«ἀγαθὰ ἀγγέλλει ὁ ξεῖνος, εἰ ἀποκρυπτόντων των Μήδων τὸν ἥλιον

ὑπὸ σκιῇ ἔσοιτο πρὸς αὐτοὺς ἡ μάχη καὶ οὐκ ἐν ἡλίῳ»

Η πρωτότυπη ιστορική φράση ανήκει στον Σπαρτιάτη στρατιώτη Διηνέκη, ο οποίος, όταν τον ενημέρωσαν ότι οι Πέρσες είχαν τόσους πολλούς τοξότες που τα βέλη τους θα έκρυβαν τον ήλιο και θα μετέτρεπαν τη μέρα σε νύχτα, απάντησε με απαράμιλλο θάρρος και λακωνικότητα. Ο τίτλος του άρθρου αποτελεί παράφραση της αντίστοιχης φράσης της ταινίας 300 «τότε θα πολεμήσουμε υπό σκιάν»

Αφορμή της σημερινής γραφής αποτελεί η απόπειρα μεταφοράς των γνωστών επεισοδίων από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης (Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, κ.α.) στην χώρα μας, επ αφορμή του συλαλλητηρίου που οργανώνεται στην Αθήνα στις 21-10-2026. Επεισοδίων, που είχαν ως σύμβολο τα κλειδιά που κουνούσαν οι νέοι, παραπονούμενοι ότι ήταν του σπιτιού των γονέων τους και όχι του δικού τους σπιτιού, προφανώς εννοώντας ότι οι οικονομικές συνθήκες έχουν γίνει πολύ δύσκολές και δεν μπορούν να αποκτήσουν τις ανέσεις και απολαβές που χάρηκαν οι γονείς τους ή η αμέσως προηγούμενη γενιά. Στις διαδηλώσεις μάλιστα αυτές, πρωτεύουσες και πόλεις καταστραφηκαν σε μεγάλο βαθμό για να υπογραμμίσουν την απόγνωση και την οργή των νέων.

Παύση συνειδητοποίησης.

Τις ανέσεις αυτές τις πέτυχαν οι γονείς τους σε μία γενιά; Ή μήπως υπήρξαν το αποτέλεσμα αλυσίδας προσπαθειών γενεών και γενεών, όπου η καθεμία προσέφερε στην επόμενη από ένα, δύο, τρία λιθαράκια; Δηλαδή εμείς τώρα επιθυμούμε ό,τι οι προηγούμενες γενιές επέτυχαν μέσα στα προηγούμενα 40 -50 χρόνια, και πριν από εκεί υπάρχει το μηδέν; Ας έχουμε ολική εικόνα και ευρεία αντίληψη στην ζωή μας. Προφανώς και κάτι τέτοιο δεν έγινε. Ο σκεπτόμενος άνθρωπος θα πρέπει να εξετάσει ολιστικά, όχι μόνο το οικονομικό κομμάτι αλλά και τις πολιτικές συνθήκες, την δομή της κοινωνίας, την μορφή της οικογένειας, την γενικότερη παιδεία που είχαν οι άνθρωποι της εποχής, τον ρόλο και την αξία της θρησκείας στην διαμόρφωση του ηθικού κώδικα των ανθρώπων της εποχής και πολλά άλλα θέματα που όσο συζητάει κανείς, όλο και θα ανοίγουν, για το τί επηρέαζε σημαντικά τους ανθρώπους της γενιάς του 1920,30,κ.ο.κ.

Ας εξετάσουμε τώρα την κοινωνική και γενικότερη στάση ζωής των δημιουργών αυτών των απολαβών-αγαθών των προηγουμένων γενεών. Δηλαδή των πατεράδων, των παππούδων και των προπαππούδων τους. Οι πρόγονοι των Ιταλών, Γάλλων, Γερμανών, Δυτικοευρωπαίων γενικότερα, σε κοινωνικό επίπεδο ήταν άνθρωποι που χαρακτηριστικό τους ήταν οι στάσεις , οι διαδηλώσεις και οι πρακτικές Νέρωνα που εφαρμόζουν σήμερα οι νέοι στις χώρες τους; Εγώ το μόνο που ξέρω είναι ότι εκτός από τις μεγάλες πολεμικές συγκρούσεις του 20ου αιώνα σε εθνικό επίπεδο, που προσέφεραν μόνο καταστροφή και αδιέξοδα στην ανθρωπότητα, οτιδήποτε δημιουργήθηκε μετά, φτιάχτηκε, επειδή πολύ απλά κάποιοι έβαλαν “πλάτη” συνεργαζόμενοι αρμονικά και δημιουργώντας συνθήκες απτής προόδου. Τους κάρπούς των κόπων τους επιθυμούν να χαρούν εδω και τώρα οι νέες γενιές, λες και υπάρχει κάποιος κανόνας να αναγεννώνται οι καρποί αυτοί αυτόματα και οπωσδήποτε μέσα σε 15-20 χρόνια εργασίας των νέων 35-40άρηδων. Η προσωπική και γενικότερη εμπειρία από το συγγενικό και κοινωνικό περιβάλλον μου (στην Ελλάδα προφανώς) είναι ότι πολλοί έμεναν τότε στο ενοίκιο και οι περισσότεροι, όντες σκληρά εργαζόμενοι, έφτασαν υπό αυτές τις συνθήκες ανάπτυξης να αποκτήσουν σπίτι στα 55-70, τίμια και ευλογημένα , όπως ένας άνθρωπος, που έχει μάθει να μοχθεί και να χαίρεται από το αποτέλεσμα των κόπων του.

Εννοείται, δεν εύχεται κανείς να αποκτούν οι νέοι μας ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους στα 55-70. Καλό θα ήταν να είχαμε όλοι είτε κάποια ιδιόκτητη κατοικία σύντομα, ή τουλάχιστον τα ενοίκια να μην ήταν της λογικής yolo εκ μέρους των ιδιοκτητών (πράγμα που δείχνει έλλειψη ενσυναίσθησης, στοιχειώδους ευαισθησίας και παιδείας εκ μέρους τους, εκθέτει τα αργά αντανακλαστικά των κυβερνήσεων της Ευρώπης, ενώ παράλληλα για κάποιον που έχει μάθει να στοχάζεται, υπογραμμίζει το πόσο αδύναμος και φτωχός από κάθε άποψη είναι ο άνθρωπος που βρωμίζει την ψυχή του με το κυνήγι του χρήματος σε αυτόν τον βαθμό. Και αυτό λίγο-πολύ το κάνουμε όλοι μας σήμερα παρασυρόμενοι από το πνεύμα της εποχης). Σημασία λοιπόν έχει εν προκειμένω η ποιότητα παρά η ποσότητα. Όσα χρήματα και να βρει κάποιος, από μισθό, από ενοίκιο ή οτιδήποτε δεν φτάνουν. Τα ενοίκια θα φτάνουν στον Θεό,τα αγαθά θα ακριβαίνουν διαρκώς, οι άνθρωποι θα κυνηγούν τα χρήματα και δεν θα έχουμε ανακαλύψει ή θα έχουμε ξεχάσει γιατί έχουμε έρθει και βασανιζόμαστε σε αυτήν την ζωή. Χρειάζεται μια διαφορετική ματιά.

Αναφορικά με τις διεθνείς πρακτικές αντιμετώπισης του βασικού ζητήματος της στέγασης, κάποιες χώρες έχουν διαμορφώσει προγράμματα με επιτυχία και αρκεί μια σχετική ερώτηση στις μηχανές αναζήτησης για να λάβει κάποιος εύκολα και άμεσα ενημέρωση (να και κάτι που βοηθάει πρακτικά και ουσιαστικά η επανάσταση της πληροφορίας). Αξίζει να σημειωθεί ότι πρωταθλήτρια όλων στον τομέα αποδεικνύεται η Σιγκαπούρη, και αν κάποιος πραγματικά ενδιαφέρεται να αντιληφθεί πως μπορεί να επετεύχθη κάτι τέτοιο, δεν έχει παρα να παρακολουθήσει τις πολιτικές της ηγεσίες και κυρίως τον επί 31 έτη πρωθυπουργό της, Λι Κουάν Γιου. Πάλι με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να τον δει να μιλάει, να διαπιστώσει και να θαυμάσει τα χαρακτηριστικά, την προσωπικότητα του και την σπανιότητα του χαρακτήρα του και να κατανοήσει, γιατί επέτυχε αυτό που επέτυχε.Τα χαρακτηριστικά του έργου του (με συγχωρείτε για την μετάγγιση πληροφοριών που αλλιώς δεν θα μπορούσα να αποκτήσω) όπως μου παρουσιάστηκαν από το Σύγχρονο Τέρας της Γνώσεως είναι:

• Οικονομικό Θαύμα
• Μηδενική Ανοχή στην Διαφθορά
• Κοινωνική Μέριμνα & Στέγαση
• Αυστηρή Πειθαρχία
• Σιδηρά Πυγμή

Αυτά τα χαρακτηριστικά προέκυψαν από έναν άνθρωπο που γεννήθηκε στα 1923 στην Σιγκαπούρη, από μια μάλλον εύπορη οικογένεια που του μετέδωσε συγκεκριμένες αξίες, αρχές και στάση ζωής. Εγώ διακρίνω δικαιοσύνη, ακεραιότητα, ενσυναίσθηση, εργατικότητα, συγκρότηση, επιμονή, ισορροπία πνεύματος και ψυχής, και μια λέξη που είχα χρόνια να ακούσω……πειθαρχία. Το γεγονός της εύπορης οικογένειάς του αναφέρεται, επειδή είθισται, όσοι μεταχειρίζονται τον λαικισμό, να λένε ότι ένας πλούσιος ενδιαφέρεται μόνο για τα χρήματα και ποτέ για τον λαό. Ασφαλώς ο παράγοντας άνθρωπος κάνει την διαφορά και όχι η οικονομική, πολιτική ή οποιαδήποτε άλλη ταμπέλα του κολλήσουμε.

Καταλαβαίνω επίσης ότι και οι νέοι που μένουν με τους γονείς τους , ή τουλάχιστον στερούνται σημαντικών αγαθών που είχαν οι γονείς τους, έχουν δίκιο, από την άποψη ότι το κόστος διαβίωσης σε σύγκριση με τους σημερινούς μισθούς, αναγνωρίζεται από όλους ότι είναι δυσβάσταχτο και σίγουρα θα πρέπει να γίνει κάτι προς την κατεύθυνση αυτή, όχι σε επίπεδο εθνικό αλλά πανευρωπαικό με την δημιουργία συνθηκών πολιτικού και κοινωνικού διαλόγου που αποκλείει τα κακοφορμίσματα της αφάνειας. Πώς θα οργανώσουν την προσωπική, κοινωνική, και μετέπειτα οικογενειακή τους ζωή, όταν μένουν με τους γονείς τους ;Η ίδια η κοινωνία πως θα αναγεννηθεί ; Θα βάλουμε την κότα (νέο) που κάνει το χρυσό αυγό να δουλευεί σκληρά μέχρι να μας αποχαιρετήσει ; Ποιός θα χαίρεται να ζεί και να εργάζεται μέσα σε μια τέτοια προοπτική; Και τί θα απογίνουν μετά τα κρατικά/πολιτικά μας συστήματα, αφού δεν θα υπάρχει ο πολίτης- εργαζόμενος να υποστηρίξει την χώρα ; Θα τους κάνουμε εισαγωγή κι αυτούς από το εξωτερικό; Ούτε ο Νέρωνας δεν νομίζω να ήταν τόσο προχώ! Αν ψοφήσει η κότα, θα αποβιώσει/αποχωρήσει και ο αγρότης.Και αυτό λέγεται loose–loose.

Αναφορικά με την επαναστατική πρακτική και την Νερωνική στάση των νέων επί του προβλήματός τους αναρωτιέμαι, θα έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα; Είναι αυτόφωτη ή μεταφέρεται η αντιδραστική στάση της Ευρώπης στην Ελλάδα απλά για να δημιουργηθεί μια παραφυάδα και εδώ, και κάποιοι να μας χορεύουν στο ταψί και άντε να μάθεις κάποτε ποιοί είναι αυτοί οι κάποιοι; Η επανάσταση είναι αυτοσκοπός ή το θέμα μας είναι να βρεθούν λύσεις ; Χτύπησαν κάποια πόρτα και δεν άνοιξε; Ποιός όρισε ότι η πρόοδος πρέπει να προκύπτει μόνο από την επανάσταση και την αντίδραση και το να βλέπουμε τον ιθύνοντα για εχθρό; Και κάτι βασικότερο, το σημερινό πρόβλημα είναι προιόν οικονομικής δυσπραγίας μόνο ή υπάρχει και πνευματική τύφλωση ;

Μήπως ο ερχομός ενός επικείμενου μπάχαλου στην χώρα μας δεν προκειται να αποτελέσει παρα ένα κοινωνικό αντιδάνειο ; Για όσους θυμούνται, οι ταραχές στην χώρα μας ήταν χαρακτηριστικές της δεκαετίας του 90 και του 2000, μέχρι και την εποχή Γρηγορόπουλου και την περίοδο των μνημονίων. Μετά, αφού καταστράφηκε η πρωτεύουσα και κοντέψαμε να δούμε και Κούγκι το Σύνταγμα (και όχι μόνο), ηρεμήσαμε για λίγο, καθότι ενέσκηψε επάνω μας η κρίση εξαιτίας της ακόρεστης επιθυμίας να ξοδεύουμε και να ζούμε με αρπαχτές και κάπως έπρεπε να βάλουμε τα πράγματα σε σειρά . Και γενικεύω και μας βαζω όλους μέσα γιατί δεν οφελεί να δείχνεις με το δαχτυλο το 50, 70, 80 τοις εκατο του πληθυσμου, όταν απλά δεν σκεφτόταν καν να προτείνει κανείς να πατήσει κάποιος συνετά το φρένο. Φτασαμε λοιπόν να μας τραβάνε από έξω το χειρόφρενο και είδαμε πως δεν είμαστε για άλλες τέτοιες συγκινήσεις. Φυσικά, οι ταραξίες μας, καθώς ζυμώνονταν παλαιότερα με ακραίους πολιτικούς κύκλους της Ιταλίας, τους μετέγγισαν το μπάχαλο-χάος και από εκεί με την σειρά του μεταφέρθηκε και στην Γαλλία, οπότε το κάνουμε σήμερα πάλι εισαγωγή εμείς.

Αξίζει επίσης, μέσα σε όλη αυτήν την ατμόσφαιρα χάους, να θυμηθεί κανείς για λόγους διδακτικούς και τί είχε πει ένας παλιός Υπουργός Εξωτερικών απευθυνόμενος προς την Αμερικανίδα ομόλογό του «Εκτός από τη δημοκρατία και το χάος, οι Έλληνες ανακαλύψαμε και το μέτρο. Και το μέτρο, κυρία Υπουργέ, είναι το πιο σημαντικό, γιατί χωρίς αυτό δεν μπορεί να λειτουργήσει ούτε η δημοκρατία ούτε το χάος!» (Πέτρος Μολυβιάτης- Μαντλίν Όλμπραϊτ.)

Σε μια κουβέντα λοιπόν ευρύτατη που όσο πάει, όλο και θα ανοίγει, χρειάζεται εμβάθυνση, ψυχραιμία, μέτρο, ακεραιότητα, και άλλα πολλά στοιχεία και κυρίως η κατεξοχήν επαναστατική λειτουργία του ανθρώπου, η ανεξάρτητη σκέψη. Και κοντά σε αυτήν θα συμπλήρωνα και την συνεννόηση, για να ζούμε σε κοινωνία και όχι σε ζούγκλα. Τώρα, αν πιστεύουν κάποιοι ότι οι μολότοφ και τα σπασίματα είναι επαναστατικές πράξεις κατ’ ουσίαν και όχι τύποις, θα αποδειχθεί από την σύγκριση πορείας προγόνων-νέας γενιάς. Αυτοί που δημιούργησαν, αυτοί που έχτισαν, έχτισαν με μολότοφ ; Όταν θα έρθει η ώρα η νέα γενιά να πάρει την σκυτάλη (που αυτό είναι αναπόφευκτο), θα είναι μια γενιά ουσιαστικού αγώνα για το καλύτερο ή θα παλεύει με σκιές και θα παραδώσει την σκυτάλη στην φωτιά και θα κοκορεύεται κι από πάνω ότι αυτή είναι «σώνει και ντε» καλύτερη από την προηγούμενη γενιά (Ἄμμες δέ γ’ ἐσσόμεθα πολλῷ κάρρονες-όρκος νέων Σπαρτιατών). Ο φόβος μου είναι ότι με μια τέτοια πρακτική του κάθε νέου επαναστάτη, μήπως παραδώθεί τελικά στην φωτιά το «σπίτι» κάποιου διπλανού επίσης νέου επαναστάτη (αλλά και η πόλη και οι δομές της-σπίτι μας είναι, εμείς ΟΛΟΙ τα έχουμε πληρωμένα, και αν χαθούν, η όποια απώλεια δεν θα είναι μόνο οικονομική, θα ενσκύψει και η μιαρότητα της πράξης). Άλλωστε, όταν κρατάς στα χέρια σου σφυρί, όλα τα προβλήματα σου μοιάζουν με καρφί, οπότε αν ο λόγος σου είναι λόγος καταστροφής και απόγνωσης, αντίστοιχα θα είναι και τα έργα σου . Όπως συνηθίζω να λέω , τα πράγματα, οι καταστάσεις, οι εξελίξεις έχουν πάντοτε ουρές πολύ πέρα από το οπτικό μας πεδίο του παρόντος.

Θεωρώ ότι το κλειδί δεν είναι ούτε οικονομικό, ούτε ποσοτικό, ούτε ταξικό ή ό,τι άλλο. Το κλειδί είναι κλειδί παιδείας και πολιτισμού. Κλειδί του κατάλληλου πνεύματος-λέξη τεράστιας σημασίας .Κλειδί επικοινωνίας. Επικοινωνίας σκέψεων, φόβων, οραμάτων, συμβουλών, ορμήνιας, χρόνου από τους μεγαλυτέρους προς τα παιδιά, τους νέους μας, ειδικά σε μια κοινωνία που έβαλε πλάτη για να ξεπεράσει την κρίση, κατέκτησε το οικονομικό αλλά χάνει το ανθρώπινο, γιατί το ξέχασε μπροστά από μια οθόνη να πορεύεται μόνο του με όλα τα κομφορ που του παρείχε. Και όταν ήρθε η ώρα για το δικό του ντεμπούτο, ο νέος παραπονιέται για την φτώχεια του, με ένα στόμα που φωνάζει μεν για τα οικονομικά, η φτώχεια αυτή όμως, δεν είναι οικονομική, είναι φτώχεια ψυχική, πνευματική και ηθική και ξεπερνιέται και αυτή βέβαια, όχι όμως με το να κάνεις 8ωρα με ασφαλιση και μισθό, αλλά με το να κάνει υπερβατικά ωράρια αυτοθυσίας, για να μπορεί να λαμβάνει καθαρά το μήνυμα ο δέκτης μετά από κάποιο καιρό. Και φυσικά, όταν μιλάς με το κατάλληλο πνεύμα στον άλλο, τον εισάγεις σε μια νέα διάσταση και ο χρόνος, περιέργως διαστέλλεται, γίνεται πιο αποδοτικός, οι στιγμες πολλαπλασιάζονται.

Προσωπική μου πεποίθηση είναι ότι οι γονείς δεν ήταν κοντά στους νέους και γι’ αυτό τους οφείλουν-οφειλουμε μια βαθιά, ταπεινή συγνώμη. Η σύγχρονη ανθρώπινη Βαβέλ με τις χίλιες δυο λεπτομέρειες που με την σειρά τους γεννάνε άλλες χίλιες δυο νέες εκκρεμότητες, και πού να τις προλάβεις, που μας πνίγουν και μας απομακρύνουν από την ανάγκη μας για επι-κοινωνία, που αποξένωσαν γονείς με παιδιά και ζευγάρια μεταξύ τους, και έτσι δεν μπόρεσαν να τους πούν πώς έσφιξαν τα δόντια, πως η μικρή τους πλάτη άντεξε. Δεν τα ενέπνευσαν με το αγωνιστικό τους πνεύμα, αυτοί άλλωστε ξεκίνησαν με λιγότερα αλλά το παιδί δεν αγωνίστηκε μαζί τους για να καταλάβει. Δεν μπόρεσαν να του προσφέρουν τα στολίδια της κουλτούρας-παράδοσης-πολιτισμού μας από τους παππούδες και τι γιαγιάδες του, να τον συντροφεύουν, να τα θυμάται και να χαζεύει και να ονειρεύεται τις κενές ή δύσκολες στιγμές του. Πολλές φορές άλλωστε το παιδί δεν μεγάλωσε μαζί με τους δύο γονείς του. Και όλα αυτά είναι κάποια από τα θέματα του πνευματικού και ηθικού μας πολιτισμού στο σήμερα,της παρούσας σοβούσας ηθικής κατάπτωσης, που όταν τα λέγαμε παλιά, γινόμασταν βαρετοί, τώρα όμως είμαστε πρόσωπο με πρόσωπο με το πρόβλημα.

Καλώς ή κακώς για κάποιους, ο Ελληνικός Χώρος, η Ελληνική Γλώσσα, το Ελληνικό Πνεύμα έχουν δύναμη, έχουν επιτεύγματα και κατορθώματα. Έχουν Ιστορία, έχουν Μυθολογία, έχουν και ήρωες και αγίους. Έχουν τόση δύναμη που καμία έξωθεν επανάσταση για υλικά θέματα δεν δύναται να συγκριθεί με την συντριπτική εσωτερική επανάσταση που προκαλούν τα χαρακτηριστικά που αναδεικνύονται από τον υψηλό πολιτισμό των προκατόχων μας. Και φυσικά, με την Γνώση και τον Φώτιση που κατέκτησαν οι πρόγονοί μας φιλοσοφούντες και όχι μόνο, γνώρισαν ότι το κακό δεν νικιέται από το χειρότερο, κι ας είναι ισχυρότερο αυτό από το κακό. Νικιέται και ακυρώνεται από το καλό. Όταν λοιπόν τόσα χρόνια έχουμε χάσει στοιχεία δικά μας αλληθωρίζοντας δυτικόστροφα και σκεφτόμαστε αποκλειστικά με τον υπολογισμό και τον ορθολογισμό, ας θυμηθούμε ότι και κάποιες γνώσεις έρχονται και γίνονται κτήμα μας εξ αποκαλύψεως, αρκεί να είμαστε δεκτικοί προς αυτές, αλλιώς θα μας χαρακτηρίζει η τύφλα μας. Όταν οι Γιαπωνέζοι διατηρούν ως κόρη οφθαλμού τον παρωχημένο τίτλο του αυτοκράτορά τους, ως ψυχή της χώρας τους, εμείς γιατί να λησμονούμε τον δικό μας Βασιλέα που λειτουργείται σε κάθε γειτονιά της χώρας αλλά πρακτικά και ουσιαστικά όλοι μας εγκαταλείπουμε το Πνεύμα του; Γίναμε μοντέρνοι με επιστημονικά πτυχία, ορθολογιστές, τετραγωνοι κάπως, και αναίσθητοι, «άνιωθοι», που λένε και οι νέοι. Έχουμε γνώσεις ,απόψεις και λόγια και γλώσσα. Και επιδιώκουμε και θαυμάζουμε την νοημοσύνη, την υπερνοημοσύνη, την οποία συνάμα φοβόμαστε. Ξεχάσαμε ότι «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος» που δεν μπορεί να αντικατασταθεί απο την λέξη λόγος, ούτε λόγια, ούτε λογική. Γιατί πολύ απλά είναι κάτι άλλο που δεν θέλουμε να γνωρίσουμε, ίσως καμιά φορά και από δέος στο αγνωστο,έδώ όμως έχουμε να κάνουμε με ένα Άγνωστο που για τον Έλληνα μπορεί να είναι και πιο οικείο και από το σπίτι μας.

Καμιά φορά για να πάμε μπροστά, πρέπει να πάμε πίσω. Όχι για να πάρουμε φόρα, αλλά για να αλλάξουμε πορεία. Να αφήσουμε το λάθος μονοπάτι που βρεθήκαμε, να ξαναπάμε πίσω, να ξαναθυμηθούμε τα καλά στοιχεία που μας βοήθησαν να φτάσουμε ως εκεί και να τα πάρουμε μαζί μας στην νέα μας πορεία. Και φυσικά σε αυτή μας την προσπάθεια να πούμε το μεγάλο ΟΧΙ . Όχι στην απαιδευσιά, όχι στην αδιαφορία, όχι στην πεζότητα, όχι στην ισοπέδωση της νοημοσύνης μας και της αντίληψής μας για τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος δεν γεννήθηκε για να θέλει μόνο λεφτά, τα λεφτά είναι το εργαλείο, οι πτυχές του ανθρώπου είναι πολύ περισσότερες. Και τα λεφτα δεν ερχονται με το χέρι εκτεταμένο, έρχονται κατόπιν καλέσματος από την αξία και τους κόπους μας. Ενώ τα τζάμπα λεφτά έρχονται ανίδρωτα με κάποιο κρυμμένο τίμημα, τα άξια λεφτά έρχονται με κόπο και πιάνουν τόπο. Και ο ρόλος του Έλληνα για μια ακόμη φορά είναι να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως προσωπικότητα και ως κοινωνία και να θέσει εαυτόν πρότυπον για την Οικουμένη. Ποιόν δρόμο θα ακολουθήσει άραγε, τον δρόμο της Αρετής ή της Κακίας; Την οδό της Δημιουργίας ή της απωλείας; Η θρησκεία μας μιλά για αυτεξούσιο, και για την ευθύνη που έχει κάθε άνθρωπος απέναντι στις πράξεις του. Όπερ έδει δείξαι και δεόν γενέσθαι το βέλτιστόν, για να μην επιτρέψουν οι νέοι να καθοριστεί η πορεία της ζωής τους και των κατοπινών γενεών από την Κακία και τα σφάλματά τους αλλά από την Αρετή και το Φώς των επιλογών τους. Προκειμένου, λοιπόν, οι νέοι να ορθώσουν το δένδρο της Ζωής τους , ας επιστρέψουν στις Ρίζες, να αντλήσουν δύναμη από τα καλά του παρελθόντος και να επαναστατήσουν απέναντι σε αυτούς που τους προτείνουν να τυφλώσουν τους οφθαλμούς του νοός και της καρδίας αυτών , για να μάθουν να εργάζονται εσωτερικά με αυτά ως εργαλεία και με τέτοια εργαλεία θα έρθουν και τα χρήματα για τα απαραίτητα και με το παραπάνω, και ο σκοπός και η χαρά.

Με τιμή,

Κιούσης Δημήτρης

Αξιότιμε κύριε Καλεντερίδη, καλημέρα σας.

Σας ευχαριστώ για τις εξαιρετικές αναλύσεις σας. Σας είχα ξαναγράψει στο παρελθόν για τα θέματα της ελληνικής πρεσβείας, και σήμερα, ως Έλληνας που ζει στη Γερμανία, σας στέλνω τις σκέψεις και τις ανησυχίες μου για την πολιτική του Καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς. Θα ήθελα να σας θέσω ορισμένα κρίσιμα ερωτήματα, με την ελπίδα να αναφερθείτε σε αυτά και να τα απαντήσετε σε κάποια μελλοντική εκπομπή σας.

Η επίσημη ρητορική του Μερτς παρουσιάζεται ως προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ισχύος μέσω της σκληρής στάσης κατά της Μόσχας και της αύξησης των αμυντικών δαπανών. Ωστόσο, η σκληρή γεωπολιτική πραγματικότητα δείχνει ότι το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής εξυπηρετεί απόλυτα την Ουάσιγκτον στους εξής άξονες:

1. Το Υπόβαθρο στη BlackRock: Η πολυετής θητεία του Μερτς ως επικεφαλής της BlackRock Γερμανίας και της Atlantik-Brücke τον συνδέει οργανικά με το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό και πολιτικό κατεστημένο, καθιστώντας τον ιδανικό «αγωγό» των συμφερόντων της Wall Street στην Ευρώπη.

2. Η Ενεργειακή Παγίδα (Nord Stream & Lukoil): Ενώ η Κεντρική Ευρώπη μάτωσε οικονομικά για να απεξαρτηθεί από το ρωσικό αέριο, οι ΗΠΑ παίζουν διπλό ταμπλό. Οι παρασκηνιακές αμερικανικές συζητήσεις για την επαναλειτουργία του Nord Stream με δικά τους κεφάλαια και την εξαγορά του δικτύου της Lukoil στην Ευρώπη (μέσω του κρατικού οργανισμού DFC των ΗΠΑ) δείχνουν ότι η ενεργειακή ομηρεία της Κεντρικής Ευρώπης απλώς μεταβιβάζεται στην Ουάσιγκτον.

3. Ο Γεωπολιτικός «Ελληνικός Διάδρομος»: Η στρατηγική των ΗΠΑ χρησιμοποιεί τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη ως ένα ελεγχόμενο τείχος ανάσχεσης, το οποίο εξασφαλίζει τα αμερικανικά συμφέροντα αλλά αφήνει την Κεντρική Ευρώπη ενεργειακά απομονωμένη.

4. Η Οικονομική Αφαίμαξη: Η Ευρώπη επωμίζεται το κόστος του πολέμου, την ώρα που δισεκατομμύρια ευρώ ρέουν στην αμερικανική πολεμική βιομηχανία (π.χ. αγορά μαχητικών F-35), αποδιοργανώνοντας την ευρωπαϊκή άμυνα.

5. Η Θέση της Ελλάδας στη Σκακιέρα: Σε αυτό το σκηνικό, η Αμερική αναβαθμίζει μεν γεωστρατηγικά την Ελλάδα (μέσω της Αλεξανδρούπολης και των υποδομών LNG), αλλά τη μετατρέπει στον βασικό εμπροσθοφυλακή-αγωγό των συμφερόντων της. Όταν ο Μερτς και η Κεντρική Ευρώπη αγοράζουν ενέργεια που περνάει από τον «ελληνικό διάδρομο», η πατρίδα μας κερδίζει πρόσκαιρα σε ρόλο, αλλά ταυτόχρονα μπαίνει στην πρώτη γραμμή του κινδύνου.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, το μεγάλο ερώτημα που θα ήθελα να ρίξετε στο τραπέζι σε κάποια εκπομπή σας είναι το εξής:

Τελικά, ο Φρίντριχ Μερτς είναι ένας συνειδητός «αμερικανικός παράγοντας» που λόγω του παρελθόντος του στη BlackRock δουλεύει για την Ουάσιγκτον πουλώντας μια άλλη εικόνα προς τα έξω; Ή μήπως είναι απλώς ένας δογματικός ατλαντιστής της παλιάς σχολής, που προσπαθώντας να κάνει το «συμμαχικό του καθήκον», εγκλωβίζει τη Γερμανία και όλη την Ευρώπη; Και τελικά, η Ελλάδα πού βαδίζει σε όλο αυτό; Μήπως η Αθήνα, εγκλωβισμένη στην ίδια λογική, πανηγυρίζει για τον ρόλο του «ενεργειακού κόμβου» που της έδωσαν οι Αμερικανοί, χωρίς να βλέπει ότι μετατρέπεται σε μια αναλώσιμη πρώτη γραμμή άμυνας μιας Ευρώπης που οδηγείται σε οικονομικό μαρασμό;

Θα ήταν πραγματικά μεγάλη μου χαρά να ακούσω τη δική σας ματιά και απάντηση πάνω σε αυτό στον αέρα της εκπομπής σας. Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας και συνεχίστε έτσι τη γερή δουλειά που κάνετε.

Με εκτίμηση,

Ελευθέριος Φιλιόγλου
Έλληνας κάτοικος Γερμανίας

Στις 26 Σεπτεμβρίου του 2022 ισχυρές εκρήξεις στον βυθό της Βαλτικής Θάλασσας προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στους αγωγούς Nord Stream. κοντά στο νησί Μπόρνχολμ της Δανίας.

Τρεις από τις τέσσερις γραμμές των δύο αγωγών υπέστησαν ζημιές, ενώ τεράστιες ποσότητες φυσικού αερίου διέρρευσαν στη θάλασσα. Το περιστατικό αντιμετωπίστηκε ως πράξη δολιοφθοράς, προκαλώντας διεθνή αναστάτωση και εντείνοντας τις υποψίες για μια επιχείρηση με σοβαρές γεωπολιτικές προεκτάσεις. Οι αγωγοί αποτελούσαν κομβικό τμήμα της ενεργειακής σύνδεσης Ρωσίας και Γερμανίας. Ο Nord Stream 1 δεν λειτουργούσε τότε κανονικά, ενώ ο Nord Stream 2 δεν είχε τεθεί ποτέ σε εμπορική λειτουργία. Η καταστροφή σημειώθηκε επτά μήνες μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη προσπαθούσε να περιορίσει την εξάρτησή της από το φυσικό αέριο.

Για τη Γερμανία, η ενεργειακή συνεργασία με τη Ρωσία είχε συμβάλλει επί χρόνια στην εξασφάλιση σχετικά φθηνής ενέργειας για τη βαριά βιομηχανία της. Σήμερα το αυξημένο ενεργειακό κόστος αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επιβαρύνουν την ανταγωνιστικότητά της. Για την Ουκρανία, αντίθετα, οι αγωγοί είχαν διαφορετική σημασία, καθώς η απευθείας μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου στη Γερμανία περιόριζε τα έσοδα από τα τέλη διέλευσης μέσω του ουκρανικού δικτύου.

Παράλληλα, η απευθείας σύνδεση Ρωσίας και Γερμανίας είχε προκαλέσει επί χρόνια αντιδράσεις στο Κίεβο αλλά και τη Βαρσοβία. Η Πολωνία ήταν αντίθετη στην κατασκευή των αγωγών, θεωρώντας ότι ενίσχυε την ενεργειακή εξάρτηση της Γερμανίας από τη Μόσχα και περιόριζε τη στρατηγική σημασία της Ουκρανίας.

Η δίκη στο Αμβούργο και ο ύποπτος που εκδόθηκε από την Ιταλία

Οι έρευνες που ακολούθησαν επικεντρώθηκαν μεταξύ άλλων στο ιστιοπλοϊκό σκάφος Ανδρόμεδα, το οποίο σύμφωνα με τις γερμανικές εισαγγελικές αρχές χρησιμοποιήθηκε και από ομάδα που φέρεται να τοποθέτησε εκρηκτικούς μηχανισμούς στους αγωγούς. Στους εμπνευστές περιλαμβάνεται ο Βασίλ Μπούρμπα, πρώην επικεφαλής των ουκρανικών στρατιωτικών πληροφοριών, και ο πρώην αξιωματικός των μυστικών υπηρεσιών, ο Ρόμαν Τσερβίνσκι, ενώ ο Σεργκέι Κουζνέτσοφ, ο οποίος ήταν πρώην αξιωματικός των μυστικών υπηρεσιών και συλληφθείς, δικάζεται στο Αμβούργο, φέρεται να ηγήθηκε της ομάδας δολιοφθοράς στη Βαλτική θάλασσα και να συντόνισε την επίθεση. Οι ίδιοι είναι περήφανοι για την επίθεση. Στις 14 Οκτωβρίου του 2026 άρχισε στο Αμβούργο η δίκη του Σεργκέι Κουσνέτσοφ. Είχε συλληφθεί στην Ιταλία τον Αύγουστο του ΄25 και εκδόθηκε στη Γερμανία. Οι κατηγορίες περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων συμμετοχή σε εγκλήματα πολέμου, πρόκληση εκρήξεων και επίθεση σε υποδομές.

Ήταν Ουκρανοί, αλλά δεν ήταν η Ουκρανία

Η επίθεση δεν διατάχθηκε από τον πρόεδρο Ζελένσκι, από ό,τι μας λένε οι πληροφορίες. Δεν γνωρίζω αν αυτό είναι και μια προσπάθεια να μην κατηγορηθεί η ηγεσία της Ουκρανίας αυτή τη δεδομένη χρονική στιγμή, με τα όποια επακόλουθα τα οποία μπορεί να έχει, αλλά θα το δούμε στη συνέχεια αυτό. Οι εγκέφαλοι αυτής της ιδέας και της πράξης, σύμφωνα με αναλυτές και ερευνητές από τη Γερμανία, φαίνεται να ήταν αντίπαλοι πολιτικά του Ζελένσκι και είχαν ήδη σημαντικές συγκρούσεις με την κυβέρνηση και πριν από τον πόλεμο, επειδή λέγεται ότι είχαν πραγματοποιήσει επιχειρήσεις με δική τους πρωτοβουλία. Ένας από αυτούς είναι ο Ζαλούσνι.

Η έρευνα η οποία έχει πραγματοποιηθεί από δύο Γερμανούς αναφέρει ότι γνώριζε και έδωσε ο ίδιος την εντολή. Σήμερα ο Ζαλούνσι είναι πρέσβης στη Μεγάλη Βρετανία και εδώ ίσως ο Ζελένσκι να τον έστειλε στη Βρετανία διότι ήταν και δελφίνος για τη θέση του προέδρου, οπότε κατά κάποιο τρόπο έχει ένα μικρότερο πρόβλημα όσον αφορά την ηγεσία της Ουκρανίας διότι ο Ζαλούνσι είχε πολιτικές φιλοδοξίες και αυτό έχει γίνει ένα κρίσιμο ερώτημα. Εάν ο αρχηγός ενός στρατού εγκρίνει μια τέτοια επίθεση, ενεργεί το ουκρανικό κράτος ή μήπως είναι μια ενέργεια μονομερώς; Αυτή ακριβώς λοιπόν είναι η διάκριση που καθιστά τη δίκη τόσο πολιτικά όσο και νομικά ενδιαφέρουσα.

Αν πραγματικά η γερμανική δικαιοσύνη είναι ουδέτερη, τότε θα κινηθεί σε διαφορετική κατεύθυνση και πιθανότατα να δηλώσει ότι είναι κρατική παρέμβαση και άρα έγκλημα πολέμου. Σε διαφορετική περίπτωση, αν θέλει να προστατεύσει τον πρόεδρο Ζελένσκι, πιθανότατα το δικαστήριο να αποφανθεί ότι ήταν μεμονωμένη απόφαση κάποιων ανθρώπων οι οποίοι τύχανε να είναι και σε καίριες θέσεις στο στράτευμα και πήραν αυτή την απόφαση μεμονωμένα, έτσι για να προστατεύσουν τον Ζελένσκι ίσως κάποιες δυτικές δυνάμεις και για να μπορέσει και με βάση αυτή τη νομική απόφαση η Γερμανία να συνεχίσει να υποστηρίζει την Ουκρανία στον πόλεμο. Σε διαφορετική περίπτωση προνοώ, ότι θα υπάρχει πρόβλημα στο πολιτικό σύστημα και γενικότερα στην κοινωνία της Γερμανίας, η οποία αντιδρά ως προς το σκέλος αυτό.

Γνώριζαν τα σχέδια άλλες μυστικές υπηρεσίες όπως και οι Γερμανικές

Η CIA γνώριζε το σχέδιο από νωρίς, πρόσφεραν ακόμη και οικονομική υποστήριξη. Αυτό άλλαξε όταν η ολλανδική υπηρεσία πληροφοριών έμαθε επίσης για τα σχέδια επίθεσης. Η CIA προφανώς φοβόταν ότι οι επαφές της με τους εγκεφάλους θα μπορούσαν να αποκαλυφθούν. Στη συνέχεια προειδοποίησε τη Γερμανία και άλλους συμμάχους για την επίθεση. Υπήρξαν επίσης πολλά λάθη. Αφέθηκαν ίχνη στο σκάφος, συμπεριλαμβανομένου του DNA. Οι συμμετέχοντες πιάστηκαν να υπερβαίνουν το όριο ταχύτητας. Τα πλαστά διαβατήρια δεν ήταν και πολύ καλά. Ο Σεργκέι Κουζνέτσοφ πήγε μάλιστα για διακοπές στην Ιταλία με το πραγματικό του όνομα.

Η γερμανική κυβέρνηση είχε προειδοποιηθεί για την επίθεση από ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, αλλά δεν κατάφερε να εξαγάγει επαρκή συμπεράσματα. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να είχε αναθέσει στην Ομοσπονδιακή Αστυνομία την αύξηση της επιτήρησης των εν λόγω υδάτων. Αυτό δεν συνέβη. Τέτοια μέτρα ελήφθησαν μόνο μετά την επίθεση. Αυτό αντικατοπτρίζει ένα θεμελιώδες πρόβλημα με την πολιτική της Ρωσίας εκείνη την εποχή, ο Σολτς αρνήθηκε να αναγνωρίσει τον κίνδυνο. Οι Αμερικανοί είχαν προειδοποιήσει νωρίς τη Γερμανία για μια ρωσική επίθεση στην Ουκρανία. Ο διευθυντής της CIA, Γουίλιαμ Μπερνς, επισκέφθηκε ξανά τον Σολτς λίγες εβδομάδες πριν από το ξέσπασμα του πολέμου και τον ενημέρωσε για τα σχέδια του Πούτιν. Ο τότε πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ματέους Μοραβιέτσκι, προσπάθησε επίσης να πείσει τον Σολτς για τη σοβαρότητα της απειλής.

Τον αντιμετώπισε μάλιστα με πληροφορίες των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών. Αλλά ο Σολτς δεν έλαβε τις προειδοποιήσεις αρκετά σοβαρά. Οι Αμερικανοί πρότειναν να χρησιμοποιηθεί ο Nord Stream 2 ως μοχλός πίεσης: Εάν ο Πούτιν απέσυρε τα στρατεύματά του από τα ουκρανικά σύνορα, ο αγωγός θα μπορούσε να τεθεί σε λειτουργία. Εάν δεν το έκανε, δεν θα παρέδιδε ποτέ φυσικό αέριο. Αλλά η γερμανική κυβέρνηση αρχικά δεν χρησιμοποίησε αυτήν την επιλογή. ο Ζελένσκι είπε σε τρεις Ευρωπαίους αρχηγούς κυβερνήσεων ότι ο Σολτς τον τηλεφωνούσε τακτικά και τον παρότρυνε να συνθηκολογήσει, υποστηρίζοντας ότι μια μικρή Ουκρανία ήταν καλύτερη από το να μην υπάρχει καθόλου Ουκρανία. Μιλήσαμε με τους εμπλεκόμενους και αντιμετωπίσαμε τον Σολτς με αυτή την κατηγορία. Την αρνείται. Για μένα, είναι σαφές ότι ο λανθασμένος υπολογισμός της ρωσικής απειλής ήταν ένα από τα πιο μοιραία λάθη της θητείας του.

Το κατηγορητήριο εγείρει επίσης το ερώτημα εάν η επίθεση έλαβε χώρα με την έγκριση των κρατικών αρχών. Αλλά ποιος αποτελεί το κράτος σε αυτή την περίπτωση; Είναι η Ουκρανία, εάν ο αρχηγός του στρατού συναινεί; Ή μήπως ο πρόεδρος θα έπρεπε να το γνωρίζει; Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Ζελένσκι δεν γνώριζε τίποτα για αυτό. Το AfD και το BSW ήδη ζητούν να σταματήσει η υποστήριξη προς την Ουκρανία, επικαλούμενοι την έκρηξη στον Nord Stream ως δικαιολογία. Εάν επικρατήσει η ιδέα ότι ο Ζελένσκι ή η ουκρανική κυβέρνηση επιτέθηκαν σκόπιμα στη Γερμανία, αυτό θα γίνει πολιτικά επικίνδυνο.