Του Νικόδημου Καλλιντέρη

Η Τουρκία, ήδη από το 1986, είχε αναγνωρίσει ρητώς, με δική της κανονιστική πράξη (υπ’ αριθ. 86/11264 της 17ης Δεκεμβρίου 1986), την ελευθερία τρίτων κρατών να ποντίζουν υποβρύχια καλώδια ακόμη και εντός της τουρκικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) στη Μαύρη Θάλασσα.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποκτά σήμερα ιδιαίτερη νομική και γεωπολιτική σημασία, καθώς η Άγκυρα αξιώνει προηγούμενο συντονισμό και αδειοδότηση για δραστηριότητες πόντισης υποβρυχίων καλωδίων και συναφείς έρευνες σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, τις οποίες θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.

Όπως επεσήμανε χθες (8/10) ο Νομικός και Διεθνολόγος Θεόδωρος Κατσούρφος στη ραδιοφωνική εκπομπή του Λάμπρου Καλαρρύτη, το άρθρο 3 της εν λόγω κανονιστικής πράξης προβλέπει ότι «τα άλλα κράτη μπορούν να απολαύουν της ελευθερίας πόντισης υποβρυχίων καλωδίων και αγωγών στην εν λόγω Ζώνη».

Η τουρκική ρύθμιση του 1986 συμβαδίζει, στον βασικό πυρήνα της, με την ελευθερία που κατοχυρώνεται στο άρθρο 79 της UNCLOS και βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με την τουρκική θέση ότι κάθε δραστηριότητα πόντισης καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας πρέπει να συντονίζεται προηγουμένως με την Άγκυρα.

Συνεπώς, ακόμη όμως και αν υποθέταμε, για τις ανάγκες του νομικού συλλογισμού, ότι η επίμαχη διαδρομή του GSI διέρχονταν από τουρκική υφαλοκρηπίδα, αυτό δεν θα σήμαινε αυτομάτως ότι η Τουρκία διαθέτει γενικό δικαίωμα απαγόρευσης της πόντισης του καλωδίου.

Η προγενέστερη τουρκική κανονιστική πράξη αποτελεί, επομένως, ένα σημαντικό τεκμήριο κρατικής πρακτικής, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί κατά την εξέταση της διεθνούς νομιμότητας των σημερινών τουρκικών αξιώσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τη δράση της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας» στην ΕΕ με την στήριξη της Τουρκίας και την ανάγκη για ευρωπαϊκή αντιμετώπισή της, ανέδειξε ο Ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης (ΔΗΚΟ – S&D) στην συζήτηση με θέμα την ανάγκη για μια στρατηγική της ΕΕ για την αντιμετώπιση της ισλαμιστικής επιρροής και του δικτύου της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας», ενώπιον του αρμόδιου Ευρ. Επιτρόπου, στην ολομέλεια του Ευρ. Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.

Στην παρέμβασή του ο κ. Μαυρίδης ανέφερε τα εξής: «Τέτοια μέρα πριν από τρία χρόνια, οι τρομοκράτες της Χαμάς διέπραξαν ανείπωτα εγκλήματα σε βάρος ανδρών, γυναικών και παιδιών. Κανένας πολιτισμένος άνθρωπος δεν μπορεί να παραμείνει σιωπηλός απέναντι σε τέτοιες φρικαλεότητες. Όσον αφορά, όμως, συγκεκριμένα τη «Μουσουλμανική Αδελφότητα», η δράση της δεν περιορίζεται πλέον στη βία ή σε εξτρεμιστικούς πυρήνες. Σήμερα χρηματοδοτεί τζαμιά, συλλόγους, σχολεία, φιλανθρωπικές οργανώσεις και δίκτυα, μέσω των οποίων προωθεί το ριζοσπαστικό πολιτικό Ισλάμ. Αυτό, κύριε Επίτροπε, δεν είναι ζήτημα ιδεολογίας, είναι μια πραγματικότητα.»

Στη συνέχεια αναφέρθηκε σε εκείνους που βρίσκονται πίσω από την δράση της τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Ωστόσο, όλοι γνωρίζουμε ποιος είναι «ο ελέφαντας στο δωμάτιο». Γνωρίζουμε ποιος είναι το πραγματικό αφεντικό. Γνωρίζουμε ποιος στηρίζει και προωθεί τη Χαμάς και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Έχει όνομα. Είναι εκείνος που ορισμένοι στο Ευρωκοινοβούλιο, αλλά και εκτός αυτού -και ίσως, κύριε Επίτροπε, ακόμη και εσείς- θεωρούν σήμερα στρατηγικό εταίρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ποιος είναι αυτός ο επικεφαλής; Ο νέος σουλτάνος της Άγκυρας: ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.»

Συνεχίζονται οι μετακινήσεις μεταναστών μεταξύ της ηπειρωτικής και της νησιωτικής Ελλάδας, με τη Σάμο να βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο, καθώς την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026 έφτασαν στο νησί 165 μετανάστες από την Κρήτη.

Σύμφωνα με το τοπικό ενημερωτικό μέσο Samos24.gr, οι μετανάστες μεταφέρθηκαν στη Σάμο με το επιβατηγό πλοίο «Express Jet» και οδηγήθηκαν στην Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή της Ζερβού.

Μετά τις νέες αφίξεις, ο αριθμός των διαμενόντων στη δομή ανήλθε στους 1.637, έναντι 1.472 που είχαν καταγραφεί την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου.

Η εγκατάσταση διαθέτει συνολική χωρητικότητα 3.664 θέσεων, γεγονός που σημαίνει ότι η πληρότητά της διαμορφώνεται περίπου στο 45%.

Προγραμματίζονται αναχωρήσεις 200 ατόμων

Την ίδια στιγμή, βρίσκεται σε εξέλιξη ο σχεδιασμός για την αποχώρηση 200 μεταναστών από τη δομή της Ζερβού, μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών ταυτοποίησης.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του τοπικού μέσου, οι αναχωρήσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν σταδιακά.

Μέχρι το Σάββατο 10 Οκτωβρίου προγραμματίζεται η αναχώρηση 50 ατόμων, ενώ από τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου προβλέπεται να ακολουθήσουν ακόμη 150.

Εφόσον υλοποιηθεί ο συγκεκριμένος προγραμματισμός και δεν καταγραφούν νέες αφίξεις ή άλλες μεταβολές, ο αριθμός των διαμενόντων στη Ζερβού θα περιοριστεί περίπου στους 1.437.

Παράλληλα, την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου αναχώρησαν από τη Σάμο 13 ασυνόδευτοι ανήλικοι με προορισμό την ηπειρωτική Ελλάδα.

Λέρος: Η μεγαλύτερη πληρότητα στο Ανατολικό Αιγαίο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνολική εικόνα των μεταναστευτικών δομών στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για τις 8 Οκτωβρίου 2026, στις πέντε δομές φιλοξενούνταν συνολικά 6.392 άτομα, με τη συνολική χωρητικότητα να ανέρχεται στις 14.166 θέσεις.

Η Λέρος καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό διαμενόντων, αλλά και την υψηλότερη πληρότητα μεταξύ των πέντε νησιών, φθάνοντας περίπου στο 81%.

Αναλυτικά τα στοιχεία ανά νησί

Στοιχεία 8 Οκτωβρίου 2026, πριν από τις νέες αφίξεις στη Σάμο.

Πληρότητα των δομών στο Ανατολικό Αιγαίο

Τα στοιχεία καταδεικνύουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των νησιών. Ενώ η Λέρος παρουσιάζει πληρότητα άνω του 80%, στη Λέσβο το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται περίπου στο 34%.

Η Σάμος, ακόμη και μετά την άφιξη των 165 μεταναστών από την Κρήτη, παραμένει κάτω από το μισό της συνολικής χωρητικότητας της δομής της Ζερβού.

Η μεταφορά από την Κρήτη και η διαχείριση των δομών

Η μετακίνηση 165 μεταναστών από την Κρήτη προς τη Σάμο αναδεικνύει τη χρήση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων του Ανατολικού Αιγαίου για τη διαχείριση μεταναστευτικών πληθυσμών που έχουν αρχικά φτάσει σε άλλες περιοχές της χώρας.

Η Κρήτη έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στις μεταναστευτικές διαδρομές της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς αποτελεί προορισμό θαλάσσιων μετακινήσεων από τις ακτές της Βόρειας Αφρικής.

Ωστόσο, από τα διαθέσιμα στοιχεία του συγκεκριμένου ρεπορτάζ δεν προκύπτουν οι εθνικότητες των 165 μεταναστών, οι ακριβείς συνθήκες της αρχικής εισόδου τους στην Ελλάδα ή το καθεστώς των αιτήσεων ασύλου τους.

Η ταυτόχρονη άφιξη και προγραμματισμένη αναχώρηση μεταναστών από τη Ζερβού δείχνει ότι η διαχείριση της δομής χαρακτηρίζεται από διαρκείς μεταβολές στον αριθμό των φιλοξενουμένων.

Το επόμενο διάστημα θα φανεί κατά πόσο θα υλοποιηθούν οι προγραμματισμένες μετακινήσεις των 200 ατόμων, καθώς και αν θα συνεχιστούν οι μεταφορές από την Κρήτη προς τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.