GEOPOLITICO
Απειλές για τα ελληνικά νησιά! Τι κρύβει η νέα τουρκική επίθεση
Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να ανεβάζει τους τόνους για το GSI και να παρακολουθεί με ανησυχία την ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Στο επίκεντρο της νέας εκπομπής «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια βρέθηκαν οι έντονες γεωπολιτικές διεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο, η στάση της Τουρκίας απέναντι στην ηλεκτρική διασύνδεση GSI, η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και η αναβάθμιση των σχέσεων της Αθήνας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Κοινός παρονομαστής όλων των εξελίξεων είναι η ενέργεια. Ο Great Sea Interconnector, ο οικονομικός διάδρομος IMEC και τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου δεν αποτελούν απλώς μεγάλα οικονομικά έργα. Μετατρέπονται σε πεδία στρατηγικού ανταγωνισμού, με την Ελλάδα να διεκδικεί κεντρικό ρόλο στον νέο ενεργειακό και γεωπολιτικό χάρτη.
Η Άγκυρα ανεβάζει τους τόνους για το GSI
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή από δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, η Άγκυρα επιχειρεί να αποκτήσει λόγο στις έρευνες και στις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Τουρκικές αναλύσεις φέρονται να ζητούν προηγούμενη συνεννόηση με την Τουρκία ακόμη και για τη συμμετοχή γαλλικών πλοίων, προειδοποιώντας για σοβαρή κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο. Στα ίδια δημοσιεύματα διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι η Αθήνα χρησιμοποιεί τη στρατηγική της σχέση με το Παρίσι για να περιορίσει τις τουρκικές κινήσεις στην περιοχή.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν οι αναφορές σε ενδεχόμενη παρέμβαση του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού κατά πλοίων που θα λάβουν μέρος στις εργασίες. Πρόκειται για σενάρια και ισχυρισμούς τουρκικών πηγών, τα οποία αποτυπώνουν το κλίμα έντασης που επιχειρεί να καλλιεργήσει η Άγκυρα γύρω από το έργο.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι το καλώδιο πρέπει να προχωρήσει χωρίς νέες καθυστερήσεις, σημειώνοντας ότι η επιτυχής υλοποίησή του θα αποτελέσει κρίσιμη δοκιμασία της ελληνικής αποφασιστικότητας.
Τουρκική ανησυχία για την ελληνική στρατιωτική ενίσχυση
Την ίδια ώρα, ο τουρκικός Τύπος παρακολουθεί στενά την εξοπλιστική αναβάθμιση της Ελλάδας. Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν αναφορές για τα F-16 Viper, τα Rafale, την απόκτηση των F-35, τις φρεγάτες Belharra και τη σχεδιαζόμενη πολυεπίπεδη αεράμυνα «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Ισραηλινά δημοσιεύματα, σύμφωνα με την παρουσίαση, εκτιμούν ότι η Αθήνα «ανοίγει το πορτοφόλι» και στέλνει ισχυρό μήνυμα προς την Άγκυρα. Η αναβάθμιση της Πολεμικής Αεροπορίας και η ενίσχυση της αεράμυνας δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα στην περιοχή, με την Ελλάδα και το Ισραήλ να διαμορφώνουν δύο από τις ισχυρότερες αεροπορικές δυνάμεις της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο παρουσιαστής επισήμανε, ωστόσο, ότι τα οπλικά συστήματα δεν αρκούν από μόνα τους. Όπως τόνισε, απαιτούνται πολιτική βούληση, εθνική στρατηγική και ανάπτυξη εγχώριας αμυντικής παραγωγής.
Οι προκλητικές δηλώσεις Γιαϊτζί
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στις δηλώσεις του Τζιχάτ Γιαϊτζί, ενός από τους βασικούς θεωρητικούς της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας». Ο Τούρκος απόστρατος επανέφερε απειλές και ακραία σενάρια για ελληνικά νησιά, μεταξύ των οποίων η Χίος, η Σάμος, η Ρόδος και το Καστελλόριζο.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας χαρακτήρισε αυτές τις τοποθετήσεις μέρος μιας οργανωμένης επιχείρησης ψυχολογικής πίεσης. Εκτίμησε ότι στόχος είναι η πρόκληση φόβου στην ελληνική κοινωνία και η καλλιέργεια δισταγμών στην πολιτική ηγεσία, ιδιαίτερα μπροστά στην προοπτική υλοποίησης του GSI.
Ρούμπιο, Πνύκα και αμερικανική στήριξη
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στα μηνύματα του Μάρκο Ρούμπιο από την Αθήνα και ειδικότερα στην ομιλία του στην Πνύκα. Ο Αμερικανός αξιωματούχος αναφέρθηκε στην ιστορική συμβολή της αρχαίας Ελλάδας στη δημοκρατία, στη φιλοσοφία, στην πολιτική σκέψη και στον δυτικό πολιτισμό.
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Τουρκία. Τουρκικά μέσα κατηγόρησαν τον Ρούμπιο ότι επιχείρησε να παρουσιάσει την Ελλάδα ως γενέτειρα της Δύσης, ενώ σχολίασαν με ιδιαίτερα επιθετικό τρόπο τις αναφορές του στον Μέγα Αλέξανδρο και στην ελληνική ιστορική κληρονομιά.
Σύμφωνα με την ανάλυση της εκπομπής, η μη επίσκεψη του Ρούμπιο στην Τουρκία, η ανάδειξη της Ελλάδας και η αμερικανική στάση απέναντι στο GSI συνιστούν σαφή πολιτικά μηνύματα προς την Άγκυρα. Ο παρουσιαστής άσκησε, παράλληλα, έντονη κριτική σε όσους υποβαθμίζουν τη σημασία αυτών των εξελίξεων, ζητώντας σοβαρό δημόσιο διάλογο χωρίς προσωπικές επιθέσεις.
Η Ελλάδα ως πύλη του IMEC
Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε και στον IMEC, τον σχεδιαζόμενο διάδρομο που φιλοδοξεί να συνδέσει την Ινδία με τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη. Η προοπτική να αποτελέσει η Ελλάδα βασική ευρωπαϊκή πύλη του έργου θα μπορούσε να ενισχύσει καθοριστικά τη γεωπολιτική και οικονομική θέση της χώρας.
Μαζί με το GSI και τις περιφερειακές ενεργειακές συνεργασίες, ο IMEC σχηματίζει ένα νέο πλέγμα διασυνδέσεων το οποίο περιορίζει την εξάρτηση από παραδοσιακές διαδρομές. Ακριβώς γι’ αυτό, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που διατυπώθηκαν, τα έργα συναντούν αντιδράσεις από κράτη και ανταγωνιστικά οικονομικά συμφέροντα.
Κύπρος και Ισραήλ επιστρέφουν στο τραπέζι
Η εκπομπή κατέγραψε επίσης κινητικότητα στις συνομιλίες Κύπρου και Ισραήλ για τα κοιτάσματα «Αφροδίτη» και «Ισάι». Η επίλυση της πολυετούς εκκρεμότητας θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την αξιοποίηση σημαντικών ενεργειακών αποθεμάτων και να ενισχύσει τη συνεργασία των δύο χωρών.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη εντάσσεται στη μεγαλύτερη εικόνα: Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιχειρούν να δημιουργήσουν μια νέα αρχιτεκτονική ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το μήνυμα της εκπομπής
Το βασικό συμπέρασμα του «Direct News» είναι ότι η περιοχή εισέρχεται σε περίοδο επιταχυνόμενων ανακατατάξεων. Ενέργεια, άμυνα και διπλωματία συνδέονται πλέον άμεσα.
Η Τουρκία ανεβάζει τους τόνους, όμως παράλληλα παρακολουθεί με ανησυχία την ελληνική στρατιωτική ενίσχυση και τις διεθνείς συνεργασίες της Αθήνας. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο στοίχημα είναι να μετατρέψει τη διπλωματική στήριξη και τα νέα εξοπλιστικά μέσα σε συνεκτική εθνική στρατηγική.
Οι χάρτες αλλάζουν. Το ερώτημα είναι εάν η Αθήνα θα κινηθεί με ταχύτητα, αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα, ώστε να αξιοποιήσει τη γεωπολιτική ευκαιρία.
GEOPOLITICO
Καλεντερίδης: Το παράλογο γίνεται λογικό στο Αιγαίο
Αιχμές για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών, προειδοποίηση για τις «γκρίζες ζώνες» και την οικονομική εξάρτηση των νησιών, αλλά και μήνυμα για επανακαθορισμό της ελληνικής στρατηγικής, στη συνέντευξη του Σάββα Καλεντερίδη στον Νίκο Παπαδάτο.
Το κρίσιμο ζήτημα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου δεν είναι μόνο εάν θα πραγματοποιηθεί η πόντιση του καλωδίου, αλλά υπό ποιες προϋποθέσεις θα προχωρήσει και τι θα σημαίνουν αυτές για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Αυτή ήταν μία από τις κεντρικές επισημάνσεις του Σάββα Καλεντερίδη στη συνέντευξή του στον Νίκο Παπαδάτο για το Diplomatic Front.
Ο γεωστρατηγικός αναλυτής και πρώην αξιωματικός της ΕΥΠ εκτίμησε ότι οι εξελίξεις παραπέμπουν σε αναζήτηση μιας διευθέτησης, η οποία θα παρουσιαστεί με όρους όπως «ενημέρωση», «συντονισμός» ή «γνωστοποίηση». Υποστήριξε, ωστόσο, ότι πίσω από την επιλογή των λέξεων βρίσκεται το ουσιαστικό ερώτημα: εάν η διαδικασία θα ικανοποιεί τουρκικές αξιώσεις.
«Θα στρωθεί και θα στρωθεί με όρους που φαίνεται ότι ικανοποιούν την Τουρκία», ανέφερε, διατυπώνοντας τη δική του εκτίμηση για την πορεία του έργου.
Στην ίδια συνέντευξη άνοιξε τη συζήτηση για το Αιγαίο, την ΑΟΖ, τις συνέπειες των Ιμίων, τη συνεργασία με το Ισραήλ, τη Συμφωνία των Πρεσπών και τον ρόλο των υπηρεσιών πληροφοριών.
«Ήρεμα νερά», αλλά όχι ισόρροπες κινήσεις
Αναφερόμενος στη Διακήρυξη των Αθηνών και στην περίοδο αποκλιμάκωσης, ο Σάββας Καλεντερίδης αναγνώρισε ότι υπήρξαν συμφωνίες στο πλαίσιο της θετικής ατζέντας και οικονομικά οφέλη από την αύξηση των Τούρκων επισκεπτών στα ελληνικά νησιά.
Επέμεινε, όμως, ότι οι κινήσεις αποφυγής της έντασης δεν είχαν, κατά την άποψή του, το ίδιο βάρος για τις δύο πλευρές. Άλλο η Ελλάδα να περιορίζει δραστηριότητες στον χώρο της και άλλο η Τουρκία να αποφεύγει παραβιάσεις, ήταν το σκεπτικό του.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η τουριστική ενίσχυση χρειάζεται στρατηγική προσοχή, ώστε να μη μετατραπεί σε οικονομική εξάρτηση των νησιών από την απέναντι ακτή.
Κατά την ανάλυσή του, ο ελληνικός θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός και οι κινήσεις για τα θαλάσσια πάρκα ανέδειξαν εκ νέου τη σύγκρουση ανάμεσα στην άσκηση ελληνικών δικαιωμάτων και στις τουρκικές διεκδικήσεις. Περιέγραψε, μάλιστα, επιστροφή των τουρκικών πρακτικών στις «εργοστασιακές ρυθμίσεις», μέσω ασκήσεων, δεσμεύσεων περιοχών και αντιδράσεων στις ελληνικές πρωτοβουλίες.
ΑΟΖ και «γκρίζες ζώνες»: Το βάρος της ελληνικής αδράνειας
Ο Σάββας Καλεντερίδης επέκρινε την ελληνική στάση στο ζήτημα της ΑΟΖ, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα απέφυγε να προχωρήσει σε ανακήρυξη και σε οριοθέτηση με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Έφερε ως παράδειγμα την κυπριακή πολιτική, με τη διαδοχή ανακήρυξης και οριοθέτησης, και τόνισε ότι η Ελλάδα χρειάζεται μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων της.
«Το παράλογο γίνεται λογικό στο Αιγαίο και εμείς χάνουμε το δίκιο μας», είπε χαρακτηριστικά, συνδέοντας τη διεύρυνση των τουρκικών απαιτήσεων με την ελληνική υποχωρητικότητα και την απουσία συνεκτικού εθνικού σχεδίου.
Για τις «γκρίζες ζώνες», εξήγησε ότι η τουρκική επιχειρηματολογία στηρίζεται στην αμφισβήτηση της κυριαρχίας νησιών και βραχονησίδων που δεν κατονομάζονται ρητά στις σχετικές συνθήκες. Αναφέρθηκε σε τουρκική μελέτη για 152 νησιά και βραχονησίδες, αποδίδοντας στην κρίση των Ιμίων καθοριστικό ρόλο στη δημόσια προβολή αυτής της θεωρίας.
Υποστήριξε ακόμη ότι οι πραγματικές συνθήκες υπό τις οποίες κλιμακώθηκε η κρίση δεν έχουν αποκαλυφθεί πλήρως και χαρακτήρισε σχεδιασμένη τη χρονική στιγμή της εκδήλωσής της.
Γιατί αντιδρά η Τουρκία στα θαλάσσια πάρκα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Κίναρο και στα Λέβηθα, συνδέοντας την τουρκική αντίδραση στο θαλάσσιο πάρκο του Νοτίου Αιγαίου με την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας από την Άγκυρα.
Σύμφωνα με την ερμηνεία του, η επιτήρηση ενός πάρκου με μέσα του Λιμενικού, ραντάρ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη καθιστά ορατή την άσκηση ελληνικής κυριαρχίας. Αυτό, υποστήριξε, εξηγεί την τουρκική αντίδραση: η Άγκυρα επιχειρεί να εμποδίσει την έμπρακτη παρουσία της Ελλάδας σε περιοχές που εντάσσει στη δική της θεωρία περί «γκρίζων ζωνών».
Καλήν και καλώδιο: Εκτίμηση για πολιτικό μήνυμα
Ερωτηθείς για την επίσκεψη του Ιμπραήμ Καλήν, ο Σάββας Καλεντερίδης ξεκαθάρισε ότι δεν γνωρίζει ποιον συνάντησε στο Μέγαρο Μαξίμου ούτε διαθέτει πληροφόρηση για το περιεχόμενο των συζητήσεων.
Εξήγησε, πάντως, ότι η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών έχει ευρύτερο ρόλο στην εξωτερική πολιτική της χώρας και ότι ο Καλήν αποτελεί στενό συνεργάτη του Ερντογάν. Με αυτά τα δεδομένα, εκτίμησε ότι η επίσκεψη πιθανόν αφορούσε ζητήματα πέρα από τη συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών, με κυριότερο το καλώδιο.
Ως προς τη διαδικασία των εργασιών, υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά θα έπρεπε να περιοριστεί στην έκδοση NAVTEX, στην οποία περιλαμβάνονται οι συντεταγμένες, ο χρόνος και το είδος των εργασιών. Αντίθετα, παρουσίασε τις πρόσθετες γραπτές γνωστοποιήσεις και την αναμονή τουρκικής απάντησης ως διαδικασία που μπορεί να επιτρέψει στην Άγκυρα να εμφανιστεί ότι παρέχει άδεια.
Συνέδεσε την εκτίμησή του με την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή της Κάσου τον Ιούλιο του 2024, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία χρησιμοποίησε τη στρατιωτική πίεση για να επιβάλει τους στόχους της.
Η Ελλάδα χρειάζεται επανακαθορισμό στρατηγικής
Η κριτική του δεν περιορίστηκε στα ελληνοτουρκικά. Αναφέρθηκε στις εκκρεμότητες με την Αλβανία και στις πιέσεις που, κατά την άποψή του, δέχεται η χώρα από το περιφερειακό της περιβάλλον.
«Η Ελλάδα πρέπει να επανακαθορίσει την ύπαρξή της στο διεθνές σύστημα», τόνισε.
Εκτίμησε ότι η γεωγραφική θέση της Τουρκίας τής προσφέρει ιδιαίτερη χρησιμότητα για τις μεγάλες δυτικές δυνάμεις στον Εύξεινο Πόντο, στον Καύκασο και στη Μέση Ανατολή. Για την Ελλάδα ανέδειξε τη σημασία της Σούδας, της Αλεξανδρούπολης και των ενεργειακών υποδομών, επιμένοντας στην ανάγκη καλύτερης διαπραγμάτευσης των ελληνικών πλεονεκτημάτων.
Ως μέσα ενίσχυσης της ελληνικής θέσης πρότεινε την ενεργοποίηση της ελληνοαμερικανικής κοινότητας και μια ευφυέστερη διπλωματία.
Συνεργασία με το Ισραήλ με βάση την κοινή απειλή
Στο ζήτημα του Ισραήλ, ο Σάββας Καλεντερίδης καταδίκασε τη βάρβαρη τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς, ενώ άσκησε σκληρή κριτική στην ισραηλινή αντίδραση και στους εποικισμούς στη Δυτική Όχθη.
Διατύπωσε επίσης εκτιμήσεις για πιθανές μελλοντικές εδαφικές επιδιώξεις του Ισραήλ, συνδέοντάς τες με την αναζήτηση στρατηγικού βάθους.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, υποστήριξε ότι η συνεργασία με το Ισραήλ πρέπει να υπηρετεί την ενίσχυση της άμυνας και την αντιμετώπιση της κοινής τουρκικής απειλής, χωρίς να συνεπάγεται αποδοχή κάθε ισραηλινής ενέργειας. Επισήμανε, παράλληλα, τη θέση υπέρ της λύσης δύο κρατών στο Παλαιστινιακό.
Πρέσπες, Ορθοδοξία και υπηρεσίες πληροφοριών
Σχολιάζοντας τις αναφορές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε «μακεδονικό πολιτισμό», ο αναλυτής υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη διατύπωση δεν προβλέπεται στη Συμφωνία των Πρεσπών, αλλά αποτελεί, κατά την ερμηνεία του, προέκταση των όρων που έγιναν αποδεκτοί. Εξέφρασε την ανησυχία ότι δημιουργούνται προϋποθέσεις για μελλοντική προβολή μειονοτικού ζητήματος στην Ελλάδα.
Για τις σχέσεις με τη Ρωσία, έθεσε ως προτεραιότητα την προστασία του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των πρεσβυγενών ελληνορθόδοξων Πατριαρχείων από εξωτερικές επιδιώξεις ελέγχου. Ταυτόχρονα, τόνισε ότι αυτά δεν πρέπει να μετατρέπονται σε εργαλεία των γεωπολιτικών αντιπάλων της Μόσχας.
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην ΕΥΠ και υπογράμμισε ότι οι επιτυχίες των υπηρεσιών πληροφοριών συνήθως παραμένουν μυστικές για την προστασία πηγών και επιχειρήσεων. Εκτίμησε ότι η ελληνική υπηρεσία διαθέτει υψηλό επίπεδο στεγανότητας και σημαντικές επιχειρησιακές δυνατότητες, προσθέτοντας ότι το εύρος της αποστολής της καθορίζεται τελικά από την πολιτική ηγεσία.
GEOPOLITICO
Μάζης: Το μπαλάκι στην Ελλάδα για το καλώδιο – Προσοχή στην παγίδα της τουρκικής «άδειας»
Θετικό βήμα των ΗΠΑ προς την Ελλάδα χαρακτηρίζει την επίσκεψη Ρούμπιο ο καθηγητής, αλλά προειδοποιεί ότι η Αθήνα πρέπει να υπερασπιστεί έμπρακτα τα συμφέροντά της. Θεωρεί επαρκή τη NAVTEX για τις εργασίες του καλωδίου και επισημαίνει τον κίνδυνο μια πρόσθετη ενημέρωση της Άγκυρας να αξιοποιηθεί ως προηγούμενο αποδοχής των τουρκικών αξιώσεων.
Τη σημασία της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα, αλλά και τα όρια της αμερικανικής στήριξης, ανέλυσε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική». Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκαν η ηλεκτρική διασύνδεση, η στάση απέναντι στην Τουρκία και η συναλλακτική λογική που, κατά την εκτίμησή του, καθορίζει την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.
Ο καθηγητής χαρακτήρισε την επίσκεψη «θετικό βήμα των Ηνωμένων Πολιτειών προς την Ελλάδα», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η αποτίμησή της απαιτεί εξέταση των αμερικανικών κινήτρων. Η Ουάσιγκτον, όπως εξήγησε, προσεγγίζει τις συνεργασίες με όρους αμοιβαίων ανταλλαγμάτων και στρατηγικής χρησιμότητας.
Η Ελλάδα και οι ρίζες της Δύσης
Ο Ιωάννης Μάζης απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία Ρούμπιο με φόντο την Ακρόπολη και στη σύνδεση της Δύσης με τις ελληνικές πολιτισμικές ρίζες της.
Όπως επισήμανε, η προβολή της ελληνικής παιδείας, της οικουμενικότητας του ελληνικού πολιτισμού και των αξιών του αποτελεί θετικό στοιχείο που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Η αναγνώριση αυτής της παρακαταθήκης από την αμερικανική υπερδύναμη έχει, σύμφωνα με τον ίδιο, τη δική της βαρύτητα.
Παράλληλα, συνέδεσε το αμερικανικό ενδιαφέρον με ευρύτερους στρατηγικούς σχεδιασμούς. Εξέφρασε την εκτίμηση ότι προετοιμάζεται θερμή ρήξη με το Ιράν μετά τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές, εντάσσοντας σε αυτό το πλαίσιο τη σημασία βάσεων στην Ελλάδα, την Ισλανδία και τις Αζόρες.
Το μήνυμα Ρούμπιο και η ελληνική ευθύνη
Στην ανάγνωση του καθηγητή, ο αμερικανικός πραγματισμός δίνει προτεραιότητα στο αποτέλεσμα. Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου πρέπει να συνοδεύεται από αποφασιστικότητα στην υπεράσπιση των συμφερόντων της.
Ερμηνεύοντας τη στάση Ρούμπιο για το καλώδιο, ο Μάζης υποστήριξε ότι η Αθήνα καλείται να προχωρήσει γνωρίζοντας πως η Τουρκία θα αντιδράσει. Εκτίμησε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επέτρεπαν μια θερμή ρήξη στην περιοχή.
Στην ανάλυσή του, επομένως, το κρίσιμο στοιχείο είναι η ελληνική πρωτοβουλία και οι επιλογές της κυβέρνησης: «Το μπαλάκι είναι στο δικό μας τερέν πλέον».
Κατά τον ίδιο, η Ουάσιγκτον αξιολογεί και τις αντοχές της Ελλάδας, προκειμένου να προσδιορίσει πόσο μπορεί να στηριχθεί σε αυτήν ως στρατηγικό εταίρο. Η συγκεκριμένη προσέγγιση αποτελεί ερμηνεία του καθηγητή για τα αμερικανικά μηνύματα.
Η προειδοποίηση για την τουρκική «άδεια»
Η πιο αιχμηρή τοποθέτηση του Ιωάννη Μάζη αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσουν οι έρευνες και οι εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση.
«Αλίμονό μας εάν κρυφτούμε πίσω από τη γαλλική εταιρεία», προειδοποίησε, ζητώντας καθαρή ελληνική στάση. Κατά την άποψή του, η ενημέρωση για τις εργασίες πρέπει να γίνεται μέσω NAVTEX.
Ο κίνδυνος, όπως τον περιέγραψε, είναι ένα πρόσθετο έγγραφο προς την Τουρκία να παρουσιαστεί από την Άγκυρα ως αίτημα λήψης άδειας. Έτσι, υποστήριξε, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως προηγούμενο υπέρ της τουρκικής αντίληψης ότι καμία σχετική δραστηριότητα στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη συναίνεσή της.
Επικαλούμενος την οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας–Αιγύπτου, ο καθηγητής υποστήριξε ότι στην περιοχή των εργασιών που συζητείται η Ελλάδα διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα και δεν πρέπει να εμφανιστεί να ζητά τουρκική άδεια.
Έδωσε επίσης έμφαση στην ευθύνη του ελληνικού διαχειριστή του έργου, του ΑΔΜΗΕ. Η παρουσία ξένων εταιρειών, κατά την ανάλυσή του, δεν απομακρύνει τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει ένα έγγραφο με ελληνική υπογραφή προς την Άγκυρα.
Οι υποχωρήσεις στην Κάσο δεν πρέπει να γίνουν κανόνας
Απαντώντας σε ερώτηση για τις προηγούμενες υποχωρήσεις στην Κάσο, ο Μάζης συμφώνησε ότι έχουν δημιουργήσει αρνητικό προηγούμενο. Τόνισε, όμως, ότι η επανάληψη μιας υποχώρησης δεν αποτελεί λόγο να παγιωθεί ως κανόνας.
Η θέση του ήταν ότι η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει με σοβαρότητα, αποφεύγοντας χειρισμούς που θα ενίσχυαν τις τουρκικές αξιώσεις.
Η «σκληρή λογική ισχύος» της κυβέρνησης Τραμπ
Σχολιάζοντας την παρασκηνιακή διπλωματία, ο καθηγητής την ενέταξε στη λογική του «δίνω και παίρνω», που θεωρεί κυρίαρχη στην αμερικανική πολιτική.
Υποστήριξε ότι επί Τραμπ η πρακτική άσκηση της διπλωματίας καθορίζεται από συναλλακτικές σχέσεις και συσχετισμούς ισχύος. Η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου εξακολουθεί, στην ανάλυσή του, να έχει αξία για την καταγραφή των ελληνικών θέσεων, αλλά δεν αρκεί για να εξασφαλίσει το επιθυμητό αποτέλεσμα.
«Είναι σκληρή λογική ισχύος», ανέφερε χαρακτηριστικά, επιμένοντας ότι η Αθήνα πρέπει να κατανοήσει αυτό το περιβάλλον και να κινηθεί ανάλογα.
Του Αριστόβουλου
Σαββατιάτικα κατά το λαϊκώς λεγόμενο ανακοινώθηκε μια αξιοπρόσεκτη συμφωνία, τουλάχιστον ως προς εντυπώσεις. Ο πρόεδρος Τράμπ με τον ομόλογο του Πούτιν συμφώνησαν όπως διοχετευθεί στην παγκόσμια αγορά μια ποσότητα ρωσικού πετρελαίου. Δεν είναι απαραίτητο να σταθούμε στις ποσότητες και την χρονική διάρκεια αυτής της παροχής. Ακράδαντα πιστεύουμε ότι για μια ακόμα φορά πρέπει να δούμε «πέρα από τον λόφο». Και να εντοπίσουμε ποιους αφορά και ποιες καμπάνες χτυπούν…. Τα δεδομένα της εποχής είναι τα εξής. Στην μεγάλη εικόνα αυτό που είδαμε προ έτους στην Αλάσκα, διαπιστώνουμε ότι δεν ήτανε ένα πυροτέχνημα. Με την αστάθεια να βασιλεύει , λόγω της γεωοικονομικής σύγκρουσης στον Περσικό κόλπο και πέριξ αυτού, η παγκόσμια ανεφοδιαστική αλυσίδα ζητά λύσεις και μάλιστα με τρόπο επιτακτικό. Οι καταστάσεις που εξελίσσονται, σε συνθήκες ταλάντωσης του παγκόσμιου συστήματος και θα συνεχιστούν στο μεγαλύτερο μέρος του πρώτου μισού του αιώνα που διατρέχουμε, προσπαθούν να (προ)διαγράψουν τις τροχιές που θα ακολουθήσουν κατά το δεύτερο μισό του. Στην μικρή εικόνα οι τιμές των υγρών καυσίμων θα συνεχίσουν να είναι τσουχτερές με τις σημερινές συνθήκες. Η θέρμανση πανευρωπαϊκώς αποτελεί πονοκέφαλο ήδη, αν και του χρόνου μετά την οριστική διακοπή της ρωσικής παροχής θα δείξει τα δόντια της. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, βαίνει αισίως να κλείσει τα πέντε χρόνια χωρίς ακόμα ορατό σημείο περάτωσης, όπως είχαμε συμπεράνει προ πολλών μηνών σε σχετικό μας άρθρο (21 & 28/12/25). Η απουσία της πολιτικής με την παραγωγική της έννοια (policy) κι όχι της ευτελούς διαχειριστικής της μορφής (politics), συνεχίζει να είναι παρούσα εντός της «ευρωπαϊκής απουσίας». Οι επερχόμενες αμερικανικές εκλογές είναι ένα ερώτημα για τον Πρόεδρο Τραμπ, που δέχεται κοινωνικές πιέσεις λόγω των τιμών των καυσίμων. Εδώ να πούμε ότι το γαλόνι (= 4 λίτρα) στις ΗΠΑ κοστίζει 6$. Με την τρέχουσα ισοτιμία προς το € ( 1$ = 0,89 €) και την σχετική αναγωγή βλέπουμε πως στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού το λίτρο πετρελαίου κοστίζει 1,34 € όταν στην Ευρώπη είναι στα 2€. Απλή αριθμητική είναι…. Την παραγωγό Ρωσία δεν την καταγράφουμε, διότι η διαφορά προς τα κάτω στις τιμές καυσίμων προκαλούν ίλιγγο …. πάντα επικίνδυνο, πόσο μάλλον σαββατιάτικα.
Να δούμε λίγο τους κερδισμένους και χαμένους αυτής της συμφωνίας? Μεγάλη κερδισμένη είναι η Ρωσία. Επανεμφανιζόμενη ηχηρά στο διεθνές προσκήνιο πέρυσι στην Αλάσκα, δραστικά κεφαλαιοποιεί την παρουσία της. Με σύμμαχο την αλάνθαστη Γεωγραφία, επαναπροωθεί προς τα δυτικά το βασικό αγαθό που διαθέτει προς πώληση. Αν και οι ΗΠΑ με το σχιστολιθικό πετρέλαιο έχουν πάψει να έχουν την βάσανο της αυτάρκειας, ξαναπαίρνουν ρωσικό πετρέλαιο από το οποίο για δεκαετίες συμπλήρωναν τα στρατηγικά τους αποθέματα σε ποσοστό μεγαλύτερο του 7%. Η Ρωσία δείχνει να αποκαθιστά ισορροπίες με τον βασικό (μοναδικό ουσιαστικά) πάροχο ασφαλείας για τον δυτικό κόσμο, τις ΗΠΑ. Οι οποίες επίσης κερδισμένες, δείχνουν για μια ακόμα φορά την αποφασιστικότητα τους προς την υπόλοιπη Δύση η οποία περί άλλων τυρβάζει… Σε μετρήσιμο πολιτικό επίπεδο ο Τράμπ προσπαθεί να ρεφάρει ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών και να προστατεύσει τα ποσοστά του. Σε στρατηγικό (μη μετρήσιμο) επίπεδο, δείχνει την ευελιξία του …. απλά. Οι γεωπολιτικές συνθήκες καμιά φορά παίζουν περίεργα παιχνίδια. Με την συγκεκριμένη προοπτική, οι ΗΠΑ δύνανται να διατηρήσουν τη στάση τους έναντι του Ιράν στο Ορμούζ και να μην νερώσουν το κρασί τους έναντι του γεωοικονομικού αντιπάλου τους. Ταυτόχρονα όμως και το Ιράν μπορεί να (αυτό)επιβεβαιώνεται για την σθεναρή του στάση στο Ορμούζ. Διότι πολύ απλά η αλάνθαστη Γεωγραφία συνδυάζεται πρωτίστως με την Οικονομία και μετά με την Γεωπολιτική, δίνοντας κατευθυντήριες γραμμές και άξονες στην Στρατηγική.
Όπου κερδισμένοι, δεν γίνεται να μην υπάρχουν και χαμένοι. Εκκινούμε από εκείνον που έχει χάσει κι ακόμα (…) δεν το ξέρει. Την Ουκρανία. Ο Τράμπ δείχνει πως δεν νοιάζεται και πολύ για την τύχη της. Όχι βέβαια πως θα κάνει πλάτες στον Πούτιν, αλλά σίγουρα δεν θα φέρει προσκόμματα κι εμπόδια στην ρωσική ειδική επιχείρηση (sic). Όποτε κι όπως τελειώσει αυτή, τα αμερικανικά συμφέροντα έχουν εδραιωθεί στην Ουκρανία. Φυσικά προς τέρψη του «συνδαιτυμόνος» έγινε και η ανάλογη σύσταση προς τον Ζελένσκι ώστε να μην στοχοποιεί ρωσικά διυλιστήρια. Τώρα εάν αυτός το ακούσει, είναι άλλο θέμα. Αφού ο πόλεμος και μόνον αυτός εξυπηρετεί την πολιτική του επιβίωση. Ο οποίος από την επανεκλογή Τράμπ και μετά έχει βρει αποκούμπι στους ευρωπαίους πολιτικούς κι επικεφαλής που έχουν προ πολλού διαζευχθεί με τον όρο του ηγέτη. Αν η πολύπαθη Ουκρανία είναι χαμένη, η Ευρώπη είναι πολλαπλά χαμένη. Και το χειρότερο είναι πως μυωπικά δεν το βλέπει, οπότε και δεν μπορεί να το αντιμετωπίσει. Εκτός αν κάποιοι επικεφαλής ηγετίσκοι έχουν καταλάβει το μέγεθος της βλακείας που διέπραξαν και δεν έχουν θάρρος κι ανάστημα να το πούνε νέτα/σκέτα στους ψηφοφόρους τους. Οπότε θα συνεχίσουν υπό την παρούσα ανεπαρκέσταση έως εντελώς ανύπαρκτη ηγεσία των θεσμικών ευρωπαϊκών οργάνων, να ρίχνουν δεκάδες δισεκατομμύρια από τους κοινοτικούς πόρους σε ένα κυριολεκτικά τρύπιο (ουκρανικό) σταμνί, τα οποία έχουν κι αμφίβολη πορεία χρησιμοποίησης. Φυσικά χαμένοι είναι και οι ευρωπαίοι πολίτες, οι οποίοι απλά θα πρέπει να καταλάβουν ότι θα ξεχάσουν για τα επόμενα (το ολιγότερο) είκοσι χρόνια τα φθηνά καύσιμα του πρόσφατου παρελθόντος. Κι επαναλαμβάνουμε πως τα ζόρια δεν είναι για τον φετινό χειμώνα αλλά για του χρόνου και μετά, οπότε παύει η ροή ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου.
Τότε θα καταλάβουν όπως και οι Έλληνες πολίτες πως, μπαρούφες του στυλ «πάρε το φυσικό σου αέριο και κάντο ότι θες, δεν σε έχουμε ανάγκη» είναι βαρύγδουπες μαγκιές που όταν λέγονται χωρίς λογική επιστρέφουν ως δυνατές φάπες που τσούζουν πολύ. Εδώ σκόπιμα δεν θα παραθέσουμε ποια επίσημα χείλη το είπανε, θα πρέπει να το ξέρει κάθε Έλληνας ή/και Ευρωπαίος ψηφοφόρος. Σπεύσαμε να παρακολουθήσουμε τις «αντιδράσεις – τοποθετήσεις» διαφόρων «πολιτικών» και λογής αυτοανακηρυχθέντων «αναλυτών», που μας προκάλεσαν το λιγότερο απορία….. με την κενότητα τους. Θα έπρεπε η Ελλάδα να διατρανώνει συνεχώς την ανάγκη εξόρυξης υδρογονανθράκων που βρίσκονται στην υφαλοκρηπίδα και δυνητική της ΑΟΖ, που η δεύτερη αποτελεί φυσικό τμήμα της ευρωπαϊκής ΑΟΖ. Κάποτε θα πρέπει και η ΕΕ να ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα, διότι αφορά την υπόσταση της. Κλείνοντας και για να κάνουμε πικρό χιούμορ θα πούμε το εξής, που αν συμβεί θα είναι ο νέος ορισμός του τραγέλαφου, πανευρωπαϊκά. Με τον nord stream νεκρό όπως τον ξέραμε (από Ρωσία προς Γερμανία), ας αναλογιστούμε μήπως Βλαδίμηρος και Ντόναλντ, μεταβάλλουν το «ιδιοκτησιακό καθεστώς» του αγωγού…. Κι αρχίσει να ρέει προς την Ευρώπη ακριβό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, το οποίο θα είναι το ίδιο ακριβώς που κάποτε ήτανε φθηνό…. στραγγίζοντας τις οικονομίες των κ-μ της ΕΕ και γεμίζοντας τις αντίστοιχες ΗΠΑ & Ρωσίας. Τέτοιο πικρό γεωπολιτικό γέλιο δεν θα έχει ξαναϋπάρξει. Το οποίο θα είναι και πολύ ακριβό διότι στους γάμους από παλιά στους γάμους πλήρωναν τις νύφες και τα χατίρια τους, ενώ ξυρίζανε τον γαμπρό….. Κι όπως φαίνεται η νύφη της Αλάσκα είναι πολύ απαιτητική και κάποιος πρέπει να πληρώσει τη νύφη. Βοήθεια μας.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας