Η Τουρκία επανεξετάζει το στρατιωτικό της δόγμα, λαμβάνοντας υπόψη το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης πολεμικής σύγκρουσης και επιδιώκοντας παράλληλα την επέκταση της στρατιωτικής της παρουσίας εκτός συνόρων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Hürriyet, η νέα αντίληψη που διαμορφώνεται στο τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες.

Ο πρώτος αφορά την προετοιμασία των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων για την πιθανότητα πολέμου μεγάλης κλίμακας, υπό το πρίσμα των διεθνών εξελίξεων. Ο δεύτερος σχετίζεται με τη διεύρυνση των περιοχών στις οποίες αναπτύσσονται τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις.

Η αναφορά σε προετοιμασία για γενικευμένη σύγκρουση δεν συνιστά από μόνη της ένδειξη απόφασης για έναρξη πολέμου. Αποτυπώνει, ωστόσο, σύμφωνα με το τουρκικό δημοσίευμα, μια μεταβολή στις προτεραιότητες του στρατιωτικού σχεδιασμού της Άγκυρας.

Από τη Λιβύη και τη Συρία στη Σαουδική Αραβία

Η Τουρκία διαθέτει ήδη στρατιωτική παρουσία σε περιοχές ιδιαίτερης γεωπολιτικής σημασίας, όπως η Λιβύη, η Συρία, το Κατάρ και το Ιράκ.

Κατά τις πληροφορίες της Hürriyet, επόμενος στόχος είναι η περαιτέρω ανάπτυξη τουρκικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Σαουδική Αραβία, με προοπτική επέκτασης και σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας.

Η συγκεκριμένη κατεύθυνση συνδέεται με την προσπάθεια της Άγκυρας να διευρύνει το γεωγραφικό αποτύπωμα της στρατιωτικής της ισχύος.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στη Σαουδική Αραβία, καθώς το Ριάντ συμμετέχει μαζί με την Τουρκία και το Πακιστάν στο Σύμφωνο της Μέκκας, μια συμφωνία αμυντικής συνεργασίας που διαμορφώνει νέα δεδομένα στις περιφερειακές σχέσεις.

Η συνάντηση στην Τεχεράνη και ο φόβος για το Ισραήλ

Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται και η πρόσφατη επίσκεψη υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και του Πακιστάν στην Τεχεράνη.

Στις συνομιλίες συμμετείχαν ο υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Χάλεντ μπιν Σαλμάν, ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν και ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ.

Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, αποκάλυψε ότι η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε έπειτα από πρωτοβουλία των ίδιων των εκπροσώπων των τριών χωρών.

Όπως ανέφερε, βασικό αντικείμενο των συζητήσεων ήταν η μελλοντική περιφερειακή τάξη, ενώ εξετάστηκαν επίσης το Σύμφωνο της Μέκκας και οι εξελίξεις στην Υεμένη.

Ο Ρεζαΐ υποστήριξε ότι οι συνομιλητές του εξέφρασαν ιδιαίτερα έντονες ανησυχίες για τις προθέσεις του Ισραήλ.

Μάλιστα, απέδωσε στον Σαουδάραβα υπουργό Άμυνας τη θέση ότι, μετά το Ιράν, το Ισραήλ θα στραφεί εναντίον της Τουρκίας και στη συνέχεια της Σαουδικής Αραβίας.

Πρόκειται για ισχυρισμό που μεταφέρει ο Ιρανός αξιωματούχος και όχι για επιβεβαιωμένο ισραηλινό στρατιωτικό σχεδιασμό.

Σύμφωνα με την ίδια περιγραφή, ο Ιμπραήμ Καλίν χρησιμοποίησε επίσης έντονη γλώσσα για το Ισραήλ.

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά στον Ασίμ Μουνίρ, ο οποίος, κατά τον Ρεζαΐ, μίλησε για μια διαμορφούμενη συμμαχία μεταξύ Ινδουιστών και Εβραίων εναντίον των μουσουλμάνων και του Πακιστάν.

Η διατύπωση αντανακλά την αντίληψη που απέδωσε ο Ιρανός αξιωματούχος στον Πακιστανό στρατιωτικό ηγέτη και δεν τεκμηριώνει την ύπαρξη συμμαχίας με τέτοιο θρησκευτικό χαρακτήρα.

Σύμφωνο της Μέκκας: Οι νέες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή

Η συνάντηση στην Τεχεράνη πραγματοποιήθηκε στις 26 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των τριών κρατών που έχουν προσχωρήσει στο Σύμφωνο της Μέκκας.

Οι δημόσια διατυπωμένοι στόχοι της επίσκεψης αφορούσαν την αποκλιμάκωση της περιφερειακής κρίσης, την ενίσχυση του διαλόγου και την αναζήτηση διπλωματικών λύσεων.

Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, με το Ιράν να βρίσκεται αντιμέτωπο με τις συνέπειες της στρατιωτικής αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ και τη Σαουδική Αραβία να αντιμετωπίζει απειλές από τους Χούθι της Υεμένης.

Η προσέγγιση των τριών χωρών με την Τεχεράνη αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδουν στη διαχείριση της κρίσης. Δεν αποδεικνύει, ωστόσο, ότι έχει συγκροτηθεί ενιαίο μέτωπο εναντίον του Ισραήλ.

Τουρκικές αντιδράσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Την ίδια στιγμή, η ανάδειξη των ελληνικών θέσεων για το τουρκολιβυκό μνημόνιο προκαλεί αντιδράσεις στην Τουρκία.

Αφορμή αποτέλεσε η παρουσίαση χάρτη από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στον ΟΗΕ, με τον οποίο ανέδειξε τις ελληνικές θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες και αμφισβήτησε τη νομιμότητα των τουρκολιβυκών διεκδικήσεων.

Ο βουλευτής του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), Αϊχάν Γκιντέρ, επιτέθηκε στην ελληνική κυβέρνηση, επιχειρώντας να συνδέσει την ελληνική εξωτερική πολιτική με τα συμφέροντα του Ισραήλ.

Κατά τον Γκιντέρ, το πραγματικό δίλημμα για την Αθήνα δεν είναι εάν θα οδηγηθεί σε πόλεμο με την Τουρκία, αλλά εάν επιθυμεί να λειτουργήσει ως υποχείριο του Ισραήλ.

Παράλληλα, χαρακτήρισε παράλογη τη συζήτηση περί ελληνοτουρκικού πολέμου, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία θα διατηρήσει την παρουσία της στη Μεσόγειο και δεν πρόκειται να προσαρμόσει την πολιτική της σε αυτό που ο ίδιος αποκάλεσε «φαντασιώσεις της Ελλάδας ή του Ισραήλ».

Ο Τούρκος βουλευτής επιχείρησε, επίσης, να επικαλεστεί την ελληνική κοινή γνώμη, υποστηρίζοντας ότι οι Έλληνες δεν επιθυμούν πόλεμο.

Οι τοποθετήσεις του εντάσσονται στην πολιτική αντιπαράθεση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, χωρίς να συνιστούν απόδειξη ότι επίκειται στρατιωτική σύγκρουση Ελλάδας και Τουρκίας.

Το στρατηγικό περιβάλλον για την Ελλάδα

Οι αναφορές στον τουρκικό στρατιωτικό σχεδιασμό, η επέκταση της παρουσίας της Άγκυρας εκτός συνόρων και η συμμετοχή της στο Σύμφωνο της Μέκκας αποτελούν διαφορετικές, αλλά αλληλοσυνδεόμενες πτυχές της τουρκικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής.

Για την Ελλάδα, ιδιαίτερη σημασία έχει η διατήρηση των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και η προσπάθεια της Άγκυρας να συνδέσει την ελληνοϊσραηλινή συνεργασία με τη ρητορική περί περιφερειακής αντιπαράθεσης.

Το δημοσίευμα της Hürriyet περιγράφει έναν στρατιωτικό σχεδιασμό που δεν περιορίζεται στα άμεσα σύνορα της Τουρκίας. Οι δηλώσεις Γκιντέρ, από την άλλη, επιβεβαιώνουν ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει πεδίο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης με την Αθήνα.

Το εάν οι σχεδιασμοί αυτοί θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένες νέες στρατιωτικές αναπτύξεις ή αλλαγές στην τουρκική επιχειρησιακή διάταξη μένει να διαπιστωθεί.

Στις μετεκλογικές εξελίξεις στο Ισραήλ επικεντρώθηκε αρχικά ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, επισημαίνοντας ότι το αποτέλεσμα ανέτρεψε τις εκτιμήσεις που είχαν διαμορφωθεί κατά την προεκλογική περίοδο.

Όπως ανέφερε, το κόμμα του Μπενιαμίν Νετανιάχου κατέλαβε την πρώτη θέση, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζει, με τους παραδοσιακούς κυβερνητικούς εταίρους του, την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Το ενδιαφέρον, σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε, στρέφεται πλέον στην Ουάσιγκτον.

Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ προωθεί τη συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας, προκειμένου να αποφευχθεί μια νέα εκλογική αναμέτρηση σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την περιφερειακή ασφάλεια.

Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε πληροφορίες για πιθανή συνεργασία του Νετανιάχου με τον Γκάντι Αϊζενκοτ, με αποκλεισμό των Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς από το κυβερνητικό σχήμα.

Μάλιστα, έκανε λόγο για πρόταση εναλλαγής στην πρωθυπουργία, με τον Νετανιάχου να αναλαμβάνει τα πρώτα δύο χρόνια και τον Αϊζενκοτ τα επόμενα δύο.

Επικαλούμενος το ισραηλινό μέσο Maariv, ανέφερε ότι ο Νετανιάχου εμφανιζόταν διατεθειμένος να καταθέσει πρόταση συνεργασίας.

Πρόκειται για πληροφορίες και σενάρια που μετέφερε ο αναλυτής, όχι για επιβεβαιωμένη κυβερνητική συμφωνία.

Το Ιράν και η σημασία των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Μουντζουρούλιας στο ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης με το Ιράν.

Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, κυκλοφορεί σενάριο για μεγάλο στρατιωτικό πλήγμα μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο ίδιος συνέδεσε αυτή την πιθανότητα με τις προσπάθειες συγκρότησης σταθερής κυβέρνησης στο Ισραήλ, εκτιμώντας ότι η πολιτική συνοχή αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη διαχείριση μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής αναμέτρησης.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί εκτίμηση βασισμένη σε πληροφορίες που επικαλέστηκε ο δημοσιογράφος και όχι επιβεβαιωμένη απόφαση για επίθεση.

Τι αλλάζει για την Ελλάδα από τις ισραηλινές εκλογές

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τις συνέπειες των ισραηλινών πολιτικών εξελίξεων για την Ελλάδα και την Κύπρο.

Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι, ανεξαρτήτως της σύνθεσης της επόμενης κυβέρνησης, δεν αναμένεται ουσιαστική μεταβολή στη στάση του Ισραήλ έναντι της Τουρκίας.

Υποστήριξε ότι οι βασικές πολιτικές δυνάμεις του Ισραήλ αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα την Άγκυρα, ενώ ορισμένες εκφράζουν ακόμη αυστηρότερες θέσεις από εκείνες του Νετανιάχου σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας.

Κατά την ανάλυσή του, η στρατηγική συνεργασία του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κύπρο δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την παρουσία ενός συγκεκριμένου πολιτικού προσώπου στην πρωθυπουργία.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι υπάρχουν σημαντικές συγκλίσεις μεταξύ διαφορετικών ισραηλινών πολιτικών δυνάμεων στην αντιμετώπιση του Ιράν και της Χαμάς.

Οι αδιάθετες ψήφοι και η μάχη για τις 61 έδρες

Ο αναλυτής στάθηκε επίσης στην καταμέτρηση των ψήφων, αναφέροντας ότι εκκρεμούσαν περίπου 500.000 ψήφοι, μεταξύ άλλων από στρατιωτικούς που υπηρετούσαν σε επιχειρησιακές περιοχές.

Εκτίμησε ότι η καταμέτρηση θα μπορούσε να επηρεάσει την τελική κοινοβουλευτική κατανομή, ακόμη και αν οι μεταβολές περιορίζονταν σε μία ή περισσότερες έδρες.

Υπενθύμισε ότι για τον σχηματισμό κυβέρνησης στο Ισραήλ απαιτείται πλειοψηφία 61 εδρών στην Κνεσέτ.

Η αναφορά του στις εκκρεμείς ψήφους αποτυπώνει την εικόνα που παρουσίασε κατά τον χρόνο της τηλεοπτικής παρέμβασης.

Το ζήτημα της στρατιωτικής θητείας των υπερορθόδοξων Εβραίων

Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε και σε μια σημαντική εσωτερική διαφωνία στο ισραηλινό πολιτικό σύστημα: τη στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων, γνωστών ως Χαρεντίμ.

Εξήγησε ότι η στήριξη του Νετανιάχου από υπερορθόδοξα κόμματα δημιουργεί αντιπαραθέσεις με άλλες πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες ζητούν δικαιότερη κατανομή των στρατιωτικών υποχρεώσεων.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενισχυμένη κοινοβουλευτική παρουσία των αραβικών κομμάτων, τα οποία, σύμφωνα με την εικόνα που παρουσίασε, θα μπορούσαν να αποκτήσουν ρυθμιστικό ρόλο. Επισήμανε, ωστόσο, τις πολιτικές δυσκολίες που υπάρχουν για τη συνεργασία τους με άλλους σχηματισμούς.

Λιβύη: Το παρασκήνιο με τον Χαφτάρ και τα εμπόδια στα τουρκικά σχέδια

Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασής του, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στράφηκε στη Λιβύη και στις προσπάθειες της Τουρκίας να αποκτήσει καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία πολιτικής και στρατιωτικής ενοποίησης της χώρας.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρουσίασε, η Άγκυρα επιχείρησε να φέρει στο ίδιο τραπέζι εκπροσώπους των αντίπαλων λιβυκών πλευρών, με τη συμμετοχή του Σαντάμ Χαφτάρ.

Ωστόσο, ο τελευταίος φέρεται να αποχώρησε δυσαρεστημένος από τις επαφές του στην τουρκική πρωτεύουσα, θεωρώντας ότι οι προτάσεις που του παρουσιάστηκαν δεν ανταποκρίνονταν στις προηγούμενες συνεννοήσεις.

Ο Μουντζουρούλιας ανέφερε ότι ο Χαφτάρ επέστρεψε στη Βεγγάζη και στη συνέχεια μετέβη στο Κάιρο, όπου είχε επαφές με την αιγυπτιακή ηγεσία και τις υπηρεσίες πληροφοριών.

Κατά την εκτίμησή του, οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι η προσπάθεια της Τουρκίας να διαμορφώσει μια νέα πολιτική ισορροπία στη Λιβύη αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες.

Ο ρόλος της Αιγύπτου, της Ρωσίας και το αμερικανικό παρασκήνιο

Ο αναλυτής υπογράμμισε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά επηρεάζει άμεσα και την Αίγυπτο.

Στάθηκε στη σχέση του Καΐρου με την οικογένεια Χαφτάρ, καθώς και στη σημασία της αιγυπτιακής παρέμβασης για τις εξελίξεις στη βορειοαφρικανική χώρα.

Αναφέρθηκε επίσης σε επαφές λιβυκών παραγόντων με τη Μόσχα, επισημαίνοντας ότι η Ρωσία διατηρεί δικά της συμφέροντα στη διαδικασία διαμόρφωσης της επόμενης ημέρας στη Λιβύη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του σε παρασκηνιακές επαφές της οικογένειας Χαφτάρ με την αμερικανική πλευρά.

Ο Μουντζουρούλιας επικαλέστηκε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες μέλος της οικογένειας Χαφτάρ είχε επιδιώξει να ενημερώσει την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ για τις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, επιζητώντας αμερικανική υποστήριξη.

Συνέδεσε μάλιστα την πληροφορία με προηγούμενες δημοσιογραφικές αναφορές του Μιχάλη Ιγνατίου.

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει τι ακολούθησε μετά τις συγκεκριμένες επαφές.

GSI: Η παρέμβαση Μακρόν και το μήνυμα προς την Άγκυρα

Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασης, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, Great Sea Interconnector, και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το έργο.

Επισήμανε την ανάγκη να προχωρήσουν οι απαραίτητες διαδικασίες και να εκδοθούν οι σχετικές NAVTEX για την υλοποίησή του.

Παράλληλα, μετέφερε πληροφορία για επικοινωνία του Εμανουέλ Μακρόν με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, ο Γάλλος πρόεδρος εξέφρασε την ανάγκη να αποφευχθεί μια σύγκρουση στην περιοχή και να περιοριστούν οι προκλήσεις.

Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι η Γαλλία θα στηρίξει την προώθηση του έργου, επικαλούμενος τη συμμετοχή γαλλικών επιχειρηματικών συμφερόντων.

Υπογράμμισε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό ζήτημα, καθώς συνδέεται με ευρωπαϊκές αποφάσεις, την Κύπρο και σημαντικά οικονομικά συμφέροντα.

Η στρατιωτική παρέλαση στη Θεσσαλονίκη και το μήνυμα αποτροπής

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη στρατιωτική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη.

Στάθηκε στην παρουσίαση σύγχρονων οπλικών συστημάτων των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και υποστήριξε ότι η επίδειξη των ελληνικών στρατιωτικών δυνατοτήτων απασχόλησε και τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Για τον ίδιο, η παρουσία των συγκεκριμένων συστημάτων συνιστά μήνυμα αποτροπής.

«Εμείς δεν θέλουμε, δεν επιδιώκουμε πόλεμο, αλλά είμαστε εδώ αν χρειαστεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι η Ελλάδα οφείλει να διατηρεί ισχυρή αποτρεπτική ικανότητα, ενώ ταυτόχρονα παρακολουθεί τις εξελίξεις που διαμορφώνονται από τη Μέση Ανατολή μέχρι τη Βόρεια Αφρική και την Ανατολική Μεσόγειο.

Της Φανούλας Αργυρού, ΣΗΜΕΡΙΝΗ

Μέρος Δ’ τελευταίο

Βρετανικά αρχεία, δημοσιεύματα της δεκαετίας του 1950 και η επίμαχη επιστολή Φάντη του 1964 συνθέτουν το τελευταίο μέρος της έρευνας της Φανούλας Αργυρού. Η αρθρογράφος καταγράφει ισχυρισμούς για οπλισμό του ΑΚΕΛ, σχέδια ένοπλης δράσης και πολιτικές παρεμβάσεις, εξετάζοντας παράλληλα τη στάση του κόμματος απέναντι στην Ένωση και στις ξένες δυνάμεις.

«Χέραλντ Τρίπιουν» – «Όπλα και εκρηκτικά το ΑΚΕΛ στην Κύπρο»

Στην έκθεσή τους Ιουνίου 1950, οι βρετανικές υπηρεσίες αναφέρουν και τα εξής:

«Ένα άρθρο στην έκδοση της εφημερίδας New York Herald Tribune (που εκδίδεται στο Παρίσι), του Αμερικανού ανταποκριτή του Associated Press, αναφέρεται με έμφαση στη δύναμη του Κομμουνισμού στην Κύπρο και ότι το κόμμα έχει αποθήκες όπλων και εκρηκτικών. Ο Γ.Γ. του κόμματος εξέδωσε ανακοίνωση απορρίπτοντας έντονα τον ισχυρισμό».

(An article in the Paris edition of the New York Herald Tribune, by an American correspondent of the Associated Press, is reported to have emphasized the strength of Communism in Cyprus and to have said that the Party have stores of arms and explosives. The Party’s General Secretary has issued an indignant disclaimer of the latter allegation).

Η πληροφορία αυτή πρέπει να μελετηθεί σε συνδυασμό με την επιστολή ημερ. 16/7/1951, Ε. Παπαϊωάννου, προς το Kομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος, που εντόπισε και δημοσίευσε ο Δρ Πέτρος ΠαπαπολυβIου στον «Φιλελεύθερο», 1.4.2016, με τίτλο «Σχέδιο για ένοπλο αγώνα είχε το ΑΚΕΛ το 1951».

«Το ΑΚΕΛ στις παραμονές του αγώνα της ΕΟΚΑ και όπλα διέθετε, αλλά και σχέδια για ένοπλο αγώνα εναντίον των Βρετανών είχε, όχι ακριβώς για την Ένωση με την Ελλάδα, αλλά για τη ‘‘σοβαρή συμβολή στην αντιιμπεριαλιστική υπόθεση’’», έγραψε ο Δρ Παπαπολυβίου.

https://applications.ucy.ac.cy/dailypress/dailypress.manage_documents2.download?p_file=42032

Όπως κατέγραψαν τα βρετανικά έγγραφα, η Cominform εντός του 1950 είχε ήδη κόψει την Ένωση, οπόταν επιβεβαιώνεται η θέση Παπαπολυβίου ότι στόχος του ΑΚΕΛ δεν ήταν η Ένωση, αλλά «σοβαρή συμβολή στην αντιιμπεριαλιστική υπόθεση»…

(Ο σκοπός της Cominform ήταν ο συντονισμός δράσης μεταξύ κομμουνιστικών κομμάτων κάτω από σοβιετική καθοδήγηση… ενεθάρρυνε την ενότητα μεταξύ κομμουνιστικών κομμάτων. Διαλύθηκε το 1956, μετά τη σοβιετική επαναπροσέγγιση με τη Γιουγκοσλαβία και τη διαδικασία τής απο-Σταλινοποίησης).

Το ΑΚΕΛ σε προετοιμασία «Ιερής Ταξιαρχίας»

Στην έκθεσή τους 19.2.1964, οι βρετανικές υπηρεσίες γράφουν ότι ο Γ.Γ. του ΑΚΕΛ μίλησε στις 9 Φεβρουαρίου σε συνεδρία στο Λονδίνο του Κυπριακού Κομμουνιστικού Κόμματος… Ενημέρωσε ότι το ΚΚΚ ήδη προετοιμαζόταν να πολεμήσει όλα τα ξένα στρατεύματα που θα αποστέλλονταν στην Κύπρο, εκτός εκείνων των Ηνωμένων Εθνών… και για προετοιμασίες συγκρότησης «Ιερής Ταξιαρχίας»… Περίπου 50 άτομα έδωσαν τα ονόματά τους ως εθελοντές για την «Ιερή Ταξιαρχία».

Επιστολή Φάντη προς Φόρτι, 10.4.1964

Επισημαίνεται ότι ο πραγματικός στόχος της «Ιερής Ταξιαρχίας» μάλλον ήταν να επιτεθεί κατά των αμερικανικών στρατευμάτων, εάν ο Μακάριος δεχόταν το βρετανικό σχέδιο για μεταφορά αμερικανικών στρατευμάτων για ειρηνευτική αποστολή (ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΟΥ ΑΠΕΡΡΙΨΑΝ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ*), και όχι η αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων επιθέσεων της ΤΜΤ για διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και επιβολή δύο ομόσπονδων κρατών.

Μήπως και κατά των ελληνικών (Ελληνικής Μεραρχίας), που ήλθαν λίγους μήνες αργότερα; Αναπόφευκτο ερώτημα σε συσχετισμό με την αποκάλυψη ΑΚΕΛικού στελέχους προς τον Ανδρέα Αζίνα: «Το ΑΚΕΛ -ως απεκάλυψεν εσχάτως ανώτατον ΑΚΕΛικό στέλεχος προς τον Ανδρέα Αζίνα- όταν το 1964 αντελήφθη την έλευσιν Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος εις Κύπρον, αντιπροσωπεία του επεσκέφθη τον Μακάριον, προς τον οποίον εδήλωσε ότι αντιτίθεται εις την παρουσίαν Ελληνικού Στρατού εις την Μεγαλόνησον…», σελίδα 493, Α’ Τόμος, «Η μαρτυρία μου ενώπιον της ατ-χοκ επιτροπής της Κυπριακής Βουλής διά τον Φάκελον Κύπρου», Ελευθέριου Παπαδόπουλου, 2010.

Επίσης, και σε άμεση σχέση με το περιεχόμενο της επιστολής που απέστειλε ο τότε βοηθός Γ.Γ. του ΑΚΕΛ, Α. Φάντης, ημερομηνίας 10 Απριλίου 1964, στην Ντίνα Φόρτι, σύνδεσμο των Κομμουνιστικών Κομμάτων Ιταλίας. Την επιστολή δημοσίευσε η εφημερίδα «Μάχη» στις 26 Μαΐου 1966: «Συνωμοσία του ΑΚΕΛ κατά του Μακαρίου, της Ενώσεως, της Κύπρου – Προετοιμασίαι και σχέδια δι’ ένοπλον ρήξιν με τον “ιμπεριαλιστικόν κύκλον” του Μακαρίου και κομμουνιστικοποίησιν – Οι αγωνισταί της ΕΟΚΑ αποκαλούνται “διεφθαρμένοι” και γίνεται λόγος περί εκμεταλλεύσεως των απειλών της Τουρκίας κατά της Κύπρου προς όφελος του ΑΚΕΛ».

Πριν από χρόνια αναδημοσίευσα την επιστολή Φάντη στα «Νέα» Λονδίνου και αργότερα και στην «Ένωσιν» του μ. Β. Φτωχόπουλου. Η επιστολή αποτελεί ιστορικό τεκμήριο, για την ξενοκίνητη πολιτική του ΑΚΕΛ. Την επανέφερε στο προσκήνιο, στην κατάθεσή του ενώπιον της Επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων ο Ελευθέριος Παπαδόπουλος. Και έριξε περισσότερο φως, εξηγώντας το παρασκήνιο της απόκρυψής της:

«Η επιστολή θα εδημοσιοποιείτο από τον τότε βουλευτή Λάρνακας, Γεώργιο Τζιρκώτη, ο οποίος είχε εγγράψει θέμα εις τη Βουλή. Όμως, μέχρι την ημέρα της συζητήσεως προηγήθηκε σκοτεινό και φανερόν παρασκήνιο. Ο Γ.Γ. του ΑΚΕΛ, Εζ. Παπαϊωάννου, επισκέφθηκε τον Μακάριο και αξίωσε να μην συζητηθεί η εν λόγω επιστολή. Ο δε Μακάριος, για να μην έλθει εις ρήξη με το ΑΚΕΛ, κάλεσε τον Γιωρκάτζη (Υπ. Εσωτερικών) και του επέβαλε να συνεργαστεί μετά του Γλαύκου Κληρίδη, Προέδρου της Βουλής, Τάσσου Παπαδόπουλου, Υπουργού και Λέλλου Δημητριάδη, Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου του λεγόμενου Πατριωτικού Μετώπου… και με το πρόσχημα της δήθεν εθνικής ζημιάς άσκησαν πιέσεις στους βουλευτές και πολύ περισσότερο εις τον αείμνηστο Γεώργιο Τζιρκώτη και παρεσιωπήθη το θέμα. Ο κ. Φάντης δήλωνε ότι η επιστολή ήταν πλαστή. Εντούτοις τα γεγονότα έχουν πείσμα και δεν αποδέχονται διαψεύσεις…». Ο Ελευθέριος Παπαδόπουλος προκάλεσε τον Α. Φάντη, σε ηλικία ενενήκοντα τεσσάρων ετών, να πει την αλήθεια χωρίς ψευδο-επιχειρήματα…

Βλέπε και «Σοβιετική Κύπρος: Το όραμα του ΑΚΕΛ – Στο φως έγγραφο του 1964», Α. Ροδίτη, 23.2.2021.

https://simerini.sigmalive.com/article/2021/2/23/sobietike-kupros-to-orama-tou-akel-sto-phos-eggrapho-tou-1966/

https://www.onisilos.gr/?p=31140

Δίδασκαν τα παιδιά του παιδομαζώματος

Σε αναφορές 29.8.1950 για επώνυμους κομμουνιστές στην Κύπρο και τις δραστηριότητές τους στο εξωτερικό, και οι ακόλουθες. Χιλιάδες έγγραφα για το ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ στα βρετανικά αρχεία…

1) Βάσος Γεωργίου Βασιλείου και σύζυγος Φωφώ**: Έφυγε από την Κύπρο προς το Ηνωμένο Βασίλειο στις 23.3.1949 μαζί με τη σύζυγο και τη θυγατέρα του. Τον Ιούνιο 1949 του δόθηκε από την ουγγρική αντιπροσωπία στο Παρίσι, τουριστική βίζα τόσο για τον ίδιο όσο και για τη σύζυγό του για Ουγγαρία. Ο «Νέος Κυπριακός Φύλαξ» στις 11.7.1949 ανέφερε ότι το ράδιο της Βουκουρεστίου ανακοίνωσε πως ο Βασιλείου εντάχθηκε στον στρατό των Ελλήνων ανταρτών και ότι η σύζυγός του διδάσκει σε στρατόπεδο στη Βάρνα της Βουλγαρίας, όπου βρίσκονται απαχθέντα Ελληνόπουλα. Ο «Νέος Κυπριακός Φύλαξ», ημερομηνίας 9.10.1949, ανέφερε ότι «ο Δρ Βασιλείου βρίσκεται τώρα σε ενεργό υπηρεσία στη Βουδαπέστη και η σύζυγός του είναι υπεύθυνη στρατοπέδου για απαχθέντα Ελληνόπουλα».

2) Γιώργος Σαββίδης (αργότερα με την Ανεξαρτησία μέλος της Ελληνικής Κοινοτικής Βουλής): Είχε μακρό κομμουνιστικό μητρώο που περιελάμβανε και μια περίοδο παραμονής στην Ελλάδα και στην Τσεχοσλοβακία, όπου το 1950 ήταν υπεύθυνος της εκπαίδευσης των απαχθέντων Ελληνοπαίδων…

• Βιβλίο Φ.Α. «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019»

** Γονείς πρώην Προέδρου Γ. Βασιλείου.

Τα προηγούμενα:

Μέρος Α’ – Σοβιετικές πολιτικές που συγκλίνουν με εκείνες Λονδίνου/Άγκυρας

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/10/11/sobietikes-politikes-pou-Dsugklinoun-me-ekeines-londinouagkuras/

Μέρος Β’ – Σοβιετική «εκπαίδευση», όπλα στο ΑΚΕΛ, ψευτο-υποσχέσεις στον Μακάριο…

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/10/18/sobietike-ekpaideuse-opla-sto-akel-pseuto-uposkheseis-ston-makario/

Μέρος Γ’ – Στόχος ΑΚΕΛ – Kομμουνισμός μέσω σοσιαλισμού

Η Cominform τερματίζει την Ένωση – Ένωση μόνο με μια κομμουνιστικοποιημένη Ελλάδα

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/10/25/stokhos-akel-kommounismos-meso-sosialismou/

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος