GEOPOLITICO
Εθνική ήττα στη Λιβύη – Χωρίς πόλεμο χάνουμε κυριαρχικά δικαιώματα!
Σκληρή κριτική στην ελληνική εξωτερική πολιτική και τους χειρισμούς απέναντι στη Λιβύη άσκησε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ), Ιωάννης Μπαλτζώης, κατά τις παρεμβάσεις του στη «Ναυτεμπορική» και το Blue Sky. Χαρακτήρισε «ηχηρή ήττα» την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης, καταλόγισε σοβαρές ευθύνες στους ελληνικούς χειρισμούς και ζήτησε άμεση άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας, με επέκταση των χωρικών υδάτων και ανακήρυξη ΑΟΖ.
Στο επίκεντρο των δύο τηλεοπτικών παρεμβάσεων του Ιωάννη Μπαλτζώη βρέθηκε η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου 2026, να εγκρίνει ομόφωνα το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Το κοινοβούλιο που εδρεύει στη Βεγγάζη αποφάσισε επίσης να ανακαλέσει τις αποφάσεις του 2020 με τις οποίες είχε απορρίψει τις συμφωνίες με την Άγκυρα και είχε διακόψει τις πολιτικές σχέσεις με την Τουρκία.
Ο αντιστράτηγος ε.α. υποστήριξε ότι πρόκειται για εξαιρετικά σοβαρή διπλωματική εξέλιξη, η οποία δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα συνηθισμένο πισωγύρισμα.
«Υποστήκαμε μια ηχηρή ήττα», ανέφερε στην παρέμβασή του στο Blue Sky, υπογραμμίζοντας ότι η Αθήνα γνώριζε τη σημασία της στάσης του στρατοπέδου Χαφτάρ.
Στη «Ναυτεμπορική» χρησιμοποίησε ακόμη σκληρότερη γλώσσα, επισημαίνοντας ότι η ελληνική πλευρά δεν μπορεί να αντιμετωπίζει μια τέτοια εξέλιξη με τη λογική μιας προσωρινής αποτυχίας.
Κατά την εκτίμησή του, η επικύρωση στερεί από την Ελλάδα ένα σημαντικό πολιτικό και διπλωματικό επιχείρημα: ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν είχε εγκριθεί από το λιβυκό κοινοβούλιο.
Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι η κοινοβουλευτική έγκριση νομιμοποιεί τη συμφωνία έναντι τρίτων κρατών. Η Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθούν να την απορρίπτουν ως αντίθετη προς το Δίκαιο της Θάλασσας και τα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων χωρών.
Η καταγγελία για τους χειρισμούς της Αθήνας απέναντι στον Χαφτάρ
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του Μπαλτζώη στις προηγούμενες επαφές της Ελλάδας με το στρατόπεδο του Χαλίφα Χαφτάρ.
Όπως υποστήριξε, όταν οι δυνάμεις του Λίβυου στρατιωτικού ηγέτη επιχειρούσαν να επικρατήσουν στον εμφύλιο πόλεμο, είχε διαμορφωθεί η δυνατότητα στενότερης συνεργασίας με την Αθήνα.
Ο αντιστράτηγος αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Χαφτάρ στην Ελλάδα και στην παρουσία υψηλόβαθμου αξιωματικού του λιβυκού Πολεμικού Ναυτικού, ο οποίος είχε αποφοιτήσει από την ελληνική Σχολή Ναυτικών Δοκίμων.
Σύμφωνα με την προσωπική του μαρτυρία, είχε συναντηθεί με τον συγκεκριμένο αξιωματικό, ο οποίος μιλούσε ελληνικά και είχε μεταφέρει αίτημα συνδρομής.
Ο Μπαλτζώης κατηγόρησε τους τότε ελληνικούς χειρισμούς, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε εισήγηση να μην υποστηριχθεί ο Χαφτάρ επειδή θεωρούνταν πως δεν είχε πολιτικό μέλλον.
Εκτίμησε ότι η Ελλάδα έχασε την ευκαιρία να αποκτήσει ισχυρότερη επιρροή στην ανατολική Λιβύη με περιορισμένο κόστος.
Η αναφορά του συνιστά προσωπική καταγγελία του αντιστρατήγου και δεν τεκμηριώνεται ανεξάρτητα από το υλικό της συνέντευξης.
Η αλλαγή ηγεσίας στο λιβυκό κοινοβούλιο
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ συνέδεσε την αλλαγή στάσης της Βουλής της Λιβύης με την αντικατάσταση του Ακίλα Σάλεχ από την προεδρία του σώματος.
Παρουσίασε τον Σάλεχ ως βασικό παράγοντα αντίστασης στην έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου, επισημαίνοντας το νομικό του υπόβαθρο και την προηγούμενη στάση του απέναντι στην Άγκυρα.
Αντίθετα, υποστήριξε ότι η νέα κοινοβουλευτική ηγεσία είχε αναπτύξει σχέσεις με την Τουρκία, γεγονός που διευκόλυνε την αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης.
Η μεταστροφή επιβεβαιώθηκε με την επίσημη κοινοβουλευτική απόφαση της 20ής Οκτωβρίου, ενώ η Τουρκία χαιρέτισε την επικύρωση ως σημαντική εξέλιξη για τις διμερείς σχέσεις.
Καταγγελίες για τουρκική οικονομική επιρροή
Στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», ο Ιωάννης Μπαλτζώης προχώρησε σε σοβαρούς ισχυρισμούς σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία ενίσχυσε την επιρροή της στην ανατολική Λιβύη.
Υποστήριξε ότι η Άγκυρα διέθεσε σημαντικά οικονομικά μέσα προς την πλευρά της οικογένειας Χαφτάρ, συμβάλλοντας στην αλλαγή συσχετισμών.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε ελληνικά κονδύλια που, κατά τους ισχυρισμούς του, δεν αξιοποιήθηκαν στο σύνολό τους όπως είχε προβλεφθεί.
Οι συγκεκριμένες αναφορές δεν συνοδεύτηκαν στην απομαγνητοφώνηση από έγγραφα ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία και αποδίδονται αποκλειστικά στον ίδιο.
Σκληρές αιχμές για την τραγωδία της ελληνικής αποστολής στη Λιβύη
Ξεχωριστή θέση στην παρέμβασή του κατείχε η τραγωδία της ελληνικής ανθρωπιστικής αποστολής στη Λιβύη τον Σεπτέμβριο του 2023, κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους τρία στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και δύο Έλληνες πολίτες.
Ο Μπαλτζώης αμφισβήτησε την επάρκεια του επιχειρησιακού σχεδιασμού, θέτοντας ερωτήματα για τα μέτρα προστασίας της αποστολής, την επικοινωνία και τη συνεργασία με τις τοπικές δυνάμεις ασφαλείας.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στη μεταφορά δορυφορικών τηλεφώνων, στην παρουσία στελεχών ειδικών δυνάμεων χωρίς ατομικό οπλισμό και στην απουσία, όπως υποστήριξε, επαρκούς ελληνικού ελέγχου των μέτρων ασφαλείας.
Επικαλέστηκε επίσης προσωπική εμπειρία από τη συμμετοχή του σε αποστολή στη Βοσνία, κατά την οποία, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, βρέθηκε αντιμέτωπος με έκρηξη αυτοσχέδιου μηχανισμού.
Με βάση την εμπειρία του, διατύπωσε υποψίες για τις συνθήκες της τραγωδίας στη Λιβύη και ζήτησε επίσημη ενημέρωση για τα αίτιά της.
Οι υποψίες του περί εκρηκτικού μηχανισμού δεν αποτελούν επιβεβαιωμένο συμπέρασμα για την ελληνική αποστολή.
«Πάσχουμε από στρατηγική τύφλωση»
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης χρησιμοποίησε τον όρο «στρατηγική τύφλωση» για να περιγράψει, κατά την εκτίμησή του, την αδυναμία της ελληνικής πολιτικής να προβλέψει και να αντιμετωπίσει τις τουρκικές κινήσεις.
Υποστήριξε ότι η Τουρκία εφαρμόζει μια σταδιακή στρατηγική προώθησης διεκδικήσεων, αξιοποιώντας την ελληνική απροθυμία ανάληψης πρωτοβουλιών.
Συνέδεσε τις εξελίξεις στη Λιβύη με την επιδίωξη της Άγκυρας να εδραιώσει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κατά την άποψή του, η υποχώρηση δεν αποτρέπει απαραίτητα νέες διεκδικήσεις, αλλά ενδέχεται να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω πιέσεις.
«Αύριο το πρωί 12 ναυτικά μίλια και ανακήρυξη ΑΟΖ»
Ο αντιστράτηγος ε.α. παρουσίασε συγκεκριμένη πρόταση για την ελληνική απάντηση.
Ζήτησε να προχωρήσει άμεσα η Ελλάδα στην επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης, της Κάσου, της Καρπάθου, της Ρόδου και του συμπλέγματος Μεγίστης.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της ανακήρυξης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της αξιοποίησης της αρχής της μέσης γραμμής στις σχετικές ελληνικές διεκδικήσεις.
Επισήμανε τη σημασία του Καστελλόριζου για τη θαλάσσια σύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, ενώ άσκησε κριτική για το γεγονός ότι η ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020 δεν κάλυψε την περιοχή ανατολικά του 28ου μεσημβρινού.
Κατά την άποψή του, η διατήρηση των συγκεκριμένων ζητημάτων σε εκκρεμότητα αποτελεί αποτέλεσμα πολιτικής διστακτικότητας.
Το τουρκικό casus belli και το δικαίωμα επέκτασης
Αναφερόμενος στην απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, ο Μπαλτζώης υπογράμμισε ότι η απειλή χρήσης βίας δεν μπορεί να περιορίζει την άσκηση δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται από το διεθνές δίκαιο.
Σημείωσε ότι η συγκεκριμένη τουρκική απόφαση αφορά το Αιγαίο και διαχώρισε τη γεωγραφική της αναφορά από τις περιοχές νοτίως της Κρήτης.
Επίσης, απέρριψε το επιχείρημα ότι η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων θα απέκλειε τη διεθνή ναυσιπλοΐα, επισημαίνοντας ότι το Δίκαιο της Θάλασσας περιλαμβάνει κανόνες για τη διέλευση πλοίων.
«Άλλο αποφυγή πολέμου και άλλο αποτροπή»
Ένα από τα κεντρικά σημεία της παρέμβασης στη «Ναυτεμπορική» αφορούσε τη στρατηγική αποτροπής.
Ο Μπαλτζώης επέμεινε ότι η ελληνική συζήτηση πρέπει να επικεντρώνεται στην αποτροπή ενός πολέμου και όχι απλώς στην αποφυγή του με οποιοδήποτε τίμημα.
Εξήγησε ότι αποτελεσματική αποτροπή υφίσταται όταν ο αντίπαλος γνωρίζει πως το κόστος μιας επιθετικής ενέργειας θα υπερβεί κατά πολύ το προσδοκώμενο όφελος.
Κατά την τοποθέτησή του, η διπλωματία αποτελεί το πρώτο εργαλείο υπεράσπισης των εθνικών συμφερόντων, αλλά η αξιοπιστία της εξαρτάται και από την ύπαρξη ικανής στρατιωτικής ισχύος.
«Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα μας καταπλήξουν»
Παρά την ιδιαίτερα επικριτική στάση του απέναντι στους πολιτικούς χειρισμούς, ο αντιστράτηγος εξέφρασε μεγάλη εμπιστοσύνη στις δυνατότητες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
«Οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας μας, αν χρειαστεί, θα μας καταπλήξουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Υποστήριξε ότι πραγματοποιείται ουσιαστική προετοιμασία που δεν είναι ορατή στη δημόσια συζήτηση και ότι η Ελλάδα διαθέτει προσωπικό και επιχειρησιακές δυνατότητες ικανές να στηρίξουν μια αξιόπιστη αποτρεπτική στρατηγική.
Επικαλέστηκε, μάλιστα, θετική αξιολόγηση που απέδωσε σε πρώην ανώτατο διοικητή του ΝΑΤΟ για την αποτελεσματικότητα του ελληνικού στρατού.
Οι αλλαγές στη δομή των Ενόπλων Δυνάμεων
Στην παρουσία του στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Blue Sky με τη Λία Λάππα, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ τοποθετήθηκε και για τη νέα δομή των Ενόπλων Δυνάμεων.
Αναγνώρισε την ανάγκη ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων λόγω της μεταβολής του χαρακτήρα των σύγχρονων πολεμικών επιχειρήσεων.
Χαρακτήρισε τις σχεδιαζόμενες αλλαγές ιδιαίτερα σημαντικές, σημειώνοντας ότι, με βάση όσα γνωρίζει, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Παραδέχθηκε ότι υπάρχουν λάθη και αδυναμίες, εκφράζοντας ωστόσο την εκτίμηση ότι μπορούν να διορθωθούν κατά την εφαρμογή του σχεδίου.
Τουρκία και Ισραήλ: Το ενδεχόμενο αλλαγής σχέσεων
Ο Μπαλτζώης αναφέρθηκε επίσης στις σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ, εκτιμώντας ότι η προσωπική αντιπαράθεση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με το ισραηλινό πολιτικό σύστημα αποτελεί σοβαρό εμπόδιο για μια ουσιαστική προσέγγιση.
Υποστήριξε ότι μια μελλοντική αλλαγή στην τουρκική ηγεσία θα μπορούσε να διευκολύνει την αποκατάσταση των διμερών σχέσεων, υπενθυμίζοντας την ιστορική στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών.
Παράλληλα, έκανε λόγο για οικονομικούς δεσμούς και εμπορικά συμφέροντα που εξακολουθούν να συνδέουν τις δύο πλευρές.
Η ανησυχία για τη Δυτική Όχθη
Σύντομη αναφορά έγινε και στη Μέση Ανατολή, με τον αντιστράτηγο να εκφράζει ανησυχία για τις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη.
Εστίασε στην παρουσία οργανωμένων πυρήνων της Χαμάς και στις δυσκολίες του παλαιστινιακού πολιτικού συστήματος.
Υπογράμμισε τη μακροχρόνια απουσία νέων παλαιστινιακών εκλογών, συνδέοντάς την με τα προβλήματα πολιτικής νομιμοποίησης και εσωτερικής αντιπαράθεσης.
GEOPOLITICO
Χάσαμε τη Λιβύη γιατί είμαστε απόντες – Πώς ο Ερντογάν κέρδισε τον Χαφτάρ και τι έρχεται στην Ανατολική Μεσόγειο
Ο Σάββας Καλεντερίδης αναλύει τις εξελίξεις στη Λιβύη, την τουρκική διπλωματική διείσδυση στο περιβάλλον του Χαλίφα Χαφτάρ και τις επιπτώσεις για την Ελλάδα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σφοδρή κριτική στην ελληνική εξωτερική πολιτική άσκησε ο Σάββας Καλεντερίδης, αναλύοντας τις εξελίξεις στη Λιβύη, την ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στη Βεγγάζη και τις επιπτώσεις για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο αναλυτής χαρακτήρισε διπλωματική ήττα για την Ελλάδα τις τελευταίες εξελίξεις, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα κατάφερε να αποκτήσει πρόσβαση και στα δύο αντίπαλα κέντρα εξουσίας της Λιβύης, ενώ η Αθήνα παραμένει ουσιαστικά απούσα.
«Δεν δικαιούμαστε έναν πολιτικό λόγο καλύτερου επιπέδου;»
Ο Σάββας Καλεντερίδης ξεκίνησε την παρέμβασή του επικρίνοντας την προσπάθεια να παρουσιαστούν οι εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο ως αρνητικές για την Τουρκία.
Σύμφωνα με τον αναλυτή, η επιχειρηματολογία ότι η Άγκυρα έπεσε σε ελληνική διπλωματική παγίδα δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική εικόνα των εξελίξεων.
«Δεν δικαιούμαστε ως χώρα έναν πολιτικό λόγο καλύτερου επιπέδου;», διερωτήθηκε, υποστηρίζοντας ότι η εξέλιξη είναι θετική για την Τουρκία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι επιλύθηκαν όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η τουρκική πολιτική στη Λιβύη.
Επισήμανε ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Αίγυπτος έχουν υποστεί διπλωματική ήττα, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, καθιστά αντιφατική την παρουσίαση της ίδιας εξέλιξης ως καταστροφικής για την Άγκυρα.
Παράλληλα, αναγνώρισε τη σημασία των διεθνών αντιδράσεων απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αναφερόμενος στην Ευρώπη, την Αίγυπτο και το Ισραήλ. Ωστόσο, αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα ενδεχόμενων ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Λιβύης.
Έθεσε μάλιστα το ερώτημα εάν ακόμη και μια ενιαία ευρωπαϊκή στάση θα μπορούσε να οδηγήσει τη λιβυκή πλευρά στην ακύρωση του μνημονίου.
Γιατί η Ελλάδα έχασε την επιρροή της στη Λιβύη
Στο ερώτημα για τα αίτια της ελληνικής διπλωματικής αποτυχίας, ο Καλεντερίδης επικεντρώθηκε στην απουσία μακροπρόθεσμης στρατηγικής.
«Υποστήκαμε αυτή την ήττα γιατί δεν είμαστε παρόντες στη Λιβύη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Διευκρίνισε ότι η παρουσία μιας χώρας δεν περιορίζεται στις επίσημες επισκέψεις και τις δημόσιες εκδηλώσεις φιλίας. Απαιτεί διαρκή διπλωματική, οικονομική και πολιτική δραστηριότητα, καθώς και αποτελεσματική παρουσία στο παρασκήνιο και στο επίπεδο των υπηρεσιών πληροφοριών.
Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα δεν κατάφερε να διατηρήσει ισχυρές σχέσεις ούτε με την Τρίπολη ούτε με τη Βεγγάζη.
Αντίθετα, η Τουρκία, παρότι είχε συγκρουστεί στρατιωτικά με τις δυνάμεις του Χαλίφα Χαφτάρ, κατάφερε να αναπτύξει σχέσεις και με τις δύο πλευρές.
Ο αναλυτής υπογράμμισε την αντίφαση: η χώρα που πολέμησε τον Χαφτάρ απέκτησε τελικά καλύτερη πρόσβαση στο περιβάλλον του από την Ελλάδα.
Ο ρόλος των επιχειρηματιών στην τουρκική διείσδυση
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην οικονομική διάσταση της τουρκικής στρατηγικής.
Όπως υποστήριξε, επιχειρηματίες που διατηρούν στενές σχέσεις με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συνέβαλαν στην ενίσχυση των τουρκικών θέσεων στην ανατολική Λιβύη.
Κατά τον Καλεντερίδη, πρόκειται για επιχειρηματικές δραστηριότητες πολλών δισεκατομμυρίων, οι οποίες λειτούργησαν συμπληρωματικά προς την επίσημη τουρκική διπλωματία.
Ανέφερε ότι διαθέτει στοιχεία για τις εταιρείες και τους επιχειρηματίες που συμμετείχαν σε αυτή την προσπάθεια, χωρίς όμως να κατονομάσει συγκεκριμένα πρόσωπα κατά τη διάρκεια της παρέμβασης.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στην ελληνική επιχειρηματική τάξη, θέτοντας το ζήτημα της απουσίας αντίστοιχης δραστηριοποίησης που θα μπορούσε να υποστηρίξει την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Ο αμερικανικός παράγοντας και το σχέδιο ενοποίησης της Λιβύης
Σημαντικό μέρος της ανάλυσης αφιερώθηκε στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε στον Μασάντ Μπούλος, συγγενή εξ αγχιστείας του Ντόναλντ Τραμπ και Αμερικανό αξιωματούχο με αρμοδιότητες στην αφρικανική περιοχή.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο Μπούλος επισκέφθηκε δύο φορές τη Λιβύη μέσα στο έτος, στο πλαίσιο αμερικανικής προσπάθειας για την πολιτική ενοποίηση της χώρας.
Κατά την ερμηνεία του, η Ουάσιγκτον επιδιώκει τη δημιουργία συνθηκών σταθερότητας που θα επιτρέψουν τη δραστηριοποίηση μεγάλων αμερικανικών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα.
Υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ αξιοποιούν την επιρροή της Τουρκίας επί του πεδίου προκειμένου να προωθήσουν αυτή τη διαδικασία.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε την παρουσία του επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, στην Τρίπολη, αλλά και τον ρόλο του γιου του Χαφτάρ στις πολιτικές διεργασίες.
Ο Καλεντερίδης συνέδεσε επίσης τις εξελίξεις με αλλαγές στην ηγεσία του κοινοβουλευτικού μηχανισμού της ανατολικής Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι παραμερίστηκαν πρόσωπα που αντιτίθεντο στην προσέγγιση με την Τουρκία.
Πρόκειται για την ερμηνεία που παρουσίασε ο αναλυτής, χωρίς οι επιμέρους ισχυρισμοί για τον αμερικανικό συντονισμό και τις πολιτικές διεργασίες να τεκμηριώνονται ανεξάρτητα από τους υπότιτλους.
Η στάση των ΗΠΑ και η κριτική στην πολιτική των ίσων αποστάσεων
Ο Καλεντερίδης στάθηκε ιδιαίτερα στη στάση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Επέκρινε την προτροπή για επίλυση των διαφορών μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων καλής πίστης, θεωρώντας ότι η προσέγγιση αυτή εξισώνει δύο πλευρές που, κατά την άποψή του, δεν βρίσκονται στην ίδια νομική θέση.
Υποστήριξε ότι όταν μία χώρα παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και μία άλλη υπερασπίζεται τα δικαιώματά της, η τήρηση ίσων αποστάσεων ευνοεί στην πράξη την πρώτη.
Συνέδεσε μάλιστα την αμερικανική στάση με προηγούμενες κρίσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αναφερόμενος στη Βέρνη, στο Νταβός, στα Ίμια και στη Μαδρίτη.
Με αυτόν τον ιστορικό παραλληλισμό επιχείρησε να αναδείξει την επανάληψη ενός διπλωματικού μοντέλου που, κατά την εκτίμησή του, επιβαρύνει την ελληνική θέση.
Η τουρκική NAVTEX και η επέκταση των διεκδικήσεων
Περνώντας στις πρακτικές επιπτώσεις, ο Καλεντερίδης επικεντρώθηκε σε πρόσφατη τουρκική NAVTEX.
Όπως υποστήριξε, οι συντεταγμένες που περιλαμβάνονται σε αυτή καλύπτουν περιοχές ελληνικής και κυπριακής δυνητικής ΑΟΖ, καθώς και θαλάσσιες εκτάσεις που σχετίζονται με την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία οριοθέτησης.
Ο αναλυτής έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία εμφανίζεται να ασκεί αρμοδιότητες στην περιοχή.
Κατά την άποψή του, το ζήτημα δεν εξαντλείται στην έκδοση μιας ναυτικής οδηγίας. Αφορά την προσπάθεια δημιουργίας πρακτικών που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν αργότερα ως επιχειρήματα υπέρ των τουρκικών διεκδικήσεων.
Αναφέρθηκε επίσης στη συμμετοχή επιχειρήσεων σε σχετικές εργασίες, παραθέτοντας ποσοστά 73% για σαουδαραβική εταιρεία, 25% για τη ΔΕΗ και 2% για ελληνική εταιρεία δορυφορικών συστημάτων.
Εξέφρασε την ανησυχία ότι η διαβίβαση συντεταγμένων και η διαδικασία συντονισμού ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν από την Άγκυρα ως ένδειξη αποδοχής τουρκικών αρμοδιοτήτων.
Η διαφωνία για την «ενημέρωση» και την «άδεια»
Το τελευταίο μέρος της παρέμβασης επικεντρώθηκε στη συζήτηση για τις έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο και ειδικότερα στην περιοχή της Κάσου.
Ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε στις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και του Τούρκου ομολόγου του Χακάν Φιντάν σχετικά με τη δυνατότητα ενημέρωσης αντί αιτήματος άδειας.
Επισήμανε ότι η ουσία, κατά την εκτίμησή του, δεν βρίσκεται στην ονομασία του εγγράφου, αλλά στα χαρακτηριστικά της διαδικασίας.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η τουρκική πλευρά επιδιώκει η ενημέρωση να μην επηρεάζει το υφιστάμενο καθεστώς που η ίδια επικαλείται βάσει του τουρκολιβυκού μνημονίου και των μονομερών συντεταγμένων που έχει καταθέσει στον ΟΗΕ.
Αμφισβήτησε επομένως ότι η αποδοχή του όρου «ενημέρωση» συνιστά πραγματική τουρκική υποχώρηση.
Το βασικό ερώτημα που έθεσε αφορά το κατά πόσον μια τέτοια πρακτική θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο εις βάρος των ελληνικών θέσεων.
Ολοκλήρωσε την παρέμβασή του με αναφορά στην περιοχή ανατολικά της Κάσου, αμφισβητώντας τη δυνατότητα της Τουρκίας να εμφανίζεται ως αρμόδιο παράκτιο κράτος σε θαλάσσια περιοχή που, σύμφωνα με την ελληνική θέση, αφορά ελληνικά δικαιώματα.
Η συνολική του τοποθέτηση ανέδειξε δύο αλληλένδετα ζητήματα: την ανάγκη ουσιαστικής ελληνικής παρουσίας στη Λιβύη και τον κίνδυνο να αποκτήσουν οι τουρκικές διεκδικήσεις πρακτικό διπλωματικό έρεισμα μέσω διαδικασιών που παρουσιάζονται ως τεχνικές διευθετήσεις.
GEOPOLITICO
Σφαγή σε ελληνορθόδοξη εκκλησία στην Ιορδανία! Επτά νεκροί και 34 τραυματίες από ένοπλη επίθεση την ώρα κηδείας
Τρόμος στον ναό του Αγίου Γεωργίου στην επαρχία Καράκ – Ένοπλοι άνοιξαν πυρ εναντίον πιστών που συμμετείχαν σε νεκρώσιμη ακολουθία – Ανθρωποκυνηγητό για τους δράστες και καταδίκη από την Αθήνα.
Τουλάχιστον επτά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 34 τραυματίστηκαν από ένοπλη επίθεση εναντίον ελληνορθόδοξου ναού στην Ιορδανία, την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026. Οι δράστες άνοιξαν πυρ εναντίον πιστών που συμμετείχαν σε κηδεία στην περιοχή Χαμούντ της επαρχίας Καράκ, προκαλώντας σκηνές πανικού. Οι ιορδανικές αρχές έχουν εξαπολύσει επιχείρηση για τον εντοπισμό των ενόπλων, ενώ ο βασιλιάς Αμπντάλα Β΄ καταδίκασε την επίθεση και δεσμεύθηκε για την παραδειγματική τιμωρία των υπευθύνων.
Πυροβολισμοί την ώρα της κηδείας
Σκηνές τρόμου εκτυλίχθηκαν στον ελληνορθόδοξο ναό του Αγίου Γεωργίου, στην περιοχή Χαμούντ της επαρχίας Καράκ, περίπου 180 χιλιόμετρα νότια της πρωτεύουσας Αμμάν.
Η επίθεση σημειώθηκε ενώ δεκάδες πιστοί είχαν συγκεντρωθεί για να αποχαιρετήσουν μέλος της τοπικής χριστιανικής κοινότητας.
Σύμφωνα με τις πρώτες μαρτυρίες, δύο ένοπλοι αποβιβάστηκαν από όχημα και άρχισαν να πυροβολούν εναντίον των παρευρισκομένων.
Ορισμένοι πιστοί βρίσκονταν έξω από τον ναό, ενώ άλλοι συμμετείχαν στη νεκρώσιμη τελετή.
Αυτόπτης μάρτυρας ανέφερε ότι περισσότεροι από 150 άνθρωποι βρίσκονταν μέσα και έξω από την εκκλησία όταν ξεκίνησαν οι πυροβολισμοί.
Οι πυροβολισμοί συνεχίστηκαν για αρκετά λεπτά, με αποτέλεσμα να επικρατήσει πανικός.
Σύμφωνα με μαρτυρίες, ένας από τους δράστες έφερε τυφέκιο τύπου Καλάσνικοφ.
Οπτικό υλικό που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση της Ιορδανίας φέρεται να δείχνει τουλάχιστον τρεις ενόπλους να συμμετέχουν στην επίθεση. Οι αρχικές μαρτυρίες έκαναν λόγο για δύο δράστες.
Επτά νεκροί και 34 τραυματίες
Ο απολογισμός της επίθεσης ανέρχεται σε τουλάχιστον επτά νεκρούς και 34 τραυματίες, σύμφωνα με την ενημέρωση του επικεφαλής της Διεύθυνσης Δημόσιας Ασφάλειας της Ιορδανίας, υποστράτηγου Ομπεϊντάλα Μααϊτάχ.
Οι πρώτες πληροφορίες είχαν κάνει λόγο για περίπου δέκα τραυματίες, ωστόσο ο αριθμός αυξήθηκε καθώς προχωρούσε η καταγραφή των θυμάτων.
Από τους τραυματίες, 27 παρέμεναν υπό ιατρική παρακολούθηση κατά την επίσημη ενημέρωση.
Οι τραυματίες μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία της περιοχής, ενώ οι αρχές κινητοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση των συνεπειών της επίθεσης.
Ανθρωποκυνηγητό για τους δράστες
Η Διεύθυνση Δημόσιας Ασφάλειας της Ιορδανίας ανακοίνωσε ότι οι δυνάμεις ασφαλείας διερευνούν την υπόθεση και αναζητούν τους υπευθύνους.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Μοχάμεντ Αλ-Μομάνι επιβεβαίωσε μέσω της πλατφόρμας X ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες διεξάγουν έρευνες, καλώντας τους πολίτες να ενημερώνονται από επίσημες ανακοινώσεις.
Μέχρι στιγμής, καμία οργάνωση δεν έχει αναλάβει την ευθύνη της επίθεσης.
Οι ιορδανικές αρχές αντιμετωπίζουν την υπόθεση ως τρομοκρατική ενέργεια, χωρίς να έχουν δημοσιοποιήσει επαρκή στοιχεία για την ταυτότητα των δραστών ή τα κίνητρά τους.
Οργισμένη αντίδραση του βασιλιά Αμπντάλα
Ο βασιλιάς της Ιορδανίας, Αμπντάλα Β΄, καταδίκασε με ιδιαίτερη αυστηρότητα την επίθεση.
Ο Ιορδανός μονάρχης εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων και την ευχή για ταχεία ανάρρωση των τραυματιών.
Παράλληλα, δεσμεύθηκε ότι οι υπεύθυνοι θα αντιμετωπίσουν τις αυστηρότερες προβλεπόμενες κυρώσεις, τονίζοντας ότι η βία δεν πρόκειται να διασπάσει την ενότητα του ιορδανικού λαού.
Καταδίκη από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών
Την επίθεση καταδίκασε και το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που παρατίθεται στο δημοσίευμα, η Αθήνα εξέφρασε την κατηγορηματική αντίθεσή της στην τρομοκρατική ενέργεια εναντίον του ελληνορθόδοξου ναού του Αγίου Γεωργίου στην επαρχία Καράκ.
Το υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε επίσης συλλυπητήρια στις οικογένειες των θυμάτων, αλληλεγγύη προς τον λαό της Ιορδανίας και ευχές για την ανάρρωση των τραυματιών.
Στο στόχαστρο η χριστιανική κοινότητα
Η περιοχή του Καράκ φιλοξενεί ιστορικές χριστιανικές κοινότητες, οι οποίες αποτελούν τμήμα της θρησκευτικής και πολιτιστικής ταυτότητας της Ιορδανίας.
Οι χριστιανοί αντιπροσωπεύουν μικρό ποσοστό του συνολικού πληθυσμού της χώρας, ενώ η Ιορδανία θεωρείται διαχρονικά ένα από τα κράτη της Μέσης Ανατολής όπου έχει διατηρηθεί σημαντικός βαθμός θρησκευτικής συνύπαρξης.
Η σημερινή επίθεση προκαλεί έντονη ανησυχία, καθώς στράφηκε εναντίον πιστών που συμμετείχαν σε θρησκευτική τελετή.
Η επαρχία Καράκ είχε βρεθεί στο επίκεντρο τρομοκρατικής επίθεσης και το 2016, όταν ένοπλοι πραγματοποίησαν σειρά επιθέσεων, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν δέκα άνθρωποι, μεταξύ των οποίων επτά αστυνομικοί.
Οι έρευνες των ιορδανικών αρχών βρίσκονται σε εξέλιξη, με βασικά ζητούμενα την ταυτοποίηση των δραστών, τη σύλληψή τους και τη διαλεύκανση των κινήτρων της πολύνεκρης επίθεσης.
GEOPOLITICO
Μπράβο Βαγγέλη! Συγκλονιστική δήλωση Παυλίδη στην Κύπρο: «Πρώτη φορά αγωνίζομαι σε ελληνικό έδαφος» – Γιατί δεν πανηγύρισε το γκολ απέναντι στην Ομόνοια
Ο διεθνής Έλληνας επιθετικός της Μπενφίκα μίλησε στον Χρήστο Αποστολίδη και την κάμερα της CytaVision για την αγάπη που εισέπραξε από τους Κυπρίους και εξήγησε την απόφασή του να μην πανηγυρίσει το γκολ που σημείωσε απέναντι στην Ομόνοια.
Μία ιδιαίτερα συγκινητική δήλωση, που ξεπέρασε τα ποδοσφαιρικά όρια της αναμέτρησης, έκανε ο Βαγγέλης Παυλίδης μετά τη νίκη της Μπενφίκα επί της Ομόνοιας με 4-1 στην Κύπρο, για την 3η αγωνιστική της League Phase του Europa League, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026.
Ο διεθνής Έλληνας επιθετικός, ο οποίος σκόραρε στο 49ο λεπτό, δίνοντας εκ νέου το προβάδισμα στην πορτογαλική ομάδα με 2-1, επέλεξε να μην πανηγυρίσει το τέρμα του.
Η κίνησή του δεν πέρασε απαρατήρητη και αποτέλεσε αντικείμενο ερώτησης από τον δημοσιογράφο Χρήστο Αποστολίδη, ο οποίος κάλυψε την αναμέτρηση για το κυπριακό συνδρομητικό κανάλι CytaVision.
«Ήταν το πρώτο μου επίσημο ματς σε ελληνικό έδαφος»
Στη συνέντευξη που παραχώρησε μετά το τέλος του αγώνα, ο Παυλίδης εξήγησε ότι αισθάνθηκε ιδιαίτερα όμορφα από τη στιγμή που έφτασε στην Κύπρο, καθώς εισέπραξε μεγάλη αγάπη από τον κόσμο.
Ο Έλληνας επιθετικός αποκάλυψε, μάλιστα, ότι ο αδελφός του κατοικεί πλέον στην Κύπρο, γεγονός που προσέδωσε ακόμη μεγαλύτερη προσωπική σημασία στην παρουσία του στο νησί.
Όπως ανέφερε, τόσο κατά την άφιξη της αποστολής όσο και κατά την είσοδο των ποδοσφαιριστών στον αγωνιστικό χώρο για την προθέρμανση, οι φίλαθλοι τον υποδέχθηκαν με ιδιαίτερη ζεστασιά.
Αυτή η συμπεριφορά αποτέλεσε και τον βασικό λόγο για τον οποίο αποφάσισε να μην πανηγυρίσει το γκολ του.
«Πήρα αρκετή αγάπη, μπορώ να πω, και όταν φτάσαμε στο νησί», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι άνθρωποι που βρίσκονταν στο γήπεδο έδειξαν μεγάλη ζεστασιά απέναντί του.
Στη συνέχεια εξήγησε:
«Και γι’ αυτό τον λόγο δεν πανηγύρισα. […] Απλά ένιωσα εκείνη τη στιγμή, ήταν πολύ ωραία η ατμόσφαιρα».
Ωστόσο, η φράση που ξεχώρισε από τη συνέντευξή του ήταν εκείνη με την οποία περιέγραψε τη σημασία της παρουσίας του στην Κύπρο.
«Μάλιστα, ήταν το πρώτο μου επίσημο ματς σε ελληνικό έδαφος», ανέφερε ο διεθνής επιθετικός, διευκρινίζοντας ότι αναφερόταν στην Κύπρο και στην Ελλάδα.
Η αναφορά του Παυλίδη στο ελληνικό έδαφος, μιλώντας για την Κύπρο, έδωσε ιδιαίτερο συμβολισμό στη δήλωσή του, καθώς συνδέθηκε με την κοινή ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα του Ελληνισμού.
Το γκολ που έκρινε την εξέλιξη του αγώνα
Η αναμέτρηση της Ομόνοιας με την Μπενφίκα πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, στο πλαίσιο της τρίτης αγωνιστικής του Europa League.
Η κυπριακή ομάδα κατάφερε να δυσκολέψει τους Πορτογάλους στο πρώτο ημίχρονο, ισοφαρίζοντας σε 1-1 με τον Ανδρόνικο Κακουλλή στο 42ο λεπτό.
Ωστόσο, στο ξεκίνημα της επανάληψης, ο Παυλίδης εκμεταλλεύτηκε μία φάση στην περιοχή της Ομόνοιας και έστειλε την μπάλα στα δίχτυα στο 49′, διαμορφώνοντας το 1-2.
Η Μπενφίκα πέτυχε ακόμη δύο τέρματα στη συνέχεια, με τους Φρέντρικ Άουρσνες και Τζανλούκα Πρεστιάνι, φτάνοντας στο τελικό 4-1.
Με αυτή τη νίκη, η πορτογαλική ομάδα συνέχισε την αήττητη πορεία της στη League Phase, φτάνοντας τους εννέα βαθμούς σε τρεις αγωνιστικές.
Μία δήλωση πέρα από το ποδόσφαιρο
Η τοποθέτηση του Βαγγέλη Παυλίδη στην κάμερα της CytaVision ανέδειξε τον σεβασμό που επέλεξε να δείξει προς τους Κύπριους φιλάθλους, παρά το γεγονός ότι αγωνιζόταν με τη φανέλα της αντίπαλης ομάδας.
Ο διεθνής επιθετικός δεν περιορίστηκε σε μία τυπική εξήγηση για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε τον πανηγυρισμό του γκολ.
Αναφέρθηκε στην προσωπική του σχέση με την Κύπρο, στη φιλοξενία που δέχθηκε και στη σημασία που είχε για τον ίδιο η πρώτη του επίσημη ποδοσφαιρική παρουσία στο νησί.
Η αναφορά του στο ελληνικό έδαφος αποτέλεσε το πλέον χαρακτηριστικό σημείο της συνέντευξης.
Σε μία περίοδο κατά την οποία το Κυπριακό εξακολουθεί να αποτελεί ανοιχτό διεθνές ζήτημα, με το 37% περίπου της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας να παραμένει υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή από το 1974, οι συγκεκριμένες λέξεις αποκτούν ιδιαίτερη συναισθηματική σημασία για πολλούς Έλληνες και Κυπρίους.
Ο Βαγγέλης Παυλίδης κατάφερε, μέσα από μία απλή απάντηση σε μία ποδοσφαιρική συνέντευξη, να εκφράσει τον δεσμό που αισθάνεται με την Κύπρο και τους ανθρώπους της.
Η συνέντευξη παραχωρήθηκε στον δημοσιογράφο Χρήστο Αποστολίδη για την κυπριακή συνδρομητική τηλεόραση CytaVision.
Δείτε τη:
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;