Του Μάικλ Ρούμπιν, Middle East Forum

Στις 27 Νοεμβρίου 2019, η Τουρκία και η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας με έδρα την Τρίπολη, η οποία είχε επιλεγεί από τη Λιβύη, υπέγραψαν συμφωνία για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, δύο χωρών που στο πλησιέστερο σημείο τους απέχουν 352 μίλια μεταξύ τους. Για να χαραχθεί αυτή η γραμμή, ωστόσο, απαιτείται παραβίαση των υδάτων της Ρόδου, της Καρπάθου και διχοτόμηση του ανατολικού άκρου της Κρήτης. Ήταν το ισοδύναμο μιας υποθετικής συμφωνίας για τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ Αιγύπτου και Ιταλίας, που διέσχιζε τα ύδατα της Λιβύης και της Μάλτας.

Η συμφωνία αντανακλούσε τόσο τον νέο ιμπεριαλισμό της Τουρκίας όσο και την έλλειψη πραγματικής κυριαρχίας της Λιβύης. Όσον αφορά τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η κυβέρνηση του Φαγιέζ αλ-Σάρατζ με έδρα την Τρίπολη υπήρχε μόνο για να επικυρώσει την αρπαγή πόρων της Τουρκίας.

Όταν ο υπουργός Εξωτερικών με έδρα την Τρίπολη, Μοχάμεντ Ταχέρ Σιάλα, υπέγραψε τη συμφωνία, μεγάλο μέρος του κόσμου την καταδίκασε. Αντανακλούσε τον ερασιτεχνισμό της κυβέρνησης με έδρα την Τρίπολη. Το προηγούμενο που έθεσε η Τουρκία με τον νέο μεσογειακό χάρτη της ήταν εξίσου επιζήμιο για το ναυτικό δίκαιο με τις διεκδικήσεις του Ιράν για το Στενό του Ορμούζ και τη Γραμμή Εννέα Διαδρομών της Κίνας .

Η λιβυκή εξουσία διχάστηκε μετά την πτώση του Λίβυου ηγέτη Μουαμάρ Καντάφι το 2011. Ο πρώην στρατάρχης της εποχής Καντάφι, Χαλίφα Χαφτάρ, επικεφαλής των Λιβυκών Αραβικών Ενόπλων Δυνάμεων, έχει κυριαρχήσει στην ανατολική Λιβύη. Μετά τη δολοφονία του πρέσβη των ΗΠΑ Κρις Στίβενς από τους ισλαμιστές πολιτοφύλακες -πολλές από τις οποίες υποστηρίζονται από την Τουρκία, το Κατάρ και άλλα ριζοσπαστικά κράτη-, οι δυνάμεις του Χαφτάρ εξαπέλυσαν την Επιχείρηση «Αξιοπρέπεια» και έδιωξαν τους πολιτοφύλακες από τη Βεγγάζη. Σήμερα, οι Λιβυκές Αραβικές Ένοπλες Δυνάμεις ελέγχουν το 80% της χώρας. Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση στην Τρίπολη, με επικεφαλής τον μη εκλεγμένο Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπεχ, ελέγχει χαλαρά την υπόλοιπη χώρα και παρέχει καταφύγιο στις υπόλοιπες πολιτοφυλακές.

Αρχικά, η Βουλή των Αντιπροσώπων, το νομοθετικό σώμα που επιβλέπει τις περιοχές που ελέγχονται από τις Λιβυκές Αραβικές Ένοπλες Δυνάμεις, απέρριψε τη συμφωνία Λιβύης-Τουρκίας. Αυτό άλλαξε στις 20 Οκτωβρίου 2026, όταν, μετά από παρατεταμένο τουρκικό λόμπινγκ, η Βουλή των Αντιπροσώπων επικύρωσε ξαφνικά τη συμφωνία.

Ο Χαλίφα Χάφταρ σε φωτογραφία αρχείου.

Η επικύρωση δεν καθιστά τη ναυτιλιακή συμφωνία πιο νόμιμη και πιθανότατα πρόκειται για λάθος του στρατάρχη και του γιου του Σαντάμ: Η κυβέρνηση με έδρα τη Βεγγάζη ήταν πολύ πιο επιτυχημένη από αυτήν της Τρίπολης στην ανάπτυξη, την οικονομία και την ασφάλεια. Η αντιπαράθεση μεταξύ της παραβίασης του διεθνούς δικαίου από την Τρίπολη και της επιβεβαίωσης της από τη Βεγγάζη ήταν μια σημαντική εύνοια για την υπόθεσή της. Σιγά σιγά, οι ευρωπαϊκές χώρες το αναγνώρισαν αυτό: η Ιταλία και η Ελλάδα άνοιξαν προξενεία στη Βεγγάζη, και άλλες χώρες θα είχαν ακολουθήσει αν δεν υπήρχε η παρέμβαση του Ντμπέιμπα. Τώρα, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενώνεται για να καταδικάσει την κίνηση της Βουλής των Αντιπροσώπων, η Βεγγάζη θα ήταν τυχερή αν τα ευρωπαϊκά υπουργεία εξωτερικών δεν ανακαλούσαν τους διπλωμάτες τους. Η Αίγυπτος, σημαντικός εταίρος της κυβέρνησης Χαφτάρ, καταδίκασε επίσης την κίνηση.

Ωστόσο, η Ουάσινγκτον και η Δύση θα πρέπει να εξετάσουν τα δικά τους λάθη. Η Τουρκία άσκησε πιέσεις όταν άλλες χώρες αρνήθηκαν να εμπλακούν στη Βεγγάζη. Με κάθε αντικειμενικό μέτρο, η κυβέρνηση με έδρα τη Βεγγάζη θα έπρεπε να κυβερνά τη Λιβύη. Έχει εκπληρώσει την αποστολή της κυβέρνησης και έχει τεράστια ανάπτυξη, ενώ η υπεξαίρεση και η στασιμότητα χαρακτηρίζουν την Τρίπολη. Ο Ντμπέιμπεχ φιλοξενεί έναν μεγάλο μουφτή του οποίου οι θέσεις αντικατοπτρίζουν εκείνες της Αλ Κάιντα και του Ισλαμικού Κράτους. Είναι σημαντικό ότι οι Χαφτάρ είναι εθνικιστές. Δεν προωθούν τον αυτονομισμό. Το αρχικό σύνταγμα της Λιβύης ονόμαζε την Τρίπολη και τη Βεγγάζη συμπρωτεύουσες, ένα σύστημα παρόμοιο με αυτό της Νότιας Αφρικής.

Η αρχική αποδοχή της Τρίπολης ήταν αυθαίρετη. Η υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον και ο βοηθός της – ο μελλοντικός Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζέικ Σάλιβαν – έδωσαν προνόμια στους Ισλαμιστές στην μετα-Καντάφι τάξη πραγμάτων στη Λιβύη, ακόμη και μετά την απόρριψή τους από τους Λιβυκούς στις εκλογές. Η λογική τους – και αυτή των Ευρωπαίων και των Ηνωμένων Εθνών – ήταν ότι η περιθωριοποίηση των Ισλαμιστών θα οδηγούσε σε μεγαλύτερη βία. Ο κατευνασμός έγινε επίσημη πολιτική.

Σήμερα, πολλοί διπλωμάτες έχουν ξεχάσει την προέλευση αυτής της πολιτικής. Το Υπουργείο Εξωτερικών λειτουργεί ιδιαίτερα στα τυφλά, αρνούμενο μάλιστα να στελεχώσει μια πραγματική πρεσβεία στην Τρίπολη, τοποθετώντας την αντίθετα στη γειτονική Τυνησία. Στη Βεγγάζη, η πικρία παραμένει επειδή το Υπουργείο Εξωτερικών αποχώρησε μετά την επίθεση στο προξενείο χωρίς να πληρώσει το ενοίκιο στην τοπική οικογένεια που είχε νοικιάσει το ακίνητο, παρόλο που η τρομοκρατική επίθεση δεν είχε καμία σχέση με αυτούς.

Αγνοώντας τη Βεγγάζη, το Υπουργείο Εξωτερικών και πολλοί στην Ευρώπη άνοιξαν την πόρτα στην Τουρκία για να εκμεταλλευτεί το πλεονέκτημα. Η Τουρκία μπορεί να είναι ένας κακόβουλος παράγοντας, αλλά ο ηγέτης της δεν είναι ούτε παθητικός ούτε τεμπέλης. Το επίμονο λόμπινγκ καταστέλλει την αντίσταση.

Με την ψηφοφορία της 20ής Οκτωβρίου, η Βουλή των Αντιπροσώπων ανέτρεψε την προηγούμενη απόρριψή της. Αν μπορεί να αναιρέσει την απόφασή της μία φορά, μπορεί να το κάνει ξανά.

Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη μπορεί να ενοχλούνται από τους Χαφτάρ, η πραγματικότητα είναι ότι δεν έχουν κάνει τίποτα που δεν έχουν κάνει οι αρχές της Τρίπολης, τις οποίες οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι αγκαλιάζουν. Το Υπουργείο Εξωτερικών και τα ευρωπαϊκά υπουργεία Εξωτερικών θα πρέπει να εξηγήσουν γιατί για τόσο καιρό έχουν παραμελήσει εκείνες τις δυνάμεις που είχαν από καιρό προσαρμόσει τις πολιτικές τους στις ευρωπαϊκές ερμηνείες και συμφέροντα.

Ενώ οι πόλεμοι προσφορών είναι ακατάλληλοι, υπάρχει περιθώριο ελιγμών. Με την ψηφοφορία της 20ής Οκτωβρίου, η Βουλή των Αντιπροσώπων ανέτρεψε την προηγούμενη απόρριψή της. Αν μπορεί να ανατρέψει την άποψή της μία φορά, μπορεί να το κάνει ξανά. Η διεθνής κοινότητα μπορεί επίσης να λάβει τη θέση ότι οι αποφάσεις της Βουλής των Αντιπροσώπων, της οποίας οι θητείες των μελών έχουν λήξει προ πολλού, είναι άνευ νοήματος. Για να είμαστε συνεπείς, λοιπόν, το Υπουργείο Εξωτερικών και τα ευρωπαϊκά υπουργεία Εξωτερικών θα πρέπει επίσης να σταματήσουν την πλασματική μορφή του καθεστώτος Ντμπέιμπεχ.

Αντί να χρησιμοποιηθεί η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων για την απομόνωση της ανατολής, υπέρ μιας κυβέρνησης που βρίσκεται ακόμη περισσότερο στην τσέπη των Τούρκων, η κοινή θέση των ΗΠΑ, της Ευρώπης και των Ηνωμένων Εθνών θα πρέπει να είναι η διεξαγωγή εκλογών τώρα και η σύνδεση της βοήθειας και της συνεργασίας με την επανεξέταση και την απόρριψη της ναυτιλιακής συμφωνίας της Τουρκίας από τη νέα νομοθετική εξουσία.

Σε θεσμική παρέμβαση προς την Κρατική Όπερα της Στουτγάρδης (Staatsoper Stuttgart) προχώρησε η «Δωδεκάπολις», ο Σύνδεσμος Ποντιακών Συλλόγων Βάδης-Βυρτεμβέργης, αντιδρώντας στην απόφαση του γερμανικού πολιτιστικού οργανισμού να παρουσιάσει νέα παραγωγή αφιερωμένη στον Μουσταφά Κεμάλ.

Η παράσταση, με τίτλο «Atatürk», έχει προγραμματιστεί να κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στις 10 Απριλίου 2027, στην Κρατική Όπερα της Στουτγάρδης.

Η ανακοίνωση του προγραμματισμού προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στους οργανωμένους Ποντίους της περιοχής, οι οποίοι εκφράζουν φόβους ότι η καλλιτεχνική παρουσίαση του Κεμάλ μπορεί να οδηγήσει στην εξιδανίκευση ή στον εξωραϊσμό του ιστορικού του ρόλου, αποσιωπώντας τις διώξεις και τις μαζικές εξοντώσεις που υπέστησαν οι ελληνικοί πληθυσμοί του Πόντου.

Συνάντηση της «Δωδεκάπολις» με την Κρατική Όπερα της Στουτγάρδης

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της «Δωδεκάπολις», μετά την αποστολή της επίσημης επιστολής διαμαρτυρίας, ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Κρατικής Όπερας της Στουτγάρδης, Viktor Schoner, απηύθυνε πρόσκληση για συνάντηση με εκπροσώπους των ποντιακών συλλόγων.

Αντιπροσωπεία του Συνδέσμου επισκέφθηκε την Όπερα και συναντήθηκε με εκπροσώπους του οργανισμού, παρουσιάζοντας τις ιστορικές και ηθικές ενστάσεις της ποντιακής κοινότητας σχετικά με την παραγωγή.

Στη συνάντηση εκφράστηκαν οι ανησυχίες των συλλόγων για το περιεχόμενο της παράστασης, την ιστορική προσέγγιση των δημιουργών και τον τρόπο με τον οποίο πρόκειται να παρουσιαστεί η προσωπικότητα του Μουσταφά Κεμάλ.

Οι εκπρόσωποι της «Δωδεκάπολις» ζήτησαν από τη διοίκηση να αναλογιστεί την ευθύνη ενός δημόσια χρηματοδοτούμενου πολιτιστικού θεσμού απέναντι στην ιστορική μνήμη των θυμάτων και των απογόνων τους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ PONTOS VOICE

Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα για το τουρκολιβυκό μνημόνιο έστειλε την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026 ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελάτι, κατά τη διάρκεια διμερούς συνάντησης με τον Χακάν Φιντάν στην Κωνσταντινούπολη.

Ο επικεφαλής της αιγυπτιακής διπλωματίας γνωστοποίησε μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X ότι επανέλαβε την κατηγορηματική απόρριψη του Καΐρου στην απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να επικυρώσει το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης που υπογράφηκε το 2019 μεταξύ της κυβέρνησης του Φαγιέζ αλ Σάρατζ και της Τουρκίας.

Σύμφωνα με την ανάρτηση του Αιγύπτιου υπουργού, ο Χακάν Φιντάν εξέφρασε κατανόηση για τις ανησυχίες της αιγυπτιακής πλευράς και υπογράμμισε την ανάγκη συνέχισης των διαβουλεύσεων για την αντιμετώπισή τους.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποδίδεται στον Φιντάν από τον Αμπντελάτι και δεν συνιστά αποδοχή της αιγυπτιακής θέσης από την Τουρκία.

Άλλωστε, στις 21 Οκτωβρίου, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών είχε χαρακτηρίσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο απολύτως νόμιμο, τόσο από νομική όσο και από πολιτική άποψη, απορρίπτοντας τις αντιρρήσεις για την εγκυρότητά του.

Αθήνα και Κάιρο εξετάζουν επέκταση της ΑΟΖ

Η παρέμβαση του Αμπντελάτι στην Κωνσταντινούπολη έρχεται μία ημέρα μετά τη γνωστοποίηση των ελληνοαιγυπτιακών συζητήσεων για επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Αιγύπτιος ομόλογός του συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για τη δυνατότητα επέκτασης της υφιστάμενης συμφωνίας προς ανατολάς, στην κατεύθυνση της Κύπρου.

Η αρχική συμφωνία Ελλάδας–Αιγύπτου υπεγράφη τον Αύγουστο του 2020 και αφορά μερική οριοθέτηση ΑΟΖ στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ του 26ου και του 28ου μεσημβρινού.

Η περιοχή ανατολικά του 28ου μεσημβρινού παρέμεινε εκτός της αρχικής συμφωνίας.

Οι νέες επαφές αφορούν την προοπτική επέκτασης της οριοθέτησης σε αυτή τη θαλάσσια περιοχή.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει υπογραμμίσει ότι οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί νέα συμφωνία ούτε έχουν δημοσιοποιηθεί συντεταγμένες ενδεχόμενης νέας οριοθετικής γραμμής.

Ελληνική επιστολή στον ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό

Παράλληλα με τις επαφές με την Αίγυπτο, η ελληνική διπλωματία ενεργοποιεί τις διαδικασίες ενημέρωσης διεθνών οργανισμών.

Η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, απέστειλε στις 22 Οκτωβρίου επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, κατόπιν οδηγιών του υπουργού Εξωτερικών.

Αντικείμενο της επιστολής αποτελεί η απόφαση της λιβυκής Βουλής για την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν, στην επιστολή επαναλαμβάνεται η ελληνική θέση ότι το μνημόνιο είναι άκυρο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είχε ήδη απορρίψει επισήμως στις 20 Οκτωβρίου την απόφαση της λιβυκής Βουλής.

Στην ανακοίνωσή του επισήμανε ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για τη συγκεκριμένη θαλάσσια οριοθέτηση.

Η Αθήνα υποστηρίζει επίσης ότι το μνημόνιο αγνοεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.

Το υπουργείο Εξωτερικών έχει καταστήσει γνωστό ότι έχουν ενημερωθεί οι εταίροι και σύμμαχοι της Ελλάδας και ότι θα ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα για τη διαφύλαξη των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση απορρίπτει τη συμφωνία

Στο διπλωματικό μέτωπο έχει παρέμβει και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στις 21 Οκτωβρίου, με επίσημη δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου για την Εξωτερική Πολιτική, η ΕΕ εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά της για την απόφαση της λιβυκής Βουλής.

Η ευρωπαϊκή θέση παραμένει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η ΕΕ επανέλαβε ότι το μνημόνιο είναι άκυρο και δεν μπορεί να έχει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση επιβεβαιώνει τη θέση που είχε διατυπωθεί στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Δεκέμβριο του 2019 και επαναλήφθηκε τον Ιούνιο του 2025.

Το ζήτημα τέθηκε και στις επαφές της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, με τον Χακάν Φιντάν στις Βρυξέλλες στις 21 Οκτωβρίου.

Η συνάντηση των επτά υπουργών στην Κωνσταντινούπολη

Ο Μπαντρ Αμπντελάτι βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη προκειμένου να συμμετάσχει σε συνάντηση υπουργών Εξωτερικών επτά χωρών, κατόπιν πρωτοβουλίας της Άγκυρας.

Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι:

• Τουρκίας

• Αιγύπτου

• Πακιστάν

• Σαουδικής Αραβίας

• Βρετανίας

• Γαλλίας

• Γερμανίας

Στην ατζέντα περιλαμβάνονταν οι περιφερειακές συγκρούσεις, η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις τους στη διεθνή ασφάλεια.

Σύμφωνα με την τουρκική διπλωματική ενημέρωση, οι συνομιλίες επρόκειτο να επικεντρωθούν μεταξύ άλλων στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, καθώς και στην ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας απέναντι στις επιθέσεις των Χούθι.

Η Τουρκία επιδιώκει μέσω της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας να ενισχύσει τη διπλωματική της παρουσία στις διεργασίες για τις κρίσεις της Μέσης Ανατολής.

Η αιγυπτιακή στάση παρά την προσέγγιση με την Άγκυρα

Η συνάντηση Αμπντελάτι–Φιντάν πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία Τουρκία και Αίγυπτος έχουν προχωρήσει σε βελτίωση των διμερών σχέσεών τους.

Ωστόσο, η διπλωματική προσέγγιση δεν έχει οδηγήσει σε μεταβολή της αιγυπτιακής θέσης σχετικά με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Το Κάιρο εξακολουθεί να αντιτίθεται στην οριοθέτηση που συμφωνήθηκε το 2019 μεταξύ Άγκυρας και Τρίπολης.

Η πρόσφατη έγκριση του μνημονίου από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης δημιουργεί νέα δεδομένα, καθώς το συγκεκριμένο κοινοβουλευτικό όργανο είχε προηγουμένως απορρίψει τη συμφωνία.

Η εξέλιξη ακολούθησε την προσέγγιση της Άγκυρας με την ανατολική Λιβύη, όπου διατηρεί σημαντική επιρροή ο στρατάρχης Χαλίφα Χαφτάρ.

Η Αίγυπτος διατηρεί παραδοσιακά στενές σχέσεις με τους πολιτικούς και στρατιωτικούς παράγοντες της ανατολικής Λιβύης.

Παρά την αλλαγή στάσης της λιβυκής Βουλής, το Κάιρο επιμένει ότι η επικύρωση του μνημονίου δεν παράγει νομικά αποτελέσματα για την Αίγυπτο.

Η κατηγορηματική τοποθέτηση του Μπαντρ Αμπντελάτι προς τον Χακάν Φιντάν επιβεβαιώνει ότι το τουρκολιβυκό εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό σημείο διαφωνίας στις σχέσεις Αιγύπτου–Τουρκίας, την ώρα που Αθήνα και Κάιρο συνεχίζουν τις επαφές τους για τη θαλάσσια οριοθέτηση στην Ανατολική Μεσόγειο.