Ακολουθήστε μας

GEOPOLITICO

Βαληνάκης: Η Γαλλία εξισώνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο με τη συμφωνία Ελλάδας–Αιγύπτου

Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών και καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Ιωάννης Βαληνάκης παρεμβαίνει στη Ναυτεμπορική TV και αναλύει τις σοβαρές διπλωματικές προεκτάσεις της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Τουρκία για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.

Δημοσιεύτηκε στις

Σοβαρά ερωτήματα για τη στάση της Γαλλίας, το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Τουρκία και τους χειρισμούς της ελληνικής διπλωματίας στην υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου έθεσε ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών και καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Ιωάννης Βαληνάκης, μιλώντας στη Ναυτεμπορική TV. Ο κ. Βαληνάκης προειδοποίησε ότι η γαλλική στάση, εφόσον επιβεβαιωθούν οι διαρροές, δημιουργεί πρόβλημα για τις ελληνικές θέσεις, ενώ άσκησε κριτική στην Αθήνα για την αξιοποίηση και την υπεράσπιση της συμφωνίας ΑΟΖ με την Αίγυπτο.

«Η Γαλλία πήρε ίσες αποστάσεις από Ελλάδα και Τουρκία»

Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρέθηκε η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία, η οποία συνδέεται με τις έρευνες για το έργο Great Sea Interconnector.

Ο Ιωάννης Βαληνάκης υποστήριξε ότι η Αθήνα επιχείρησε να αξιοποιήσει τη γαλλική εμπλοκή στο έργο, προσδοκώντας ισχυρότερη διπλωματική υποστήριξη απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις.

Κατά την εκτίμησή του, όμως, το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι διαφορετικό από εκείνο που επιδίωκε η ελληνική πλευρά.

Όπως εξήγησε, σύμφωνα με τις διαρροές που έχουν δημοσιοποιηθεί, η Γαλλία φέρεται να δηλώνει ότι δεν λαμβάνει θέση επί διεκδικήσεων σε επικαλυπτόμενες θαλάσσιες ζώνες.

Εφόσον αυτή η διατύπωση περιλαμβάνεται πράγματι στη διακοίνωση, ο πρώην υφυπουργός εκτιμά ότι το Παρίσι μετακινείται από τη θέση του στενού συμμάχου της Ελλάδας σε μια στάση ίσων αποστάσεων.

Το πρόβλημα, όπως τόνισε, είναι ότι μια τέτοια προσέγγιση αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο δύο εντελώς διαφορετικές συμφωνίες: την ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση ΑΟΖ του 2020 και το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Ο κ. Βαληνάκης υπογράμμισε ότι η συμφωνία Ελλάδας–Αιγύπτου στηρίζεται στους κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας, ενώ αμφισβήτησε τη συμβατότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου με το διεθνές δίκαιο.

Η επισήμανσή του συνοδεύτηκε από σαφή επιφύλαξη: δεν έχει στη διάθεσή του το πλήρες κείμενο της γαλλικής διακοίνωσης και συνεπώς η αξιολόγησή του βασίζεται στις πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει.

«Άλλο άδεια και άλλο συναίνεση» – Το τουρκικό επιχείρημα

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών στη διάκριση ανάμεσα στην άδεια και τη συναίνεση.

Εξήγησε ότι, στο πλαίσιο των διατάξεων για τη θαλάσσια επιστημονική έρευνα, κρίσιμη νομική έννοια είναι η συναίνεση του παράκτιου κράτους που διαθέτει δικαιοδοσία στην αντίστοιχη θαλάσσια περιοχή.

Η Τουρκία, σύμφωνα με τον ίδιο, επιχειρεί να αξιοποιήσει ακριβώς αυτή τη διατύπωση, παρουσιάζοντας την εξέλιξη ως αποτέλεσμα συντονισμού και συναίνεσης από την πλευρά της.

Το γεγονός αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή η Άγκυρα διεκδικεί δικαιοδοσία σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες η Ελλάδα θεωρεί ότι εμπίπτουν στα δικά της κυριαρχικά δικαιώματα.

Ο κ. Βαληνάκης εκτίμησε ότι η Τουρκία αξιοποιεί τις διατυπώσεις που προέκυψαν από τις διπλωματικές επαφές για να υποστηρίξει πως το έργο προχώρησε με τη δική της συναίνεση.

Το παρασκήνιο των τριών πρωτευουσών

Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών περιέγραψε επίσης το πιθανό διπλωματικό παρασκήνιο μεταξύ Αθήνας, Παρισιού και Άγκυρας.

Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα δεν χρειάστηκε να συνομιλήσει απευθείας με την Τουρκία για το συγκεκριμένο ζήτημα. Η γαλλική πλευρά ενδέχεται να ανέλαβε ρόλο διαμεσολαβητή, μεταφέροντας τις θέσεις της Αθήνας στην Άγκυρα και αντιστρόφως.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία, σύμφωνα με την ανάλυσή του, θα μπορούσε να έχει διαμορφωθεί μια διατύπωση αποδεκτή και από τις δύο πλευρές, η οποία επιτρέπει σε καθεμία να παρουσιάζει διαφορετική ερμηνεία της εξέλιξης.

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι πρόκειται για εκτίμηση που βασίζεται στην εμπειρία του από τη διπλωματική πρακτική και όχι για επιβεβαιωμένη γνώση των συγκεκριμένων διαβουλεύσεων.

Παράλληλα, απέρριψε την άποψη ότι οι ρηματικές διακοινώσεις είναι υποχρεωτικά απόρρητες. Υπενθύμισε περιπτώσεις δημοσιοποίησης αντίστοιχων διπλωματικών εγγράφων, μεταξύ των οποίων οι ελληνοτουρκικές ανταλλαγές της περιόδου 1975–1976 και ελληνική διακοίνωση προς τη Λιβύη το 2025.

«Ο διάλογος με την Τουρκία είναι άτυπη προδιαπραγμάτευση»

Αναφερόμενος στις επαφές του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο κ. Βαληνάκης υποστήριξε ότι η διατήρηση διαύλων επικοινωνίας είναι χρήσιμη, αλλά δεν αρκεί από μόνη της.

Όπως επισήμανε, οι συναντήσεις υπουργών Εξωτερικών δεν περιορίζονται σε τυπικές συνομιλίες. Περιλαμβάνουν ανταλλαγή θέσεων επί ουσιαστικών ζητημάτων και, υπό αυτή την έννοια, συνιστούν μορφή άτυπης προδιαπραγμάτευσης.

Εξέφρασε επίσης την ανησυχία ότι οι διαδοχικές περιπτώσεις στις οποίες ερευνητικά πλοία αντιμετώπισαν τουρκικές αντιδράσεις ενδέχεται να δημιουργούν προηγούμενα που επηρεάζουν τη διπλωματική διαχείριση των θαλάσσιων διαφορών.

Αιχμές για την ΑΟΖ Ελλάδας–Αιγύπτου: «Δεν την αξιοποιήσαμε ούτε την υπερασπιστήκαμε»

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε για τους ελληνικούς χειρισμούς μετά την υπογραφή της συμφωνίας μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο το 2020.

Ο Ιωάννης Βαληνάκης αναγνώρισε τη σημασία της συμφωνίας και επαίνεσε τον τότε υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια για την επίτευξή της.

Ωστόσο, υποστήριξε ότι τα επόμενα έξι χρόνια η Ελλάδα δεν προχώρησε στην ουσιαστική αξιοποίηση της οριοθετημένης περιοχής.

Επισήμανε ειδικότερα ότι δεν έχουν προχωρήσει αντίστοιχες ενέργειες διαμόρφωσης και αξιοποίησης θαλάσσιων οικοπέδων, ενώ αντιθέτως έχουν ανακοινωθεί διαγωνισμοί σε περιοχές νοτίως της Κρήτης όπου δεν υπάρχει οριοθετημένη ΑΟΖ.

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε περιστατικά τουρκικής παρέμβασης κατά ερευνητικών δραστηριοτήτων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Κάσο, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά δεν υπερασπίστηκε επαρκώς τα δικαιώματα που απορρέουν από τη συμφωνία.

Κατά τον ίδιο, τέτοιες ενέργειες ή παραλείψεις εκπέμπουν μηνύματα όχι μόνο προς την Τουρκία, αλλά και προς την Αίγυπτο, το Ισραήλ και τη Γαλλία.

Επιφυλάξεις για επέκταση της συμφωνίας με την Αίγυπτο

Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στην προοπτική επέκτασης της ελληνοαιγυπτιακής οριοθέτησης ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, προς το Καστελλόριζο.

Εξέφρασε την ευχή να υπάρξει συμφωνία, σημειώνοντας ότι θα αναγνώριζε μια τέτοια επιτυχία στον Γιώργο Γεραπετρίτη.

Ωστόσο, επικαλούμενος και τη δική του εμπειρία από τις διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο που ξεκίνησε το 2004, υποστήριξε ότι το Κάιρο διαχρονικά λαμβάνει υπόψη του και τις τουρκικές προτάσεις.

Όπως ανέφερε, η Άγκυρα επιχειρεί να προσελκύσει την Αίγυπτο προσφέροντάς της μεγαλύτερες θαλάσσιες εκτάσεις σε μια ενδεχόμενη μεταξύ τους οριοθέτηση.

Στο πλαίσιο αυτό, άσκησε κριτική στη λογική της αποφυγής διαπραγματευτικών ανταλλαγμάτων, επισημαίνοντας ότι η διεθνής διπλωματία προϋποθέτει συμβιβασμούς και αξιοποίηση ευκαιριών.

Η συμφωνία με την Αλβανία το 2009

Ο Ιωάννης Βαληνάκης αναφέρθηκε και στη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης Ελλάδας–Αλβανίας του 2009, επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή.

Τη χαρακτήρισε ιδιαίτερα ευνοϊκή για τα ελληνικά συμφέροντα, υπογραμμίζοντας ότι αναγνώριζε πλήρη επήρεια στα ελληνικά νησιά της περιοχής.

Άσκησε κριτική στο γεγονός ότι η συμφωνία δεν τέθηκε σε ισχύ και υποστήριξε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να αξιοποιήσει το ζήτημα ως διαπραγματευτικό εργαλείο στην ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας.

Η συνολική παρέμβασή του ανέδειξε την ανάγκη, κατά την εκτίμησή του, για πιο ενεργητική διπλωματική αξιοποίηση των συμφωνιών θαλάσσιας οριοθέτησης και μεγαλύτερη προσοχή στα προηγούμενα που δημιουργούνται κατά τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών διαφορών.

GEOPOLITICO

Ο θρίαμβος του Ολυμπιακού στην Κύπρο άνοιξε τη συζήτηση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη

Η ιστορική νίκη του Ολυμπιακού στη Λεμεσό, το σχόλιο του Έλληνα πρωθυπουργού για το γούρι του Κύπριου προέδρου και η αναφορά στην κόκκινη γραβάτα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα ιδιαίτερο στιγμιότυπο καταγράφηκε κατά τη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026, λίγο πριν από την έναρξη της 4ης Διακυβερνητικής Συνόδου Ελλάδας και Κύπρου στο Προεδρικό Μέγαρο.

Πριν η συζήτηση των δύο ηγετών περάσει στην επίσημη ατζέντα της Συνόδου, ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη συγκλονιστική αναμέτρηση του Ολυμπιακού Πειραιώς με τη Μακάμπι Τελ Αβίβ για τη EuroLeague, η οποία πραγματοποιήθηκε το προηγούμενο βράδυ στη Λεμεσό, παρουσία του Νίκου Χριστοδουλίδη.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με χιουμοριστική διάθεση, απέδωσε στον Κύπριο πρόεδρο μέρος της επιτυχίας της ελληνικής ομάδας, σχολιάζοντας ότι η παρουσία του στο γήπεδο έφερε γούρι στον Ολυμπιακό.

«Χθες νομίζω έγινε το ματς ίσως της δεκαετίας της Ευρωλίγκας και ήσουν παρών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Έλληνας πρωθυπουργός.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε, μάλιστα, γίνει αντικείμενο σχολιασμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την αυθόρμητη αντίδρασή του στο εντυπωσιακό τρίποντο του Σάσα Βεζένκοφ από το κέντρο του γηπέδου, με το οποίο ο Ολυμπιακός έστειλε την αναμέτρηση στην παράταση. Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας είχε πιάσει το κεφάλι του, αναφωνώντας «Παναγία μου!».

Η ελληνική ομάδα επικράτησε τελικά με 97-95, χάρη στο νικητήριο τρίποντο του Κόρι Τζόζεφ στην εκπνοή της παράτασης.

Η κόκκινη γραβάτα και το μήνυμα Μητσοτάκη

Ο Έλληνας πρωθυπουργός σχολίασε επίσης την ενδυματολογική επιλογή του Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος φορούσε κόκκινη γραβάτα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Είμαστε ενδυματολογικά εναρμονισμένοι σήμερα».

Παράλληλα, αντλώντας ένα ευρύτερο μήνυμα από τη δραματική εξέλιξη της αναμέτρησης, υπογράμμισε ότι το παιχνίδι υπενθύμισε πως δεν πρέπει κανείς να λέει ποτέ «ποτέ» μέχρι το τελευταίο σφύριγμα του διαιτητή.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ολοκλήρωσε την αναφορά του ευχαριστώντας τον Νίκο Χριστοδουλίδη για την ευγενική φιλοξενία, όπως είπε, στην «αγαπημένη μας Κύπρο».

Ο μπασκετικός διάλογος αποτέλεσε μια στιγμή χαλαρότητας πριν από τις επίσημες εργασίες της 4ης Διακυβερνητικής Συνόδου, αναδεικνύοντας και την ιδιαίτερη θέση που κατέχει ο ελληνικός αθλητισμός στη Μεγαλόνησο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Επτά σοβαροί λόγοι επιβάλλουν το νέο ταξίδι σας στο Κάιρο, κ. Μητσοτάκη!

Χρήστος Κηπουρός: Μετά από τη ρηματική διακοίνωση του Καΐρου στον ΟΗΕ κατά του τουρκολιβυκού ψευδομνημονίου, η δέσμη των 30 καλωδίων «ALEX» προσφέρει στην Αίγυπτο το μέγιστο οικονομικό κίνητρο ώστε να προτείνει οίκοθεν την ενιαία ΑΟΖ με την Ελλάδα και την Κύπρο — αναγεννώντας το «Κοινόν» δύο Ιστορικών Λαών.

Δημοσιεύτηκε

στις

ALEX ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΑΟΖ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΝΑΙ ΔΥΟ ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ

Η ρηματική διακοίνωση της Αιγύπτου στον ΟΗΕ είναι κυριολεκτικά «με ένα σμπάρο δυο όρνεα». Όταν το 1913 ο αντισυνταγματάρχης Κεμάλ συμφώνησε μυστικά με τον Τσάρο Φερδινάνδο της Βουλγαρίας στο σπίτι του Εβραίου μεγαλέμπορα Μπεχάρ στο Διδυμότειχο, το πρώτο που έγινε ήταν η προσθήκη δεύτερου εξώστη στον μιναρέ του τεμένους Βαγιαζήτ. Πράξη που συμβόλιζε τη δεύτερη κατάκτηση της ιστορικής τους πρωτεύουσας. Όσο κεμαλιστής δηλαδή ήταν ο Κεμάλ, άλλο τόσο ήταν και ισλαμιστής· και όσο ισλαμιστής είναι σήμερα ο Ερντογάν, άλλο τόσο είναι και κεμαλιστής. Ο όρος δηλαδή αιωνόβιος κεμαλισλαμισμός δεν είναι ουρανοκατέβατος. Ούτε κάποτε ήταν ήπιος που έγινε σήμερα δύστροπος και επόμενα δεν πρόκειται για αναθεωρητισμό.

ΚΕΙΜΕΝΟ

Πέραν όμως από τη συγκυρία, η εξέλιξη αυτή της ιδέας ALEX αναγεννά το «Κοινόν» Ελλήνων και Αιγυπτίων — δύο Ιστορικών Λαών που ζουν στις ακτές της Μεσογείου από αμνημονεύτων χρόνων. Για να περάσουμε σήμερα από τις διακηρύξεις στην έμπρακτη ενιαία ΑΟΖ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου, το έργο «ALEX» (η δέσμη των 30 υποθαλάσσιων καλωδίων) δίνει στο Κάιρο επτά λόγους [όσα και τα Θαύματα του αρχαίου κόσμου, με κορυφαίο το Φάρο της Αλεξάνδρειας] ώστε να την προτείνει οίκοθεν:

  1. Το Μέγιστο οικονομικό όφελος της Αιγύπτου, η οποία μετατρέπεται σε κορυφαίο εξαγωγικό ενεργειακό κόμβο προς ολόκληρη την Ευρώπη. Με προοπτική να αποτελέσει ενεργειακό κέντρο από την Μέση Ανατολή έως και την αχανή Λιβύη.

  2. Η Απογείωση της γεωστρατηγικής Ελλάδας, με τη συμπερίληψη του αγαπημένου Καστελόριζου. Αναντικατάστατη πύλη εισόδου και μεταφοράς, πέραν όλων των άλλων λειτουργιών, καθαρής και πράσινης ενέργειας στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

  3. Ο Μεσογειακός Ελλήσποντος, που εδραιώνει τον έλεγχο και τη διεθνή εμπορική και ενεργειακή αξία των ελληνικών θαλασσίων στενών.

  4. Η Ενιαιοποίηση των ΑΟΖ του Ελληνισμού, με τη θαλάσσια επανένωση Ελλάδας και Κύπρου πάνω στη διεθνή νομιμότητα (UNCLOS).

  5. Καληνύχτα στη Γεωστρατηγική Τουρκία, αφού η απευθείας σύνδεση Βόρειας Αφρικής–Ελλάδας–Κύπρου ακυρώνει στην πράξη κάθε σχεδιασμό του αιωνόβιου κεμαλισλαμισμού καθώς και κάθε απόπειρα του τουρκολιβυκού ψευδομνημονίου.

  6. Η πλέον συμφέρουσα τιμή ηλεκτρικού ρεύματος στις Ευρωπαϊκές χώρες, δίνοντας ανάσες στα νοικοκυριά και τη βιομηχανία της Ευρώπης.

  7. Ένα Καλώδιο από τα 30: Αλεξάνδρειας – Λεμεσού, που δένει άμεσα την Αίγυπτο με την Κύπρο και ολοκληρώνει το ενεργειακό τρίγωνο της Ανατολικής Μεσογείου.

Μια ειλικρινής επενδυτική αγκαλιά στη φίλη Αίγυπτο — αφιερωμένη στη Μονή Αγίας Αικατερίνας του Σινά ενόψει της εορτής της στις 25 Νοεμβρίου και στον Αιγυπτιώτη Ελληνισμό.

Από τα φώτα του πνεύματος που έδωσε η Αίγυπτος στην αρχαιότητα, και από τα ξύλα και τα κάτοπτρα του αρχαίου Φάρου της Αλεξάνδρειας που φώτιζε τη Μεσόγειο, περνάμε σήμερα στο έργο “ALEX” —τη δέσμη των 30 υποθαλάσσιων καλωδίων με ονομασία προέλευσης την Αλεξάνδρεια— που εκπέμπει καθαρό, πράσινο φως προς ολόκληρη την Ευρώπη. Και αφού η ίδια η Αλεξάνδρεια φέρει το όνομα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, πρόκειται για την ύψιστη ηθική δικαίωση του Ελληνισμού, που επιστρέφει δημιουργικός στο πνεύμα των Ελληνιστικών χρόνων.

Είναι στο χέρι της πολιτικής, πέραν από την επανένωση και την αναγέννηση του θαλάσσιου Ελληνισμού, να γίνει κάτι αντίστοιχο και με το «Κοινόν» δύο Ιστορικών Λαών και πολιτισμών: του Ελληνισμού και του Αιγυπτιακού λαού και πολιτισμού.

Υ. Γ. Πέντε τουλάχιστον κείμενα γύρω από τη μελέτη και τη νομοτεχνική τεκμηρίωση της ιδέας «ALEX» υπάρχουν στην παρούσα ιστοσελίδα, προς την οποία εκφράζονται οι ευχαριστίες μου.

__________

Διδυμότειχο, 18 Νοεμβρίου 2026

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Το αζερικό «πλυντήριο» και οι επιχειρηματικές διαδρομές του Τραμπ!

Όταν τα πετροδολάρια του Μπακού συναντούν τα κέντρα της παγκόσμιας εξουσίας. Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική δημοσιογραφική έρευνα της γαλλικής εφημερίδας Le Monde

Δημοσιεύτηκε

στις

Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική δημοσιογραφική έρευνα της γαλλικής εφημερίδας Le Monde της 17/11/2026 του Jeremie Baruch επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα με σοβαρές πολιτικές και γεωοικονομικές προεκτάσεις: τις διαδρομές του αζερικού χρήματος και τις σχέσεις επιχειρηματικών εταιρειών του Ντόναλντ Τραμπ με το διαβόητο δίκτυο ξεπλύματος χρήματος που έγινε γνωστό ως «Azerbaijani Laundromat» – το «πλυντήριο του Αζερμπαϊτζάν».

Η έρευνα, η οποία βασίζεται σε περισσότερα από 15 εκατομμύρια εσωτερικά τραπεζικά αρχεία της Deutsche Bank και σε δικαστικά έγγραφα, παρουσιάζει στοιχεία που συνδέουν εταιρείες του σημερινού Αμερικανού προέδρου με χρηματοοικονομικές οντότητες οι οποίες φέρονται να συμμετείχαν στο συγκεκριμένο δίκτυο.

Δεν πρόκειται για μια απλή επιχειρηματική συναλλαγή αμφίβολης προέλευσης. Πρόκειται για μια υπόθεση που φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο το καθεστώς του Ιλχάμ Αλίγιεφ φέρεται να αξιοποίησε πολύπλοκες χρηματοοικονομικές διαδρομές, εταιρείες-κελύφη και διεθνείς τραπεζικούς μηχανισμούς, προκειμένου να διοχετεύει χρήματα και να οικοδομεί δίκτυα επιρροής πέρα από τα σύνορα του Αζερμπαϊτζάν.

Η διαδρομή των 141.261 δολαρίων

Σύμφωνα με τη Le Monde, την άνοιξη του 2015, λίγο πριν ανακοινώσει την υποψηφιότητά του για το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, ο Ντόναλντ Τραμπ συμμετείχε σε ένα πολυτελές ξενοδοχειακό επενδυτικό σχέδιο στο Μπακού, το Trump International Hotel & Tower Baku.

Στις 16 Απριλίου 2015, η εταιρεία DT Marks Baku LLC, η οποία ανήκε στον Τραμπ και είχε αναλάβει την είσπραξη δικαιωμάτων χρήσης του εμπορικού του σήματος, επιχείρησε να εισπράξει το ποσό των 141.261,82 δολαρίων.

Τα χρήματα προέρχονταν από την Faberlex LP, μια εταιρεία-κέλυφος με έδρα τη Σκωτία, χωρίς γραφεία και εργαζομένους, η οποία χρηματοδοτούνταν από την κρατική τηλεπικοινωνιακή εταιρεία του Αζερμπαϊτζάν, Baktelecom.

Η πρώτη μεταφορά απέτυχε εξαιτίας λάθους στον αριθμό του τραπεζικού λογαριασμού. Ωστόσο, η ίδια ακριβώς χρηματική αξία μεταφέρθηκε την επόμενη ημέρα σε άλλη υπεράκτια εταιρεία, την Datemile Alliance, και δώδεκα ημέρες αργότερα κατέληξε στην THC Baku Services, μια ακόμη εταιρεία του Τραμπ.

Το ίδιο ποσό πέρασε μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες από τέσσερις διαφορετικούς τραπεζικούς λογαριασμούς, συνοδευόμενο από τρεις διαφορετικές αιτιολογίες πληρωμής.

Η Le Monde επισημαίνει ότι αυτή η πρακτική αποτελεί χαρακτηριστικό μηχανισμό λειτουργίας των δικτύων ξεπλύματος χρήματος: πολλαπλές μεταφορές, εταιρείες-βιτρίνες και αλλαγές στις αιτιολογίες των συναλλαγών, ώστε να καθίσταται δυσκολότερος ο εντοπισμός της πραγματικής προέλευσης των κεφαλαίων.

Και εδώ βρίσκεται ένα κρίσιμο στοιχείο: σύμφωνα με τα εσωτερικά αρχεία της Deutsche Bank, οι εταιρείες Faberlex και Datemile βρίσκονταν στον πυρήνα του «Azerbaijani Laundromat».

Ένα δίκτυο σχεδόν τριών δισεκατομμυρίων δολαρίων

Το «Azerbaijani Laundromat» αποκαλύφθηκε το 2017 από το διεθνές δίκτυο ερευνητικής δημοσιογραφίας OCCRP και τη Le Monde.

Επρόκειτο για ένα μυστικό χρηματοοικονομικό σύστημα ύψους σχεδόν τριών δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις, χρησιμοποιήθηκε για τη διοχέτευση δημόσιου χρήματος προς την αζερική ελίτ και την εξαγορά πολιτικής επιρροής στο εξωτερικό.

Η υπόθεση είχε ήδη προκαλέσει σοβαρά ερωτήματα για τις σχέσεις του Μπακού με Ευρωπαίους πολιτικούς, αξιωματούχους και θεσμικούς παράγοντες.

Η νέα έρευνα προσθέτει μια ακόμη διάσταση: τη σύνδεση εταιρειών του Ντόναλντ Τραμπ με επιχειρηματικές οντότητες που σχετίζονται με αυτό το δίκτυο.

Τα εκατομμύρια και οι τραπεζικές αναφορές

Οι αποκαλύψεις δεν περιορίζονται στη συγκεκριμένη συναλλαγή των 141.261,82 δολαρίων.

Σε εμπιστευτικό υπόμνημα του Μαΐου 2020, ο Brian Hagerty, διευθυντής της Deutsche Bank στις ΗΠΑ αρμόδιος για τις χρηματοοικονομικές πληροφορίες, αναφέρει ότι οντότητες που φέρονταν να συνδέονται με αζερικά και ρωσικά δίκτυα ξεπλύματος χρήματος είχαν καταβάλει τουλάχιστον τρία εκατομμύρια δολάρια σε δύο εταιρείες του Τραμπ πριν από τον Σεπτέμβριο του 2015.

Το ίδιο υπόμνημα αναφέρεται και σε άλλη αναφορά ύποπτης συναλλαγής, η οποία υποβλήθηκε τον Ιούνιο του 2017 και αφορούσε επιπλέον 5,2 εκατομμύρια δολάρια σε άλλες εταιρείες του επιχειρηματικού ομίλου Τραμπ.

Στις 16 Ιανουαρίου 2020, η Deutsche Bank είχε ήδη υποβάλει επίσημη αναφορά ύποπτης συναλλαγής για τις εταιρείες DT Marks Baku και THC Baku, εξαιτίας της σύνδεσής τους με το αζερικό δίκτυο.

Υπάρχει, ωστόσο, μια ουσιώδης διευκρίνιση στο ίδιο το έγγραφο: ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είχε κατονομαστεί προσωπικά ως ύποπτος.

Αυτή η διάκριση είναι σημαντική. Τα στοιχεία αφορούν τις εταιρείες του και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές τους. Δεν αποδεικνύουν ότι ο ίδιος γνώριζε την παράνομη προέλευση των χρημάτων ή ότι συμμετείχε προσωπικά σε μηχανισμό ξεπλύματος.

Αυτό, όμως, δεν αναιρεί τη σοβαρότητα των ερωτημάτων που προκύπτουν για τις επιχειρηματικές διαδρομές και τους μηχανισμούς ελέγχου.

Η τραπεζική προστασία ενός Αμερικανού προέδρου;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος με τον οποίο η Deutsche Bank διαχειρίστηκε τις οικονομικές σχέσεις της με τον Τραμπ μετά την εκλογή του το 2016.

Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος είχε τότε ανεξόφλητες οφειλές προς την τράπεζα που ξεπερνούσαν τα 300 εκατομμύρια δολάρια. Η Deutsche Bank δημιούργησε ένα ειδικό καθεστώς διαχείρισης για τον ίδιο και το περιβάλλον του, με την ονομασία «covered client».

Η πρόσβαση στα σχετικά αρχεία περιορίστηκε σε ελάχιστους υπαλλήλους, ενώ οι ειδοποιήσεις για τους συγκεκριμένους λογαριασμούς έφεραν την ένδειξη «Confidentialité = 99».

Η ίδια η εσωτερική αλληλογραφία της τράπεζας αποκαλύπτει ότι η διασταύρωση των διαφορετικών εταιρικών οντοτήτων του επιχειρηματικού ομίλου Τραμπ ήταν εξαιρετικά δύσκολη και ότι τα διαθέσιμα στοιχεία για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος ήταν αποσπασματικά.

Το ερώτημα που ανακύπτει είναι εύλογο: κατά πόσο η πολιτική ισχύς ενός πελάτη μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών τραπεζικού ελέγχου;

Από το Μπακού στην Ουάσιγκτον

Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα όταν εξετάζεται μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο των σχέσεων του Αζερμπαϊτζάν με τη διεθνή πολιτική και οικονομική ελίτ.

Το καθεστώς Αλίγιεφ δεν στηρίζεται μόνο στην ενεργειακή του ισχύ. Επενδύει συστηματικά στην ανάπτυξη διεθνών σχέσεων, στην οικονομική διπλωματία και στη δημιουργία δικτύων επιρροής.

Η αξιοποίηση του ενεργειακού πλούτου, οι επιχειρηματικές συμφωνίες και η προσέγγιση πολιτικών και οικονομικών παραγόντων αποτελούν σημαντικά εργαλεία της εξωτερικής του πολιτικής.

Η υπόθεση του «Azerbaijani Laundromat» είχε ήδη δείξει πώς το χρήμα μπορούσε να μετατρέπεται σε πολιτική επιρροή στην Ευρώπη. Οι νέες αποκαλύψεις της Le Monde αναδεικνύουν ότι οι διαδρομές αυτές δεν περιορίζονταν στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Αρμενία.

 

Όταν η διαφθορά γίνεται εργαλείο γεωπολιτικής

Για την Αρμενία και τον αρμενικό λαό, η διεθνής δράση του Μπακού δεν μπορεί να εξετάζεται αποκλειστικά μέσα από τις στρατιωτικές απειλές, τις εδαφικές διεκδικήσεις ή τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο κρατών.

Υπάρχει και ένα άλλο πεδίο αντιπαράθεσης: η μάχη για τη διεθνή εικόνα, την πολιτική επιρροή και τη διαμόρφωση των αποφάσεων στα ισχυρά κέντρα εξουσίας.

Ένα καθεστώς που έχει κατηγορηθεί επανειλημμένα για αυταρχισμό, διαφθορά και σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έχει κάθε λόγο να επιδιώκει να περιορίσει τη διεθνή του απομόνωση και να εξασφαλίσει ισχυρούς πολιτικούς και οικονομικούς συμμάχους.

Η ενεργειακή εξάρτηση, τα οικονομικά συμφέροντα και τα δίκτυα επιρροής μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον στο οποίο οι παραβιάσεις δικαιωμάτων και οι εγκληματικές πρακτικές υποχωρούν μπροστά στην εξυπηρέτηση γεωπολιτικών και οικονομικών συμφερόντων.

Η περίπτωση του Αζερμπαϊτζάν αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί η διεθνής κοινότητα οφείλει να εξετάζει όχι μόνο τι δηλώνουν τα κράτη, αλλά και πώς χρηματοδοτούν και οικοδομούν την επιρροή τους.

Για την Ελλάδα, μια χώρα που διατηρεί ιστορικούς δεσμούς με την Αρμενία και έχει άμεσο ενδιαφέρον για τη σταθερότητα στον Νότιο Καύκασο, οι αποκαλύψεις αυτές αποτελούν επίσης λόγο προβληματισμού. Η οικονομική συνεργασία με οποιοδήποτε κράτος δεν μπορεί να αποσυνδέεται πλήρως από τη διαφάνεια, τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Τα ερωτήματα παραμένουν

Η έρευνα της Le Monde δεν αποδεικνύει προσωπική ποινική εμπλοκή του Ντόναλντ Τραμπ. Αποκαλύπτει, όμως, συγκεκριμένες οικονομικές διαδρομές, εταιρικές συνδέσεις και τραπεζικές αναφορές που εγείρουν σοβαρά ερωτήματα.

Και κυρίως υπενθυμίζει κάτι που συχνά παραβλέπεται: η διεθνής πολιτική επιρροή δεν οικοδομείται πάντοτε μέσα από επίσημες διπλωματικές συμφωνίες και δημόσιες συμμαχίες. Μπορεί να οικοδομείται και μέσα από αδιαφανείς χρηματοοικονομικές διαδρομές, επιχειρηματικές συνεργασίες και δίκτυα συμφερόντων.

Όταν ένα καθεστώς διαθέτει τα μέσα να μετατρέπει τον πλούτο του σε διεθνή επιρροή, το ζήτημα παύει να είναι αποκλειστικά οικονομικό. Γίνεται βαθιά πολιτικό και γεωπολιτικό.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πού κατέληξαν τα χρήματα του αζερικού «πλυντηρίου». Είναι πόσες πολιτικές πόρτες άνοιξαν στη διαδρομή τους και ποια συμφέροντα εξυπηρετήθηκαν.

Και για την Αρμενία, το Αρτσάχ και ολόκληρη την περιοχή του Νοτίου Καυκάσου, αυτή δεν είναι μια υπόθεση που μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μακρινό οικονομικό σκάνδαλο.

 

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Ο θρίαμβος του Ολυμπιακού στην Κύπρο άνοιξε τη συζήτηση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη

Η ιστορική νίκη του Ολυμπιακού στη Λεμεσό, το σχόλιο του Έλληνα πρωθυπουργού για το γούρι του Κύπριου προέδρου και η...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Επτά σοβαροί λόγοι επιβάλλουν το νέο ταξίδι σας στο Κάιρο, κ. Μητσοτάκη!

Χρήστος Κηπουρός: Μετά από τη ρηματική διακοίνωση του Καΐρου στον ΟΗΕ κατά του τουρκολιβυκού ψευδομνημονίου, η δέσμη των 30 καλωδίων...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Το αζερικό «πλυντήριο» και οι επιχειρηματικές διαδρομές του Τραμπ!

Όταν τα πετροδολάρια του Μπακού συναντούν τα κέντρα της παγκόσμιας εξουσίας. Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική δημοσιογραφική έρευνα της γαλλικής εφημερίδας Le...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Η Ελλάδα πρέπει να περάσει στην επίθεση στην Αφρική για να αντιμετωπίσει την Τουρκία

Να εγκαταλείψει την παθητική στάση της και να περάσει στην αντεπίθεση απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό στην Αφρική καλεί την Ελλάδα...

Πολιτική3 ώρες πριν

Ελλάδα – Κύπρος: Τι συμφωνήθηκε στην 4η Διακυβερνητική Σύνοδο στη Λευκωσία – Οι τρεις άξονες συνεργασίας

Η αξιοποίηση της εμπειρίας της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συνεργασία στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης και...

Δημοφιλή