Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Τέταρτη μεγάλη εθνική ήττα! Η Τουρκία πήρε αυτό που ήθελε

«Πρέσπες του Αιγαίου» χαρακτηρίζει ο Σταύρος Καλεντερίδης τις εξελίξεις γύρω από τον Great Sea Interconnector, εξαπολύοντας σφοδρή κριτική στους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης και στη στάση της Γαλλίας.

Δημοσιεύτηκε στις

Σοβαρά ερωτήματα για τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης, τη στάση της Γαλλίας και τις επιδιώξεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο θέτει ο Σταύρος Καλεντερίδης, με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από τον Great Sea Interconnector. Στην ανάλυσή του υποστηρίζει ότι η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα δημιουργεί ένα επικίνδυνο πολιτικό και διπλωματικό προηγούμενο, το οποίο η Τουρκία θα μπορούσε να αξιοποιήσει για να διεκδικήσει ρόλο στις δραστηριότητες εντός θαλάσσιων ζωνών ελληνικής δικαιοδοσίας.

Ο αναλυτής χρησιμοποιεί τον χαρακτηρισμό «Πρέσπες του Αιγαίου», συγκρίνοντας τις εξελίξεις με προηγούμενες κρίσεις και συμφωνίες που, κατά την εκτίμησή του, επηρέασαν αρνητικά τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Ρεπορτάζ για το Geopolitico.gr

Η γαλλική διακοίνωση και το ζήτημα της τουρκικής συγκατάθεσης

Στο επίκεντρο της παρέμβασης του Σταύρου Καλεντερίδη βρίσκεται η επικοινωνία της γαλλικής πλευράς με την Τουρκία, πριν από την έναρξη των ερευνητικών δραστηριοτήτων του πλοίου Abeille Marengo για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Ο αναλυτής εκτιμά ότι η επίσημη ενημέρωση της Άγκυρας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μία απλή διαδικαστική ενέργεια, καθώς πραγματοποιήθηκε σε περιοχή όπου η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις που αμφισβητούνται από την ελληνική πλευρά.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στη χρονική ακολουθία των γεγονότων. Αναφέρεται σε συνάντηση Γάλλων και Τούρκων αξιωματούχων στις 5 Νοεμβρίου, μία ημέρα πριν από την έκδοση της ελληνικής NAVTEX στις 6 Νοεμβρίου.

Κατά την ερμηνεία του, η γαλλική παρέμβαση αποτέλεσε μέρος μιας διαδικασίας συνεννόησης που επέτρεψε την προώθηση των ερευνών.

Ο ίδιος επιμένει ότι η Άγκυρα δεν επιδίωκε απλώς να ενημερωθεί από την ανάδοχο εταιρεία, αλλά να λάβει επίσημη επικοινωνία από κράτος, και μάλιστα από τη Γαλλία, η οποία είναι μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και διατηρεί στρατηγική αμυντική σχέση με την Ελλάδα.

«Άλλο ενημέρωση, άλλο άδεια» – Η διαφωνία για την ουσία

Ένα από τα βασικά σημεία της ανάλυσης αφορά τη διάκριση μεταξύ ενημέρωσης και αίτησης άδειας.

Η κυβερνητική επιχειρηματολογία, όπως την παρουσιάζει ο Καλεντερίδης, στηρίζεται στη θέση ότι η ενημέρωση τρίτου κράτους δεν ισοδυναμεί με αναγνώριση δικαιώματος έγκρισης.

Ο αναλυτής αμφισβητεί την επάρκεια αυτής της εξήγησης. Υποστηρίζει ότι, ανεξάρτητα από τη νομική ονομασία της διαδικασίας, η Άγκυρα μπορεί να επικαλεστεί την προηγούμενη ενημέρωσή της ως επιχείρημα για ανάλογη μεταχείριση στο μέλλον.

Για να ενισχύσει τη θέση του, επικαλείται τοποθετήσεις του Σταύρου Λυγερού, του καθηγητή Ιωάννη Μάζη και του πρέσβη επί τιμή Καραϊτίδη, δίνοντας έμφαση στον κίνδυνο δημιουργίας διπλωματικού προηγουμένου.

Το κρίσιμο ερώτημα που θέτει είναι κατά πόσο η επανάληψη τέτοιων πρακτικών μπορεί να οδηγήσει σε μια άτυπη υποχρέωση προηγούμενης συνεννόησης με την Τουρκία.

Πρόκειται για εκτίμηση του αναλυτή και όχι για αποδεδειγμένη μεταβολή του νομικού καθεστώτος των θαλάσσιων ζωνών.

Οι τουρκικές NAVTEX και η ελληνική απάντηση

Ο Σταύρος Καλεντερίδης εξετάζει επίσης τις NAVTEX που εκδόθηκαν από τις δύο πλευρές.

Εστιάζει ιδιαίτερα στη διατύπωση της τουρκικής αναγγελίας, η οποία, σύμφωνα με όσα παραθέτει, κάνει λόγο για συγκατάθεση των τουρκικών αρχών και συντονισμό δραστηριοτήτων σε περιοχή που η Άγκυρα χαρακτηρίζει τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Κατά τον ίδιο, αυτή η διατύπωση αποτυπώνει την επιδίωξη της Τουρκίας να εμφανίζεται ως αρμόδιος παράγοντας για την πραγματοποίηση ερευνητικών δραστηριοτήτων στην περιοχή.

Παράλληλα, επικρίνει την αρχική ελληνική NAVTEX επειδή, όπως επισημαίνει, δεν περιείχε ρητή αναφορά στην ελληνική ΑΟΖ, ενώ η σχετική αναφορά εμφανίστηκε σε μεταγενέστερη ελληνική αντίδραση.

Ο αναλυτής συνδέει το ζήτημα με τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας και Αιγύπτου και με το τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά όφειλε να αποφύγει οποιαδήποτε διαδικασία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Τουρκία για την ενίσχυση των διεκδικήσεών της.

Η στάση της Γαλλίας στο μικροσκόπιο

Ένα ακόμη σημαντικό σκέλος της παρέμβασης αφορά το Παρίσι.

Ο Καλεντερίδης εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια για τη στάση της Γαλλίας, υποστηρίζοντας ότι επέλεξε να διευκολύνει την πραγματοποίηση του έργου χωρίς να εμπλακεί στην ουσία της ελληνοτουρκικής διαφοράς για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες.

Θεωρεί ότι αυτή η στάση προκαλεί ερωτήματα, δεδομένης της ελληνογαλλικής στρατηγικής συνεργασίας και των σημαντικών ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων με γαλλικές εταιρείες.

Επικαλείται επίσης δημοσιογραφικές πληροφορίες για το περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης, σύμφωνα με τις οποίες η Γαλλία ενήργησε εκ μέρους των ελληνικών αρχών.

Το πλήρες κείμενο της διακοίνωσης, ωστόσο, δεν παρατίθεται στην ανάλυση. Συνεπώς, η ακριβής διατύπωσή της και η νομική της σημασία απαιτούν αυτοτελή τεκμηρίωση.

Το δεύτερο καλώδιο και το ολλανδικό πλοίο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Καλεντερίδη σε δεύτερο ερευνητικό πλοίο, το οποίο συνδέει με το έργο East to Med Data Corridor.

Σε αντίθεση με τον Great Sea Interconnector, το συγκεκριμένο πρόγραμμα αφορά υποδομές τηλεπικοινωνιών και υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών.

Ο αναλυτής αναφέρεται στην ολλανδική εταιρεία Fugro και σε επικοινωνίες σχετικά με τις θαλάσσιες έρευνες, υποστηρίζοντας ότι προέκυψε αντίστοιχο ζήτημα με τις τουρκικές διεκδικήσεις.

Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία δεν επιδιώκει κατ’ ανάγκη τη ματαίωση των έργων. Αντίθετα, θεωρεί ότι πρωταρχικός στόχος της είναι να καθιερώσει τη συμμετοχή της στη διαδικασία που προηγείται της υλοποίησής τους.

Αυτό είναι, σύμφωνα με τον Καλεντερίδη, το πραγματικό γεωπολιτικό διακύβευμα.

Οι αναφορές στη Meridiam και στις σχέσεις της με την Τουρκία

Στην ανάλυση γίνεται ακόμη αναφορά στη γαλλική επενδυτική εταιρεία Meridiam και στην επιχειρηματική παρουσία της στην Τουρκία.

Ο Καλεντερίδης επικαλείται δημοσίευμα του Πάρη Καρβουνόπουλου για επενδύσεις της εταιρείας στον τουρκικό τομέα υποδομών, μεταξύ άλλων σε νοσοκομειακά έργα.

Συνδέει αυτές τις δραστηριότητες με την ευρύτερη στάση της γαλλικής πλευράς, διατυπώνοντας υποψίες για τον ρόλο των οικονομικών συμφερόντων.

Ωστόσο, η ύπαρξη επιχειρηματικών σχέσεων δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι υπήρξε συνεννόηση για παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Οι σχετικές αιτιάσεις παραμένουν ισχυρισμοί του αναλυτή.

«Τέταρτη μεγάλη εθνική ήττα»

Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Σταύρος Καλεντερίδης εντάσσει τις εξελίξεις σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο, παραπέμποντας στη Βέρνη, στο Νταβός και στην κρίση των Ιμίων.

Χαρακτηρίζει τη σημερινή κατάσταση «τέταρτη μεγάλη εθνική ήττα» και επαναλαμβάνει τον όρο «Πρέσπες του Αιγαίου».

Η κριτική του δεν περιορίζεται στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Επεκτείνεται στο πολιτικό και θεσμικό σύστημα της χώρας, το οποίο θεωρεί υπεύθυνο για επαναλαμβανόμενες υποχωρήσεις στην εξωτερική πολιτική.

Υποστηρίζει την ανάγκη συνταγματικής και πολιτειακής αλλαγής, με ενίσχυση της άμεσης συμμετοχής των πολιτών στη λήψη αποφάσεων.

Η αμερικανική εμπειρία της άμεσης δημοκρατίας

Στην αρχή της εκπομπής, πριν περάσει στο ζήτημα του καλωδίου, ο Καλεντερίδης αναφέρεται και σε πρωτοβουλίες πολιτών στις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με την εγκατάσταση μεγάλων κέντρων δεδομένων για την τεχνητή νοημοσύνη.

Παρουσιάζει την άμεση συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις για τις τοπικές υποδομές ως παράδειγμα δημοκρατικής λειτουργίας, σε αντιδιαστολή με την αποκλειστική ανάθεση αποφάσεων σε εκλεγμένους αντιπροσώπους.

Το συγκεκριμένο παράδειγμα λειτουργεί ως εισαγωγή στη συνολικότερη θεσμική κριτική που αναπτύσσει στο υπόλοιπο της εκπομπής.

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Βασίλειος Μαρτζούκος: «Δεν πρέπει να αναθέτουμε σε τρίτους τη διαχείριση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων» – Προειδοποίηση για νέα κρίση στην Κάσο

Ο αντιναύαρχος ε.α. Βασίλειος Μαρτζούκος παρεμβαίνει στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής» και αναλύει τις κρίσιμες εξελίξεις γύρω από τον Great Sea Interconnector, τη γαλλική διαμεσολάβηση και την τουρκική στάση απέναντι στις έρευνες του «Abeille Marengo».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σοβαρές επισημάνσεις για τους κινδύνους που εγκυμονεί η γαλλική διαμεσολάβηση στο ζήτημα του Great Sea Interconnector διατύπωσε ο αντιναύαρχος ε.α. Βασίλειος Μαρτζούκος, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Ο έμπειρος αξιωματικός προειδοποίησε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να επιτρέψει τη δημιουργία τετελεσμένων που θα νομιμοποιούν την Τουρκία ως συνομιλητή σε ζητήματα ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, ενώ παρουσίασε τέσσερα πιθανά σενάρια τουρκικής αντίδρασης στην περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου.

«Το ζήτημα δεν είναι το καλώδιο, αλλά τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»

Στο επίκεντρο της παρέμβασης του Βασίλειου Μαρτζούκου βρέθηκαν οι εξελίξεις γύρω από το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», η εμπλοκή της Γαλλίας και η ρηματική διακοίνωση που απευθύνθηκε στην Άγκυρα.

Ο αντιναύαρχος ε.α. εκτίμησε ότι η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε τη γαλλική διαμεσολάβηση προκειμένου να αποφύγει μια επικίνδυνη αντιπαράθεση με την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως παρατήρησε, μετά τη ρηματική διακοίνωση σημειώθηκε εντυπωσιακή μεταβολή στην τουρκική στάση. Ενώ προηγουμένως η Άγκυρα χρησιμοποιούσε επιθετική ρητορική για τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου, στη συνέχεια εμφανίστηκε να αποδέχεται τη συνέχιση των εργασιών.

Ωστόσο, ο ίδιος έθεσε το κρίσιμο ερώτημα: Ποιο είναι το πραγματικό περιεχόμενο της διακοίνωσης και ποιες συνέπειες μπορεί να έχει;

Κατά τον Μαρτζούκο, εάν στο κείμενο περιλαμβάνονται διατυπώσεις που μπορούν να ερμηνευθούν ως αίτημα άδειας, συναίνεσης ή συντονισμού με την Τουρκία, δημιουργείται ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο.

Σε μια τέτοια περίπτωση, όπως υποστήριξε, η Άγκυρα θα μπορούσε να εμφανίζεται ως νομιμοποιημένος συνομιλητής για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει τουρκική δικαιοδοσία.

«Το ζήτημα δεν είναι το καλώδιο. Το ζήτημα είναι τα κυριαρχικά μας δικαιώματα», ήταν η ουσία της τοποθέτησής του.

Το άρθρο 79 του Δικαίου της Θάλασσας και η τουρκική μεθόδευση

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο άρθρο 79 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο ρυθμίζει την τοποθέτηση υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών στην υφαλοκρηπίδα.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Τουρκία επιχειρεί να μετατοπίσει τη νομική συζήτηση από την πόντιση καλωδίου στη θαλάσσια επιστημονική έρευνα.

Η διαφοροποίηση αυτή έχει σημασία, καθώς η θαλάσσια επιστημονική έρευνα υπόκειται σε διαφορετικό νομικό καθεστώς και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, απαιτεί συναίνεση του παράκτιου κράτους.

Ο Μαρτζούκος υποστήριξε ότι οι εργασίες του «Abeille Marengo» αποτελούν προπαρασκευαστικές δραστηριότητες για την εγκατάσταση του καλωδίου και όχι θαλάσσια επιστημονική έρευνα με την έννοια που επικαλείται η Τουρκία.

Επισήμανε επίσης ότι η Άγκυρα, μέσω της NAVTEX της 10ης Νοεμβρίου, επιχειρεί να θεμελιώσει τη θέση της περί τουρκικής δικαιοδοσίας στην περιοχή.

Κατά τον ίδιο, η ελληνική πλευρά διαθέτει ισχυρά νομικά επιχειρήματα. Προειδοποίησε, όμως, ότι η νομική τεκμηρίωση από μόνη της δεν επαρκεί εάν δημιουργηθούν δυσμενή διπλωματικά προηγούμενα.

Τέσσερα σενάρια τουρκικής αντίδρασης στην Κάσο και την Κάρπαθο

Ο αντιναύαρχος ε.α. περιέγραψε τέσσερις πιθανές εξελίξεις όταν οι δραστηριότητες του πλοίου προχωρήσουν προς την περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου.

Πρώτο σενάριο: Η Τουρκία περιορίζεται στις NAVTEX και στις διπλωματικές διαμαρτυρίες, επαναλαμβάνοντας τις διεκδικήσεις της χωρίς να εμποδίζει τις εργασίες.

Δεύτερο σενάριο: Τουρκικά σκάφη της Ακτοφυλακής ή του Πολεμικού Ναυτικού εμφανίζονται στην περιοχή, παρακολουθούν το γαλλικό πλοίο και εκπέμπουν ασυρματικές προειδοποιήσεις, χωρίς φυσική παρεμπόδιση.

Τρίτο σενάριο: Τουρκικά πλοία επιχειρούν να εμποδίσουν την πορεία του «Abeille Marengo», αναγκάζοντάς το να αλλάξει κατεύθυνση. Πρόκειται για μια εξέλιξη που, σύμφωνα με τον Μαρτζούκο, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια του πληρώματος και να απαιτήσει ελληνική παρέμβαση.

Τέταρτο σενάριο: Η Άγκυρα προχωρά σε εντονότερες απειλές και εκβιαστικές ενέργειες, αυξάνοντας τον κίνδυνο κλιμάκωσης.

Ο Μαρτζούκος εξέφρασε την ελπίδα ότι οι εξελίξεις θα περιοριστούν στα δύο πρώτα σενάρια, χωρίς να αποκλείσει επιδείνωση της κατάστασης εξαιτίας των εσωτερικών πιέσεων που δέχεται η τουρκική ηγεσία.

«Δεν μπορούμε να εμπιστευόμαστε σε τρίτους τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τον ρόλο της Γαλλίας και των επιχειρηματικών συμφερόντων που εμπλέκονται στο έργο.

Ο Μαρτζούκος αναγνώρισε ότι η γαλλική συμμετοχή μπορεί να συμβάλει στην ομαλή εξέλιξη των εργασιών και ότι η διπλωματική διαμεσολάβηση ενδέχεται να αποδειχθεί χρήσιμη.

Διαχώρισε, όμως, τη συνεργασία με τρίτες χώρες από την ανάθεση σε αυτές της διαχείρισης ζητημάτων εθνικής κυριαρχίας.

«Δεν πρέπει να αναθέτουμε τη διαχείριση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων σε τρίτους», υπογράμμισε.

Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιεί τις συμμαχίες της, αλλά η τελική ευθύνη των αποφάσεων παραμένει αποκλειστικά στην ελληνική πολιτική ηγεσία.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι το έργο πρέπει πλέον να ολοκληρωθεί, καθώς ενδεχόμενη οριστική διακοπή του θα προκαλούσε σοβαρό πλήγμα στη διεθνή αξιοπιστία της χώρας.

Ακόμη και αν υπάρξει προσωρινή παρεμπόδιση, τόνισε ότι οι εργασίες πρέπει να συνεχιστούν.

Προειδοποίηση για τις Ένοπλες Δυνάμεις και τον ρόλο του ΚΥΣΕΑ

Ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε στην ανάγκη επιχειρησιακής ετοιμότητας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Διευκρίνισε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να προκαλέσει στρατιωτική κλιμάκωση με δική της υπαιτιότητα, αλλά οφείλει να είναι προετοιμασμένη για οποιαδήποτε τουρκική πρόκληση.

Ειδικότερα, υποστήριξε ότι πρέπει να υπάρχει συνεχής επιχειρησιακή εικόνα της περιοχής και σαφής καθοδήγηση προς τις στρατιωτικές μονάδες.

Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε τη σύγκληση του ΚΥΣΕΑ, ώστε να συντονιστούν τα συναρμόδια υπουργεία και να αποσαφηνιστούν οι προθέσεις της πολιτικής ηγεσίας.

Έθεσε επίσης ζήτημα κατάλληλης προσαρμογής των κανόνων εμπλοκής, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν, ώστε οι Ένοπλες Δυνάμεις να γνωρίζουν πώς πρέπει να αντιδράσουν σε περίπτωση παρεμπόδισης των εργασιών.

Τουρκολιβυκό μνημόνιο και έρευνες νοτίως της Κρήτης

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στη Λιβύη, με αφορμή τις τουρκικές επιδιώξεις και το ενδεχόμενο νέων κινήσεων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις ενεργειακές δραστηριότητες νοτίως της Κρήτης.

Ο Μαρτζούκος συνέδεσε τις πιθανές τουρκολιβυκές πρωτοβουλίες με τις σχεδιαζόμενες έρευνες της Chevron, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να επιχειρήσει να δημιουργήσει προσκόμματα μέσω της συνεργασίας της με τη Λιβύη.

Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο ενδεχόμενο ενεργοποίησης της τουρκικής κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας σε γειτονικές περιοχές, κάτι που θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες εστίες έντασης.

Παράλληλα, επέκρινε την απουσία ελληνικών πρωτοβουλιών για την επέκταση των χωρικών υδάτων, τη χάραξη ευθειών γραμμών βάσης όπου επιτρέπεται και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει το Δίκαιο της Θάλασσας.

Κατά την εκτίμησή του, η Αθήνα πρέπει να ενισχύσει τη νομική και διπλωματική της θέση, αντί να περιορίζεται στην παρακολούθηση των τουρκικών ενεργειών.

Αιχμές για την Ευρωπαϊκή Ένωση: «Υπάρχει και δεύτερος Πούτιν»

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Μαρτζούκος απέναντι στη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν μπορούν να τηρούν ίσες αποστάσεις απέναντι σε τουρκικές διεκδικήσεις που, σύμφωνα με την ελληνική θέση, παραβιάζουν το Δίκαιο της Θάλασσας.

Παράλληλα, ζήτησε συστηματική ελληνική διπλωματική προσπάθεια, ώστε οι Ευρωπαίοι εταίροι να αντιληφθούν τις συνέπειες του τουρκικού αναθεωρητισμού.

Σε χαρακτηριστική αποστροφή του λόγου του, παρομοίασε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με έναν «δεύτερο Πούτιν», επικαλούμενος την τουρκική κατοχή εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας επί περισσότερο από μισό αιώνα.

Κατά τον Μαρτζούκο, η ανάδειξη της τουρκικής πολιτικής στην ευρωπαϊκή διπλωματική ατζέντα πρέπει να γίνεται με συνέπεια και συνέχεια, χωρίς περιόδους αδράνειας.

Η κεντρική θέση της παρέμβασής του ήταν ότι η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιεί τη γαλλική και ευρωπαϊκή υποστήριξη, χωρίς να εκχωρεί σε κανέναν την ευθύνη προστασίας των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Μπαλτζώης: Το καλώδιο μπορεί να περάσει, αλλά να αφήσει επικίνδυνο προηγούμενο με την Τουρκία

Ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, παρεμβαίνει στη Θεσσαλία Τηλεόραση για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα και τους κινδύνους που διακρίνει στους διπλωματικούς χειρισμούς.

Δημοσιεύτηκε

στις

Αυστηρή κριτική στους χειρισμούς γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου άσκησε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, μιλώντας στη Θεσσαλία Τηλεόραση. Κεντρική του προειδοποίηση ήταν ότι η πρόοδος του έργου δεν αρκεί, εάν συνοδευτεί από ενέργειες που η Άγκυρα θα μπορούσε να αξιοποιήσει για να στηρίξει τις διεκδικήσεις της.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία, στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η ενημέρωση της Άγκυρας και στις συνέπειες που, κατά τον ίδιο, μπορεί να έχουν οι συγκεκριμένοι χειρισμοί για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Ο πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά όφειλε να επιμείνει στην αρμοδιότητά της για τις εργασίες και να μην αφήσει περιθώριο στην Τουρκία να εμφανίζεται ως παράγοντας αδειοδότησης ή έγκρισης του έργου.

Η ανησυχία για τη ρηματική διακοίνωση

Σύμφωνα με τον Ιωάννη Μπαλτζώη, το πρόβλημα δεν εξαντλείται στο εάν η επικοινωνία με την Άγκυρα χαρακτηρίζεται «ενημέρωση» ή «αίτημα άδειας». Η ουσία, όπως υποστήριξε, βρίσκεται στο κατά πόσο δημιουργείται διπλωματικό υλικό το οποίο η Τουρκία θα μπορεί να επικαλείται στο μέλλον.

Εξέφρασε την άποψη ότι η ειδική ενημέρωση της τουρκικής πλευράς ενδέχεται να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ως επιχείρημα ότι αναγνωρίζεται κάποιος ρόλος της στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή. Πρόκειται για δική του εκτίμηση σχετικά με τις πιθανές συνέπειες των χειρισμών και όχι για τεκμηριωμένη διαπίστωση ότι έχει συντελεστεί νομική αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων.

Ο ίδιος απέδωσε στην Αθήνα την πολιτική ευθύνη για την εμπλοκή της Γαλλίας στη συγκεκριμένη διαδικασία. Παράλληλα, επικαλέστηκε παρεμβάσεις του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου και του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, εντάσσοντάς τες στην επιχειρηματολογία του υπέρ μιας αποφασιστικότερης ελληνικής στάσης.

Το καλώδιο και τα δικαιώματα στη θάλασσα

Ο αντιστράτηγος ε.α. αναφέρθηκε εκτενώς στη διάκριση μεταξύ υφαλοκρηπίδας, ΑΟΖ και χωρικών υδάτων, επιδιώκοντας να εξηγήσει γιατί απορρίπτει την τουρκική αξίωση παρέμβασης στη διασύνδεση.

Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του έθεσε το άρθρο 79 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Το άρθρο προβλέπει το δικαίωμα όλων των κρατών να τοποθετούν υποθαλάσσια καλώδια στην υφαλοκρηπίδα, υπό τους όρους του, και διατηρεί το δικαίωμα του παράκτιου κράτους να θέτει όρους για καλώδια που εισέρχονται στο έδαφος ή στην αιγιαλίτιδα ζώνη του. un.org

Ο Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να ασκήσει τα δικαιώματά της χωρίς να αποδέχεται πρόσθετες τουρκικές προϋποθέσεις. Απέρριψε επίσης τη λογική του τουρκολιβυκού μνημονίου, επισημαίνοντας ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις παρακάμπτουν την παρουσία ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Ρόδος, η Κάρπαθος και η Κάσος.

Η βασική του θέση ήταν ότι η ολοκλήρωση της διασύνδεσης πρέπει να συμβαδίζει με την προάσπιση των ελληνικών θέσεων και να μη χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για υποχωρήσεις.

Αιχμές για την ευρωπαϊκή στάση

Στη συζήτηση τέθηκε και η αμερικανική τοποθέτηση υπέρ της προώθησης έργων ηλεκτρικής διασύνδεσης χωρίς παρεμπόδιση από τρίτες πλευρές. Ο Μπαλτζώης την αξιολόγησε ως μήνυμα κυρίως προς την Τουρκία, αλλά και ως στοιχείο που ενισχύει την κριτική του για τους ελληνικούς χειρισμούς.

Ταυτόχρονα, επέκρινε την Ευρωπαϊκή Ένωση για την έλλειψη, κατά την εκτίμησή του, ανάλογου πολιτικού βάρους. Το ερώτημα που αναδείχθηκε ήταν γιατί ένα έργο μεταξύ δύο κρατών μελών, με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και συμμετοχή γαλλικής εταιρείας, χρειάζεται αμερικανική παρέμβαση για να προστατευθεί πολιτικά.

Συνέδεσε την υπόθεση με τη γενικότερη άποψή του ότι η Ευρώπη αδυνατεί να μετατρέψει την οικονομική της ισχύ σε ενιαία στρατηγική παρουσία. Έκανε επίσης σύγκριση ανάμεσα στην ευρωπαϊκή κινητοποίηση για την Ουκρανία και στην υποστήριξη προς την Κύπρο απέναντι στην τουρκική πολιτική.

Ουκρανία, ενεργειακό κόστος και ευρωπαϊκή βιομηχανία

Στο ουκρανικό μέτωπο, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εκτίμησε ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις μπορούν να συνεχιστούν και κατά τη χειμερινή περίοδο, με τα drones να επηρεάζουν τον τρόπο διεξαγωγής τους.

Επικαλούμενος αναλύσεις του Αλεξάντερ Μερκούρη, έδωσε ιδιαίτερο βάρος στη σημασία του Σλοβιάνσκ και του Κραματόρσκ. Παρουσίασε το ενδεχόμενο απώλειάς τους ως εξέλιξη που, κατά την ανάλυση την οποία μετέφερε, θα μπορούσε να επιβαρύνει σοβαρά την ουκρανική διαπραγματευτική θέση.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική. Συνέδεσε το υψηλό κόστος ενέργειας με τις πιέσεις στη γερμανική βιομηχανία και αναφέρθηκε στον εντεινόμενο ανταγωνισμό από τις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες. Η τοποθέτησή του αφορούσε συνολικά την ανταγωνιστικότητα και τις στρατηγικές επιλογές της Ευρώπης.

Τραμπ και ενδεχόμενο συνεννόησης των μεγάλων δυνάμεων

Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Μπαλτζώης υποστήριξε ότι οι κοινοβουλευτικοί περιορισμοί δεν εξαλείφουν την ισχύ του Αμερικανού προέδρου. Εκτίμησε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιδιώξει αποτελέσματα που θα ενισχύσουν την ιστορική του υστεροφημία, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις συγκρούσεις στο Ιράν και στην Ουκρανία.

Στο πλαίσιο αυτό, συζήτησε το ενδεχόμενο ευρύτερης συνεννόησης ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας. Η αναφορά σε μια πιθανή νέα κατανομή σφαιρών επιρροής παρουσιάστηκε ως σενάριο, με τον ίδιο να διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει ασφαλές συμπέρασμα για την ωριμότητα μιας τέτοιας συμφωνίας.

Αναφέρθηκε ακόμη στην άνοδο της Ινδίας και επανήλθε στην εκτίμησή του ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση υστερεί σε ενιαία πολιτική και στρατιωτική ισχύ.

Ιράν και πολιτική αστάθεια στο Ισραήλ

Για το Ιράν, ο αντιστράτηγος ε.α. αντιμετώπισε τη στρατιωτική συγκέντρωση που περιέγραψε στην περιοχή ως ένδειξη ότι το ενδεχόμενο κλιμάκωσης παραμένει ανοιχτό. Υποστήριξε ότι η αναβολή μιας επίθεσης δεν αρκεί για να συναχθεί πως έχει εγκαταλειφθεί η επιλογή στρατιωτικής δράσης.

Στο ισραηλινό πολιτικό σκηνικό, επικεντρώθηκε στις δυσκολίες συγκρότησης κυβερνητικών συνεργασιών, στις αντιθέσεις μεταξύ των κομμάτων και στον ρόλο της αραβικής και της υπερορθόδοξης εκπροσώπησης. Η εκτίμησή του ήταν ότι μια κυβέρνηση με έντονες εσωτερικές αντιφάσεις θα αντιμετωπίσει πρόβλημα συνοχής και διάρκειας.

Κλείνοντας, επέστρεψε στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: θεωρεί πιθανή την πρόοδο του έργου, αλλά προειδοποιεί ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιο διπλωματικό προηγούμενο θα αφήσει πίσω της η διαδικασία.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Καλεντερίδης: «Δεν υπάρχει καμία υπαναχώρηση της Τουρκίας» – Προειδοποίηση για συνδιαχείριση με αφορμή το καλώδιο

Την εκτίμηση ότι η Τουρκία επιτυγχάνει πολιτικά οφέλη από τους χειρισμούς γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου διατύπωσε ο Σάββας Καλεντερίδης στον Real Voice. Ο γεωπολιτικός αναλυτής συνέδεσε τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα με τη δημιουργία επικίνδυνου προηγουμένου, υποστηρίζοντας ότι η εξέλιξη οδηγεί προς συνδιαχείριση της περιοχής.

Δημοσιεύτηκε

στις

«Δεν υπάρχει καμία υπαναχώρηση». Με αυτήν τη φράση απάντησε ο Σάββας Καλεντερίδης στο ερώτημα εάν η στάση της Άγκυρας στο ζήτημα του καλωδίου συνιστά υποχώρηση από τις προηγούμενες απαιτήσεις της.

Στην παρέμβασή του στον Real Voice, αμφισβήτησε την ανάγνωση ότι η ενδεχόμενη αποφυγή νέας αποστολής τουρκικών πολεμικών πλοίων αποτελεί από μόνη της θετική εξέλιξη για την ελληνική πλευρά. Κατά την εκτίμησή του, το κρίσιμο είναι τι έχει προηγηθεί σε διπλωματικό επίπεδο και ποια περιθώρια επίκλησης δικαιοδοσίας αποκτά η Τουρκία.

Οι «υποθήκες» από την κρίση του 2024

Ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε στην τουρκική κινητοποίηση του 2024 στην περιοχή των Δωδεκανήσων, σημειώνοντας ότι η Άγκυρα είχε στείλει πέντε πλοία για να εξυπηρετήσει συγκεκριμένους στόχους.

Όπως υποστήριξε, επιδίωξή της ήταν να «εγγράψει υποθήκες» και να αποκτήσει ένα πρόσθετο έρεισμα, ώστε να προβάλλει τον ισχυρισμό ότι η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται υπό τουρκική δικαιοδοσία.

Στο πλαίσιο αυτό, εκτίμησε ότι η Τουρκία μπορεί πλέον να μην έχει λόγο να επαναλάβει την ίδια στρατιωτική πίεση, εφόσον θεωρεί ότι έχει εξασφαλίσει την επίσημη διπλωματική ενημέρωση που επιδίωκε.

Η γαλλική διακοίνωση στο επίκεντρο

Κεντρικό σημείο της τοποθέτησής του αποτέλεσε η αναφορά σε επίσημη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία για τις δραστηριότητες που συνδέονται με το έργο.

Ο αναλυτής υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη κίνηση προσφέρει στην Άγκυρα πολιτικό έρεισμα για τις διεκδικήσεις της. Η θέση αυτή αποτελεί τη δική του αξιολόγηση για τις συνέπειες της διπλωματικής ενέργειας.

Απαντώντας στη διευκρινιστική ερώτηση εάν επρόκειτο για ενέργεια της γαλλικής κυβέρνησης ή της εταιρείας, τόνισε ότι τις ρηματικές διακοινώσεις τις αποστέλλουν κράτη.

Με αυτήν την επισήμανση έδωσε βάρος στον επίσημο χαρακτήρα της επικοινωνίας, τον οποίο θεωρεί καθοριστικό για την αποτίμηση των χειρισμών.

Η αναφορά στη Meridiam και στον ρόλο της Γαλλίας

Ο Καλεντερίδης συνέδεσε τη γαλλική εμπλοκή και με τη συμμετοχή της Meridiam στο έργο. Συγκεκριμένα, έκανε λόγο για παραχώρηση ποσοστού 66%, αποδίδοντας στην επιλογή αυτή την πρόθεση να αναλάβει η Γαλλία το πολιτικό κόστος της διαχείρισης έναντι της Τουρκίας.

Η αναφορά στο ποσοστό και η ερμηνεία του σκοπού της επιλογής διατυπώθηκαν από τον ίδιο στην παρέμβασή του.

Παράλληλα, επικαλέστηκε συνάντηση της Γαλλίδας πρέσβεως με τον Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών, Μεχμέτ Μποζάι, τον οποίο συνέδεσε με τη διαχείριση της προηγούμενης κρίσης στην Κάσο. Κατά την εκτίμησή του, αυτές οι διπλωματικές επαφές εξηγούν και τον καθησυχαστικό τόνο των δηλώσεων του Χακάν Φιντάν.

«Πηγαίνουμε σε μία συνδιαχείριση της περιοχής»

Η συζήτηση ξεκίνησε με αναφορά στη θέση της Αθήνας ότι η αδειοδότηση των εργασιών αποτελεί αρμοδιότητα της Ελλάδας και της Κύπρου. Ο Καλεντερίδης, ωστόσο, επέμεινε στις συνέπειες που αποδίδει στην επίσημη επικοινωνία με την Άγκυρα.

Το συμπέρασμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: «Στην ουσία πηγαίνουμε σε μία συνδιαχείριση της περιοχής».

Για τον ίδιο, επομένως, το ζήτημα του καλωδίου υπερβαίνει την εκτέλεση ενός ενεργειακού έργου. Αφορά το προηγούμενο που μπορεί να δημιουργηθεί από τους διπλωματικούς χειρισμούς και τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία ενδέχεται να το αξιοποιήσει για να στηρίξει τις διεκδικήσεις της.

Πηγή: Παρέμβαση του Σάββα Καλεντερίδη στον Real Voice, σύμφωνα με το αρχείο υποτίτλων «ΣΑΒ

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO44 λεπτά πριν

Βασίλειος Μαρτζούκος: «Δεν πρέπει να αναθέτουμε σε τρίτους τη διαχείριση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων» – Προειδοποίηση για νέα κρίση στην Κάσο

Ο αντιναύαρχος ε.α. Βασίλειος Μαρτζούκος παρεμβαίνει στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής» και αναλύει τις κρίσιμες εξελίξεις γύρω από τον Great Sea...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Μπαλτζώης: Το καλώδιο μπορεί να περάσει, αλλά να αφήσει επικίνδυνο προηγούμενο με την Τουρκία

Ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, παρεμβαίνει στη Θεσσαλία Τηλεόραση για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, τη γαλλική ρηματική...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Πανηγυρίζουν στην Τουρκία για το καλώδιο: «Δώσαμε συγκατάθεση στο γαλλικό πλοίο – Εμποδίσαμε την Ελλάδα να δημιουργήσει τετελεσμένα»

Η Τουρκία παρουσιάζει τη γαλλική ενημέρωση και τη δική της απαντητική διακοίνωση ως μέρος μιας διαδικασίας συγκατάθεσης.

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Όσο θα διαρκεί το casus belli, “no pasaran” για τα Τουρκικά φορτηγά

Χ. Κηπουρός: ΙΟΝΙΟ ΚΑΙ ΕΓΝΑΤΙΑ λένε: Ούτε μοιρολογισμός ούτε συμπλεγματισμός: Η φετινή πόρτα του Πολυτεχνείου, βρίσκεται στο Μέτσοβο, εξ ου...

Αναλύσεις4 ώρες πριν

Τέταρτη μεγάλη εθνική ήττα! Η Τουρκία πήρε αυτό που ήθελε

«Πρέσπες του Αιγαίου» χαρακτηρίζει ο Σταύρος Καλεντερίδης τις εξελίξεις γύρω από τον Great Sea Interconnector, εξαπολύοντας σφοδρή κριτική στους χειρισμούς...

Δημοφιλή