Αναλύσεις
Μια νέα «Γιάλτα» στη Μέση Ανατολή; Ο κίνδυνος συμφωνίας Τραμπ, Πούτιν και Σι που θα αφήσει το Ισραήλ μόνο απέναντι στο Ιράν
Tο Ισραήλ και οι Άραβες εταίροι του πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλίες για τη διαμόρφωση της περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, προτού οι μεγάλες δυνάμεις αποφασίσουν για το μέλλον της Μέσης Ανατολής ερήμην τους, αναφέρει άρθρο στην ισραηλινή Ynet
Τον κίνδυνο μιας μεγάλης γεωπολιτικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας, η οποία θα μπορούσε να διατηρήσει ανέπαφες κρίσιμες στρατηγικές δυνατότητες του Ιράν και να περιορίσει την ελευθερία δράσης του Ισραήλ, αναδεικνύει σε ανάλυσή του στο ισραηλινό Ynet ο Αμίν Αγιούμπ, συνεργάτης του Middle East Forum. Με φόντο την αναφερόμενη τριμερή σύνοδο της 19ης Νοεμβρίου στη Σεντζέν της Κίνας, ο αναλυτής προειδοποιεί για μια νέα «Γιάλτα», αυτή τη φορά με επίκεντρο τη Μέση Ανατολή.
Καθώς στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εκφράζονται φόβοι για το ενδεχόμενο αναδιαμόρφωσης της διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφαλείας μέσα από μια συνεννόηση των μεγάλων δυνάμεων, ο Αγιούμπ εκτιμά ότι ακόμη μεγαλύτερο λόγο ανησυχίας έχουν το Ισραήλ και η Σαουδική Αραβία.
Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρίσκεται το ενδεχόμενο η Τεχεράνη να αποτελέσει διαπραγματευτικό χαρτί στις συνομιλίες μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συνεννόησης για τη διεθνή ασφάλεια και την κατανομή ισχύος.
Δεν υπάρχουν, πάντως, σύμφωνα με τον ίδιο, ενδείξεις ότι οι τρεις ηγέτες έχουν ήδη καταλήξει σε συμφωνία για το Ιράν.
Άλλο η στρατιωτική κινητοποίηση, άλλο η διπλωματία
Επί χρόνια, στο Ισραήλ και στις χώρες του Περσικού Κόλπου επικρατούσε η εκτίμηση ότι μια αμερικανική κυβέρνηση διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική της ισχύ θα μπορούσε να οδηγήσει την Τεχεράνη σε στρατηγικό αδιέξοδο.
Η ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή, με την ανάπτυξη, σύμφωνα με το δημοσίευμα, και τρίτου αεροπλανοφόρου, του USS Theodore Roosevelt, φαίνεται εκ πρώτης όψεως να επιβεβαιώνει αυτή την προσέγγιση.
Την ίδια στιγμή, οι ιρανικές δυνάμεις έχουν διατυπώσει ισχυρισμούς για εκρήξεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ και καταρρίψεις αμερικανικών αναγνωριστικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ορισμένοι από τους οποίους παραμένουν ανεπιβεβαίωτοι.
Ωστόσο, πίσω από τη στρατιωτική κινητοποίηση, η Ουάσιγκτον διατηρεί ανοικτούς τους διαύλους διαπραγμάτευσης με την Τεχεράνη. Αυτή ακριβώς η διπλή στρατηγική βρίσκεται στον πυρήνα του προβληματισμού του Αγιούμπ.
Η τριμερής συνάντηση έχει επιβεβαιωθεί από τον Λευκό Οίκο και το Πεκίνο και πρόκειται να πραγματοποιηθεί στις 19 Νοεμβρίου 2026, στο περιθώριο της συνόδου Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας–Ειρηνικού (APEC). Στην ατζέντα αναμένεται να βρεθούν το Ιράν και ο έλεγχος των πυρηνικών εξοπλισμών.
Το Ιράν ως διαπραγματευτικό χαρτί Ρωσίας και Κίνας
Η Μόσχα και το Πεκίνο διαθέτουν σημαντικούς μοχλούς επιρροής στην Τεχεράνη.
Η Ρωσία έχει αναπτύξει στρατιωτική συνεργασία με το Ιράν στους τομείς των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και των πυραυλικών συστημάτων. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, έχει επίσης παράσχει στην Τεχεράνη πληροφορίες σχετικά με αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους.
Η Κίνα, από την πλευρά της, αποτελεί τον κυριότερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου, προσφέροντας στην Ισλαμική Δημοκρατία σημαντική οικονομική διέξοδο παρά τις διεθνείς κυρώσεις.
Κατά τον αναλυτή του Middle East Forum, οι δύο δυνάμεις μπορούν να αξιοποιήσουν τις σχέσεις τους με το Ιράν προκειμένου να αποσπάσουν ανταλλάγματα από την Ουάσιγκτον, χωρίς να χρειάζεται να ελέγχουν πλήρως τις αποφάσεις της Τεχεράνης.
Γιατί μια συμφωνία θα μπορούσε να εξυπηρετεί τον Τραμπ
Ο Αγιούμπ εκτιμά ότι μια προσωρινή αποκλιμάκωση θα μπορούσε να προσφέρει στον Αμερικανό πρόεδρο σημαντικά πολιτικά και στρατηγικά οφέλη.
Η σταθεροποίηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, η αποφυγή μιας παρατεταμένης πολεμικής εμπλοκής και η δυνατότητα παρουσίασης μιας διπλωματικής επιτυχίας στο εσωτερικό των ΗΠΑ αποτελούν ισχυρά κίνητρα.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει λόγους να ανακατευθύνει στρατιωτικούς πόρους προς τον Ινδοειρηνικό, όπου η αντιπαράθεση με την Κίνα και το ζήτημα της Ταϊβάν βρίσκονται στον πυρήνα του αμερικανικού στρατηγικού σχεδιασμού.
Μια συμφωνία που θα οδηγούσε στο πάγωμα της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε, συνεπώς, να εξυπηρετήσει τις αμερικανικές προτεραιότητες, χωρίς όμως να αντιμετωπίζει οριστικά την ιρανική απειλή, όπως την αντιλαμβάνεται το Ισραήλ.
Ο εφιάλτης του Ισραήλ
Το δυσμενέστερο σενάριο για την ισραηλινή ασφάλεια, σύμφωνα με τον Αγιούμπ, είναι μια συμφωνία που θα επιτρέψει στο Ιράν να διατηρήσει σημαντικό μέρος των πυρηνικών υποδομών, του πυραυλικού οπλοστασίου και του δικτύου των περιφερειακών ένοπλων οργανώσεων που υποστηρίζει.
Η αποκλιμάκωση θα μπορούσε να προσφέρει στην Τεχεράνη τον απαραίτητο χρόνο για την ανασυγκρότηση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων, την αποκατάσταση της αεράμυνας και την ενίσχυση των πυραυλικών της συστημάτων.
Ο αρθρογράφος επισημαίνει επίσης το ενδεχόμενο διαφοροποίησης των στρατηγικών επιδιώξεων ΗΠΑ και Ισραήλ. Ενώ η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει την κλιμάκωση, η ισραηλινή ηγεσία θεωρεί κρίσιμη την αποτροπή της στρατιωτικής ανασυγκρότησης του Ιράν.
Ο κίνδυνος για το Ισραήλ δεν είναι, επομένως, μόνο να μη συμμετάσχουν οι ΗΠΑ σε μια νέα στρατιωτική επιχείρηση, αλλά μια αμερικανική διπλωματική συμφωνία να περιορίσει και την αυτονομία στρατιωτικής δράσης του.
Ανησυχία και στη Σαουδική Αραβία
Οι συνέπειες μιας ενδεχόμενης συμφωνίας των μεγάλων δυνάμεων δεν περιορίζονται στο Ισραήλ.
Σύμφωνα με όσα παραθέτει το Ynet, στις 15 Νοεμβρίου ο υπό σαουδαραβική ηγεσία συνασπισμός ανακοίνωσε την αναχαίτιση τεσσάρων μη επανδρωμένων αεροσκαφών των Χούθι στις περιοχές της Μέκκας και της Μεδίνας, καθώς και δύο βαλλιστικών πυραύλων που κατευθύνονταν προς το Ριάντ. Οι Χούθι έχουν κατά το παρελθόν αρνηθεί ότι στοχοποιούν τη Μέκκα.
Παράλληλα, ο βασιλιάς Σαλμάν ανέθεσε στον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου, Φαγιάντ αλ Ρουουάιλι, επιπλέον καθήκοντα διοικητή των Διακλαδικών Δυνάμεων.
Οι εξελίξεις αυτές επαναφέρουν, κατά τον αναλυτή, το ζήτημα της στρατηγικής αυτονομίας της Σαουδικής Αραβίας και της αξιοπιστίας των εξωτερικών εγγυήσεων ασφαλείας.
Ο παράγοντας Χεζμπολάχ στον Λίβανο
Στο ίδιο γεωπολιτικό πλαίσιο εντάσσεται και το ζήτημα του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ.
Ο Αμερικανός πρέσβης στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, έχει υποστηρίξει ότι στον Λίβανο δεν υπάρχει περιθώριο συνύπαρξης δύο στρατών, ζητώντας την παράδοση του οπλισμού της οργάνωσης στο λιβανικό κράτος.
Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης το μέλλον της απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας και οι ρυθμίσεις ασφαλείας μετά τη λήξη της εντολής της ειρηνευτικής δύναμης UNIFIL, στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Ο Αγιούμπ θεωρεί ότι η πολιτική πίεση στη Βηρυτό δεν επαρκεί για την επίτευξη ενός βιώσιμου αφοπλισμού, όσο η Τεχεράνη διατηρεί τη δυνατότητα χρηματοδότησης και εξοπλισμού της Χεζμπολάχ.
Το ιστορικό προηγούμενο της Γιάλτας
Ο αρθρογράφος παραπέμπει στη Διάσκεψη της Γιάλτας, τον Φεβρουάριο του 1945, όταν ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Ιωσήφ Στάλιν διαπραγματεύθηκαν τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων.
Παρά τις διακηρύξεις για δημοκρατικούς θεσμούς και ελεύθερες εκλογές στην απελευθερωμένη Ευρώπη, η Ανατολική Ευρώπη βρέθηκε τελικά υπό σοβιετική κυριαρχία, με τη διαίρεση της ηπείρου να εξελίσσεται σε βασικό χαρακτηριστικό του Ψυχρού Πολέμου.
Χρησιμοποιώντας αυτό το ιστορικό προηγούμενο, ο Αγιούμπ προειδοποιεί για τις συνέπειες μιας συνεννόησης των μεγάλων δυνάμεων που θα πραγματοποιηθεί χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των κρατών τα οποία αντιμετωπίζουν άμεσα τις περιφερειακές απειλές.
Καταλήγει, δε, στην εκτίμηση ότι το Ισραήλ και οι Άραβες εταίροι του πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλίες για τη διαμόρφωση της περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, προτού οι μεγάλες δυνάμεις αποφασίσουν για το μέλλον της Μέσης Ανατολής ερήμην τους.
GEOPOLITICO
Το αζερικό «πλυντήριο» και οι επιχειρηματικές διαδρομές του Τραμπ!
Όταν τα πετροδολάρια του Μπακού συναντούν τα κέντρα της παγκόσμιας εξουσίας. Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική δημοσιογραφική έρευνα της γαλλικής εφημερίδας Le Monde
Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική δημοσιογραφική έρευνα της γαλλικής εφημερίδας Le Monde της 17/11/2026 του Jeremie Baruch επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα με σοβαρές πολιτικές και γεωοικονομικές προεκτάσεις: τις διαδρομές του αζερικού χρήματος και τις σχέσεις επιχειρηματικών εταιρειών του Ντόναλντ Τραμπ με το διαβόητο δίκτυο ξεπλύματος χρήματος που έγινε γνωστό ως «Azerbaijani Laundromat» – το «πλυντήριο του Αζερμπαϊτζάν».
Η έρευνα, η οποία βασίζεται σε περισσότερα από 15 εκατομμύρια εσωτερικά τραπεζικά αρχεία της Deutsche Bank και σε δικαστικά έγγραφα, παρουσιάζει στοιχεία που συνδέουν εταιρείες του σημερινού Αμερικανού προέδρου με χρηματοοικονομικές οντότητες οι οποίες φέρονται να συμμετείχαν στο συγκεκριμένο δίκτυο.
Δεν πρόκειται για μια απλή επιχειρηματική συναλλαγή αμφίβολης προέλευσης. Πρόκειται για μια υπόθεση που φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο το καθεστώς του Ιλχάμ Αλίγιεφ φέρεται να αξιοποίησε πολύπλοκες χρηματοοικονομικές διαδρομές, εταιρείες-κελύφη και διεθνείς τραπεζικούς μηχανισμούς, προκειμένου να διοχετεύει χρήματα και να οικοδομεί δίκτυα επιρροής πέρα από τα σύνορα του Αζερμπαϊτζάν.
Η διαδρομή των 141.261 δολαρίων
Σύμφωνα με τη Le Monde, την άνοιξη του 2015, λίγο πριν ανακοινώσει την υποψηφιότητά του για το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, ο Ντόναλντ Τραμπ συμμετείχε σε ένα πολυτελές ξενοδοχειακό επενδυτικό σχέδιο στο Μπακού, το Trump International Hotel & Tower Baku.
Στις 16 Απριλίου 2015, η εταιρεία DT Marks Baku LLC, η οποία ανήκε στον Τραμπ και είχε αναλάβει την είσπραξη δικαιωμάτων χρήσης του εμπορικού του σήματος, επιχείρησε να εισπράξει το ποσό των 141.261,82 δολαρίων.
Τα χρήματα προέρχονταν από την Faberlex LP, μια εταιρεία-κέλυφος με έδρα τη Σκωτία, χωρίς γραφεία και εργαζομένους, η οποία χρηματοδοτούνταν από την κρατική τηλεπικοινωνιακή εταιρεία του Αζερμπαϊτζάν, Baktelecom.
Η πρώτη μεταφορά απέτυχε εξαιτίας λάθους στον αριθμό του τραπεζικού λογαριασμού. Ωστόσο, η ίδια ακριβώς χρηματική αξία μεταφέρθηκε την επόμενη ημέρα σε άλλη υπεράκτια εταιρεία, την Datemile Alliance, και δώδεκα ημέρες αργότερα κατέληξε στην THC Baku Services, μια ακόμη εταιρεία του Τραμπ.
Το ίδιο ποσό πέρασε μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες από τέσσερις διαφορετικούς τραπεζικούς λογαριασμούς, συνοδευόμενο από τρεις διαφορετικές αιτιολογίες πληρωμής.
Η Le Monde επισημαίνει ότι αυτή η πρακτική αποτελεί χαρακτηριστικό μηχανισμό λειτουργίας των δικτύων ξεπλύματος χρήματος: πολλαπλές μεταφορές, εταιρείες-βιτρίνες και αλλαγές στις αιτιολογίες των συναλλαγών, ώστε να καθίσταται δυσκολότερος ο εντοπισμός της πραγματικής προέλευσης των κεφαλαίων.
Και εδώ βρίσκεται ένα κρίσιμο στοιχείο: σύμφωνα με τα εσωτερικά αρχεία της Deutsche Bank, οι εταιρείες Faberlex και Datemile βρίσκονταν στον πυρήνα του «Azerbaijani Laundromat».
Ένα δίκτυο σχεδόν τριών δισεκατομμυρίων δολαρίων
Το «Azerbaijani Laundromat» αποκαλύφθηκε το 2017 από το διεθνές δίκτυο ερευνητικής δημοσιογραφίας OCCRP και τη Le Monde.
Επρόκειτο για ένα μυστικό χρηματοοικονομικό σύστημα ύψους σχεδόν τριών δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις, χρησιμοποιήθηκε για τη διοχέτευση δημόσιου χρήματος προς την αζερική ελίτ και την εξαγορά πολιτικής επιρροής στο εξωτερικό.
Η υπόθεση είχε ήδη προκαλέσει σοβαρά ερωτήματα για τις σχέσεις του Μπακού με Ευρωπαίους πολιτικούς, αξιωματούχους και θεσμικούς παράγοντες.
Η νέα έρευνα προσθέτει μια ακόμη διάσταση: τη σύνδεση εταιρειών του Ντόναλντ Τραμπ με επιχειρηματικές οντότητες που σχετίζονται με αυτό το δίκτυο.
Τα εκατομμύρια και οι τραπεζικές αναφορές
Οι αποκαλύψεις δεν περιορίζονται στη συγκεκριμένη συναλλαγή των 141.261,82 δολαρίων.
Σε εμπιστευτικό υπόμνημα του Μαΐου 2020, ο Brian Hagerty, διευθυντής της Deutsche Bank στις ΗΠΑ αρμόδιος για τις χρηματοοικονομικές πληροφορίες, αναφέρει ότι οντότητες που φέρονταν να συνδέονται με αζερικά και ρωσικά δίκτυα ξεπλύματος χρήματος είχαν καταβάλει τουλάχιστον τρία εκατομμύρια δολάρια σε δύο εταιρείες του Τραμπ πριν από τον Σεπτέμβριο του 2015.
Το ίδιο υπόμνημα αναφέρεται και σε άλλη αναφορά ύποπτης συναλλαγής, η οποία υποβλήθηκε τον Ιούνιο του 2017 και αφορούσε επιπλέον 5,2 εκατομμύρια δολάρια σε άλλες εταιρείες του επιχειρηματικού ομίλου Τραμπ.
Στις 16 Ιανουαρίου 2020, η Deutsche Bank είχε ήδη υποβάλει επίσημη αναφορά ύποπτης συναλλαγής για τις εταιρείες DT Marks Baku και THC Baku, εξαιτίας της σύνδεσής τους με το αζερικό δίκτυο.
Υπάρχει, ωστόσο, μια ουσιώδης διευκρίνιση στο ίδιο το έγγραφο: ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είχε κατονομαστεί προσωπικά ως ύποπτος.
Αυτή η διάκριση είναι σημαντική. Τα στοιχεία αφορούν τις εταιρείες του και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές τους. Δεν αποδεικνύουν ότι ο ίδιος γνώριζε την παράνομη προέλευση των χρημάτων ή ότι συμμετείχε προσωπικά σε μηχανισμό ξεπλύματος.
Αυτό, όμως, δεν αναιρεί τη σοβαρότητα των ερωτημάτων που προκύπτουν για τις επιχειρηματικές διαδρομές και τους μηχανισμούς ελέγχου.
Η τραπεζική προστασία ενός Αμερικανού προέδρου;
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος με τον οποίο η Deutsche Bank διαχειρίστηκε τις οικονομικές σχέσεις της με τον Τραμπ μετά την εκλογή του το 2016.
Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος είχε τότε ανεξόφλητες οφειλές προς την τράπεζα που ξεπερνούσαν τα 300 εκατομμύρια δολάρια. Η Deutsche Bank δημιούργησε ένα ειδικό καθεστώς διαχείρισης για τον ίδιο και το περιβάλλον του, με την ονομασία «covered client».
Η πρόσβαση στα σχετικά αρχεία περιορίστηκε σε ελάχιστους υπαλλήλους, ενώ οι ειδοποιήσεις για τους συγκεκριμένους λογαριασμούς έφεραν την ένδειξη «Confidentialité = 99».
Η ίδια η εσωτερική αλληλογραφία της τράπεζας αποκαλύπτει ότι η διασταύρωση των διαφορετικών εταιρικών οντοτήτων του επιχειρηματικού ομίλου Τραμπ ήταν εξαιρετικά δύσκολη και ότι τα διαθέσιμα στοιχεία για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος ήταν αποσπασματικά.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι εύλογο: κατά πόσο η πολιτική ισχύς ενός πελάτη μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών τραπεζικού ελέγχου;
Από το Μπακού στην Ουάσιγκτον
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα όταν εξετάζεται μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο των σχέσεων του Αζερμπαϊτζάν με τη διεθνή πολιτική και οικονομική ελίτ.
Το καθεστώς Αλίγιεφ δεν στηρίζεται μόνο στην ενεργειακή του ισχύ. Επενδύει συστηματικά στην ανάπτυξη διεθνών σχέσεων, στην οικονομική διπλωματία και στη δημιουργία δικτύων επιρροής.
Η αξιοποίηση του ενεργειακού πλούτου, οι επιχειρηματικές συμφωνίες και η προσέγγιση πολιτικών και οικονομικών παραγόντων αποτελούν σημαντικά εργαλεία της εξωτερικής του πολιτικής.
Η υπόθεση του «Azerbaijani Laundromat» είχε ήδη δείξει πώς το χρήμα μπορούσε να μετατρέπεται σε πολιτική επιρροή στην Ευρώπη. Οι νέες αποκαλύψεις της Le Monde αναδεικνύουν ότι οι διαδρομές αυτές δεν περιορίζονταν στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Αρμενία.
Όταν η διαφθορά γίνεται εργαλείο γεωπολιτικής
Για την Αρμενία και τον αρμενικό λαό, η διεθνής δράση του Μπακού δεν μπορεί να εξετάζεται αποκλειστικά μέσα από τις στρατιωτικές απειλές, τις εδαφικές διεκδικήσεις ή τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο κρατών.
Υπάρχει και ένα άλλο πεδίο αντιπαράθεσης: η μάχη για τη διεθνή εικόνα, την πολιτική επιρροή και τη διαμόρφωση των αποφάσεων στα ισχυρά κέντρα εξουσίας.
Ένα καθεστώς που έχει κατηγορηθεί επανειλημμένα για αυταρχισμό, διαφθορά και σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έχει κάθε λόγο να επιδιώκει να περιορίσει τη διεθνή του απομόνωση και να εξασφαλίσει ισχυρούς πολιτικούς και οικονομικούς συμμάχους.
Η ενεργειακή εξάρτηση, τα οικονομικά συμφέροντα και τα δίκτυα επιρροής μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον στο οποίο οι παραβιάσεις δικαιωμάτων και οι εγκληματικές πρακτικές υποχωρούν μπροστά στην εξυπηρέτηση γεωπολιτικών και οικονομικών συμφερόντων.
Η περίπτωση του Αζερμπαϊτζάν αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί η διεθνής κοινότητα οφείλει να εξετάζει όχι μόνο τι δηλώνουν τα κράτη, αλλά και πώς χρηματοδοτούν και οικοδομούν την επιρροή τους.
Για την Ελλάδα, μια χώρα που διατηρεί ιστορικούς δεσμούς με την Αρμενία και έχει άμεσο ενδιαφέρον για τη σταθερότητα στον Νότιο Καύκασο, οι αποκαλύψεις αυτές αποτελούν επίσης λόγο προβληματισμού. Η οικονομική συνεργασία με οποιοδήποτε κράτος δεν μπορεί να αποσυνδέεται πλήρως από τη διαφάνεια, τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τα ερωτήματα παραμένουν
Η έρευνα της Le Monde δεν αποδεικνύει προσωπική ποινική εμπλοκή του Ντόναλντ Τραμπ. Αποκαλύπτει, όμως, συγκεκριμένες οικονομικές διαδρομές, εταιρικές συνδέσεις και τραπεζικές αναφορές που εγείρουν σοβαρά ερωτήματα.
Και κυρίως υπενθυμίζει κάτι που συχνά παραβλέπεται: η διεθνής πολιτική επιρροή δεν οικοδομείται πάντοτε μέσα από επίσημες διπλωματικές συμφωνίες και δημόσιες συμμαχίες. Μπορεί να οικοδομείται και μέσα από αδιαφανείς χρηματοοικονομικές διαδρομές, επιχειρηματικές συνεργασίες και δίκτυα συμφερόντων.
Όταν ένα καθεστώς διαθέτει τα μέσα να μετατρέπει τον πλούτο του σε διεθνή επιρροή, το ζήτημα παύει να είναι αποκλειστικά οικονομικό. Γίνεται βαθιά πολιτικό και γεωπολιτικό.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πού κατέληξαν τα χρήματα του αζερικού «πλυντηρίου». Είναι πόσες πολιτικές πόρτες άνοιξαν στη διαδρομή τους και ποια συμφέροντα εξυπηρετήθηκαν.
Και για την Αρμενία, το Αρτσάχ και ολόκληρη την περιοχή του Νοτίου Καυκάσου, αυτή δεν είναι μια υπόθεση που μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μακρινό οικονομικό σκάνδαλο.
GEOPOLITICO
Η Ελλάδα πρέπει να περάσει στην επίθεση στην Αφρική για να αντιμετωπίσει την Τουρκία
Να εγκαταλείψει την παθητική στάση της και να περάσει στην αντεπίθεση απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό στην Αφρική καλεί την Ελλάδα ο Μάικλ Ρούμπιν, σε άρθρο του στο αμερικανικό think tank Middle East Forum. Ο Αμερικανός αναλυτής χαρακτηρίζει τη Σομαλία δεύτερη σημαντικότερη αποικία της Τουρκίας μετά την κατεχόμενη βόρεια Κύπρο και κατηγορεί την Άγκυρα ότι εφαρμόζει το ίδιο μοντέλο που ακολούθησε στη Λιβύη. Προτείνει, μάλιστα, συγκεκριμένες πρωτοβουλίες στρατιωτικής και στρατηγικής συνεργασίας της Αθήνας με την Πούντλαντ, τη Σομαλιλάνδη, το Νοτιοδυτικό Κρατίδιο της Σομαλίας και την Κένυα, προκειμένου να ανακοπούν οι νεοοθωμανικές φιλοδοξίες του Ερντογάν και να αυξηθεί το κόστος της τουρκικής επέκτασης.
Γράφει ο Μάικλ Ρούμπιν (Michael Rubin), Middle East Forum
Η Σομαλία έχει εξελιχθεί γρήγορα στη δεύτερη σημαντικότερη αποικία της Τουρκίας, μετά το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Η Τουρκία ελέγχει το διεθνές αεροδρόμιο του Μογκαντίσου και διαχειρίζεται το λιμάνι του. Η τουρκική τράπεζα Ziraat Katılım έγινε η πρώτη ξένη τράπεζα που δραστηριοποιείται στη Σομαλία εδώ και μισό αιώνα. Το OYAK, το συνταξιοδοτικό ταμείο των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, ίδρυσε εταιρεία με σκοπό να μονοπωλήσει τις άδειες αλιείας στα σομαλικά ύδατα.
Στις 7 Μαρτίου 2024, η κυβέρνηση της Σομαλίας και η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Τουρκίας υπέγραψαν συμφωνία καταμερισμού της παραγωγής για τρία υπεράκτια οικόπεδα. Το Oruç Reis πραγματοποίησε σεισμικές έρευνες και, τον Απρίλιο του 2026, το Çağrı Bey ξεκίνησε την πρώτη του γεώτρηση σε βαθιά ύδατα. Είτε πρόκειται για την αλιεία, είτε για το πετρέλαιο, είτε για άλλους φυσικούς πόρους, η Τουρκία φέρεται να λαμβάνει το 30% των εσόδων από την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Σομαλίας, αν και το κείμενο της συμφωνίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει επίσης τη Σομαλία ως ορμητήριο για τις φιλοδοξίες της να επεκτείνει την αποικιακή της επιρροή και σε άλλες περιοχές της Αφρικής.
Στην ξηρά, οι Τούρκοι επέβαλαν, μέσω της κυβέρνησης του Μογκαντίσου, μια συμφωνία που καλύπτει τρία οικόπεδα συνολικής έκτασης 6.200 τετραγωνικών μιλίων (περίπου 16.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων). Οι όροι που διέρρευσαν υποδηλώνουν ότι η Τουρκία λαμβάνει το 90% της παραγωγής, βάσει μιας συμφωνίας που παρέκαμψε το κοινοβούλιο της Σομαλίας.
Με απλά λόγια, η Τουρκία εκμεταλλεύεται πλέον τη Σομαλία κατά τρόπο ανάλογο με εκείνον που οι Γάλλοι και οι Βέλγοι αντιμετώπιζαν τις αποικιακές τους κτήσεις. Ίσως αυτός να είναι ο λόγος για τον οποίο η Σομαλία φιλοξενεί πλέον τη μεγαλύτερη πρεσβεία της Τουρκίας, η οποία, με έκταση 860.000 τετραγωνικών ποδών (περίπου 80.000 τετραγωνικών μέτρων), είναι ελαφρώς μεγαλύτερη από τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει επίσης τη Σομαλία ως ορμητήριο για τις φιλοδοξίες της να επεκτείνει την αποικιακή της επιρροή και σε άλλες περιοχές της Αφρικής. Το στρατόπεδο TURKSOM, μια εκπαιδευτική βάση κόστους 50 εκατομμυρίων δολαρίων, αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη στρατιωτική βάση της Τουρκίας στο εξωτερικό.
Η Τουρκία κατασκευάζει επίσης ένα «διαστημοδρόμιο», το οποίο θα μπορούσε να λειτουργεί παράλληλα ως πεδίο δοκιμών πυραύλων. Ολοένα και περισσότερο, η Τουρκία εξοπλίζει σομαλικές πολιτοφυλακές –ή χρησιμοποιεί απευθείας τις δικές της δυνάμεις– για λογαριασμό της κυβέρνησης της Σομαλίας. Ήδη, η Τουρκία έχει αναπτύξει μη επανδρωμένα αεροσκάφη TB2 και Akıncı, ελικόπτερα ATAK, μαχητικά F-16, άρματα μάχης M48/M60 και έως και 2.500 στρατιώτες.
Είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε την έλλειψη νομιμοποίησης της τουρκικής παρουσίας. Σε αντίθεση με τη Σομαλιλάνδη, η Σομαλία έχει επανειλημμένως αποτύχει να διεξαγάγει εκλογές με βάση την αρχή «ένας πολίτης, μία ψήφος». Αντ’ αυτού, η διεθνής κοινότητα επιλέγει μερικές εκατοντάδες ηγέτες κοινοτήτων και φυλών, οι οποίοι με τη σειρά τους επιλέγουν τον πρόεδρο.
Ένα τέτοιο σύστημα είναι ευάλωτο στη διαφθορά, καθώς είναι εύκολο για εξωτερικές δυνάμεις να εξαγοράζουν ψήφους για λογαριασμό πολιτικών που τελούν υπό την προστασία τους, όπως ο εν ενεργεία πρόεδρος Χασάν Σεΐχ Μοχαμούντ.
Σήμερα, στο Μογκαντίσου, η διαφθορά είναι ακόμη χειρότερη. Η συνταγματική θητεία του Χασάν Σεΐχ Μοχαμούντ έληξε στις 15 Μαΐου 2026, ημερομηνία την οποία επιβεβαίωσε το Ανώτατο Δικαστήριο της Σομαλίας. Ωστόσο, η Τουρκία εξακολουθεί να τον στηρίζει και να απομονώνει ή να αποκλείει όσους βουλευτές θέτουν δύσκολα ερωτήματα ή αρνούνται να χρησιμοποιήσουν το αξίωμά τους για να επικυρώνουν άκριτα τις αποφάσεις του.
Ουσιαστικά, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο πρώην επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών, νυν υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, επαναλαμβάνουν τη στρατηγική τους στη Λιβύη, στηρίζοντας έναν ανίκανο, διεφθαρμένο και αντιδημοφιλή πολιτικό, του οποίου η πολιτική επιβίωση εξαρτάται αποκλειστικά από την προστασία τους.
Σε αντάλλαγμα, ο εκάστοτε πρωθυπουργός ή πρόεδρος απεμπολεί την κυριαρχία της χώρας του και πράττει ό,τι απαιτούν οι Τούρκοι καθοδηγητές του. Οι Τούρκοι αξιωματούχοι υπολογίζουν ότι η πάροδος του χρόνου ξεπλένει την παρανομία ή, στην περίπτωση της Σομαλίας, την αντισυνταγματικότητα των ενεργειών τους.
Δυστυχώς, η ελληνική παθητικότητα επιτρέπει πολύ συχνά στην Τουρκία να ξεδιπλώνει τη στρατηγική της χωρίς να συναντά αντίσταση. Η ευρωπαϊκή αμηχανία και αναποφασιστικότητα στα ζητήματα της αναγνώρισης και των επενδύσεων δεν μπόρεσε να ανταγωνιστεί την ενεργό τουρκική εμπλοκή, με αποτέλεσμα οι αρχές της Ανατολικής Λιβύης να υποστηρίξουν την παράνομη θαλάσσια συμφωνία Λιβύης–Τουρκίας.
Η Σομαλία μπορεί να μην αποτελεί πρωταρχικό ελληνικό συμφέρον –αν και θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι κάθε παράκτιο κράτος που είναι σε θέση να διαταράξει την ελληνική ναυτιλία θα έπρεπε να αποτελεί τέτοιο συμφέρον–, ωστόσο μια μικρή ελληνική επένδυση θα μπορούσε να ανακόψει τις τουρκικές φιλοδοξίες, να προκαλέσει υπερεπέκταση των τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων και να αυξήσει το κόστος της αποικιοκρατικής πολιτικής της Τουρκίας.
Η αχίλλειος πτέρνα της Τουρκίας είναι ότι η Σομαλία λειτουργεί βάσει ενός ομοσπονδιακού συστήματος, το οποίο κατοχυρώνει συνταγματικά τα δικαιώματα των ομόσπονδων κρατιδίων της. Η Πούντλαντ, η Τζουμπαλάνδη, το Νοτιοδυτικό Κρατίδιο και άλλες οντότητες έχουν το δικαίωμα να αυτοδιοικούνται σε τοπικό επίπεδο, με ελάχιστη παρέμβαση από το Μογκαντίσου.
Αρχικά η Πούντλαντ και πλέον το Νοτιοδυτικό Κρατίδιο έχουν απορρίψει τόσο την υπέρβαση των αρμοδιοτήτων της κυβέρνησης του Μογκαντίσου όσο και την υποστήριξη που παρέχει η Τουρκία σε αυτήν.
Η αχίλλειος πτέρνα της Τουρκίας είναι ότι η Σομαλία λειτουργεί βάσει ενός ομοσπονδιακού συστήματος, το οποίο κατοχυρώνει συνταγματικά τα δικαιώματα των ομόσπονδων κρατιδίων της.
Καθώς η Τουρκία φαίνεται να αναπτύσσει μαχητικά F-16 για να επιτεθεί στο Νοτιοδυτικό Κρατίδιο και ενδεχομένως να είναι ακόμη και έτοιμη να αναπτύξει τάγματα Σομαλών που έχει εκπαιδεύσει η ίδια, καθώς και συμβούλους της, η Ελλάδα θα πρέπει να προστρέξει σε βοήθεια του νόμιμου προέδρου του Νοτιοδυτικού Κρατιδίου, Αμπντιαζίζ Χασάν Μοχάμεντ Λαφταγκαρέεν.
Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη την αποστολή ελληνικών στρατευμάτων, αλλά η Ελλάδα θα πρέπει να παράσχει στον Λαφταγκαρέεν επαρκή οπλισμό, ώστε να οδηγήσει την Τουρκία σε τέλμα και να αυξήσει το κόστος της επέμβασής της.
Ούτε θα χρειαστεί η Ελλάδα να το πράξει μόνη της. Η Αθήνα και το Ναϊρόμπι έχουν συνεργαστεί αποτελεσματικά στο παρελθόν και θα πρέπει να ανανεώσουν τους επιχειρησιακούς δεσμούς τους.
Η Ελλάδα θα μπορούσε επίσης να συνεργαστεί απευθείας με την Πούντλαντ και τη Σομαλιλάνδη, παρέχοντας υποστήριξη στις αντίστοιχες ακτοφυλακές τους, ώστε να μπορούν να υπερασπίζονται τα χωρικά τους ύδατα, ανεξαρτήτως των φιλοδοξιών της Άγκυρας και του Μογκαντίσου.
Η Τουρκία ποντάρει στην αδράνεια των ανταγωνιστών και των αντιπάλων της και, εδώ και αρκετές δεκαετίες, ο Ερντογάν έχει καταφέρει να διευρύνει την επιρροή του, απλώς και μόνο επειδή αντιλαμβανόταν ότι δεν θα συναντούσε αντίσταση. Μπορούσε να εκφοβίζει και να δωροδοκεί με ελάχιστο κόστος.
Η ίδια δυναμική λειτουργεί και προς όφελος της Ελλάδας. Μια μικρή επένδυση στην Πούντλαντ ή στο Νοτιοδυτικό Κρατίδιο της Σομαλίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη ακινητοποίηση του τουρκικού εγχειρήματος στη Σομαλία.
Αναλύσεις
Οι απειλές της Τουρκίας και η εμπλοκή της Γαλλίας στον Great Sea Interconnector δημιουργούν ένα επικίνδυνο προηγούμενο
Με άρθρο του στο αμερικανικό think tank Middle East Forum, ο Χρήστος Κωνσταντινίδης, διευθυντής σύνταξης του Geopolitico.gr, αναδεικνύει τον κίνδυνο έμμεσης νομιμοποίησης των παράνομων τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο με αφορμή την υπόθεση του Great Sea Interconnector. Από την κρίση της Κάσου το 2024 μέχρι τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα, καταγράφει πώς η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τις διεκδικήσεις της σε αποδεκτή διεθνή πρακτική, παραθέτοντας τις παρεμβάσεις κορυφαίων Ελλήνων πολιτικών, διπλωματών και αναλυτών. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο κίνδυνος η ελληνική και ευρωπαϊκή υποχωρητικότητα να μετατρέψει σταδιακά τις παράνομες τουρκικές αξιώσεις σε γεωπολιτικά τετελεσμένα.
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης, Middle East Forum
Το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector, το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει μετατραπεί σε διπλωματικό θρίλερ. Η αντιπαράθεση ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2024, όταν το ιταλικό ερευνητικό σκάφος Ievoli Relume πραγματοποιούσε έρευνες στον βυθό νοτίως της Κάσου. Η Άγκυρα έστειλε πέντε πολεμικά πλοία και αμφισβήτησε την ελληνική δικαιοδοσία, επιχειρώντας να επιβάλει την παράνομη θαλάσσια συμφωνία της Τουρκίας με τη Λιβύη. Η Αθήνα υποστήριξε ότι οι προγραμματισμένες εργασίες είχαν ολοκληρωθεί, ενώ η Άγκυρα ισχυρίστηκε ότι οι έρευνες πραγματοποιήθηκαν σε συντονισμό μαζί της.
Οι αντιδράσεις άσκησαν πίεση στην κυβέρνηση. Ακόμη και πρώην σύμβουλος του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη παραδέχθηκε, δύο χρόνια αργότερα, ότι είχε δημιουργηθεί ένα αρνητικό προηγούμενο όσον αφορά την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Το έργο αντιμετώπισε καθυστερήσεις το 2025, οι οποίες αποδόθηκαν σε οικονομικά, ρυθμιστικά και γεωπολιτικά ζητήματα, ωστόσο η τουρκική αμφισβήτηση εξακολουθούσε να πλανάται πάνω από το εγχείρημα.
Η Ελλάδα αποφάσισε να προχωρήσει, εμπλέκοντας τη Γαλλία στο εγχείρημα, προκειμένου να ξεπεράσει τα εμπόδια που έθετε η Άγκυρα. Έτσι, στις 5 Αυγούστου 2026, η γαλλική εταιρεία Meridiam συμφώνησε να αποκτήσει ποσοστό 66% του Great Sea Interconnector από τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), εξέλιξη για την οποία η Τουρκία διατύπωσε απειλές στρατιωτικής σύγκρουσης. Στις 6 Νοεμβρίου 2026, η Ελλάδα εξέδωσε αγγελία προς ναυτιλλομένους (NAVTEX), αναγγέλλοντας ότι το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo θα πραγματοποιούσε νέες έρευνες.
Ωστόσο, στις 5 Νοεμβρίου 2026, πέντε ημέρες πριν από τον απόπλου του πλοίου, η Γαλλία απέστειλε ρηματική διακοίνωση (note verbale) στην Τουρκία, ενημερώνοντάς την για τις προγραμματισμένες εργασίες. Η Άγκυρα, όμως, υποστήριξε ότι είχε χορηγήσει άδεια, επιχειρώντας να εμφανιστεί ως η αρμόδια αρχή για την έγκριση των ερευνών. Η Αθήνα απέρριψε τον ισχυρισμό, επιμένοντας ότι μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν την αρμοδιότητα να χορηγούν άδειες και υπογραμμίζοντας ότι ο όρος «ενημέρωση» έχει διαφορετική σημασία από τον όρο «άδεια».
«Η Τουρκία επιχειρεί, με έμμεσους τρόπους, να επιτύχει μια μορφή νομιμοποίησης και διεθνούς αναγνώρισης του νομικά άκυρου και ανυπόστατου τουρκολιβυκού μνημονίου. Και τώρα θα χρησιμοποιήσει τη γαλλική πρωτοβουλία για να επιχειρήσει να δημιουργήσει τετελεσμένα», προειδοποίησε ο Προκόπης Παυλόπουλος, Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας από το 2015 έως το 2020.
Για τον πρέσβη επί τιμή Δημήτρη Καραϊτίδη, ο χαρακτηρισμός της επικοινωνίας ως «ενημέρωσης» και όχι ως «αιτήματος άδειας» ήταν «παραπλανητικός». «Η Τουρκία ερμηνεύει σκόπιμα αυτή την ενέργεια ως έμμεση αναγνώριση των παράνομων δικαιωμάτων που επιχειρεί να επιβάλει», δήλωσε ο Καραϊτίδης, πρώην σύμβουλος του Έλληνα πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη.
Ο Γιώργος Ανθρακεύς, ειδικός στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο, κατηγόρησε την Αθήνα και το Παρίσι για διαστρέβλωση του δικαίου.
«Το άρθρο 79 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 καθορίζει τις διατάξεις που διέπουν την πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων. Δεν απαιτεί καμία απολύτως ενημέρωση προς οποιαδήποτε χώρα. Η Ελλάδα και η Γαλλία παραβίασαν, διαστρέβλωσαν και αλλοίωσαν τη συγκεκριμένη διάταξη, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο προηγούμενο, το οποίο θα μπορούσε να επιτρέψει και σε άλλες χώρες να παραβιάζουν, να διαστρεβλώνουν και να αλλοιώνουν την εφαρμογή της στην πράξη», δήλωσε.
Οι δηλώσεις του αρχηγού των τουρκικών Ναυτικών Δυνάμεων επιβεβαιώνουν την ανησυχία Ελλήνων αναλυτών και πολιτικών. Ο ναύαρχος Ερτζιουμέντ Τατλίογλου παρουσιάζει τις στρατηγικές θέσεις της Τουρκίας και εκφράζει την αντίθεση της Άγκυρας σε δραστηριότητες που θεωρεί ότι παραβιάζουν τα συμφέροντά της στην Ανατολική Μεσόγειο και έρχονται σε αντίθεση με τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα», ένα αναθεωρητικό δόγμα που προβάλλεται από την κυβέρνηση Ερντογάν.
«Στην ουσία, η Άγκυρα θέλει με αυτόν τον τρόπο να αναγνωριστούν τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Μετά από όσα συνέβησαν με τον Great Sea Interconnector, δεν θα μπορούμε να κάνουμε τίποτα στο Αιγαίο χωρίς την έγκρισή της. Θέλει να εκδίδει NAVTEX, να τις προσθέτει στον φάκελό της και να τις επικαλείται εάν η υπόθεση οδηγηθεί σε διεθνές δικαστήριο», δήλωσε ο Σάββας Καλεντερίδης, πρώην στέλεχος της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ).
Μέχρι στιγμής, η Τουρκία έχει καταφέρει να το επιτύχει σε δέκα περιπτώσεις, με πιο πρόσφατη εκείνη του ερευνητικού πλοίου Kobi Ruegg, για τη δραστηριοποίηση του οποίου οι Γερμανοί ζήτησαν τη συγκατάθεση της Τουρκίας.
Κατά συνέπεια, δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο, το οποίο δεν επηρεάζει μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο. Όταν η Ελλάδα, μέσω της Γαλλίας, αρχίζει να προβαίνει σε τέτοιου είδους ενημερώσεις, καθιερώνεται μια πρακτική που δεν προβλέπεται από το Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο αποτελεί επίσης μέρος του ευρωπαϊκού δικαίου.
Κατά μία έννοια, ενώ οι θαλάσσιες διεκδικήσεις της Τουρκίας είναι παράλογες και παράνομες, η υποχωρητικότητα της Ελλάδας και, ευρύτερα, της Ευρώπης ενέχει τον κίνδυνο να τις μετατρέψει σταδιακά σε πραγματικότητα.
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
GEOPOLITICO1 εβδομάδα πρινΤι αναφέρει η διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία: «Δεν εμπλεκόμαστε στις διαφορές σας με την Ελλάδα»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΠροσχέδιο Νόμου, για “ΑΟΖ και 12 μίλια” των ακαδημαϊκών χαρτών: ΟΗΕ-Σεβίλλης