Η στάση Ελλάδας και Ρωσίας στον ΟΗΕ για τη Λιβύη, η ισραηλινή στήριξη στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και τα σενάρια νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης με το Ιράν βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια και τον συνομιλητή του, Τζιοβάνη. Η συζήτηση επεκτάθηκε στις πολιτικές διεργασίες στο Ισραήλ, στην τουρκική δραστηριότητα απέναντι στην Ινδία και στην ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού, με ιδιαίτερη έμφαση στις ανάγκες των στελεχών.

Η αποχή στον ΟΗΕ και το μήνυμα της Αθήνας

Αφετηρία της συζήτησης αποτέλεσε η αποχή Ελλάδας και Ρωσίας από την ψηφοφορία για την ανανέωση της εντολής της Αποστολής Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη, UNSMIL. Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας απέδωσε πολιτική σημασία στη σύμπτωση της ψήφου, συνδέοντάς την με την αντίδραση της Αθήνας στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και με τον ανταγωνισμό Ρωσίας–Τουρκίας στη λιβυκή επικράτεια.

Η απόφαση εγκρίθηκε με 13 ψήφους υπέρ και δύο αποχές. Η ελληνική πλευρά επέμεινε στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των θαλάσσιων δικαιωμάτων τρίτων κρατών, ενώ η Ρωσία προέβαλε αντιρρήσεις για τον τρόπο προώθησης της πολιτικής διαδικασίας και την ανάγκη ευρύτερης συναίνεσης στη Λιβύη.

Οι δύο συνομιλητές εξέτασαν το ενδεχόμενο ανοίγματος διαύλων Αθήνας–Μόσχας. Πρόκειται για δική τους εκτίμηση, καθώς η ταυτόσημη ψήφος δεν τεκμηριώνει από μόνη της διμερή συνεννόηση ή συνολικότερη αλλαγή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Η αμερικανική προειδοποίηση για τη Λιβύη

Στη συνέχεια σχολιάστηκαν δηλώσεις που αποδόθηκαν στον Μασάντ Μπούλος για σοβαρές συνέπειες σε όσους παρεμποδίζουν την πολιτική μετάβαση στη Λιβύη. Ο Μουντζουρούλιας συνέδεσε χρονικά την παρέμβαση με την ψηφοφορία στον ΟΗΕ και διερωτήθηκε εάν περιλαμβάνει μήνυμα προς χώρες που αντιδρούν στους προωθούμενους σχεδιασμούς.

Ο Τζιοβάνης κράτησε επιφυλάξεις για αυτή την ερμηνεία, ζητώντας αποσαφήνιση της αμερικανικής θέσης. Από τη συζήτηση δεν προέκυψε τεκμήριο ότι η προειδοποίηση στρεφόταν ειδικά κατά της Ελλάδας.

Κοινή θέση των συνομιλητών ήταν ότι η υποστήριξη μιας ενιαίας και σταθερής Λιβύης δεν συνεπάγεται αποδοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου. Παράλληλα, αναφέρθηκαν στα ενεργειακά συμφέροντα που επηρεάζουν τις επιλογές των εμπλεκόμενων δυνάμεων.

Ισραηλινή στήριξη με συγκεκριμένη αναφορά σε Κρήτη και Ρόδο

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην παρέμβαση της ισραηλινής πρεσβείας και της πρέσβεως Πνίνατ Γιανάι για το τουρκολιβυκό. Στην τοποθέτηση απορρίπτεται η νομική βάση της συμφωνίας και επισημαίνεται ότι αγνοεί τα θαλάσσια δικαιώματα ελληνικών νησιών, με συγκεκριμένη αναφορά στην Κρήτη και τη Ρόδο.

Ο Μουντζουρούλιας χαρακτήρισε τη στάση αυτή σημαντικό διπλωματικό στήριγμα για την Αθήνα. Οι συνομιλητές αξιολόγησαν επίσης θετικά την παρουσίαση των ελληνικών θέσεων από τον πρωθυπουργό στον ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι η χρήση χαρτών και συγκεκριμένων επιχειρημάτων ενίσχυσε το ελληνικό μήνυμα.

Στο ίδιο πλαίσιο σχολιάστηκε η συνέντευξη του Μάρκο Μορένο στο «Πρώτο Θέμα». Ο πρώην ανώτερος αξιωματικός της ισραηλινής Μονάδας 504 κάλεσε την Ελλάδα να προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο πολέμου με την Τουρκία.

Οι δύο συνομιλητές υποστήριξαν ότι η προειδοποίηση πρέπει να αξιολογηθεί σοβαρά, λόγω της εμπειρίας του στις στρατιωτικές πληροφορίες. Η παρέμβαση Μορένο αποτελεί εκτίμηση πρώην αξιωματικού και δεν τεκμηριώνει απόφαση ή χρονοδιάγραμμα σύγκρουσης.

Ιράν: Στρατιωτικές προετοιμασίες και σενάρια κλιμάκωσης

Εκτενής ήταν η συζήτηση για το ενδεχόμενο νέας αμερικανοϊσραηλινής επιχείρησης εναντίον του Ιράν. Ο Μουντζουρούλιας επικαλέστηκε δημοσιεύματα ισραηλινών μέσων και πληροφορίες για πτήσεις μεταγωγικών C-17 και C-5M, μεταφορές συστημάτων Patriot, ενημέρωση συμμάχων στον Κόλπο και συσκέψεις στρατιωτικής και πολιτικής ηγεσίας.

Ο Τζιοβάνης έδωσε έμφαση στις προετοιμασίες πολιτικής προστασίας στο Ισραήλ, στις ασκήσεις διάσωσης και στη διαθεσιμότητα προστατευμένων χώρων. Εκτίμησε ότι μια κλιμάκωση θα μπορούσε να προηγηθεί των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να αλλάξει πορεία.

Εξετάστηκαν ακόμη το σενάριο ιρανικού πρώτου πλήγματος, η πιθανότητα χερσαίων επιχειρήσεων και η πίεση στην ιρανική οικονομία. Οι σχετικές αναφορές αποτελούν πληροφορίες και προβλέψεις που παρουσίασαν οι συνομιλητές, χωρίς να προκύπτει επιβεβαιωμένη ημερομηνία επίθεσης.

Συζητήθηκαν επίσης αναφορές για ρωσικά μαχητικά Su-35 προς το Ιράν και δηλώσεις πρώην στελεχών των ισραηλινών υπηρεσιών για επιχειρησιακές δυνατότητες στο εσωτερικό της χώρας. Οι συνομιλητές άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο μέρος της δημόσιας ρητορικής να υπηρετεί ψυχολογικές επιχειρήσεις και παραπλάνηση.

Λίβανος και Χούθι: Ο κίνδυνος πολλαπλών μετώπων

Σημαντικό μέρος της ανάλυσης αφορούσε τη στάση της Χεζμπολάχ σε περίπτωση νέας επίθεσης στο Ιράν. Ο Τζιοβάνης υποστήριξε ότι στο εσωτερικό της οργάνωσης υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για την εμπλοκή, αλλά εκτίμησε ότι η πίεση της Τεχεράνης θα λειτουργήσει υπέρ της συμμετοχής της.

Παρουσιάστηκαν αναφορές ισραηλινών μέσων για ενδεχόμενες επιχειρήσεις στην Τύρο, τη Σιδώνα και τη Ναμπατίγια, εφόσον ανοίξει νέο μέτωπο στον Λίβανο. Για τους Χούθι διατυπώθηκαν διαφορετικές εκτιμήσεις: ο Μουντζουρούλιας εξέφρασε αμφιβολίες για την ενεργοποίησή τους, ενώ ο συνομιλητής του θεώρησε πιθανή τη συμμετοχή τους.

Σχολιάστηκε επίσης ισχυρισμός Ιρανού αξιωματούχου, σύμφωνα με τον οποίο Σαουδάραβας υπουργός είχε προειδοποιήσει για μελλοντική ισραηλινή στροφή κατά της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας. Η αναφορά αποτελεί ισχυρισμό της ιρανικής πλευράς και δεν επιβεβαιώνει αντίστοιχο ισραηλινό σχεδιασμό.

Ισραηλινές εκλογές: Καταγγελίες και πολιτικές διεργασίες

Στο εσωτερικό του Ισραήλ, η συζήτηση επικεντρώθηκε σε καταγγελίες ξένης χρηματοδότησης και επηρεασμού της εκλογικής διαδικασίας. Ο Μουντζουρούλιας επικαλέστηκε το i24NEWS για αναφορά σε εν ενεργεία βουλευτή αραβικού πολιτικού σχηματισμού, χωρίς δημοσιοποιημένη ταυτότητα, ο οποίος φέρεται να ελέγχεται για χρηματοδότηση από το Κατάρ.

Ο Τζιοβάνης προχώρησε σε πρόσθετους ισχυρισμούς για έρευνες της Σιν Μπετ και της Μοσάντ, καθώς και για πιθανό έλεγχο προσώπων που συνδέονται με την εκλογική διαδικασία. Οι συγκεκριμένες καταγγελίες δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα.

Ως προς την επόμενη ημέρα, εξετάστηκαν σενάρια συνεργασιών με συμμετοχή του Ναφτάλι Μπένετ και του Αβίγκντορ Λίμπερμαν, κυβέρνησης μειοψηφίας ή νέας προσφυγής στις κάλπες.

Οι συνομιλητές διαχώρισαν το ενδεχόμενο νέων εκλογών λόγω πολιτικού αδιεξόδου από την ακύρωση μιας εκλογικής διαδικασίας κατόπιν αποδεδειγμένων παρατυπιών. Δεν παρουσιάστηκε απόφαση ακύρωσης.

Πολεμικό Ναυτικό: Εξοπλισμοί και στήριξη των στελεχών

Στην ενότητα της άμυνας, ο Μουντζουρούλιας στάθηκε στις φρεγάτες Belharra, στη «Νέαρχος» και στα ελικόπτερα MH-60R Romeo. Οι δύο συνομιλητές υποστήριξαν ότι η ανανέωση του στόλου αποτελεί στρατηγική επένδυση για την παρουσία της Ελλάδας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συζητήθηκαν ακόμη προοπτικές πρόσθετων μονάδων επιφανείας, νέων υποβρυχίων και εγχώριας ναυπήγησης, με τις επιμέρους αναφορές να αποτυπώνουν τις πληροφορίες και τις εκτιμήσεις της εκπομπής.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο προσωπικό. Ο Τζιοβάνης επέμεινε ότι η στέγαση πρέπει να αντιμετωπίζεται πριν από τη μετάθεση, ώστε το στέλεχος να γνωρίζει πού θα εγκατασταθεί με την οικογένειά του. Ο Μουντζουρούλιας συμφώνησε ότι αποδοχές, κατοικία και καθημερινές συνθήκες υπηρεσίας αποτελούν ουσιαστικό μέρος της αμυντικής ισχύος.

Ινδία και τουρκικές επιδιώξεις στον ΟΗΕ

Στο τελευταίο μέρος παρουσιάστηκαν δηλώσεις του Χακάν Φιντάν για τη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας, τις οποίες ο Μουντζουρούλιας ερμήνευσε ως μήνυμα προς την Ινδία.

Επικαλέστηκε επίσης ανάλυση του Μάικλ Ρούμπιν για τον κίνδυνο εργαλειοποίησης θρησκευτικών εντάσεων στην ινδική επικράτεια από Τουρκία και Πακιστάν. Ο Ρούμπιν αναπτύσσει αυτή την εκτίμηση σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στο Middle East Forum.

Οι συνομιλητές τάχθηκαν υπέρ στενότερης συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ινδίας, δίνοντας βάρος στην ανταλλαγή εμπειρίας σε ζητήματα πληροφοριών και ασφάλειας.

Η συζήτηση έκλεισε με αναφορές στον Φεριντούν Σινιρλίογλου και στις τουρκικές επιδιώξεις για την ηγεσία του ΟΗΕ. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η σημασία του Κογκρέσου και των διακομματικών επιτροπών στις αμερικανικές αποφάσεις για εξοπλισμούς προς την Τουρκία.

Με αιχμή την προστασία της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά, ο Νικόλαος Φαραντούρης αμφισβήτησε τους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων με την Αίγυπτο. Στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική» υποστήριξε ότι δεν έχει παρουσιαστεί συμφωνία που να επιτρέπει την αξιολόγηση των πραγματικών συνεπειών της για τη μονή.

«Δεν υπάρχει καμία συμφωνία», ανέφερε, επιμένοντας ότι ούτε ο ίδιος ούτε οι δημοσιογράφοι έχουν στη διάθεσή τους κείμενο από το οποίο να προκύπτει εάν προστατεύονται ή υπονομεύονται τα συμφέροντα του μοναστηριού.

Η Σιναϊτική Αδελφότητα και οι καταγγελίες για πιέσεις

Ο κ. Φαραντούρης κατήγγειλε ότι ασκήθηκαν ασφυκτικές πιέσεις στον Αρχιεπίσκοπο Σινά και ηγούμενο της μονής, Συμεών, ο οποίος, όπως είπε, βρίσκεται στην Αθήνα για λόγους υγείας και απουσιάζει από το μοναστήρι από τις 10 Αυγούστου.

Κατά την περιγραφή του, η δήλωση του αρχιεπισκόπου αφορά την πρόθεση να κινηθούν διαδικασίες μετά την ανάρρωση και την επιστροφή του. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι απαιτείται σύγκληση της Σιναϊτικής Αδελφότητας και εξουσιοδότηση από τους μοναχούς για οποιαδήποτε δέσμευση της μονής.

Παράλληλα, διαχώρισε τη στήριξη των Πατριαρχείων και των Εκκλησιών Ελλάδος και Κύπρου προς τον αρχιεπίσκοπο από την αποδοχή συγκεκριμένου συμφωνητικού. Όπως υποστήριξε, η ευλογία για διαπραγμάτευση προς όφελος της μονής δεν ισοδυναμεί με έγκριση ενός κειμένου που δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

«Αλλάζει ένα καθεστώς 1.600 ετών»

Στο επίκεντρο της κριτικής του βρέθηκε το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Ο κ. Φαραντούρης υποστήριξε ότι η μονή κατέχει και νέμεται επί αιώνες την περιουσία της ως κύριος και προειδοποίησε για τον κίνδυνο να αντιμετωπιστεί ως φιλοξενούμενη ή μισθώτρια.

«Αλλάζει ένα καθεστώς 1.600 ετών», είπε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το 2024 είχε διαμορφωθεί προοπτική συμφωνίας που θα αναγνώριζε την κυριότητα της μονής στα ακίνητά της. Ο ίδιος συνέδεσε την ανατροπή αυτής της προοπτικής με την αιγυπτιακή δικαστική απόφαση για το περιουσιακό καθεστώς.

Έκανε επίσης αναφορά στην ιστορική προστασία του μοναστηριού από διαδοχικές εξουσίες και στη σημασία του για τη χριστιανοσύνη, την Ορθοδοξία και τον Ελληνισμό, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα όφειλε να κινητοποιήσει αποφασιστικότερα τη διεθνή κοινότητα.

Η επίσκεψη στη μονή και τα έργα στην περιοχή

Ο κ. Φαραντούρης ανέφερε ότι επισκέφθηκε τη μονή περίπου έναν μήνα πριν από την τηλεοπτική παρέμβαση και παρέμεινε εκεί για τρεις ημέρες. Όπως εξήγησε, σκοπός του ήταν να προσκυνήσει, να ακούσει τους μοναχούς και να διαπιστώσει την κατάσταση στην περιοχή.

Περιέγραψε μεγάλης κλίμακας αναπτυξιακές παρεμβάσεις σε απόσταση περίπου ενός χιλιομέτρου από τα τείχη, οι οποίες, κατά την εκτίμησή του, δεν συμβαδίζουν με το τοπίο, το ιστορικό βάθος και την ιερότητα του χώρου. Διευκρίνισε ότι, σύμφωνα με την εικόνα που μετέφερε, τα συγκεκριμένα έργα είχαν σταματήσει.

Υπενθύμισε δικές του παρεμβάσεις προς την UNESCO, εκδήλωση στο αμερικανικό Κογκρέσο με τη συμμετοχή του Γκας Μπιλιράκη και πρόταση αναστολής χρηματοδότησης προς την Αίγυπτο. Τόνισε ότι επιθυμεί καλές σχέσεις με το Κάιρο, αλλά με σαφείς κόκκινες γραμμές για την προστασία της μονής.

Επικαλέστηκε ακόμη δημοσίευμα της Corriere della Sera, το οποίο, όπως το περιέγραψε, συνέδεε τους χειρισμούς για τη μονή με οικονομικά ανταλλάγματα. Παρέπεμψε επίσης σε καταγγελίες του πρώην ηγουμένου Δαμιανού για πιέσεις και απειλές, ζητώντας κυβερνητικές απαντήσεις. Οι αναφορές αυτές αποτελούν καταγγελίες που μετέφερε ο ομιλητής και δεν τεκμηριώνονται αυτοτελώς από την απομαγνητοφώνηση.

Λιβύη: Κατηγορίες για επανάπαυση απέναντι στην τουρκική διείσδυση

Περνώντας στη Λιβύη, ο κ. Φαραντούρης χαρακτήρισε σοβαρό πλήγμα για την ελληνική διπλωματία την εξέλιξη που περιέγραψε ως κύρωση του τουρκολιβυκού συμφώνου από την ανατολική πλευρά της χώρας.

Υποστήριξε ότι η Αθήνα επαναπαύθηκε στις επαφές της με τον Χαλίφα Χαφτάρ, ενώ η Άγκυρα προσέγγιζε παράλληλα και την ανατολική Λιβύη, πέρα από τη στήριξή της προς την κυβέρνηση της Τρίπολης.

Αναφερόμενος σε επίσκεψή του στη Λιβύη τον Ιανουάριο του 2026, είπε ότι είχε προειδοποιήσει, γραπτώς και δημοσίως, για την ελληνική απουσία και τις τουρκικές κινήσεις. Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα μπορούσε να αξιοποιήσει την ιδιότητά της ως κράτους μέλους της ΕΕ και την επιδίωξη των λιβυκών πλευρών για ευρωπαϊκή αναγνώριση, νομιμοποίηση και χρηματοδότηση.

Η πρόταση για το άρθρο 42§7 και την ηλεκτρική διασύνδεση

Ο κ. Φαραντούρης κάλεσε τον πρωθυπουργό να θέσει στους Ευρωπαίους εταίρους το ενδεχόμενο επίκλησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής. Συνέδεσε την πρότασή του με τις βυθομετρικές έρευνες και την πόντιση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου, ζητώντας προειδοποίηση ότι στρατιωτική παρεμπόδιση από την Τουρκία θα οδηγήσει την Αθήνα στην αξιοποίηση της σχετικής διάταξης.

Αναφέρθηκε στη σύνοδο που τοποθέτησε στις 13 Νοεμβρίου ως ευκαιρία να τεθεί το ζήτημα. Υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις για ασφάλεια και άμυνα πρέπει να συνοδεύονται από έμπρακτη στήριξη όταν διακυβεύονται συμφέροντα κράτους μέλους και έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Επικαλέστηκε ως προηγούμενο την προσφυγή της Γαλλίας στη ρήτρα μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι το 2015. Έκρινε επίσης ότι οι ελληνικές διπλωματικές παρεμβάσεις στον ΟΗΕ χρειάζεται να πλαισιωθούν από αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων.

Στο πολιτικό και στρατηγικό διακύβευμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου επικέντρωσε την παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική» ο Λάζαρος Καμπουρίδης. Όπως υποστήριξε, η υπόθεση υπερβαίνει την εκτέλεση ενός τεχνικού έργου, καθώς η Τουρκία επιδιώκει να εμφανίζεται ως αρμόδια να επιτρέπει ή να εμποδίζει δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες διεκδικεί μονομερώς.

Κατά την εκτίμησή του, η Αθήνα δεν μπορεί να θεωρεί ότι αποφεύγει τις συνέπειες μιας τέτοιας διαδικασίας επειδή η επικοινωνία με την Άγκυρα θα μπορούσε να γίνει από τρίτη χώρα ή από την εταιρεία του έργου.

Η παγίδα της αδειοδότησης

Ο κ. Καμπουρίδης απέρριψε τη λογική ότι ενδεχόμενη γαλλική προσφυγή στην Τουρκία για άδεια θα ήταν αδιάφορη για την Ελλάδα. Υποστήριξε ότι θα δημιουργούσε προηγούμενο το οποίο η Άγκυρα θα μπορούσε να επικαλείται και σε επόμενα έργα στην ίδια περιοχή.

«Είναι το ίδιο κακό», ανέφερε, εξηγώντας ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι η αποδοχή στην πράξη ενός τουρκικού ρόλου αδειοδότησης. Επέκτεινε την προειδοποίησή του και στο ενδεχόμενο έγγραφης ενημέρωσης, εφόσον αυτή εντάσσεται στη διαδικασία που απαιτεί η τουρκική πλευρά.

Το επιχείρημά του αφορά τον κίνδυνο πολιτικού και διπλωματικού προηγουμένου. Δεν αποτελεί διαπίστωση ότι οποιαδήποτε τεχνική επικοινωνία συνεπάγεται αυτομάτως νομική αναγνώριση τουρκικής υφαλοκρηπίδας.

Στο νομικό σκέλος, κατηγόρησε την Άγκυρα για καταχρηστική επίκληση του Δικαίου της Θάλασσας και εξομοίωση καλωδίων και αγωγών. Το άρθρο 79 της Σύμβασης καλύπτει και τις δύο κατηγορίες, αλλά η παράγραφος 3 προβλέπει συναίνεση του παράκτιου κράτους ειδικά για τη χάραξη της πορείας των αγωγών. Παράλληλα, διατηρεί ειδικές προβλέψεις για καλώδια ή αγωγούς που εισέρχονται στην επικράτεια ή στην αιγιαλίτιδα ζώνη.

Η «Γαλάζια Πατρίδα» και η καταχώριση στον ΟΗΕ

Ο αναλυτής συνέδεσε την τουρκική στάση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 και τις μονομερείς θέσεις της Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες. Όπως είπε, η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάζει την κατάθεση των διεκδικήσεών της σε διεθνείς οργανισμούς ως αποδοχή τους.

Επέμεινε ότι η καταχώριση μιας συμφωνίας ή η υποβολή θέσεων δεν ισοδυναμεί με αναγνώριση δικαιωμάτων. Η ίδια η Γραμματεία του ΟΗΕ διευκρινίζει ότι η καταχώριση συμφωνίας δεν αποτελεί κρίση για τη φύση της ούτε της προσδίδει καθεστώς που δεν διαθέτει ήδη.

Εκτίμησε, επίσης, ότι η έκβαση της υπόθεσης του καλωδίου θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προθάλαμος για τη νομοθετική κατοχύρωση των τουρκικών διεκδικήσεων περί «Γαλάζιας Πατρίδας». Κατά την ανάλυσή του, η Άγκυρα παρακολουθεί τη στάση της Ελλάδας και των εμπλεκόμενων χωρών προκειμένου να καθορίσει τα επόμενα βήματά της.

Η Κάσος και τα μηνύματα της ελληνικής στάσης

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε για τη διαχείριση της κρίσης στην Κάσο το 2024. Υποστήριξε ότι η διαφορά στην επιχειρησιακή παρουσία των δύο πλευρών ερμηνεύθηκε από την Τουρκία ως ένδειξη ελληνικής αδυναμίας.

Στο ίδιο πλαίσιο άσκησε κριτική στη Διακήρυξη των Αθηνών, θεωρώντας ότι η προσπάθεια αποφυγής εντάσεων περιόρισε την ελληνική αντίδραση και ενθάρρυνε την Άγκυρα να αυξήσει τις απαιτήσεις της.

Προειδοποίησε ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να αντιμετωπίζει κάθε νέα τουρκική αντίδραση ως πρόσθετο, άτυπο casus belli. Ζήτησε να συνδυαστούν η διπλωματική επιχειρηματολογία και οι συμμαχίες με έμπρακτη αποτρεπτική παρουσία.

Υπογράμμισε ότι οι στρατιωτικοί γνωρίζουν τις συνέπειες του πολέμου και γι’ αυτό επιθυμούν την ειρήνη. Κατά τη θέση του, όμως, η διατήρησή της απαιτεί αξιοπιστία στην υπεράσπιση των ελληνικών δικαιωμάτων.

Ανάλογη ανάγκη σαφούς αντίδρασης εντόπισε στις καταγγελίες για δραστηριότητα τουρκικών αλιευτικών στα ελληνικά χωρικά ύδατα.

Διαχρονική στρατηγική πίσω από την τουρκική ρητορική

Ο κ. Καμπουρίδης υποστήριξε ότι η τουρκική πολιτική δεν πρέπει να ερμηνεύεται αποκλειστικά μέσα από τις εσωτερικές εκλογικές σκοπιμότητες. Κατά την εκτίμησή του, υπάρχει διαχρονική στρατηγική, ενώ τα κόμματα συχνά υπερθεματίζουν στα εθνικά ζητήματα.

Για τον ρόλο των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, σημείωσε ότι η επιβολή του Ερντογάν στη στρατιωτική ηγεσία δεν σημαίνει απομάκρυνση του στρατιωτικού παράγοντα από την εξωτερική πολιτική. Αντιθέτως, τον περιέγραψε ως βασικό μοχλό εφαρμογής των επιλογών της πολιτικής ηγεσίας.

Έτσι ερμήνευσε και τις παρεμβάσεις του τουρκικού υπουργείου Άμυνας σε διπλωματικά ζητήματα: ως υπενθύμιση της στρατιωτικής ισχύος που συνοδεύει τις τουρκικές απαιτήσεις.

Θετική η παρουσίαση των ελληνικών θέσεων με χάρτη

Παρά την κριτική του, αξιολόγησε θετικά την παρουσίαση χάρτη από τον Έλληνα πρωθυπουργό για την ανάδειξη των τουρκικών αξιώσεων. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα όφειλε να χρησιμοποιεί συστηματικότερα την οπτική τεκμηρίωση και τη διεθνή επικοινωνία ήδη από την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Απέδωσε, ακόμη, τη διεθνή κινητοποίηση που περιέγραψε γύρω από το μνημόνιο στην εντονότερη ελληνική αντίδραση. Διατύπωσε παράλληλα επικρίσεις για τη στάση του Αντόνιο Γκουτέρες, θεωρώντας ότι οι παρεμβάσεις του δεν υπήρξαν σταθερά ισορροπημένες έναντι της Ελλάδας και της Τουρκίας.

Αξιοποίηση των σχέσεων με Ισραήλ, Αίγυπτο και αραβικές χώρες

Στο περιφερειακό επίπεδο, εκτίμησε ότι η τουρκική πολιτική προκαλεί αντιδράσεις πέρα από την Ελλάδα και την Κύπρο. Έδωσε έμφαση στην Αίγυπτο, στο Ισραήλ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, υποστηρίζοντας ότι οι συγκλίσεις συμφερόντων προσφέρουν περιθώρια ενεργότερης ελληνικής διπλωματίας.

Πρότεινε περισσότερες κοινές ασκήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, με το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ινδία και άλλους εταίρους. Για τη σχέση με το Ισραήλ, ανέδειξε τόσο τη στρατηγική συνεργασία όσο και την πρόσβαση σε τεχνολογία.

Ως προς τη συνεργασία Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν, την οποία η συζήτηση περιέγραψε ως «Συμφωνία της Μέκκας», εκτίμησε ότι η Άγκυρα επιδιώκει να τη χρησιμοποιήσει απέναντι στο Ισραήλ. Ταυτόχρονα, επισήμανε διαφοροποιήσεις μεταξύ των συμμετεχόντων και επικαλέστηκε σαουδαραβική ανακοίνωση για επαφές στην Τεχεράνη, στην οποία, όπως είπε, δεν αναφερόταν η Τουρκία.

Στην παρέμβασή του διατύπωσε επίσης τον ισχυρισμό ότι τα Εμιράτα χρηματοδότησαν την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 στην Τουρκία. Πρόκειται για σοβαρή καταγγελία, για την οποία δεν παρουσίασε τεκμήρια στη συγκεκριμένη συνέντευξη, και δεν αντιμετωπίζεται εδώ ως εξακριβωμένο γεγονός.

Ο IMEC και ο ανταγωνισμός των διαδρόμων

Κλείνοντας, συνέδεσε τις τουρκικές κινήσεις με τον ανταγωνισμό για τους εμπορικούς, ενεργειακούς και ψηφιακούς διαδρόμους. Περιέγραψε τον IMEC ως σχέδιο ευρύτερης στρατηγικής σημασίας, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα ανησυχεί για την παράκαμψή της.

Στο πλαίσιο αυτό ενέταξε την προώθηση της διαδρομής από τον Περσικό Κόλπο προς την Τουρκία και την Ευρώπη, αλλά και τις τουρκικές προσπάθειες προσέγγισης ευρωπαϊκών χωρών.

Η πρότασή του προς την Αθήνα ήταν ενεργότερη εξωτερική πολιτική, σαφείς δημόσιες θέσεις και αξιοποίηση των σχέσεων με κράτη που έχουν κοινά συμφέροντα με την Ελλάδα. Κατά τον ίδιο, η επιλογή της χαμηλής ορατότητας αφήνει στην Τουρκία χώρο να προωθεί τις επιδιώξεις της.