Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Τελικά ποιος ήταν ο μεγάλος… γερμανοτσολιάς; Τα 7 sms: Ο Τσίπρας ήταν έτοιμος να δεχτεί το Grexit του Σόιμπλε

Δημοσιεύτηκε στις

Τα μηνύματα που αντάλλαξαν ο πρωθυπουργός με τον υπ. Οικονομικών 
Βασίλης Τσακίρογλου

Βαρουφάκης (16.25): Ο Σόιμπλε σου στέλνει μήνυμα για τάιμ άουτ –
Τσίπρας (16.26): Προτείνει έξοδο ή υιοθέτηση παράλληλου νομίσματος;» –
Βαρουφάκης (16.27): Το πρώτο μέσω του δεύτερου – Τσίπρας (16.30): Τότε
πες του ότι, εάν το εννοεί, ας το συζητήσουμε

Δεν έχουν τέλος οι αποκαλύψεις που περιέχει το βιβλίο-μαρτυρία του Γιάνη Βαρουφάκη
«Adults in the Room» για το δραματικό πρώτο εξάμηνο της διακυβέρνησης
της χώρας από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Οπως φαίνεται ξεκάθαρα από τα
αποσπάσματα που παρουσιάζει σήμερα το «ΘΕΜΑ», ο Αλέξης Τσίπρας
δεν ήταν μόνο απροετοίμαστος για το σκληρό -και ενίοτε βρώμικο-
παιχνίδι της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές της χώρας.
Ο πρωθυπουργός
της χώρας, απολύτως ενήμερος για τα εναλλακτικά σχέδια και το σοβαρό
ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, εμφανίζεται εντελώς
ανίκανος να εφαρμόσει μια συνεπή πολιτική. Οι ανακολουθίες, οι
σπασμωδικές αποφάσεις, οι παλινωδίες του, ενθάρρυναν τους πιστωτές να
αντιμετωπίσουν τη χώρα με αμείλικτη σκληρότητα, χρησιμοποιώντας τη σαν
παράδειγμα προς αποφυγήν. Ως πρωταγωνιστής μιας πολύμηνης τραγωδίας που
κατέληξε στην υπογραφή του τρίτου μνημονίου από τον Αλέξη Τσίπρα, ο
Γιάνης Βαρουφάκης αποτυπώνει στο πλήρες εύρος του ένα κυβερνητικό θέατρο
του παραλόγου, το οποίο παίχτηκε μεταξύ Μαξίμου και Δύσης στην πλέον
κρίσιμη φάση της Μεταπολίτευσης και, όπως αποδεικνύεται, με ελάχιστα
άξιους «ηθοποιούς» επί σκηνής.

Ο Σόιμπλε πρότεινε τάιμ άουτ (Grexit) και ο πρωθυπουργός με τον υπουργό Οικονομικών το συζητούν με μηνύματα

Λίγο πριν το Eurogroup της 11ης Μαΐου 2015 και ενώ οι διαπραγματεύσεις
πήγαιναν από το κακό στο χειρότερο, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε παρουσίασε στον
Γιάνη Βαρουφάκη, για πρώτη φορά, την ιδέα του για ένα «τάιμ άουτ» που
θα έπαιρνε η Ελλάδα από την Ευρωζώνη. Ο Σόιμπλε προθυμοποιήθηκε,
μάλιστα, να εξασφαλίσει ολοκληρωμένη οικονομική βοήθεια στον ελληνικό
λαό, καταρχάς έως ότου διενεργηθεί το δημοψήφισμα και αποφασίσει, αλλά
και για την ανθρωπιστική βοήθεια που θα χρειαζόταν σε περίπτωση
απόρριψης του κοινού νομίσματος και επιστροφής στη δραχμή. Μέσα από τη
συνεδρίαση του Eurogroup, o Βαρουφάκης ενημέρωσε σχετικά τον Αλέξη
Τσίπρα με sms. Οπως φαίνεται από το βιβλίο του, πιστοποιεί την ακρίβεια
των πληροφοριών που καταθέτει, σημειώνοντας ακόμη και την ακριβή ώρα της
ανταλλαγής των μηνυμάτων με τον πρωθυπουργό ο οποίος εμφανίζεται
έτοιμος να συζητήσει την πρόταση και να την αποδεχτεί εφόσον οι όροι
ήταν καλοί.

Και η ακριβής μετάφραση

■ Βαρουφάκης, 16.21: «Τρομερή πιρουέτα έκανε ο Βόλφγκανγκ στη συνάντησή μας σήμερα». 
■ Τσίπρας, 16.22: «Τι εννοείς;».
■ Βαρουφάκης, 16.25: «Ο Σόιμπλε σού στέλνει μήνυμα για τάιμ – άουτ…». 
■ Τσίπρας, 16.26: «Προτείνει έξοδο ή υιοθέτηση παράλληλου νομίσματος;». 
■ Βαρουφάκης, 16.27: «Το πρώτο μέσω του δεύτερου. Παραδέχεται ότι το μνημόνιο μας καταστρέφει». 
■
Τσίπρας, 16.30: «Τότε πες του ότι, εάν το εννοεί, ας συζητήσουμε πώς θα
μπορούσε να γίνει, κάτω από τους καλύτερους δυνατούς όρους,
χρηματοδότηση, συναίνεση και αμοιβαία βοήθεια χωρίς πτώχευση». 
■ Βαρουφάκης, 16.35 «Μας προσφέρει τεράστια βοήθεια για τη μετάβαση».

Τον κέρασε σοκολατάκια σε σχήμα ευρώ

Στις 8 Ιουνίου 2015 και ενώ η σύγκρουση με το παγόβουνο φαίνεται πλέον
αναπόφευκτη, ο Γιάνης Βαρουφάκης επισκέπτεται τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε στο
γραφείο του, στο Βερολίνο. Σύμφωνα με την περιγραφή του Βαρουφάκη, «η
υποδοχή ήταν θερμή – μολονότι ο Σόιμπλε δεν κρατήθηκε και μας έκανε μια
πλάκα όλο δηλητήριο. Μόλις καθίσαμε, έβγαλε ένα πάκο ευρώ σε σοκολατένια
κέρματα λέγοντας: “Μου τα έδωσαν Γερμανοί μαθητές. Τους είπα, όμως, ότι
θα τα έδινα στον Ελληνα συνάδελφό μου, διότι εκείνος θα τα χρειαστεί
για να καλμάρει τα νεύρα του”». Ο Βαρουφάκης προσποιήθηκε ότι βρήκε
ευχάριστη τη χειρονομία του Γερμανού ΥΠ.ΟΙΚ. και, όπως γράφει, πήρε τα
σοκολατάκια, ξετύλιξε ένα από το περιτύλιγμά του και το έφαγε. «Κάνει
καλό στα νεύρα», σχολίασε και πέρασε σε όσα είχε να πει στον Σόιμπλε.

«Πάρε το αεροπλάνο και πήγαινε στη Λαγκάρντ»

Τις πρώτες ημέρες του Απριλίου 2015 η κυβέρνηση Τσίπρα είχε αρχίσει να
συνειδητοποιεί τη σοβαρότητα της κατάστασης: παρά τους παιάνες για τη
συμφωνία της 20ής Φεβρουαρίου, η οποία παρείχε μια εξάμηνη ανάσα στην
ελληνική οικονομία, επί της ουσίας οι διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές
της χώρας είχαν φτάσει σε αδιέξοδο. Ο Γιάνης Βαρουφάκης εισηγείται στον
Αλέξη Τσίπρα να δηλώσει αδυναμία αποπληρωμής του δανείου που είχε λάβει η
χώρα από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ο Βαρουφάκης στο βιβλίο του
αποτυπώνει την κατηφή, μελαγχολική διάθεση του πρωθυπουργού, ο οποίος
επέμενε στην αναμονή κάποιας σωτήριας παρέμβασης από την Ανγκελα Μέρκελ.
Η άποψή του ήταν ότι «δεν είναι ώρα ακόμη να δηλώσουμε πτώχευση». Στο
Υπουργικό Συμβούλιο μίλησαν διάφοροι υπουργοί και στο τέλος των
τοποθετήσεων ο Τσίπρας έλαβε και πάλι τον λόγο για να συνοψίσει. «Υστερα
από μια σύντομη αλλά θεατρική παύση», γράφει ο Βαρουφάκης, «ο Αλέξης
συνέχισε να μιλά, με τη φωνή του ξαφνικά να ακούγεται πιο αποφασιστική –
και δεν ήταν μόνο η φωνή του. Ολόκληρο το σώμα του άρχισε σταδιακά να
φορτίζεται με ενέργεια. Προς κατάπληξή μου τον άκουσα να λέει: “Ξέρετε
κάτι, σύντροφοι; Νομίζω ότι ο Γιάνης έχει δίκιο. Ως εδώ και μη παρέκει.
Παίζουμε με τους δικούς τους κανόνες. Εχουμε αποδεχτεί τις διαδικασίες
τους. Εχουμε κάνει πίσω για να τους δείξουμε ότι είμαστε πρόθυμοι να
συμβιβαστούμε. Και το μόνο που κάνουν αυτοί είναι να μας καθυστερούν και
ύστερα να κατηγορούν εμάς γι’ αυτές τις καθυστερήσεις. Η Ελλάδα
εξακολουθεί να είναι μια κυρίαρχη χώρα και εμείς, η κυβέρνηση, έχουμε το
καθήκον να πούμε ‘φτάνει πια!’ Και τότε ο Αλέξης σηκώθηκε από το
κάθισμά του. Ανεβάζοντας την ένταση της φωνής του, έδειξε εμένα και
φώναξε: “Οχι μόνο θα πτωχεύσουμε, αλλά εσύ θα πάρεις το πρώτο αεροπλάνο,
θα πας στην Ουάσινγκτον και θα πεις σε αυτή την κυρία (σ.σ.: Κριστίν
Λαγκάρντ) ότι δηλώνουμε αδυναμία πληρωμής του ΔΝΤ!”. Ολοι στην αίθουσα
ξέσπασαν σε επευφημίες».

Ωστόσο, η εξέλιξη αυτού του περιστατικού δεν ήταν ούτε τόσο ατρόμητη,
ούτε τόσο δυναμική. Ο Βαρουφάκης, όντως, έφυγε αμέσως για ΗΠΑ, παρόλο
που ήταν η Μεγάλη Εβδομάδα για τους καθολικούς. Η Κριστίν Λαγκάρντ
δέχτηκε να συναντήσει τον Ελληνα υπουργό Οικονομικών στο γραφείο της το
απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα. Υποτίθεται ότι ο Βαρουφάκης θα της
επέδιδε επίσημη επιστολή εκ μέρους του πρωθυπουργού, διά της οποίας θα
ανακοινωνόταν η πτώχευση της Ελλάδας, εφόσον στις 9 Απριλίου δεν θα
κατέβαλε την επόμενη δόση των 462,5 εκατ. ευρώ. Ομως, όταν ο Βαρουφάκης
ενεργοποίησε το κινητό του αφού προσγειώθηκε στην Ουάσινγκτον, βρήκε ένα
γραπτό μήνυμα από τον Τσίπρα: «Κάλεσέ με». Απαντώντας στην κλήση του
υπουργού του, ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε νέες εντολές. Σύμφωνα με το κείμενο
του Γιάνη Βαρουφάκη, η υπερατλαντική στιχομυθία είχε ως εξής: «“Κοίτα,
Γιάνη, αποφασίσαμε να μη δηλώσουμε αδυναμία πληρωμών, όχι ακόμη”.
Εμβρόντητος, τον ρώτησα: “Ποιοι αποφασίσατε να μην κηρύξουμε πτώχευση ως
προς το ΔΝΤ;”. Ο Αλέξης ακούστηκε δήθεν συνεσταλμένος όταν μου είπε
“εγώ, ο Σαγιάς, ο Δραγασάκης… αποφασίσαμε ότι δεν είναι αυτή η σωστή
κίνηση, παραμονές Πάσχα”».

Στη φυσική αντίδραση του Βαρουφάκη, ο οποίος ρώτησε τον πρωθυπουργό «κι
εγώ τώρα τι κάνω εδώ πέρα;», ο Τσίπρας τον εξέπληξε και πάλι. Του έδωσε
την εντολή να εμφανιστεί κανονικά στο ραντεβού με τη Λαγκάρντ και να της
μεταφέρει τελεσίγραφο της ελληνικής κυβέρνησης περί επικείμενης
αδυναμίας αποπληρωμής του δανείου από το ΔΝΤ. «Αυτό ήταν το πιο
παρανοϊκό πράγμα που είχα ακούσει στη ζωή μου», γράφει ο Βαρουφάκης.
Μάλιστα όταν ο ίδιος ρώτησε τον Τσίπρα τι νόημα έχει η προειδοποίηση για
πτώχευση, ο πρωθυπουργός απάντησε: «Απείλησε τη Λαγκάρντ έτσι ώστε να
αγχωθεί και να πάρει τηλέφωνο τον Ντράγκι, να τον πιέσει να διακόψει τον
περιορισμό της ρευστότητας στις τράπεζές μας. Τότε εμείς θα
επανέλθουμε, ανακοινώνοντας ότι δεν θα πτωχεύσουμε ως προς το ΔΝΤ».

Μακιαβελική πρόταση Δραγασάκη: «Αλέξη, ξεφορτώσου
Καμμένο, Λαφαζάνη, Βαρουφάκη» «Συμμάχησε με Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, Ποτάμι.
Μετά, ξεφορτώσου και αυτούς»

Περιγράφοντας τη χαοτική κατάσταση στο Μαξίμου ύστερα από το δημοψήφισμα
και έχοντας τη βεβαιότητα ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Γιάννης
Δραγασάκης, επιθυμούσε να επικρατήσει το «Ναι», ο Γιάνης Βαρουφάκης
αποκαλύπτει το κρυφό σχέδιο του δεύτερου τη τάξει άνδρα στην ελληνική
κυβέρνηση: «Ο Αλέξης, μου είπε», τονίζει στο βιβλίο του, «ότι ο
Δραγασάκης προσπαθούσε να τον πείσει να ξεφορτωθεί εμένα, όλα τα μέλη
της Αριστερής Πλατφόρμας, καθώς και τους ΑΝ.ΕΛ. του Πάνου Καμμένου. Στη
θέση όλων αυτών ο Τσίπρας θα σχημάτιζε μια κυβέρνηση συνασπισμού μαζί με
τη Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι. Ο Δραγασάκης είχε
διαβεβαιώσει τον Αλέξη ότι μόλις έμπαιναν οι υπογραφές στη συμφωνία με
την τρόικα, τότε θα μπορούσε να ξεφορτωθεί τη Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ
και το Ποτάμι και να με φέρει ξανά πίσω στην κυβέρνηση». Ο Βαρουφάκης
γράφει χαρακτηριστικά: «Είπα στον Αλέξη ότι αυτή ήταν η πιο ηλίθια ιδέα
που είχα ακούσει ποτέ μου. Εκείνος χαμογέλασε, δείχνοντας ότι συμφωνούσε
μαζί μου, και χρησιμοποίησε μια έκφραση για τον Δραγασάκη που δεν
γράφεται».

Λίγες μόλις ημέρες πριν το προαναφερθέν επεισόδιο, ο Δραγασάκης είχε
αποκαλέσει, απερίφραστα, το δημοψήφισμα «έξοδο διαφυγής» για την
κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛ.: Ηταν την Παρασκευή 26 Ιουνίου στις Βρυξέλλες,
όταν ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε στους εκεί συγκεντρωμένους στενούς του
συνεργάτες ότι θα προκηρύξει δημοψήφισμα. Οπως γράφει ο Βαρουφάκης,
«ρώτησα “κάνουμε αυτό το δημοψήφισμα για να το κερδίσουμε ή για να
χάσουμε;”. Η μόνη απάντησα που πήρα τότε -και πιστεύω πως ήταν
ειλικρινής- ήρθε από τον Δραγασάκη: “Χρειαζόμαστε μια έξοδο διαφυγής”».

Τσίπρας: «Το κάθαρμα ο Λυγερός το ’πιασε. Είμαι σαν ξιφίας πιασμένος στο αγκίστρι»

Μία από τις αναμνήσεις του Γιάνη Βαρουφάκη από τις επαφές του με τον
Αλέξη Τσίπρα αφορά σε κάτι που είχε διαβάσει ο πρωθυπουργός στον Τύπο
και του είχε κάνει μεγάλη εντύπωση. Ενα απόγευμα του Μαΐου του 2015,
γράφει ο Βαρουφάκης, όταν είχε συναντήσει τον Τσίπρα στο γραφείο του στη
Βουλή. Είχε προηγηθεί μια εξαιρετικά σφοδρή σύγκρουση μεταξύ τους
σχετικά με τις υποχωρήσεις που ήταν διατεθειμένος να κάνει ο
πρωθυπουργός και που έβρισκαν τελείως αντίθετο τον τότε ΥΠ.ΟΙΚ. «Μόλις
διάβασα ένα άρθρο του Σταύρου Λυγερού», είπε ο Τσίπρας στον Βαρουφάκη,
σχολιάζοντας: «Το κάθαρμα, με έχει πιάσει ακριβώς: παρομοίασε την
κατάσταση στην οποία βρίσκομαι με το ψάρεμα του ξιφία. Εγώ έχω καταπιεί
το αγκίστρι αλλά παραείμαι δυνατός για να με βγάλουν από το νερό. Κι
έτσι κάνουν υπομονή. Με τραβάνε έξω για λίγο και μετά μου χαλαρώνουν το
σύρμα. Μετά με τραβάνε πάλι έξω. Και αυτό θα κάνουν έως ότου με
εξουθενώσουν. Μόλις νιώσουν την αδυναμία μου, θα με τραβήξουν πάνω
απότομα, με μία μόνο κίνηση». 

«Πώς θα πληρώσω το δάνειο για το σπίτι μου στο Λονδίνο;»

Στις ανεκδοτολογικές πτυχές του κειμένου του, ο Γιάνης Βαρουφάκης
μεταφέρει κάποια περιστατικά όπως ο ίδιος τα έζησε στη διάρκεια των
δραματικών ημερών που ακολούθησαν το κλείσιμο των ελληνικών τραπεζών. Σε
ένα από αυτά καταγράφει το πόσο ντρέπεται ο ίδιος για το γεγονός ότι το
ATM της Βουλής γέμισε και άδειασε πέντε φορές μέσα σε λίγες ώρες, καθώς
οι συνάδελφοί του έσπευσαν να αποσύρουν όσο μεγαλύτερα ποσά μπορούσαν.
Επιπλέον, όμως, ίσως το πιο καταδεικτικό της διπλής ηθικής που
εφαρμόζουν ορισμένοι στο όνομα της Αριστεράς, ο Βαρουφάκης αποκαλύπτει
την αντίδραση ενός από τους φανατικούς της επιστροφής στη δραχμή ως
εξής: «Οι εχθροί μου, όσοι με λοιδορούσαν, έκαναν κακό στην εκστρατεία
υπέρ του “Οχι” στο δημοψήφισμα και στους γενναίους ανθρώπους που
ανέλαβαν την ευθύνη να σώσουν τη συλλογική μας αξιοπρέπεια
υποστηρίζοντας το “Οχι”. Αυτοί ήταν πραγματικά λιοντάρια που τα
καθοδηγούσαν γαϊδούρια. Και τα γαϊδούρια έχουν πολλές αποχρώσεις.
Θυμάμαι ότι με είχε πλησιάσει στη Βουλή ένας βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, μέλος
της Αριστερής Πλατφόρμας, που υποστήριζε το Grexit. Ηταν δυσαρεστημένος
μαζί μου, κάτι όχι και τόσο παράξενο, δεδομένου ότι επί μήνες ασκούσε
δριμεία κριτική εναντίον μου επειδή δεν είχα επιβάλει capital controls
και δεν είχα βγάλει την Ελλάδα από την Ευρωζώνη. Εκείνο που ήταν
εκπληκτικό, όμως, ήταν ο λόγος που είχε θυμώσει τώρα που είχαν επιβληθεί
τα capital controls: εξαιτίας των περιορισμών στις μεταφορές χρημάτων
στο εξωτερικό, ο τύπος δεν μπορούσε να πληρώσει το δάνειο για το σπίτι
του στο Λονδίνο».

Ελλη Στάη: Αντιπάθεια με την πρώτη ματιά

Το 2011 ο Γιάνης Βαρουφάκης ήταν ένας αντισυμβατικός πανεπιστημιακός
καθηγητής Οικονομικής Θεωρίας και ως τέτοιος είχε αρχίσει να
αναδεικνύεται σε τηλεστάρ. Τον Φεβρουάριο εκείνης της χρονιάς και ενώ
την εξουσία κατείχε το ΠΑΣΟΚ με την κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου, ο
Βαρουφάκης προσκλήθηκε στο δελτίο ειδήσεων της ΕΡΤ. «Εκείνο το βράδυ»,
γράφει στο βιβλίο του ο πρώην ΥΠ.ΟΙΚ., «δέκα λεπτά πριν βγούμε στον
αέρα, ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΡΤ με κάλεσε στο γραφείο του να
μιλήσουμε. Απέναντί του καθόταν η παρουσιάστρια του κεντρικού δελτίου
ειδήσεων του σταθμού, μια δημοσιογράφος η οποία επί δύο δεκαετίες ήταν η
αδυναμία του πασοκικού κατεστημένου, πασίγνωστη για τα βαμμένα ξανθά
μαλλιά της, τα γαλανά της μάτια, τη μαυλιστική της φωνή και την τάση της
να φλερτάρει. Λίγο πριν μπούμε στο στούντιο έριξε την ατάκα της: “Ξέρω
ότι είναι το καλό σου χαρτί, αλλά σε παρακαλώ να μην αναφέρεις την
αναδιάρθρωση χρέους απόψε. Αν το κάνεις αυτό, θα δυσκολευτώ να σε
κρατήσω στον αέρα. Η κυβέρνηση τρελαίνεται όταν ακούει αυτή τη φράση”».
Στη συνέχεια, όταν ο λόγος δόθηκε στον Βαρουφάκη, εκείνος ξεκίνησε
λέγοντας ότι «χωρίς αναδιάρθρωση χρέους κανένα πρόγραμμα, όχι μόνο το
τρέχον, δεν έχει καμία ελπίδα να πετύχει». Και ο ίδιος σημειώνει
σαρκαστικά: «Πιστεύω ότι ανίχνευσα έναν σχεδόν ανεπαίσθητο μορφασμό κάτω
από το βαρύ μακιγιάζ της Ελλης Στάη».

«Οι τράπεζες κλείνουν, ο Αλέξης με πούρο»
Πώς επικράτησε η γραμμή του αντιπροέδρου για υποταγή στους δανειστές

«Κανείς άλλος δεν μίλησε», γράφει ο Γιάνης Βαρουφάκης για τη συνεδρίαση
του συμβουλίου διαπραγμάτευσης στο Μέγαρο Μαξίμου, την Κυριακή 28
Ιουνίου. Την επόμενη ημέρα οι τράπεζες θα ήταν κλειστές: «Ολοι κοιτούσαν
τον Αλέξη. Εκείνος βάδισε προς το παράθυρο της βεράντας του Μαξίμου.
Κάπνιζε ένα πούρο – μια συνήθεια που είχε αποκτήσει σχετικά πρόσφατα.
Υστερα από λίγο γύρισε προς το μέρος μου, άφησε άλλη μια στιγμή να
περάσει και είπε: “Γιάνη, θα κάνουμε αυτό που λέει ο Δραγασάκης”». Ο
αντιπρόεδρος της κυβέρνησης είχε μόλις ασκήσει βέτο στην πρόταση
Βαρουφάκη για αναστολή πληρωμών των δανείων και εφαρμογή παράλληλου
χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Γιάνης – Ευκλείδης: Παλιοί και καλοί φίλοι, αλλά…

Μολονότι ο Γιάνης Βαρουφάκης διατείνεται ότι προσέχει ιδιαίτερα τις
αναφορές του στον αγαπημένο του φίλο Ευκλείδη Τσακαλώτο, η προσεκτική
ανάγνωση του «Adults in the Room» μάλλον συνηγορεί υπέρ του αντιθέτου.
«Με στεναχώρησε βαθιά η στάση που κράτησε ο Ευκλείδης. Ηξερε ποιος ήταν ο
Χουλιαράκης και τι είχε κάνει. (σ.σ.: Ο Βαρουφάκης ισχυρίζεται στο
βιβλίο του ότι ο Γιώργος Χουλιαράκης τον υπονόμευε, ευρισκόμενος σε
διαρκή επικοινωνία με την τρόικα). Ο Ευκλείδης μού είχε μιλήσει για τον
Χουλιαράκη με εκφράσεις πολύ χειρότερες από εκείνες που θα
χρησιμοποιούσα εγώ». Και η απάντηση στην απορία του Βαρουφάκη σχετικά με
το γιατί ο Τσακαλώτος κατ’ ουσίαν τον πρόδιδε ήταν το εξής απλό
στοιχείο: Καθώς εξέπνεε ο Απρίλιος του 2015, ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε
ότι πλέον επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας δεν θα ήταν ο Γιάνης
Βαρουφάκης, αλλά ο Ευκλείδης Τσακαλώτος. Γενικώς, πάντως, η άποψη του
Βαρουφάκη για τον Τσακαλώτο είναι ότι, παρά τα πάμπολλα κοινά τους
στοιχεία, «ο Ευκλείδης αρεσκόταν στο να παριστάνει ότι βρισκόταν
πολιτικώς στα αριστερά μου, ότι λειτουργούσε σαν την αριστερή μου
συνείδηση, κάτι που εγώ τον άφηνα ευχαρίστως να κάνει. Το ότι υπήρχε
αμοιβαία αντιπάθεια και περιφρόνηση ανάμεσα στον Ευκλείδη και τους
Τσίπρα – Παππά, μαζί με το γεγονός ότι εγώ είχα μοχθήσει για να του
δοθεί θέση στην κυβέρνηση, με έκανε να νιώθω ασφαλής δίπλα του». Παρ’
όλα αυτά ο Βαρουφάκης αναγνωρίζει ότι, τελικά, δεν είχε σημασία ποιες
ήταν οι πεποιθήσεις του Τσακαλώτου, εφόσον εκείνος που λαμβάνει τις
τελικές αποφάσεις είναι πάντα ο Αλέξης Τσίπρας. Οπως χαρακτηριστικά
σημειώνει: «Φυσικά, ούτε ο Ευκλείδης ούτε εγώ είχαμε κάποια ουσιαστική
επιρροή στη χρονική ακολουθία των υποχωρήσεων που έκανε ο Αλέξης. Οταν ο
Ευκλείδης ανακάλυψε ότι ο Αλέξης είχε ενδώσει σε νέα μέτρα λιτότητας
(με την αποδοχή του πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5%), σοκαρίστηκε και
εξαγριώθηκε το ίδιο με εμένα».

Τσίπρας: «Γιάνη, θέλεις να γίνεις υπ. Πολιτισμού;»

Αμέσως μετά το δημοψήφισμα και την αυτονόητη παραίτηση του Γιάνη
Βαρουφάκη εν όψει της άτακτης οπισθοχώρησης στις απαιτήσεις των
δανειστών, ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίζεται να επιμένει ότι ο Βαρουφάκης θα
έπρεπε να παραμείνει στην κυβέρνηση. Εξυπακούεται, όμως, με χαρτοφυλάκιο
διαφορετικό από εκείνο του ΥΠ.ΟΙΚ. Οπως περιγράφει ο Βαρουφάκης στο
βιβλίο του τη σχετική πρόταση του Τσίπρα, είναι εμφανής η περιπαικτική
διάθεση εκ μέρους του πρωθυπουργού: «“Μπορείς να αναλάβεις κάποιο άλλο
υπουργείο – το Πολιτισμού ίσως. Εσύ και η Δανάη (σ.σ.: η σύζυγος του
Γιάνη Βαρουφάκη) ξέρετε πολύ καλά τα θέματα του Πολιτισμού”, είπε
γελώντας ο Αλέξης. “Οπως και να ’χει, πάντως, στο μέλλον θα υπάρξουν
πολλά πόστα από όπου θα μπορείς να βοηθήσεις”». Και τότε ο Γιάνης
Βαρουφάκης απάντησε: «Αλέξη, για άλλη μία φορά με μπερδεύεις με κάποιον
που νοιάζεται για την καρέκλα».
Πρώτο Θέμα

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις26 λεπτά πριν

“Μυρίζει” Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος

Ο Σταύρος Καλεντερίδης αναλύει τις επικίνδυνες γεωπολιτικές εξελίξεις που διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό σκηνικό ανάμεσα στη Ρωσία και το ΝΑΤΟ.

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Καραϊτίδης: Προσοχή στην τουρκική παγίδα! Το καλώδιο και το μήνυμα Ρούμπιο

Ο πρέσβης ε.τ. Δημήτρης Καραϊτίδης παρεμβαίνει στη «Ναυτεμπορική» και αναλύει τις εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά την επίσκεψη του Αμερικανού...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Εγκολφόπουλος: «Το καλώδιο θα προχωρήσει κανονικότατα» – Καμία ενημέρωση στην Τουρκία

Την εκτίμηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει με τη σχεδιασμένη όδευση, χωρίς ενημέρωση ή άδεια της Τουρκίας, διατύπωσε...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Απειλές για τα ελληνικά νησιά! Τι κρύβει η νέα τουρκική επίθεση

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να ανεβάζει τους τόνους για το GSI και να παρακολουθεί με...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Καλεντερίδης: Το παράλογο γίνεται λογικό στο Αιγαίο

Αιχμές για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών, προειδοποίηση για τις «γκρίζες ζώνες» και την οικονομική εξάρτηση των νησιών, αλλά και μήνυμα...

Δημοφιλή