Δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης ξεκίνησε την Παρασκευή τη δίκη 35 Ισραηλινών, μεταξύ των οποίων ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς, ο Υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβίρ και ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του Ισραηλινού Στρατού (IDF), Αντιστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ, σχετικά με την κατάσχεση της νηοπομπής «Sumud» με προορισμό τη Γάζα από το Ισραηλινό Ναυτικό.

Μετά την πρώτη ακροαματική διαδικασία, το δικαστήριο διέταξε τις αρχές να εξακριβώσουν εάν οι κατηγορούμενοι διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία στην Τουρκία, διατήρησε σε ισχύ τα εντάλματα σύλληψής τους και ζήτησε να εξεταστεί το ενδεχόμενο κίνησης νομικών διαδικασιών εναντίον επιπλέον Ισραηλινών.

Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στο 11ο Κακουργιοδικείο της Κωνσταντινούπολης, σύμφωνα με το κρατικό τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu.

Στη διαδικασία παρευρέθηκαν συμμετέχοντες στη νηοπομπή που είχαν υποβάλει μηνύσεις κατά του Ισραήλ, μαζί με δικηγόρους και εκπροσώπους τουρκικών οργανώσεων. Κανένας από τους Ισραηλινούς κατηγορουμένους δεν ήταν παρών.

Το δικαστήριο έδωσε εντολή στις αρχές να ελέγξουν εάν οι 35 κατηγορούμενοι κατέχουν ακίνητα ή άλλη περιουσία στην Τουρκία. Δεν υπήρξαν αναφορές για δέσμευση περιουσιακών στοιχείων ή εκδοση διαταγών κατάσχεσης.

Το δικαστήριο επικύρωσε επίσης τις αποφάσεις που σχετίζονται με τα αιτήματα για την έκδοση Κόκκινων Ειδοποιήσεων (Red Notices) της Interpol. Ωστόσο, δεν υπάρχει επιβεβαίωση ότι η ίδια η Interpol έχει εκδώσει τέτοιες ειδοποιήσεις κατά των κατηγορουμένων.

Το δικαστήριο ζητά τη σύνταξη ξεχωριστού κατηγορητηρίου για φερόμενες ισραηλινές ενέργειες κατά αμάχων στη Γάζα

Σε μια ξεχωριστή απόφαση, το δικαστήριο ζήτησε από την εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης να εξετάσει το ενδεχόμενο υποβολής νέου κατηγορητηρίου, στο οποίο θα περιγράφονται λεπτομερώς οι φερόμενες ενέργειες του Ισραήλ κατά του αμάχου πληθυσμού της Γάζας πέραν της κατάσχεσης της νηοπομπής. Οι δικαστές ανέφεραν ότι το τρέχον κατηγορητήριο επικεντρώνεται στο περιστατικό της νηοπομπής και αναφέρεται σε ισχυρισμούς σχετικά με τα γεγονότα στη Γάζα μόνο με γενικούς και έμμεσους όρους.

Το δικαστήριο διέταξε επίσης τις αρχές να ταυτοποιήσουν επιπλέον άτομα που αναφέρονται στις καταθέσεις των καταγγελλόντων και να εξετάσουν το ενδεχόμενο ασκήσεως διώξεων εναντίον τους. Σε αυτούς περιλαμβάνονται άτομα που οι καταγγέλλοντες κατηγόρησαν για κακομεταχείριση κατά τη διάρκεια της κράτησής τους στο Ισραήλ. Το δικαστήριο ζήτησε επίσης πληροφορίες από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης μέσω του Υπουργείου Δικαιοσύνης της Τουρκίας.

Η υπόθεση προκύπτει από μηνύσεις που υπέβαλαν Τούρκοι πολίτες οι οποίοι συμμετείχαν στη νηοπομπή και συνελήφθησαν αφότου οι ισραηλινές ναυτικές δυνάμεις ανέκοψαν τα σκάφη. Ισχυρίζονται ότι υποβλήθηκαν σε βία κατά την αναχαίτιση και την κράτηση, ότι κατασχέθηκαν τα προσωπικά τους αντικείμενα και ότι κρατήθηκαν υπό εξευτελιστικές συνθήκες. Στην ακροαματική διαδικασία της Παρασκευής, συμμετέχοντες στη νηοπομπή κατέθεσαν για φερόμενη κακοποίηση από το προσωπικό ασφαλείας του Ισραήλ.

Οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν κατηγορίες για βασανιστήρια, παράνομη στέρηση της ελευθερίας, πρόκληση σωματικής βλάβης και διακεκριμένη ληστεία

Το τουρκικό κατηγορητήριο απαγγέλλει στους κατηγορουμένους κατηγορίες για αδικήματα που περιλαμβάνουν βασανιστήρια, παράνομη στέρηση της ελευθερίας, πρόκληση σωματικής βλάβης και διακεκριμένη ληστεία. Οι ισχυρισμοί δεν έχουν αποδειχθεί στο δικαστήριο.

Ο κατάλογος των κατηγορουμένων περιλαμβάνει όχι μόνο τον πρωθυπουργό, υπουργούς και στρατιωτικούς αξιωματούχους, αλλά και έναν δημοσιογράφο, έναν ραβίνο, έναν influencer των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και άτομα των οποίων οι ρόλοι δεν προσδιορίζονται.

Τα εντάλματα σύλληψης προηγούνται της δίκης. Τον Αύγουστο, ο Τούρκος Υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ ανακοίνωσε ότι η Τουρκία είχε ξεκινήσει διαδικασίες για την υποβολή αιτημάτων έκδοσης Κόκκινων Ειδοποιήσεων της Interpol κατά του Νετανιάχου και άλλων κατηγορουμένων. Μια τέτοια ειδοποίηση, εάν εκδοθεί, δεν αποτελεί διεθνές ένταλμα σύλληψης και δεν υποχρεώνει αυτόματα τα κράτη-μέλη της Interpol να προβούν σε σύλληψη.

Οι Ισραηλινοί κατηγορούμενοι δικάζονται ερήμην. Η επόμενη συνεδρίαση έχει οριστεί για τις 30 Μαρτίου 2027.

Η Πολιτική Άμυνα της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε απόψε ότι ομάδες της επενέβησαν μετά την πτώση συντριμμιών κοντά στις ιερές πόλεις Μέκκα και Μεδίνα, μετά την αναχαίτιση πυραύλων που εκτόξευσαν οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης.

Σύμφωνα με το Ριάντ, οι Χούθι εκτόξευσαν δύο βαλλιστικούς πυραύλους που αναχαιτίστηκαν και ένα μέρος των συντριμμιών τους έπεσε στο Ουάντι Μουγάμας, κοντά στη Μέκκα.

Οι Χούθι ωστόσο διέψευσαν ότι έβαλαν στο στόχαστρο τις ιερές πόλεις και επιμένουν ότι οι επιχειρήσεις τους στρέφονταν εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και στρατιωτικών βάσεων.

Σοβαρά γεωπολιτικά ερωτήματα προκαλεί η αποχώρηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, προωθεί δημόσια την ιδέα δύο ενεργειακών διαδρόμων στην περιοχή, επαναφέροντας στο προσκήνιο τον ανταγωνισμό Ελλάδας και Τουρκίας.

Η χρονική σύμπτωση των εξελίξεων τροφοδοτεί συζητήσεις για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και για το κατά πόσο η Ουάσιγκτον διατηρεί ενιαία στρατηγική απέναντι στις ενεργειακές φιλοδοξίες Αθήνας και Άγκυρας.

Η αποχώρηση της Γκίλφοϊλ και το παρασκήνιο

Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ αποχώρησε από τη θέση της στις 13 Οκτωβρίου 2026, έπειτα από αίτημα του Λευκού Οίκου, εν μέσω δημοσιευμάτων για φερόμενη ανάρμοστη συμπεριφορά, τα οποία η ίδια απορρίπτει.

Η πρώην πρέσβης είχε αναπτύξει έντονη δραστηριότητα γύρω από την ελληνική ενεργειακή ατζέντα και τις επενδύσεις αμερικανικών συμφερόντων.

Η αποχώρησή της δημιουργεί ερωτήματα για τη συνέχεια των επαφών σε υψηλό πολιτικό επίπεδο, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν δημόσια αποδεικτικά στοιχεία ότι αποτέλεσε προϊόν οργανωμένης παρέμβασης του Τομ Μπάρακ ή άλλων διπλωματών.

Ο Μπάρακ και οι δύο ενεργειακοί διάδρομοι

Την ίδια στιγμή, ο Τομ Μπάρακ χαρακτήρισε «γελοία» τη διαχρονική αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας, υποστηρίζοντας ότι οι δύο χώρες πρέπει να συνεννοηθούν για τη δημιουργία δύο ενεργειακών διαδρόμων.

Η τοποθέτησή του δημιουργεί ένα ουσιαστικό ερώτημα:

Εάν η Ελλάδα αποτελεί βασική πύλη εισόδου αμερικανικού LNG στην Ευρώπη, γιατί ένας Αμερικανός διπλωμάτης προβάλλει ταυτόχρονα ένα σχήμα ενίσχυσης και της τουρκικής ενεργειακής διαδρομής;

Η συνεργασία δύο ανταγωνιστικών διαδρόμων θα μπορούσε να εξυπηρετεί την πολιτική διαφοροποίησης των ενεργειακών προμηθειών. Θα μπορούσε όμως και να ενισχύσει τον ανταγωνισμό για τις ίδιες ποσότητες φυσικού αερίου.

Ο Κάθετος Διάδρομος και η σκιά του EastMed

Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί στρατηγικής σημασίας έργο για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία.

Η σημασία του δεν είναι μόνο ελληνική. Συνδέεται άμεσα με τις αμερικανικές εξαγωγές LNG και τον περιορισμό της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία.

Υπενθυμίζεται ότι το 2022 η Ουάσιγκτον είχε εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για την οικονομική βιωσιμότητα του αγωγού EastMed, συμβάλλοντας στη μείωση της πολιτικής δυναμικής του.

Το προηγούμενο του EastMed καθιστά αναγκαία την ιδιαίτερη προσοχή της Αθήνας σε κάθε νέα αμερικανική ενεργειακή πρωτοβουλία.

Ο Τζόσουα Χακ και η επόμενη ημέρα

Μετά την αποχώρηση της Γκίλφοϊλ, καθήκοντα προσωρινού επικεφαλής της αμερικανικής πρεσβείας ανέλαβε ο διπλωμάτης Τζόσουα Χακ.

Παρά τους ισχυρισμούς που κυκλοφορούν για πιθανές εσωτερικές αντιπαραθέσεις στην αμερικανική διπλωματία, δεν έχει τεκμηριωθεί εμπλοκή του Χακ στην απομάκρυνση Γκίλφοϊλ ή σχέδιο υπονόμευσης του Κάθετου Διαδρόμου.

Αντιθέτως, στις 15 Οκτωβρίου συμμετείχε σε συνάντηση με τον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, όπου συζητήθηκε και ο συγκεκριμένος ενεργειακός άξονας.

Τα ερωτήματα προς την κυβέρνηση Τραμπ

Το σημαντικότερο ζήτημα για την Ελλάδα είναι εάν η αμερικανική στρατηγική θα συνεχίσει να στηρίζει έμπρακτα τον Κάθετο Διάδρομο ή εάν η αυξανόμενη σημασία της Τουρκίας θα μεταβάλει τις προτεραιότητες της Ουάσιγκτον.

Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας έχει δηλώσει επίσημα ότι υποστηρίζει την ανάπτυξη του έργου. Επομένως, η διαπίστωση ότι η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί ήδη να το ακυρώσει δεν τεκμηριώνεται.

Η Αθήνα καλείται να εξασφαλίσει συγκεκριμένες πολιτικές, εμπορικές και επενδυτικές δεσμεύσεις, ώστε ο Κάθετος Διάδρομος να μην καταστεί αντικείμενο ευρύτερων γεωπολιτικών διαπραγματεύσεων.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος επηρεάζει την αμερικανική πολιτική, αλλά ποια ενεργειακή αρχιτεκτονική επιδιώκει τελικά να οικοδομήσει η Ουάσιγκτον στην Ανατολική Μεσόγειο.