Η υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου έχει εξελιχθεί σε πεδίο έντονης διπλωματικής και επικοινωνιακής αντιπαράθεσης, με την Άγκυρα να αξιοποιεί τη νέα φάση των ερευνών για να επαναφέρει τις αξιώσεις της επί της υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στον τουρκικό Τύπο κυριαρχεί η ερμηνεία ότι η έκδοση της NAVTEX 1127/26 από τον σταθμό της Αττάλειας αποτελεί επιβεβαίωση των τουρκικών απαιτήσεων για προηγούμενη ενημέρωση και συναίνεση.

Η Αθήνα απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την προσέγγιση, επιμένοντας ότι καμία άδεια δεν ζητήθηκε από την Τουρκία και ότι οι έρευνες διεξάγονται βάσει των αδειών των ελληνικών και κυπριακών αρχών.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι η ίδια διπλωματική εξέλιξη παρουσιάζεται με εντελώς διαφορετικό τρόπο από τις δύο πλευρές: η Ελλάδα υποστηρίζει ότι δεν εκχώρησε καμία αρμοδιότητα, ενώ η Τουρκία επιχειρεί να εμφανίσει τη συνέχιση των εργασιών ως αποτέλεσμα δικής της συγκατάθεσης.

Τουρκιγέ: «Αυτό που φοβόταν η Ελλάδα έγινε πραγματικότητα»

Με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Αυτό που φοβόταν η Ελλάδα έγινε πραγματικότητα», η φιλοκυβερνητική Τουρκιγέ παρουσιάζει την έκδοση της τουρκικής NAVTEX ως έγκριση των δραστηριοτήτων του γαλλικού πλοίου.

Στο δημοσίευμα της 11ης Νοεμβρίου, η εφημερίδα υποστηρίζει ότι η Άγκυρα έδωσε τη συγκατάθεσή της για εργασίες σε θαλάσσια περιοχή την οποία θεωρεί τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, μέχρι τις 19 Μαρτίου 2027.

Η Τουρκιγέ συνδέει την εξέλιξη με τις προηγούμενες τουρκικές αντιρρήσεις, τονίζοντας ότι η Αθήνα είχε απορρίψει τη δυνατότητα τουρκικής παρέμβασης στη διαδικασία των ερευνών.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις αντιδράσεις της ελληνικής αντιπολίτευσης και κυρίως του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος έχει θέσει ερωτήματα για τη γαλλική ενημέρωση προς την Άγκυρα.

Σύμφωνα με την προσέγγιση της τουρκικής εφημερίδας, η γαλλική παρέμβαση αποδεικνύει ότι η Ελλάδα δεν μπόρεσε να προχωρήσει στις έρευνες χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με την Τουρκία.

Πρόκειται, ωστόσο, για την ερμηνεία του τουρκικού δημοσιεύματος και όχι για αναγνωρισμένη μεταβολή του νομικού καθεστώτος των θαλάσσιων ζωνών.

Μιλιέτ και Χουριέτ: «Η Άγκυρα έδωσε την έγκριση – Αποτράπηκε νέα κρίση»

Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα που επικαλείται η τουρκική δημοσιογραφική κάλυψη, η Μιλιέτ και η Χουριέτ.

Η Μιλιέτ επικεντρώνεται στον απόπλου του γαλλικού ερευνητικού πλοίου από το Ηράκλειο το βράδυ της Τρίτης 10 Νοεμβρίου, συνδέοντας την κινητοποίησή του με την προηγούμενη αντιπαράθεση για τις NAVTEX.

Η εφημερίδα παραθέτει τη διατύπωση της τουρκικής αναγγελίας, σύμφωνα με την οποία οι έρευνες πραγματοποιούνται σε διαδρομές που έχουν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές και έχουν λάβει τη συγκατάθεσή τους.

Από την πλευρά της, η Χουριέτ παρουσιάζει την εξέλιξη ως επίλυση του διπλωματικού αδιεξόδου που είχε προκύψει γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση.

Κατά την εφημερίδα, οι πολυήμερες διαβουλεύσεις μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού επέτρεψαν να ξεπεραστεί ο κίνδυνος μιας νέας ελληνοτουρκικής κρίσης.

Παράλληλα, αποδίδει στην ελληνική κυβέρνηση την προσπάθεια να εμφανίσει την τουρκική συγκατάθεση ως απλή ενημέρωση, προκειμένου να αποφύγει εσωτερικές πολιτικές αντιδράσεις.

Η συγκεκριμένη παρουσίαση συμβαδίζει με προηγούμενα δημοσιεύματα της Τουρκιγέ, τα οποία υποστήριζαν ότι η Γαλλία ανέλαβε να επικοινωνήσει με την Τουρκία για να ξεπεραστούν τα εμπόδια στην έναρξη των ερευνών.

Νεφές: Η πρώτη γαλλική ενημέρωση δεν ικανοποίησε την Τουρκία

Διαφορετικές πτυχές του διπλωματικού παρασκηνίου παρουσιάζει η αντιπολιτευόμενη εφημερίδα Νεφές.

Σύμφωνα με το δημοσίευμά της, η Άγκυρα είχε απαιτήσει προηγούμενη ενημέρωση για οποιαδήποτε ερευνητική δραστηριότητα στην περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το καλώδιο.

Η γαλλική πλευρά φέρεται να επιχείρησε να ανταποκριθεί στην απαίτηση μέσω διπλωματικής επικοινωνίας, ωστόσο η αρχική ενημέρωση δεν θεωρήθηκε επαρκής από τις τουρκικές αρχές.

Η εφημερίδα αποδίδει την καθυστέρηση του απόπλου του «Abeille Marengo» στις τουρκικές αντιρρήσεις και στην προσπάθεια εξεύρεσης διπλωματικής φόρμουλας μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας.

Το δημοσίευμα δεν αποσαφηνίζει ποια πρόσθετη απαίτηση διατύπωσε η τουρκική πλευρά ούτε εάν υπήρξε νέο γαλλικό έγγραφο που ικανοποίησε τις σχετικές αξιώσεις.

Η Νεφές επισημαίνει ότι η Γαλλία επιδίωξε να αποφύγει μια αντιπαράθεση με την Τουρκία, ενώ η Αθήνα εξακολουθούσε να υποστηρίζει ότι δεν απαιτείται τουρκική άδεια.

Η διαφορά μεταξύ ενημέρωσης και αδειοδότησης παραμένει, επομένως, το βασικό σημείο αντιπαράθεσης.

Ελληνική αντι-NAVTEX: «Άκυρη και ανίσχυρη» η τουρκική αναγγελία

Η ελληνική απάντηση εκδόθηκε με τη NAVWARN 1441/26 από τον σταθμό Ηρακλείου, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 11ης Νοεμβρίου.

Στο κείμενο χαρακτηρίζεται άκυρη και ανίσχυρη η τουρκική NAVTEX FA76-1127/26, καθώς, σύμφωνα με την ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία, προέρχεται από μη εξουσιοδοτημένο σταθμό.

Η ελληνική αναγγελία υπογραμμίζει ότι σημαντικό τμήμα των γραμμών έρευνας βρίσκεται εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, όπως αυτές προσδιορίζονται κατά τις ελληνικές θέσεις με βάση το διεθνές δίκαιο και τον νόμο 4001/2011.

Παράλληλα, επικαλείται τις ελληνικές άδειες 31373/07.06.2024, 9020/11.02.2026 και 65808/06.11.2026, οι οποίες αποτελούν τη βάση για την πραγματοποίηση των εργασιών.

Η ελληνική πλευρά υπενθυμίζει επίσης ότι ο σταθμός Ηρακλείου διαθέτει την αρμοδιότητα έκδοσης σχετικών ναυτιλιακών προειδοποιήσεων στην καθορισμένη περιοχή εξυπηρέτησής του.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αρμοδιότητα έκδοσης NAVTEX και τα κυριαρχικά δικαιώματα επί της υφαλοκρηπίδας αποτελούν διακριτά ζητήματα του διεθνούς δικαίου.

Η ελληνική αντι-NAVTEX απορρίπτει τον τουρκικό ισχυρισμό περί αρμοδιότητας, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η Άγκυρα έχει αποσύρει τη δική της αναγγελία.

Μπαγτζίογλου: «Να αποκαλυφθούν τα γαλλικά έγγραφα – Πρόβλημα εάν δόθηκε και ελληνική άδεια»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρέμβαση του απόστρατου αντιναυάρχου Γιανκί Μπαγτζίογλου, ο οποίος ζητεί τη δημοσιοποίηση των επίσημων γαλλικών διπλωματικών εγγράφων.

Ο Τούρκος απόστρατος αξιωματικός θέτει ζήτημα αποσαφήνισης του καθεστώτος βάσει του οποίου το «Abeille Marengo» πραγματοποιεί τις δραστηριότητές του.

Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, εάν η γαλλική πλευρά ζήτησε επίσημα άδεια από την Τουρκία και αυτή χορηγήθηκε, η εξέλιξη θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ως επιχείρημα για την de facto αναγνώριση των αξιώσεών της στην υφαλοκρηπίδα.

Ταυτόχρονα, όμως, προειδοποιεί ότι ενδεχόμενη αδειοδότηση των ίδιων δραστηριοτήτων και από ελληνικές αρχές θα δημιουργούσε πρόβλημα για την τουρκική επιχειρηματολογία.

Ο Μπαγτζίογλου ζητεί από το Παρίσι να διευκρινίσει με επίσημο τρόπο ποια διαδικασία ακολουθήθηκε και ποιες άδειες εκδόθηκαν.

Η παρέμβασή του αναδεικνύει έναν προβληματισμό που δεν περιορίζεται στην ελληνική πλευρά: ακόμη και στην Τουρκία διατυπώνονται ερωτήματα σχετικά με το εάν η αναγγελθείσα «συναίνεση» στηρίζεται σε πραγματική αδειοδοτική πράξη ή σε διαφορετικού χαρακτήρα διπλωματική επικοινωνία.

Γκιουρντενίζ: Τουρκικά πολεμικά πλοία να επιτηρούν το «Abeille Marengo»

Ακόμη πιο προωθημένη θέση διατυπώνει ο απόστρατος αντιναύαρχος Τζεμ Γκιουρντενίζ, ένας από τους βασικούς εκφραστές της τουρκικής στρατηγικής της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Σύμφωνα με την τοποθέτησή του στην πλατφόρμα Χ, την οποία επικαλείται το παρεχόμενο δημοσιογραφικό υλικό, ζητά από το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών να δημοσιοποιήσει τα στοιχεία της υποτιθέμενης άδειας που χορηγήθηκε στο γαλλικό πλοίο.

Ειδικότερα, θέτει ερωτήματα σχετικά με το ποιος υπέβαλε το αίτημα, πότε κατατέθηκε, ποιον αριθμό πρωτοκόλλου έλαβε και τι ακριβώς περιλαμβάνει η συγκατάθεση που επικαλείται η Άγκυρα.

Ο Γκιουρντενίζ υποστηρίζει ότι η ταυτόχρονη ύπαρξη τουρκικής NAVTEX, η οποία επικαλείται συναίνεση, και ελληνικής αντι-NAVTEX, η οποία απορρίπτει κάθε τουρκική αρμοδιότητα, δημιουργεί σοβαρή διπλωματική αντίφαση.

Προειδοποιεί, μάλιστα, ότι η αντιπαράθεση μπορεί να μετατραπεί σε διπλωματικό αγώνα γοήτρου.

Η σημαντικότερη πτυχή της παρέμβασής του αφορά την πρότασή του για στρατιωτική παρουσία.

Ο Τούρκος απόστρατος αντιναύαρχος εισηγείται, εφόσον το γαλλικό σκάφος εισέλθει σε θαλάσσια περιοχή την οποία η Άγκυρα θεωρεί τουρκική υφαλοκρηπίδα, να διεξάγει τις έρευνές του υπό την επιτήρηση τουρκικών πολεμικών πλοίων, τα οποία θα βρίσκονται σε απόσταση.

Σκοπός, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να καταστεί ορατή επί του πεδίου η διεκδίκηση των θαλάσσιων δικαιωμάτων της Τουρκίας.

Ο Γκιουρντενίζ ζητά στενή παρακολούθηση της δραστηριότητας του «Abeille Marengo» νοτιοανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.

Πρόκειται για πρόταση απόστρατου αξιωματικού και όχι για ανακοινωμένη επιχειρησιακή απόφαση του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού. Ωστόσο, η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επαναφέρει το ενδεχόμενο στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή όπου είχε εκδηλωθεί η κρίση του Ιουλίου του 2024.

Άλλωστε, ο Γκιουρντενίζ είχε ήδη προειδοποιήσει, στις 8 Νοεμβρίου, ότι η Τουρκία δεν πρέπει να επιτρέψει να περιοριστούν, κατά την αντίληψή του, τα δικαιώματά της στην υφαλοκρηπίδα μέσω ενός τεχνικού έργου.

Αϊντινλίκ: Η αναμονή κοστίζει έως 200.000 ευρώ την ημέρα

Στην οικονομική διάσταση της αντιπαράθεσης επικεντρώνεται η εθνικιστική εφημερίδα Αϊντινλίκ, η οποία παρουσιάζει την καθυστέρηση των ερευνών ως παράγοντα πρόσθετης οικονομικής επιβάρυνσης.

Επικαλούμενη δημοσίευμα του Οικονομικού Ταχυδρόμου, αναφέρει ότι το ημερήσιο κόστος ενός ερευνητικού πλοίου αυτής της κατηγορίας μπορεί να φθάνει τις 200.000 ευρώ.

Η εφημερίδα επισημαίνει ότι η παραμονή του «Abeille Marengo» στο λιμάνι του Ηρακλείου από τις 27 Οκτωβρίου αύξησε τις δαπάνες του έργου.

Παράλληλα, προβάλλει το ενδεχόμενο το πρόσθετο κόστος να μετακυλιστεί στους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.

Στο ίδιο δημοσίευμα γίνεται αναφορά στις πτήσεις τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην ευρύτερη περιοχή της Καρπάθου και στο κόστος ενδεχόμενων αποστολών ελληνικών μαχητικών F-16.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παραθέτει η Αϊντινλίκ, μία ώρα πτήσης ενός F-16 κοστίζει περίπου 20.000 ευρώ, ποσό που διπλασιάζεται στην περίπτωση αποστολής δύο αεροσκαφών.

Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν εκτιμήσεις που επικαλείται η εφημερίδα και όχι επιβεβαιωμένο λογιστικό απολογισμό της συγκεκριμένης επιχείρησης.

Αϊντινλίκ: «Ναρκοθετημένες οι σχέσεις Τουρκίας–Αιγύπτου»

Πέρα από το ζήτημα του καλωδίου, η Αϊντινλίκ αναδεικνύει τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, δημοσιεύοντας ανάλυση του Μεχμέτ Γιουβά με τίτλο «Οι σχέσεις Τουρκίας–Αιγύπτου είναι ναρκοθετημένες».

Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι η βελτίωση των διμερών σχέσεων Άγκυρας–Καΐρου δεν συνεπάγεται εγκατάλειψη των ενεργειακών και στρατηγικών συνεργασιών της Αιγύπτου με την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και το Ισραήλ.

Ειδικότερα, αναφέρεται στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης τον Οκτώβριο του 2026, καθώς και στην αντίδραση της Αιγύπτου στις 21 Οκτωβρίου.

Κατά τον Γιουβά, η αιγυπτιακή πλευρά εκτιμά ότι η τουρκολιβυκή συμφωνία επηρεάζει τις δικές της διεκδικήσεις σε θαλάσσιες ζώνες.

Στην ανάλυσή του υποστηρίζει ότι η νέα ένταση επανέφερε τις συζητήσεις για επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής οριοθέτησης προς την Κύπρο.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι το Ισραήλ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις περιφερειακές συνεργασίες που αντιτίθενται στις τουρκικές αξιώσεις.

Η βασική παρατήρηση του αρθρογράφου είναι ότι η Αίγυπτος επιδιώκει να παραμείνει ενεργειακός κόμβος στην Ανατολική Μεσόγειο, αξιοποιώντας τόσο τα δικά της αποθέματα φυσικού αερίου όσο και τις εισαγωγές από γειτονικές χώρες.

Οι εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου της Αιγύπτου, οι θαλάσσιες οριοθετήσεις και οι αμυντικές συνεργασίες αποτελούν, σύμφωνα με τον ίδιο, αλληλοσυνδεόμενα στοιχεία της αιγυπτιακής στρατηγικής.

Η προειδοποίηση για «στρατηγική περικύκλωση» της Τουρκίας

Ο Μεχμέτ Γιουβά υποστηρίζει ότι η προσέγγιση της Αιγύπτου με την Τουρκία δεν αναιρεί τις δεσμεύσεις και τα συμφέροντα που έχει αναπτύξει το Κάιρο με την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Επικαλείται τις τριμερείς επαφές Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου και τη συνεργασία στους τομείς της ενέργειας, της θαλάσσιας ασφάλειας και της προστασίας κρίσιμων υποδομών.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη συνάντηση του Ελ Αλαμέιν στις 8 Σεπτεμβρίου και στις επαφές των υπουργών Άμυνας των τριών χωρών στις 22 Σεπτεμβρίου.

Κατά την εκτίμησή του, οι συγκεκριμένες συνεργασίες διευρύνουν τα περιθώρια διπλωματικών και στρατιωτικών ελιγμών της Αιγύπτου, περιορίζοντας αντίστοιχα την ελευθερία κινήσεων της Τουρκίας.

Ο αρθρογράφος ασκεί, μάλιστα, κριτική στην ίδια την τουρκική εξωτερική πολιτική, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο στρατηγικής απομόνωσης αποκλειστικά μέσω ευκαιριακών συνεννοήσεων.

Προτείνει την ενίσχυση της παραγωγικής οικονομίας, της εσωτερικής συνοχής και των σταθερών διεθνών συνεργασιών.

Η ανάλυσή του έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή προέρχεται από τουρκικό μέσο που υποστηρίζει ενεργά τις διεκδικήσεις της «Γαλάζιας Πατρίδας», αναγνωρίζοντας όμως ότι η επαναπροσέγγιση Τουρκίας–Αιγύπτου δεν αρκεί από μόνη της για να ανατρέψει τους περιφερειακούς συσχετισμούς.

Κυπριακό: Συμφωνία Χριστοδουλίδη–Ερχιουρμάν για δύο νέα οδοφράγματα

Στο Κυπριακό, η Χουριέτ Ντέιλι Νιουζ και άλλα μέσα ενημέρωσης καταγράφουν νέα κινητικότητα μετά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 9 Νοεμβρίου, υπό την αιγίδα της προσωπικής απεσταλμένης του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν στο άνοιγμα δύο νέων σημείων διέλευσης κατά μήκος της γραμμής κατάπαυσης του πυρός.

Τα νέα σημεία αφορούν τις περιοχές Ακιντζιλάρ–Λύμπια και Κάμπος–Καραβοστάσι.

Σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις, τα περάσματα θα ανοίξουν ταυτόχρονα, χωρίς ωστόσο να έχει καθοριστεί ακόμη η ακριβής ημερομηνία.

Η συμφωνία προβλέπει επιπλέον μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, συνεργασία τεχνικών επιτροπών, ανταλλαγή αρχειακού υλικού για την πολιτιστική κληρονομιά και ενίσχυση του συντονισμού σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Πρόκειται για την πρώτη συμφωνία επέκτασης των σημείων διέλευσης έπειτα από σχεδόν μία δεκαετία, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έχει επιτευχθεί πρόοδος στα βασικά ζητήματα της επίλυσης του Κυπριακού.

Η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να προβάλλει τη θέση της περί δύο κρατών, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει προσηλωμένη στην αναζήτηση λύσης στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ.

Το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η πραγματική φύση της γαλλοτουρκικής συνεννόησης

Η σημερινή εικόνα στον τουρκικό Τύπο καταγράφει μια σαφή προσπάθεια της Άγκυρας να παρουσιάσει την εξέλιξη γύρω από το Great Sea Interconnector ως επιτυχία της διπλωματικής της τακτικής.

Οι φιλοκυβερνητικές εφημερίδες προβάλλουν τη «συγκατάθεση» ως δεδομένη, ενώ ακόμη και Τούρκοι απόστρατοι αξιωματικοί επισημαίνουν την ανάγκη να αποδειχθεί τι ακριβώς συμφωνήθηκε.

Εδώ βρίσκεται το ουσιαστικό σημείο της υπόθεσης.

Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η Γαλλία προχώρησε σε ενημέρωση της Τουρκίας και όχι σε αίτημα χορήγησης άδειας. Η Τουρκία, αντιθέτως, περιγράφει τη διαδικασία ως συντονισμό και συναίνεση επί δραστηριοτήτων τις οποίες θεωρεί ότι αφορούν τη δική της υφαλοκρηπίδα.

Χωρίς τη δημοσιοποίηση του πλήρους περιεχομένου των γαλλικών διπλωματικών εγγράφων, δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα ότι η Γαλλία ζήτησε ή έλαβε τουρκική άδεια. Επίσης, μια διπλωματική ενημέρωση δεν συνεπάγεται αυτομάτως αναγνώριση θαλάσσιων αξιώσεων.

Το δεύτερο κρίσιμο ζήτημα αφορά την εξέλιξη των ερευνών στη θάλασσα. Η πρόταση Γκιουρντενίζ για παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων επαναφέρει την πιθανότητα νέας έντασης νοτιοανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου, χωρίς να υπάρχει μέχρι στιγμής επιβεβαίωση ότι έχει υιοθετηθεί από την τουρκική κυβέρνηση.

Η συνέχιση των εργασιών του «Abeille Marengo» θα αποτελέσει την επόμενη δοκιμασία για τη διαχείριση της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, καθώς το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν θα προχωρήσει το καλώδιο, αλλά και υπό ποιες πραγματικές συνθήκες θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες.

Σοβαρά ερωτήματα για τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου θέτει ο καθηγητής Γεωπολιτικής Ιωάννης Μάζης, προειδοποιώντας ότι η διπλωματική ενημέρωση της Τουρκίας από τη Γαλλία ενδέχεται να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Μιλώντας στη Ναυτεμπορική TV, ζητά να δημοσιοποιηθεί το περιεχόμενο του σχετικού εγγράφου και να ενημερωθεί η Βουλή, υπογραμμίζοντας ότι η νομική σημασία της ενημέρωσης δεν πρέπει να υποτιμάται.

«Η ενημέρωση δεν είναι μια απλή τυπική διαδικασία»

Στη συζήτηση για τις έρευνες που συνδέονται με την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου, ο Ιωάννης Μάζης επικεντρώθηκε στη διάκριση ανάμεσα στην άδεια και την ενημέρωση, παραπέμποντας στο άρθρο 79, παράγραφοι 2 και 3, της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Όπως εξήγησε, η ενημέρωση συνδέεται με την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων από το παράκτιο κράτος, το οποίο μπορεί να λαμβάνει τα προβλεπόμενα μέτρα για την προστασία των συμφερόντων και των υποδομών του.

Κατά τον καθηγητή, όταν ένα κράτος ενημερώνει ένα άλλο για την πόντιση καλωδίου, η διαδικασία αυτή δεν στερείται νομικής σημασίας.

Για να καταστήσει σαφή τη θέση του, χρησιμοποίησε το παράδειγμα ενός τουρκικού καλωδίου που θα διερχόταν από περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Η Ελλάδα, εξήγησε, δεν θα μπορούσε αυθαίρετα να απαγορεύσει την πόντισή του, θα είχε όμως τη δυνατότητα να ζητήσει προσαρμογές στη διαδρομή για την προστασία υφιστάμενων εγκαταστάσεων.

Το κρίσιμο ερώτημα για το γαλλικό έγγραφο

Το σημαντικότερο σημείο της παρέμβασης αφορούσε την πληροφορία ότι η Γαλλία ενημέρωσε την Τουρκία «εκ μέρους της Ελλάδας».

Ο Ιωάννης Μάζης ξεκαθάρισε ότι δεν έχει δει ο ίδιος το έγγραφο και ότι η ανησυχία του βασίζεται σε όσα έχουν μεταφερθεί δημοσιογραφικά για τη διατύπωσή του.

Εφόσον επιβεβαιωθεί ότι η γαλλική πλευρά ενήργησε εξ ονόματος της ελληνικής κυβέρνησης, θεωρεί ότι ανακύπτει σοβαρό ζήτημα, το οποίο απαιτεί εξηγήσεις.

Το ερώτημα που θέτει είναι γιατί η Ελλάδα φέρεται να ανέθεσε στη Γαλλία την ενημέρωση της Τουρκίας για δραστηριότητες που, σύμφωνα με την ελληνική θέση, πραγματοποιούνται σε περιοχή ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο καθηγητής ζήτησε από την κυβέρνηση να παρουσιάσει το περιεχόμενο του εγγράφου, ώστε να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της ακριβούς διατύπωσης και των ενδεχόμενων νομικών συνεπειών.

Η οριοθετημένη ΑΟΖ με την Αίγυπτο και το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας – Αιγύπτου, επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για μονομερή ανακήρυξη θαλάσσιας ζώνης, αλλά για διμερή συμφωνία οριοθέτησης.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στα δικαιώματα που απορρέουν από την υφαλοκρηπίδα και στη σημασία τους για τις εργασίες πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων.

Στο πλαίσιο της συζήτησης τέθηκε και το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αξιοποιήσει την επίμαχη διπλωματική διαδικασία για να ενισχύσει τις θέσεις της σχετικά με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Ο Μάζης προειδοποίησε ότι η Τουρκία ενδέχεται στο μέλλον να επικαλεστεί το συγκεκριμένο έγγραφο ως επιχείρημα για τις διεκδικήσεις της.

Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση του καθηγητή και όχι για διαπιστωμένη νομική συνέπεια, καθώς το ακριβές περιεχόμενο του εγγράφου δεν παρουσιάστηκε κατά τη συνέντευξη.

«Να ενημερωθεί η Βουλή»

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η δημοσιοποίηση του εγγράφου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να διεξαχθεί σοβαρή και επιστημονικά τεκμηριωμένη συζήτηση.

Επικαλέστηκε επίσης το επιστημονικό κύρος του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου, αναφερόμενος στη νομική του κατάρτιση και στις δημόσιες τοποθετήσεις του για το Διεθνές Δίκαιο.

Κλείνοντας, επέμεινε ότι μόνο όταν γίνει γνωστό το περιεχόμενο της διπλωματικής επικοινωνίας θα μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για τις συνέπειές της.

Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του είναι ότι η Αθήνα οφείλει να αποσαφηνίσει εάν, με ποια εξουσιοδότηση και υπό ποια διατύπωση η Γαλλία ενημέρωσε την Τουρκία εκ μέρους της Ελλάδας.

Με επίσημη ανακοίνωσή της, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος εκφράζει «ιδιαίτερο προβληματισμό και έντονη αγανάκτηση» για όσα διαδραματίστηκαν στη Θεσσαλονίκη, κατά την 88η επέτειο του θανάτου του Μουσταφά Κεμάλ.

Αφορμή αποτέλεσε η μαζική προσέλευση Τούρκων επισκεπτών στο κτίριο που παρουσιάζεται ως η γενέτειρα του Κεμάλ, εντός του συγκροτήματος του τουρκικού προξενείου.

Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, εκατοντάδες επισκέπτες, μεταξύ των οποίων μαθητές από την Τουρκία, συμμετείχαν στις εκδηλώσεις, ενώ πραγματοποιήθηκαν μουσικές παρουσιάσεις και εγκαταστάθηκαν οθόνες στην περίφραξη του κτιρίου για όσους παρακολουθούσαν την τελετή από τον εξωτερικό χώρο.

Η ΠΟΕ υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη κινητοποίηση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως τουριστικό γεγονός, χωρίς αναφορά στις ιστορικές ευθύνες του κεμαλικού κινήματος.

«Δεν μπορεί να αποσιωπάται η ιστορία των θυμάτων»

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία συνδέει ευθέως τις εκδηλώσεις της 10ης Νοεμβρίου με τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και τις διώξεις των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής.

Υπενθυμίζει ότι η 19η Μαΐου 1919, ημερομηνία αποβίβασης του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα, έχει ιδιαίτερο ιστορικό και συμβολικό βάρος για τον ποντιακό ελληνισμό.

Δεν είναι τυχαίο, όπως επισημαίνει, ότι η συγκεκριμένη ημερομηνία καθιερώθηκε από την ελληνική Βουλή, με τον νόμο 2193/1994, ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.

Η Ομοσπονδία θεωρεί ότι η ελληνική πολιτεία δεν μπορεί να αναγνωρίζει επισήμως τη Γενοκτονία και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει τις εκδηλώσεις τιμής στον επικεφαλής του κεμαλικού κινήματος χωρίς αναφορά στο ιστορικό πλαίσιο.

«Για την ελληνική πολιτεία, που έχει αναγνωρίσει επισήμως τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, η ιστορική αυτή πραγματικότητα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια ασήμαντη λεπτομέρεια», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.

«Δύο μέτρα και δύο σταθμά» – Η καταγγελία για τους περιορισμούς της 19ης Μαΐου

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η καταγγελία της ΠΟΕ σχετικά με τη διαφορετική αντιμετώπιση των εκδηλώσεων στο τουρκικό προξενείο της Θεσσαλονίκης.

Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι τα τελευταία χρόνια οι ελληνικές αστυνομικές αρχές δεν επιτρέπουν στην αντιπροσωπεία της να θυροκολλήσει στην είσοδο του προξενείου το καθιερωμένο ψήφισμα για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, κατά τις εκδηλώσεις της 19ης Μαΐου.

Αντιπαραβάλλει αυτή την πρακτική με όσα συνέβησαν στις 10 Νοεμβρίου, όταν πραγματοποιήθηκε οργανωμένη εκδήλωση τιμής στον Μουσταφά Κεμάλ, με μαζική συμμετοχή επισκεπτών και εγκατάσταση οπτικοακουστικού εξοπλισμού.

«Δηλαδή, την ημέρα μνήμης μιας Γενοκτονίας αναγνωρισμένης από την ελληνική Βουλή, δεν επιτρέπεται ούτε η θυροκόλληση ενός ψηφίσματος», επισημαίνει.

Η ΠΟΕ ζητά να διευκρινιστούν τα κριτήρια βάσει των οποίων επιβάλλονται περιορισμοί στις δικές της εκδηλώσεις, την ώρα που πραγματοποιούνται οι τελετές τιμής στον ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας.

«Με ποια κριτήρια επιβάλλονται περιορισμοί στους απογόνους των θυμάτων της Γενοκτονίας και με ποια κριτήρια διευκολύνονται οι δημόσιες εκδηλώσεις τιμής προς τον ηγέτη του κεμαλικού κινήματος;», διερωτάται η Ομοσπονδία.

Το ερώτημα απευθύνεται ευθέως στην ελληνική πολιτεία, από την οποία ζητούνται σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις.

Στο στόχαστρο και η ΕΡΤ – Καταγγελίες για επιλεκτική παρουσίαση της ιστορίας

Η παρέμβαση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας δεν περιορίζεται στις αρμόδιες κρατικές αρχές.

Σημαντικό μέρος της ανακοίνωσης αφορά την κάλυψη των εκδηλώσεων από ελληνικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων κατονομάζεται και η ΕΡΤ.

Η ΠΟΕ καταγγέλλει ότι τα σχετικά δημοσιεύματα και τηλεοπτικά ρεπορτάζ παρουσίασαν τις τελετές τιμής στον Μουσταφά Κεμάλ χωρίς να αναφερθούν στις ευθύνες της κεμαλικής ηγεσίας για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και τις διώξεις των χριστιανικών πληθυσμών.

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η παρουσίαση του Κεμάλ αποκλειστικά ως ιδρυτή ενός σύγχρονου κράτους δημιουργεί μια ελλιπή ιστορική εικόνα.

«Η ιστορική ενημέρωση δεν μπορεί να είναι επιλεκτική», τονίζει, επισημαίνοντας ότι οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν και τις συνέπειες των πολιτικών και στρατιωτικών ενεργειών που συνδέονται με το κεμαλικό κίνημα.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη συστηματική χρήση του τιμητικού προσωνυμίου «Ατατούρκ», το οποίο σημαίνει «Πατέρας των Τούρκων».

Κατά την ΠΟΕ, η χρήση του συγκεκριμένου προσωνυμίου χωρίς ιστορικές διευκρινίσεις συμβάλλει στη μονοδιάστατη παρουσίαση του Μουσταφά Κεμάλ.

Η Ομοσπονδία ξεκαθαρίζει ότι δεν ζητά να αποσιωπάται η ιστορία της Τουρκίας, αλλά να μην παραμερίζεται η ιστορική μνήμη των θυμάτων.

«Δεν ζητούμε την αποσιώπηση της ιστορίας κανενός λαού. Απαιτούμε να μην αποσιωπάται και η ιστορία των θυμάτων», υπογραμμίζει.

Επίσημες επιστολές στα υπουργεία Εξωτερικών και Προστασίας του Πολίτη

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία ανακοίνωσε ότι προχώρησε σε συγκεκριμένες θεσμικές παρεμβάσεις, αποστέλλοντας επίσημες επιστολές προς τα υπουργεία Εξωτερικών και Προστασίας του Πολίτη.

Με αυτές ζητά να διευκρινιστεί το πλαίσιο υπό το οποίο πραγματοποιήθηκαν οι εκδηλώσεις της 10ης Νοεμβρίου στο τουρκικό προξενείο.

Παράλληλα, θέτει το ζήτημα των περιορισμών που, σύμφωνα με την καταγγελία της, επιβάλλονται στις αντιπροσωπείες της κατά τις εκδηλώσεις μνήμης της 19ης Μαΐου.

Η ΠΟΕ ζητά επίσης να εξεταστούν οι υφιστάμενες νομικές δυνατότητες περιορισμού εκδηλώσεων που ενδέχεται να συνιστούν εξύμνηση γενοκτονικών πράξεων.

Πρόκειται για αίτημα νομικής αξιολόγησης, χωρίς η Ομοσπονδία να παρουσιάζει στην ανακοίνωσή της κάποια δικαστική κρίση ότι οι συγκεκριμένες εκδηλώσεις παραβίασαν την ελληνική νομοθεσία.

Παρέμβαση στην ΕΣΗΕΑ για τη δημοσιογραφική κάλυψη

Ξεχωριστή επιστολή απέστειλε η ΠΟΕ στην Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ), με κοινοποίηση στην Ένωση Συντακτών Μακεδονίας – Θράκης (ΕΣΗΕΜ-Θ), στην ΕΡΤ και στα μέσα ενημέρωσης που κάλυψαν τις εκδηλώσεις.

Με την παρέμβασή της ζητά να εξεταστεί ο τρόπος δημοσιογραφικής παρουσίασης των γεγονότων και να αναδειχθεί η ανάγκη ιστορικά τεκμηριωμένης ενημέρωσης.

Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι η δημοσιογραφική κάλυψη ανάλογων γεγονότων οφείλει να περιλαμβάνει το αναγκαίο ιστορικό πλαίσιο, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για προσωπικότητες και γεγονότα που συνδέονται με εγκλήματα κατά πληθυσμών.

«Η ιστορική μνήμη δεν είναι διαπραγματεύσιμη»

Κλείνοντας την ανακοίνωσή της, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος τονίζει ότι σέβεται το δικαίωμα κάθε λαού να γνωρίζει, να μελετά και να τιμά την ιστορία του.

Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι ο σεβασμός αυτός δεν μπορεί να συνοδεύεται από αποσιώπηση εγκλημάτων ή υποβάθμιση της μνήμης των θυμάτων.

Κατά την Ομοσπονδία, η Ελλάδα δεν μπορεί να έχει θεσμοθετήσει τη 19η Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει με ιστορική αδιαφορία τις εκδηλώσεις τιμής προς τον Μουσταφά Κεμάλ.

«Η μνήμη των θυμάτων δεν μπορεί να υποτάσσεται στις διπλωματικές σκοπιμότητες, στην τουριστική προβολή ή σε μια επιλεκτική αφήγηση της ιστορίας», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Η ΠΟΕ δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει τις παρεμβάσεις της για την υπεράσπιση της ιστορικής μνήμης, την ανάδειξη των ευθυνών για τη Γενοκτονία και την προώθηση της διεθνούς αναγνώρισής της.

Την ανακοίνωση υπογράφουν, εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, ο πρόεδρος Γεώργιος Βαρυθυμιάδης και η γενική γραμματέας Αθηνά Σωτηριάδου.