής αμυντικής βιομηχανίας.

Όχι χωρίς εμπόδια…

Τα F-35 δεν τα πήρε.

Τα 40 αμερικανικά F-16 Block 70 καθυστερούν.

Τα 79 αμερικανικά πακέτα αναβάθμισης παλαιών F-16 σε Viper εγκρίθηκαν από το Κογκρέσο, αλλά στη συνέχεια η Άγκυρα απέσυρε αυτή την αμερικανική λύση και επέλεξε να προχωρήσει στην αναβάθμιση με δικές της δυνατότητες.

Οι αμερικανικοί κινητήρες F110 για το KAAN τελικά αποδεσμεύθηκαν. Αλλά δεν αποτελούν “αναβάθμιση”. Και ο τουρκικός κινητήρας, δεν αναμένεται πριν από τις αρχές της επόμενης δεκαετίας.

Το αντι-αεροπορικό SAMP/T εξακολουθεί να συναντά γαλλικές αντιρρήσεις.

Με άλλα λόγια, η Τουρκία δεν κέρδισε τα πάντα.

Αλλά κερδίζει έδαφος.

Και αυτό είναι το σημαντικό.

Γιατί κάθε φορά που συναντά ένα εμπόδιο δεν εγκαταλείπει.

Πιέζει.

Διαπραγματεύεται.

Αλλάζει δρόμο.

Αναζητά άλλη λύση.

Υπέρ-προβάλλει κι ύστερα αξιοποιεί στο μέγιστο τη “γεωπολιτική της αξία”.

Και περιμένει την κατάλληλη στιγμή.

Έτσι λειτουργούν οι χώρες που θέλουν να γίνουν περιφερειακές δυνάμεις.

Η Ελλάδα, αντιθέτως, έχει αναλάβει έναν παράξενο ρόλο: να εξηγεί στους άλλους ότι η Τουρκία είναι… “φίλη μας”.

* Η “Διακήρυξη των Αθηνών” του Δεκεμβρίου 2023 δεν είναι συνθήκη ούτε νομικά δεσμευτική συμφωνία. Είναι πολιτική διακήρυξη φιλίας και καλής γειτονίας.

Και αυτό ακριβώς ήταν το πρόβλημα.

Γιατί η διπλωματία δεν κρίνεται μόνο από το νομικό περιεχόμενο των κειμένων.

Κρίνεται και από τα μηνύματα που εκπέμπεις.

Και το μήνυμα που εκπέμψαμε τότε ήταν σαφές:

Η Τουρκία είναι “φίλη” μας!

Την ώρα που δημιουργεί συνεχώς νέα τετελεσμένα και κλιμακώνει ασταμάτητα τις προκλήσεις σε βάρος μας.

Αφού εμείς λέμε ότι, παρ’ όλα αυτά, “η Τουρκία είναι φίλη μας”,

γιατί να μην το πιστέψουν και οι άλλοι;

Γιατί οι Γάλλοι να θεωρούν ότι υπάρχει πρόβλημα, όταν συζητούν την πώληση όπλων στην Τουρκία;

Γιατί οι Γερμανοί να διστάζουν να πουλήσουν Eurofighter;

Και, κυρίως, γιατί οι χώρες της περιοχής, που έχουν δικά τους προβλήματα με την Τουρκία, να θεωρούν την Ελλάδα “φυσικό σύμμαχο” απέναντί της;

Εμείς οι ίδιοι τους διαμηνύουμε να μη περιμένουν τίποτα από μας.

* Κι εδώ βρίσκεται η ευθύνη της κυβερνητικής πολιτικής.

Δεν είναι λάθος “να συνομιλείς” με την Τουρκία. Έτσι κι αλλιώς υπάρχουν πολλαπλοί δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ μας.

Δεν είναι λάθος να επιδιώκεις αποκλιμάκωση.

Λάθος είναι να βαφτίζεις «φιλική» μια συμπεριφορά που δεν είναι φιλική!

Και να στέλνεις παντού το λάθος μήνυμα…

Γιατί η συμπεριφορά της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα δεν είναι συμπεριφορά “φίλου”.

Κι αυτό πρέπει να ειπωθεί ψύχραιμα, καθαρά και απερίφραστα.

Προς πάσαν κατεύθυνση…

* Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη.

Και αυτό πρέπει να λέγεται στην Ευρώπη ξανά και ξανά.

Η Τουρκία απειλεί δύο κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ελλάδα και την Κύπρο. Και κατέχει παράνομα έδαφος ενός κράτους-μέλους: Της Κύπρου…

Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, η Ευρώπη να εξοπλίζει την Τουρκία και ταυτόχρονα να μιλά για “ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία”;

Πώς μπορεί να θέλει να γίνει “αμυντικά ανεξάρτητη” – όταν μόνη της καθίσταται αμυντικά “ανύπαρκτη”;

Όταν απειλούνται κράτη-μέλη από τρίτη χώρα και άλλα κράτη-μέλη εξοπλίζουν την τρίτη χώρα, γεωπολιτικά δεν υπάρχει Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αυτό πρέπει να διακηρύσσει η Ελλάδα.

Σε κάθε ευρωπαϊκό συμβούλιο.

Σε κάθε Σύνοδο Κορυφής.

Στο ΝΑΤΟ.

Στα Ηνωμένα Έθνη.

Παντού.

Για να γίνει στρατηγικά αυτόνομη η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει προηγουμένως να υπάρχει. Και εξοπλίζοντας την Τουρκία την ώρα που η Τουρκία απειλεί κράτη μέλη της, η Ευρώπη αυτο-ακυρώνεται.

Αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο.

Αφορά την Ευρώπη συνολικά.

Δεν είναι “κραυγή αγωνίας” της Ελλάδας προς την Ευρώπη.

Είναι “καμπανάκι” για την Ευρώπη συνολικά.

* Και μετά υπάρχει το τρίτο, το αυτονόητο.

Η Ελλάδα πρέπει να ξαναβρεί τους φυσικούς της συμμάχους στην περιοχή.

Το Ισραήλ.

Την Αίγυπτο.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Την Ανατολική Λιβύη.

Την Ινδία.

Να τους πει καθαρά:

Η Ελλάδα είναι χώρα πρώτης γραμμής απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό – αναθεωρητισμό. Δεν είναι «φίλη» της τουρκικής πολιτικής.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνει “αντί-τουρκική” η Πολιτική της Ελλάδας,,,

Σημαίνει ότι πρέπει να γίνει, επιτέλους, Ελληνική!

Να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της.

Να αξιοποιήσει τις δυνητικές συμμαχίες της.

Να δημιουργήσει νέες.

Να προσφέρει στους άλλους λόγο να στηρίζονται στην Ελλάδα.

Γιατί σήμερα συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο:

Όταν η Αθήνα διακηρύσσει ότι η Τουρκία είναι “φίλη” της, απογοητεύει όσους έχουν λόγους να φοβούνται την Τουρκία.

Και ενθαρρύνει άλλες χώρες να τα βρουν απευθείας με την Άγκυρα.

Γιατί να επενδύσει περισσότερο το Κάιρο στην Αθήνα, όταν η ίδια η Αθήνα διαβεβαιώνει ότι οι σχέσεις της με την Άγκυρα είναι “σχέσεις φιλίας”;

Φτάσαμε στο παράδοξο να υπερασπίζεται ο Νετανιάχου, στα Ηνωμένα Έθνη, την Ελλάδα και την Κύπρο απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις με μεγαλύτερη καθαρότητα από εκείνη που επιδεικνύουν οι ίδιες οι ελληνικές διπλωματικές αντιπροσωπείες.

Αυτό δεν είναι εξωτερική πολιτική. Είναι αυτοϋπονόμευση.

* Και δεν είναι η πρώτη φορά.

— Στη Λιβύη, η Τουρκία μπήκε δυναμικά και άλλαξε τον συσχετισμό.

Η Γαλλία είχε τότε κοινά συμφέροντα με εμάς.

Η Αίγυπτος και τα Εμιράτα επίσης.

Η Ανατολική Λιβύη επίσης.

Εμείς;

Χαρακτηρίσαμε τον Χαφτάρ που αντιστεκόταν στην τουρκική διείσδυση “καμένο χαρτί” και “τελειωμένο”.

Τελικά οι Γάλλοι σταμάτησαν την τουρκική διείσδυση στη Λιβύη με τη βοήθεια της Αιγύπτου και των Εμιράτων.

Μετά η Τουρκία έκανε άνοιγμα στον Χαφτάρ (που οι δικοί μας φωστήρες των είχαν “τελειωμένο”). Τώρα ο υιός Χαφτάρ τα βρήκε με την Αίγυπτο και το Ισραήλ. Κι εμείς απλώς είμαστε απόντες. Γιατί όλοι μας υπολογίζουν ως “φίλους” της Τουρκίας…

— Η Γαλλία μάς είχε προτείνει συμφωνία αμυντικής συνδρομής και μας πήρε πάνω από έναν χρόνο για να απαντήσουμε.

Τελικά, χρειάστηκε η κρίση των γαλλικών υποβρυχίων με την Αυστραλία για να ανοίξει ο δρόμος προς τις Belharra και την ελληνογαλλική συμφωνία. Από “σπόντα”…

Εμείς περιμέναμε την ευκαιρία. Η ευκαιρία πέρασε από μπροστά μας. Και παρά λίγο να τη χάσουμε…

Κι ύστερα διακηρύξαμε την “φιλία μας” προς την Τουρκία και τα ακυρώσαμε όλα…

Εμείς διστάζουμε και καρκινοβατούμε!

Η Τουρκία δεν περιμένει.

Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα…

* Δεν χρειάζεται να υπερτιμούμε την Τουρκία.

Πρέπει να πάψουμε να υποτιμούμε την Ελλάδα!

Γιατί η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα της περιοχής που ανήκει ταυτόχρονα στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ.

Έχει ναυτική θέση που δεσπόζει στην Ανατολική Μεσόγειο.

Έχει ενεργειακές, εμπορικές και στρατηγικές δυνατότητες.

Έχει ευκαιρίες.

Πολύ περισσότερες απ’ όσες αξιοποιεί.

Και αυτή είναι, ίσως, η μεγαλύτερη διαφορά μας με την Τουρκία.

Η Τουρκία συναντά εμπόδια και προσπαθεί να τα ξεπεράσει.

Εμείς συναντάμε ευκαιρίες και συχνά τις αφήνουμε να περάσουν.

Εκείνη πιέζει.

Εμείς καθησυχάζουμε.

Εκείνη διεκδικεί.

Εμείς εξηγούμε γιατί είμαστε “καλά παιδιά” – σε ένα σύγχρονο κόσμο ανάστατο, που κανείς δεν δίνει σημασία πια στα “καλά παιδιά”…

Εκείνη οικοδομεί επιρροή.

Εμείς διακηρύσσουμε «φιλία» με όσους μας απειλούν!

Εκείνη θέλει να γίνει περιφερειακή δύναμη.

Εμείς διστάζουμε, μήπως η διεκδίκηση του δικού μας ρόλου ενοχλήσει κάποιον.

Αυτό πρέπει να τελειώσει!

* Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να γίνει επιθετική.

Χρειάζεται να γίνει παρούσα. Και Αξιόπιστη…

Δεν χρειάζεται να ψάχνει εχθρούς.

Χρειάζεται να αναγνωρίζει τους πραγματικούς φίλους της.

Δεν χρειάζεται να κόψει τις γέφυρες με την Τουρκία.

Χρειάζεται να πάψει να στρώνει μόνη της τον δρόμο στην Τουρκία.

Γιατί η Τουρκία θα συνεχίσει να πιέζει.

Θα συνεχίσει να αναζητά όπλα.

Θα συνεχίσει να εκμεταλλεύεται τις αντιθέσεις των μεγάλων δυνάμεων.

Θα συνεχίσει να διεκδικεί.

Και αν εμείς συνεχίσουμε να αποκαλούμε

«φιλία» την υποχώρηση,

«σταθερότητα» την αδράνεια

και «επιτυχία» την απουσία κρίσης,

κάποια στιγμή θα ανακαλύψουμε κάτι πολύ δυσάρεστο:

η Τουρκία θα έχει γίνει περιφερειακός ηγεμόνας — κι εμείς θα έχουμε αυτοϋποβιβαστεί σε παρατηρητή της δικής μας ανυπαρξίας.

Μαζί, και της ανυπαρξίας της Ευρώπης…

Οι ευκαιρίες δεν χάνονται όλες μαζί.

Χάνονται μία-μία.

Μέχρι να μην υπάρχουν άλλες.

Και τότε θα είναι πολύ αργά.

* Η “Συμφωνία των Αθηνών” που τώρα έχει οριστικά χρεοκοπήσει,

– αλλά ακόμα δεν έχει οριστικά εγκαταλειφθεί – δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό.

Είναι ένα ακόμα σύμπτωμα της Παρακμής του πολιτικού συστήματος, για την οποία μίλησε χθες και ο Αντώνης Σαμαράς.

Η Ελλάδα αγοράζει Belharra και Rafale, αλλά την ίδια στιγμή παραιτείται από την υπεράσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων (ορίζει την “κόκκινη γραμμή” στα 6 μίλια!) και διακηρύσσει τη… “φιλία” της με εκείνους που της τα καταπατούν. Την ίδια στιγμή ξεπλένει την Τουρκία, ώστε να εξοπλιστεί κι εκείνη με οπλικά συστήματα που πριν δεν της τα έδιναν.

Η Ελλάδα ακυρώνει την Αποτροπή της και απογοητεύει συνεχώς δυνητικούς συμμάχους της στην περιοχή.

Η Ελλάδα δεν αξιοποιεί ούτε τις δυνατότητές που έχει

ούτε τις ευκαιρίες που της παρουσιάζονται.

Ούτε οικονομικά, ούτε διπλωματικά, ούτε γεωπολιτικά.

* Κι αν πάμε ακόμα βαθύτερα: Στην Ελλάδα το πολιτικό σύστημα δεν εκπροσωπεί τη χώρα στο εξωτερικό, αλλά το “Εξωτερικό”μέσα στη χώρα!

Δεν οικοδομεί συμμαχίες έναντι κοινού εχθρού.

Αναζητεί προστάτες! Που εμφανίζονται όλο και πιο απρόθυμοι…

Και δεν θέλει ούτε να εμπνεύσει ούτε να εκπροσωπήσει τους Έλληνες.

Επιδιώκει απλώς να τους “ελέγξει”.

Και γι’ αυτό απογοητεύει όλο και περισσότερους.

Να τους ελέγξει για λογαριασμό μιας “δυτικής πολιτικής” που είτε είναι βαθιά διχασμένη, είτε έντονα αμφισβητούμενη στο εσωτερικό των χωρών της Δύσης.

Η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι “Προπύργιο” της Ευρώπης και της Δύσης στην περιοχή – και γίνεται η “Αχίλλειος πτέρνα” της.

Και η Ευρώπη θα μπορούσε να είναι η “ατμομηχανή” της Δυτικής επιρροής στον κόσμο – και κοντεύει να γίνει η “μαύρη Τρύπα” της Δύσης.

Ό,τι άλλο συμβεί δίπλα μας ή γύρω μας,

η Ελλάδα πρέπει να σταθεί όρθια στα πόδια της

και να σταματήσει τον κατήφορο της Παρακμής της…

Κι ίσως έτσι βοηθήσουμε πραγματικά, την αληθινή Ευρώπη.

Αλλά για την ώρα πρέπει να σώσουμε τους εαυτούς μας.

Είναι πιο “επείγον” απ’ ό,τι φανταζόμαστε

και λιγότερο “ανέφικτο” απ’ ό,τι προσπαθούν να μας πείσουν…

Το βιβλίο του Κώστα Μπαλαχούτη «Στέλιος Καζαντζίδης: Δεν με σβήνει κανένας» παρουσιάζεται στη Βέροια την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026, στις 20:00, σε εκδήλωση που διοργανώνουν ο Δήμος Βέροιας και οι Εκδόσεις Ινφογνώμων.

Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στην Αντωνιάδειο Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, στη Σκηνή «Οδυσσέας Γωνιάδης», με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Στο επίκεντρο της βραδιάς βρίσκεται η έκδοση που είναι αφιερωμένη στον Στέλιο Καζαντζίδη, με τον τίτλο «Δεν με σβήνει κανένας» να δίνει το στίγμα της αναφοράς σε μια φωνή που παραμένει ζωντανή στη συλλογική μνήμη.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Κωνσταντίνος Καρέλας, επιχειρηματίας και μουσικός, ο Σάββας Καλεντερίδης, συγγραφέας και εκδότης, καθώς και ο ίδιος ο συγγραφέας, Κώστας Μπαλαχούτης. Τον πρόλογο της έκδοσης υπογράφει η Χάρις Αλεξίου, όπως αναγράφεται στο εξώφυλλο του βιβλίου.

Οι διοργανωτές προσκαλούν το κοινό της Βέροιας να παρακολουθήσει την παρουσίαση και να γνωρίσει την έκδοση για τον μεγάλο λαϊκό ερμηνευτή.

Η εκδήλωση με μια ματιά:

• Ημερομηνία: Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026.
• Ώρα: 20:00.
• Χώρος: Αντωνιάδειος Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Σκηνή «Οδυσσέας Γωνιάδης», Βέροια.
• Διοργάνωση: Δήμος Βέροιας και Εκδόσεις Ινφογνώμων.
• Είσοδος: Ελεύθερη.

Αεροναυτική άσκηση χωρίς πυρά, νοτιοανατολικά της Ρόδου και στις θαλάσσιες προσβάσεις του συμπλέγματος του Καστελλόριζου, προβλέπει η NAVTEX 1249/26 της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, από τον Σταθμό Ηρακλείου. Πρόκειται για την ευρύτερη περιοχή στην οποία η Άγκυρα έχει επιχειρήσει να επιβάλει τη μονομερή οριοθέτηση του θαλάσσιου πάρκου Φέτιγιε–Κας.

Η ναυτιλιακή προειδοποίηση εκδόθηκε στις 5 Οκτωβρίου και προσδιόριζε ως χρόνο διεξαγωγής της άσκησης την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026, από τις 05:00 έως τις 09:00 UTC, δηλαδή από τις 08:00 έως τις 12:00 ώρα Ελλάδας.

Στο μήνυμα αναγράφονται ρητά οι γεωγραφικοί προσδιορισμοί «KASTELORIZO SEA» και «SOUTHEAST OF RODOS ISLAND», ενώ διευκρινίζεται ότι οι αεροναυτικές ασκήσεις προβλέπονταν χωρίς εκτέλεση πυρών. Παράλληλα, καλούνται οι ναυτιλλόμενοι να αποφεύγουν τη διέλευση από την αναφερόμενη περιοχή.

Ο έλεγχος των επτά συντεταγμένων επιβεβαιώνει ότι η NAVTEX αφορά τον θαλάσσιο χώρο νοτιοανατολικά της Ρόδου, με το βόρειο τμήμα της περιοχής να προσεγγίζει το σύμπλεγμα Μεγίστης, Ρω και Στρογγύλης. Το πολύγωνο εκτείνεται αρκετά νοτιότερα, έως το γεωγραφικό πλάτος 35°03΄ Βόρεια, και δυτικά έως το γεωγραφικό μήκος 28°10΄ Ανατολικά.

Τα όρια που αναφέρονται στη NAVTEX είναι:

Η γεωγραφική θέση της αναγγελθείσας άσκησης αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της τουρκικής απόφασης για το θαλάσσιο πάρκο Φέτιγιε–Κας. Η οριοθέτηση που παρουσίασε η Άγκυρα εκτείνεται στη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, προκαλώντας την αντίδραση της Αθήνας.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είχε επισημάνει ότι η μονομερής ανακήρυξη τουρκικών πάρκων πέραν της τουρκικής αιγιαλίτιδας ζώνης δεν παράγει έννομα αποτελέσματα ούτε μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα. Στο πεδίο όμως η Τουρκία προσπαθεί να επιβάλλει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τα φαντάσματα της Κάσου διαψεύδουν τις κυβερνητικές δικαιολογίες.