Γενικά θέματα
ΣΧΕΔΙΟ ΑCHΕSΟN – Αλληλογραφία με τον Πρωθυπουργό Γεώργιο Α. Παπανδρέου
Υπάρχει, όμως, και η περίπτωσις απροκλήτου τουρκικής επιθέσεως. Δια την περίπτωσιν αυτήν εδήλωσα, ότι η Ελλάς, με όλας της τας δυνάμεις, θα συμπαρασταθή εις την Κύπρον. Και διότι, βεβαίως, ο ελληνικός στρατός δεν δύναται να μάχεται με λάβαρον την “αδέσμευτον ανεξαρτησίαν”, η οποία πρέπει να είναι το αίτημα ενώπιον των Ηνωμένων Εθνών, αλλά είναι απολύτως ακατάλληλος ως σημαία του Έθνους εν πολέμω, αι δύο Βουλαί θα ανακηρύξουν αμέσως την Ένωσιν της Κύπρου με την Ελλάδα, και εν ονόματι της Ενώσεως θα διεξαχθή ο Αγών.
Α. ΠΡΩΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑCHΕSΟN
“Με αντάλλαγμα την τουρκική συναινεση να ενωθεί η Κύπρος με την Ελλάδα, η Ελλάδα θα έπρεπε να κάνει ορισμένες παραχωρήσεις στήν Τουρκία, στα θέματα που θίγονται αμέσως παρακάτω:
1. Για να δοθεί στην Τουρκία ή διαβεβαίωση, ότι δεν πρόκειται να απειληθεί η ασφάλειά της από την Κύπρο ή από τήν κατεύθυνση της Κύπρου, η Ελλάδα θα έπρεπε να παραχωρήσει στο διηνεκές και υπό την κυριαρχία της Τουρκίας ένα τμήμα του νήσιου.
Α. Το τμήμα αυτό θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την Τουρκία για την εγκατάσταση μιας στρατιωτικής βάσης, με πλήρη δικαιώματα εγκατάστασης χερσαίων, αεροπορικων και ναυτικων δυνάμεων. Ο στρατιωτικός σκοπός αυτής της βάσεως θα είναι να παρεμποδισθεί η μετατροπή του νησιού σε βάση επιχειρήσεων κατά της Τουρκίας και να διατηρηθεί ανοιχτή η πρόσβαση προς τα λιμάνια της Μερσίνας και του Iskenderun.
Β. Η περιοχή πρέπει να είναι αρκετα μεγάλη, ώστε να επιτρέπεται η ανέγερση εγκαταστάσεων και η πραγματοποίηση εκπαιδευτικών ασκήσεων και επιχειρήσεων.
Γ. Φαίνεται, ότι κατάλληλη περιοχή θα μπορούσε να είναι η χερσόνησος της Καρπασίας, επειδή είναι αποκομμένη από το κυρίως σώμα του νησιού και σε ιδανική θέση για να καλύπτει τις προσβάσεις προς τα τουρκικά λιμάνια. Διάφορες οριογραμμές, για μια βάση στη Χερσόνησο, έχουν συζητηθεί κατά καιρούς. Μια απ’ αυτές, η οποία φαίνεται να είναι η κατ’ελάχιστον αποδεκτή από την τουρκική κυβέρνηση, αρχίζει από τα Περιστέρια, στη βόρεια ακτή, και φθάνει σ’ένα σημείο ακριβώς νοτιοδυτικά του Bοghaz, στη νοτιοανατολική ακτή. (Οι Τούρκοι συμφώνησαν το Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα, κοντά στο ακρωτήρι της Χερσονήσου, να εξαιρεθεί από την περιοχή της βάσης).
2. Ειδικές διευθετήσεις πρέπει να γίνουν για την προστασία και την ευημερία των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι δεν θα βρίσκονται στην περιοχή της κυρίαρχης τουρκικής βάσεως. (Τούτο, ψυσικά, σημαίνει τη συντριπτική πλειοψηφία του τουρκοκυπριακού πληθυσμού).
Α. Θα πρέπει να υπάρξουν μια, δύο ή τρεις, σχετικά μικρές, περιοχές του νησιού, στις οποίες οι Τουρκοκύπριοι θα είναι πλειοψηφία ή περίπου πλειοψηφία, και οι οποίες θα μπορούσαν να αντιμετωπισθούν ως ξεχωριστές γεωγραφικές περιοχές, για διοικητικούς σκοπούς, εντός της γενικής διοικητικής δομής ολόκληρου του νησιού. Η τουρκική συνοικία της Λευκωσίας και η περιοχή που εκτείνεται βόρεια απ’ αυτή, προς την Κυρήνεια, είναι ένα de factο παράδειγμα τέτοιας περιοχής. Οι διοικητικές αυτές υποδιαιρέσεις θα πρέπει να έχουν δική τους τοπική αυτοδιοίκηση, να διευθύνονται και να επιβλέπονται από Τουρκοκυπρίους. Οι λειτουργίες αυτών των τοπικών διοικήσεων πρέπει να καθορισθούν μετά από πολύ προσεκτική μελέτη, αλλά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν δραστηριότητες, όπως η συλλογή φόρων, η διάθεση των τοπικών εσόδων για κοινοτικούς σκοπούς (σχολεία, τζαμιά, τοπικά δίκτυα ύδρευσης, κοινοτικοί δρόμοι κ.λπ.), η διεύθυνση της τοπικής αστυνομίας και η γενική διοίκηση της δικαιοσύνης, στο βαθμό που αφορά τους Τουρκοκυπρίους, και πιθανώς άλλες αρμοδιότητες δημοτικών και επαρχιακών κυβερνήσεων. Οι τοπικές αυτές διοικήσεις δεν θα συνιστούν, όμως, κράτος εν κράτει. Υποχρεωτικά θα είναι υπεύθυνες, τελικά, απέναντι σε μια ανώτερη αρχή, η οποία θα μπορούσε να είναι η κεντρική κυβέρνηση της Κύπρου ή η ελληνική κυβέρνηση ή ο ύπατος Έλληνας εκπρόσωπος στην Κύπρο.
Β. Σ’όλο το υπόλοιπο νησί, όπου οι Τουρκοκύπριοι θα συνέχιζαν, κατ’ ανάγκη, να είναι μια συγκριτικά μικρή μειοψηφία του πληθυσμού, θα μπορούσε να γίνει μια διαφορετική διευθέτηση. Θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια κεντρική τουρκοκυπριακή διοίκηση με έδρα τη Λευκωσία, η οποία θα είχε τον έλεγχο, ως προς τους Τουρκοκυπρίους μόνο, πολλών από τις δραστηριότητες και λειτουργίες που θα αναλάμβαναν οι τοπικές αρχές των χωριστών μικρών γεωγραφικών περιοχών, που περιγράφηκαν προηγουμένως. Τούτο θα μπορούσε να γίνει με την οριοθέτηση των τουρκικών συνοικιών στις μεγαλύτερες πόλεις, και τον εντοπισμό των διασκορπισμένων χωριών που είναι αμιγώς τουρκικά ή όπου έχουν καθαρά την πλειοψηφία οι Τουρκοκύπριοι. Τα μέρη αυτά θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι βρίσκονται υπό τη δικαιοδοσία της κεντρικής τουρκοκυπριακής διοίκησης στη Λευκωσία, η οποία θα μπορούσε να επιβλέπει την εκλογή ή το διορισμό τοπικών ηγετών, την επιλογή και διοίκηση της τοπικής αστυνομίας και άλλες κανονικές δημοτικές λειτουργίες, και θα μπορούσε να παρέχει ένα σύστημα πρωτοβάθμιων δικαστηρίων, που θα δικάζουν υποθέσεις ατομικών δικαιωμάτων, αγωγές μεταξύ Τούρκων, ποινικές δίκες Τούρκων μόνο και παρόμοιες περιπτώσεις αποκλειστικά τουρκικού ενδιαφέροντος. Όπως τα αντίστοιχά του στις ξεχωριστές γεωγραφικές περιοχές, το διοικητικό αυτό όργανο θα είναι, με την σειρά του, υπεύθυνο απέναντι στην κεντρική εξουσία του νησιού. Προφανώς, πολλά άλλα θέματα θα πρέπει να διευθετηθούν από τους άμεσα ενδιαφερόμενους.
Γ. Κατ’ανάγκην, οι Τουρκοκύπριοι θα πρέπει να είναι πολίτες της όποιας κεντρικής αρχής θα έχει τον έλεγχο της Κύπρου. Υποκείμενοι στα προνόμια και τις υποχρεώσεις τους ως πολίτες, θα πρέπει
να έχουν τα πολιτικά και ατομικά δικαιώματα και προνόμια που αναφέρονται στις δύο προηγούμενες παραγράφους. Εννοείται, ότι θα υπάρχουν εγγυήσεις για όλα τα προβλεπόμενα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα μειοψηφίας, εκ των οποίων αυτά που προβάλλονται στη συνθήκη της Λωζάνης είναι ένα καλό δείγμα.
Δ. Ο κ. Achesοn πρότεινε, ως πρόσθετη ειδική εξασφάλιση, να ορισθεί από τη διεθνή κοινότητα, ενδεχομένως από τον Ο.Η.Ε. ή το Διεθνές Δικαστήριο, ένας εντεταλμένος αντιπρόσωπος ή επιτροπή, που θα μπορούν να παραμένουν στο νησί και να είναι επιφορτισμένοι με την επίβλεψη και παρακολούθηση της ειδικής καταστάσεως που θα εδημιουργείτο στο νησί, καθώς και με την επιτήρηση της επιβολής του ειδικού status και των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων. Ανάλογα προηγούμενα, για τούτο, υπάρχουν στις περιπτώσεις του Danzig και του Saar, κατά την περίοδο μεταξύ πρώτου και δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Η Αμερικανική Κυβέρνηση πιστεύει, ότι αυτό το πείραμα λειτούργησε καλά μέχρι την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία στη Γερμανία, οπότε ανατράπηκαν οι δημιουργηθείσες συνθήκες. Ο εντεταλμένος αντιπρόσωπος ή η επιτροπή θα μπορεί να έχει εξουσιοδότηση για την ακρόαση παραπόνων, τη σχετική έρευνα, και το δικαίωμα υποδείξεων προς τις αρμόδιες αρχές για την επανόρθωση των αδικιών. Είναι λογικό, επίσης, ότι θα μπορεί να επιβάλλει επανορθώσεις ή και αποζημιώσεις, γεγονός που μπορεί να υπόκειται σε έφεση από το αντίδικο μέρος. Στην περίπτωση που οι συστάσεις ή οι αποφάσεις αυτές δε θα γίνονται δεκτές από το ένα ή το άλλο μέρος, θα ήταν δυνατόν να προβλέπεται δικαίωμα έφεσης είτε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ή σε κάποιο άλλο δικαστήριο, που θα μπορούσε να δημιουργηθεί, υπό τη δικαιοδοσία του Ο.Η.Ε., ειδικά γι’αυτό το σκοπό. Μια εναλλακτική λύση, την οποία τα ενδιαφερόμενα μέρη ίσως να ήθελαν να λάβουν υπ’όψη, είναι να ορισθεί ο εντεταλμένος και το δικαστήριο από το ΝΑΤΟ και η εκτέλεση των αποφάσεών τους να αναληφθεί από τα μέλη του ΝΑΤΟ”.
21.07.1964
Β. ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΧΕΔΙΟ ACHESON (Βασικά στοιχεία)
“1. Η περιοχή της τουρκικής βάσεως απλώς θα εκμισθωνόταν στην Τουρκία για μια καθορισμένη περίοδο – τα 50 χρόνια υπεδεικνύοντο ως λογικός χρόνος -, αντί να τεθεί υπό την τουρκική κυριαρχία.
2. Τα όρια της περιοχής της βάσεως, στη χερσόνησο της Καρπασίας, θα μπορούσαν να είναι μια γραμμή από τα βόρεια προς τα νότια, στα δυτικά ακριβώς του χωριού Κοmi Kebir (περιορίζοντας, έτσι, αισθητά την έκτασή της). Εναλλακτικά, ο κ. Achesοn πρότεινε η γραμμή αυτή να καθορισθεί με βάση στρατιωτικές ανάγκες, μετά από μελέτη του ανώτατου διοικητή των συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη.
3. Οι ιδιαίτερες προβλέψεις και εγγυήσεις υπέρ των Τουρκοκυπρίων θα μπορούσαν να διαφοροποιηθούν απ’ αυτές που πρότεινε στο πρώτο του σχέδιο, με κατάργηση των ειδικών περιοχών με τουρκοκυπριακή πλειοψηφία, οι οποίες, σύμφωνα με το πρώτο σχέδιο, θα μπορούσαν να είναι μερικώς αυτόνομες διοικητικές περιφέρειες. Αντ’αυτού προτεινόταν, οι δύο τουλάχιστον από τις επαρχίες, στις οποίες θα διαιρείτο η Κύπρος από την ελληνική διοίκηση, να ελέγχονται από Τουρκοκυπρίους επάρχους. Οι εν λόγω επαρχίες θα μπορούσαν να είναι πάντα αυτές, στις οποίες θα κατοικούσαν σημαντικά τμήματα του τουρκοκυπριακού πληθυσμού. Σ’ αυτές τις επαρχίες, που θα κατοικούσε το μεγάλο μέρος του τουρκοκυπριακού πληθυσμού, το διοικητικό προσωπικό, η αστυνομία κ.λ.π. θα συμπεριλάμβαναν πάντοτε ένα σημαντικό τμήμα Τουρκοκυπρίων αξιωματούχων και υπαλλήλων.
4. Αντί της κεντρικής τουρκοκυπριακής διοίκησης στη Λευκωσία, που προτεινόταν στο πρώτο σχέδιο Acheson, θα υπήρχε ένας ανώτερος αξιωματούχος στην κεντρική κυπριακή κυβέρνηση, ο οποίος θα αναφερόταν στον Έλληνα ανώτατο αξιωματoύχo και θα διέθετε το απαραίτητο προσωπικό, για να εποπτεύει τη διασφάλιση των δικαιωμάτων και την ευημερία των Τουρκοκυπρίων. Ο αξιωματούχος αυτός θα συμβούλευε και θα συμπαραστεκόταν στους Τουρκοκυπρίους, θα δεχόταν και θα διερευνούσε παράπονα για περιπτώσεις μεροληπτικής μεταχείρισης ή μη τήρησης των εγγυημένων δικαιωμάτων τους, και θα κατέφευγε στα αρμόδια δικαστήρια ή, αν χρειαζόταν, στην κεντρική ελληνική κυβέρνηση.
5. Οι ειδικές εγγυήσεις και τα δικαιώματα της μειοψηφίας, που προέβλεπε το πρώτο σχέδιο, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάνης και όσες αναφέρονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση περί Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, θα διετηρούντο.
6. Επίσης, ο προτεινόμενος Διεθνής Επιτετραμμένος, που θα διόριζαν τα Ηνωμένα Έθνη, θα συμπεριλαμβανόταν στο δεύτερο σχέδιο, όπως και στο πρώτο”.
24.07 .1964
Γ. ΤΑ 15 ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ “ΤΕΛΙΚΟΥ” ΣΧΕΔΙΟΥ ACHESON
“1. Άμεσος Ένωσις της Κύπρου με την Ελλάδα, με αναγνώρισιν πλήρους κυριαρχίας του Ελληνικού Στέμματος, της Ελληνικής Κυβερνήσεως, της Ελληνικής Νομοθεσίας, ως και του Ελληνικού Δημοσίου, εις την Νήσον.
2. Υπουργός Γενικός Διοικητής, μέλος της Ελληνικής Κυβερνήσεως, ορίζεται παρ’ αυτής επικεφαλής της διοικήσεως εις την Κύπρον, ως φορεύς των κυβερνητικών αποφάσεων και ως έχων την πολιτικήν ευθύνην της
εφαρμογής των.
3. Εκμισθούται δια μίαν πεντηκονταετίαν βάσις εις Καρπασίαν προς την Τουρκίαν, της οποίας η έκτασις δεν υπερβαίνει το 4,5% (τεσσεράμισυ τοις εκατόν) της συνολικής εδαφικής εκτάσεως της Κύπρου.
4. Αναλαμβάνεται η δέσμευσις, όπως μή αυξηθούν αι έξ επαρχίαι της Κύπρου πέραν των οκτώ. Εις τας δύο εκ των επαρχιών τούτων η Ελληνική Κυβέρνησις θα ορίζη Τούρκους επάρχους, κατά την κρίσιν της, άνευ περιορισμού.
5. Δημιουργείται θέσις Συμβούλου επί των Μουσουλμανικών υποθέσεων, όστις θα πλαισιώση υπηρεσιακώς τον Έλληνα Υπουργόν Γενικόν Διοικητήν .
6. Δια τους Τούρκους της Νήσου καθορίζεται μειονοτικόν καθεστώς, όμοιον με το ισχύον εις την Ελληνικήν Θράκην δια την Τουρκικήν μειονότητα.
7. Αντιπρόσωπος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, μονίμως εγκατεστημένος εις Κύ-προν, θα επβλέπη την εφαρμογήν του μειονοτικού καθεστώτος κατά τας συνημμένας συμφωνίας.
8. Αναγνωρίζεται εις την Ελλάδα και την Τουρκίαν δικαίωμα ατομικών προσφυγών, βάσει της Συμβάσεως της Ρώμης δια τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Προς τούτο, η σύμβασις θα υπογραφή υπό της Ελλάδος και υπό της Τουρκίας.
9. Εις την Καρπασίαν θα επεκτείνεται η Ελληνική κυριαρχία, παρά την εκμίσθωσιν αυτής, ως βάσεως, εις την Τουρκίαν.
10. Τα κυριώτερα χωρία της Καρπασίας θα εξαιρεθούν της περιοχής, η οποία εκμισθούται εις την Τουρκίαν. Εξαιρείται, επίσης, το μοναστήριον του Αγίου Ανδρέου, και χαράσσεται οδός δι’ελευθέραν επικοινωνίαν αυτού μετά των χωρίων.
11. Δημιουργείται κοινόν αμυντικόν όργανον Ελλάδος και Τουρκίας, προς σταθεροποίησιν και εμπέδωσιν των σχέσεων φιλίας και συμμαχίας μεταξύ των δύο κρατών. Εις το κοινόν αμυντικόν όργανον θα μετέχη και Αμερικανός αντιπρόσωπος.
12. Το κοινόν αμυντικόν όργανον Ελλάδος και Τουρκίας δεν θα περιορίζεται εις την στρατιωτικήν συνεργασίαν, αλλά θα επεκτείνεται και εις την πολιτικήν και τουριστικήν.
13. Οι εκπρόσωποι της Ελλάδος και της Τουρκίας εις το κοινόν αμυντικόν όργανον θα συνέρχωνται εις τακτά διαστήματα, και θα ενώνουν τας πρόσπαθείας των δια την ανάπτυξιν και την πρόοδον της συνεργασίας, επ’ αγαθώ των δύο κρατών.
14. Η Τουρκία αναλαμβάνει την υποχρέωσιν όπως δεχθή γενικώς και ανεξαιρέτως, προς εγκατάστασιν, όλους τους απελαθέντας εκ Κωνσταντινουπόλεως και εξ άλλων Τουρκικών πόλεων, και αναγνωρίση δι’αυτούς το μειονοτικόν καθεστώς, το οποίον ισχύει δια τους Τούρκους της Ελληνικής Θράκης και τους Τούρκους της Κύπρου.
15. Η Τουρκία αναλαμβάνει όπως σεβασθή τας σχετιζομένας προς την ‘Ιμβρον και Τένεδον διεθνείς υποχρεώσεις της”.
28.07 .1964
Δ. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ACHESON ΠΡΟΣ Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ
“Αγαπητέ μου Πρωθυπουργέ,
Θα ήθελα να αρχίσω την επιστολή μου εκφράζοντας τη βαθύτατη ευγνωμοσύνη μου για τη βοήθεια που δώσατε στο έργο μας, εδώ στη Γενεύη, με το σταθερό ενδιαφέρον σας και την απόφασή σας να επιτρέψετε στον κ. Σωσσίδη να μάς βοηθήσει στις προσπάθειές μας.
Σήμερα με επληροφόρησε ο Πρόεδρος για την επείγουσα μορφή που έχει προσδώσει στο έργο μας η επικείμενη Σοβιετική ανάμιξη στο Κυπριακό πρόβλημα και μου ζήτησε, γι’αυτό, να σάς γνωστοποιήσω την κοινή μας θέση, ότι λίγος μόνο χρόνος μάς υπολείπεται για να επιτύχουμε μια διευθέτηση, και να σάς κοινοποιήσω τις απόψεις μου – που εγκολπώνεται και ο ίδιος – για τη γενική μορφή μιας λύσης, που φαίνεται σε μένα δυνατή και δίκαιη. Ξέρω, από τις συνομιλίες μας με τον κ. Σωσσίδη, ότι σάς έχει εντυπωσιάσει, όπως και εμάς εδώ, ο κίνδυνος, που έχουν τώρα επιτείνει οι Ρωσικές κινήσεις, να πέσει η Κύπρος κάτω από κομμουνιστική επιρροή, και οι απώτερες επιπτώσεις που θα έχει μια τέτοια περίπτωση στην πολεμική κατάσταση και το συσχετισμό δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Είμαι βέβαιος ότι συμφωνούμε για το γεγονός, ότι ο κίνδυνος αυτός δημιουργεί για την Τουρκία και την Ελλάδα κοινό συμφέρον, που ξεπερνάει κατά πολύ τις ακριβείς γραμμές που θα σύρουμε σε ένα χάρτη, προκειμένου να φθάσουμε σε μια συμφωνία. Τα πρόβληματα, που αντιμετωπίζουν οι δυο πλευρές για την επίτευξη μιας διευθέτησης του θέματος, είναι πολιτικά, και απ’ αυτήν ακριβώς την άποψη τα αντιμετωπίζω.
Είμαι διατεθειμένος να ασκήσω τη μεγαλύτερη δυνατή πίεση και πειθώ, ώστε να πείσω τους Τούρκους να εγκαταλείψουν κάθε διεκδίκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στο έδαφος της Κύπρου, να περιορίσουν την έκταση των αναγκών τους για μια στρατιωτική βάση στη χερσόνησο της Καρπασίας, και να συμφωνήσουν, για τα μειονοτικά τους δικαιώματα, στις γραμμές που συζητήσαμε με τον κ. Σωσσίδη, και τις οποίες θα διατυπώσω αύριο σ’ ένα προσχέδιο. Θα παρακινούσα, ειδικά, τους Τούρκους, να περιορίσουν το σχέδιό τους σε μια 50ετή εκμίσθωση του τμήματος εκείνου της χερσονήσου της Καρπασίας που εκτείνεται από το βορειοανατολικό της άκρο μέχρι μια νοητή γραμμή από το βορρά στο νότο, ακριβώς στα δυτικά της κώμης Κεπήρ. Από τη μελέτη της κατάστασης που έκαμα, με τη βοήθεια στρατιωτικών συμβούλων, είμαι πεπεισμένος ότι υπάρχει μια υγιής στρατιωτική δικαιολογία για μια τέτοια μορφή στρατιωτικής βάσης που να
ανταποκρίνεται στις ανάγκες προάσπισης των προσβάσεων προς την Τουρκική ήπειρο, και την άμυνα αυτής της ίδιας της βάσης από μια αιφνιδιαστική επίθεση. Είναι πολύ πιθανό, η χάραξη της γραμμής αυτής – όπως την έχω εισηγηθεί – να σάς δημιουργήσει πολιτικό πρόβλημα, κάτω από τις παρούσες συνθήκες. Αυτό το πρόβλημα θα μπορούσε να αποφευχθεί αν αφήναμε αχάρακτη τη γραμμή, για να την καθορίσει, ύστερα από στρατιωτική μελέτη, ο Ανώτατος Συμμαχικός Διόικητής για την Ευρώπη. Εφ’όσον έχω τη διαβεβαίωση της Ελληνικής Κυβέρνησης ότι θα δεχόταν τη γραμμή, αν χαρασσόταν όπως ανέφερα, θα μπορούσε, πράγματι, η Ελληνική Κυβέρνηση να μού δώσει τη συγκατάθεσή της για μια τέτοια ρύθμιση, χωρίς να αναλάβει, επί του παρόντος, οποιαδήποτε άλλη δέσμευση απέναντι στην Τουρκική Κυβέρνηση. Αν έχω αυτή τη διαβεβαίωση, θα έκανα ό,τι είναι δυνατό, και πιστεύω ότι θα μπορούσα να επιτύχω τη συγκατάθεση της Τουρκικής Κυβέρνησης να μή επέμβει προληπτικά, ούτε να απαιτήσει μια προκαταβολική διακυβερνητική συμφωνία, πριν από την πραγματοποίηση της Ένωσης Ελλάδας-Κύπρου.
Χωρίς ανταλλάγματα αυτού του είδους, οι Τούρκοι θα πίστευαν ότι τα συμβατικά τους δικαιώματα καταστρατηγήθηκαν περιφρονητικά, και ότι θα έχουν στο μέλλον να αντιμετωπίσουν το ενδεχόμενο μιας Ένωσης ή μιας ανεξαρτησίας χωρίς όρους, μιας Κύπρου κάτω από κομμουνιστική επιρροή.
Οι εισηγήσεις, που έκαμα, θα δημιουργήσουν βαρύτατες δυσχέρειες στους ηγέτες της Ελλάδας και της Τουρκίας, και τους λαούς που κυβερνούν. Αλλά είμαι πεπεισμένος, ότι μπροστά στην επικρεμάμενη κοινή απειλή τα δύο έθνη μπορούν να επιτύχουν την απαραίτητη εσωτερική ενότητα, προκειμένου να εξασφαλίσουν λύ-σεις που, πέρα από πρόσκαιρες αντιθέσεις, αποβλέπουν στη βασική ασφάλεια και ευημερία των μεγάλων εθνών της Ελλάδας και της Τουρκίας, και ότι, στο εξωτερικό, η μεγάλη συμμαχία των ελεύθερων κρατών θα τις υποστηρίξει εναντίον κάθε εμποδίου, που θα παρεμβαλλόταν στην πραγματοποίηση των λύσεων.
Παρακαλώ, αγαπητέ μου Πρωθυπουργέ, να επιστρέψει στη Γενεύη σύντομα ο κ. Σωσσίδης, για να μάς βοηθήσει σ’ αυτή τη λύση”.
20.08.1964
Ε. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΣ ΑCΗΕSΟΝ
“Αγαπητέ κ. Άτσεσον,
0 Πρέσβης κ. Λαμπουίς είχε την καλωσύνη να μού δώσει χθες την επιστολή σας της 20ής Αυγούστου, και να με πληροφορήσει, ότι οι προτάσεις σας έχουν εγκριθεί από την Κυβέρνησητων Ηνωμένων Πολιτειών.
1. Επιθυμώ να σάς εκφράσω τις πιο θερμές ευχαριστίες μου για τις θαυμάσιες προσπάθειες που καταβάλλετε για την εξεύρεση μιας λύσης του Κυπριακού προβλήματος, λύσης, που θα αποτρέψει τον πόλεμο και θα αποκαταστήσει τις σχέσεις ανάμεσα σε σύμμαχες χώρες μέλη του ΝΑΤΟ. Και ιδική μας ειλικρινής επιθυμία είναι να υποβοηθήσουμε τις προσπάθειές σας, για το συμφέρον της Ελλάδας, του ελεύθερου κόσμου και της ειρήνης. Συμμερίζομαι πλήρως την άποψή σας, ότι “η απειλή αυτή δημιουργεί κοινά συμφέροντα για την Ελλάδα και την Τουρκία, και ξεπερνά πολύ τις οροθετικές γραμμές που σύρουμε σ’ένα χάρτη”. Γι’ αυτό βεβαίωσα χθες τον Πρέσβη Λαμπουίς, ότι αποδεχόμεθα, κατ’αρχήν, τις προτασεις σας.
2. Κρίνω, εν τούτοις, απαραίτητο να επιστήσω την προσοχή σας σ’ ένα βασικό γεγονός. Έχω την εντύπωση, ότι η Κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών πιστεύει, ίσως, ότι εάν η Ελλάδα αποδεχόταν ένα σχέδιο λύσης του Κυπριακού, θα μπορούσε να λυθεί το πρόβλημα. Αυτό δεν είναι ορθό. Η δική μας απόφαση είναι βέβαια, ζωτικής σημασίας. Τον αποφασιστικό όμως λόγο έχει, τελικά, η ηγεσία και ο λαός της Κύπρου, η οποία είναι τώρα ανεξάρτητο κράτος. Η τουρκική Κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει ανάλογο πρόβλημα με τους Τουρκοκυπρίους, γιατί αυτοί είναι υποτελείς στην Άγκυρα. Το πρόβλημα υπάρχει μόνο για μάς. Αν εμείς δεχτούμε λύση, που η Κύπρος αποκρούει σαν άδικη, η κατάσταση θα επιδεινωθεί. Σε μια τέτοια περίπτωση, πρέπει να είμεθα βέβαιοι πως οι Κύπριοι θα συνεχίσουν τον αγώνα τους, και θα ζητήσουν βοήθεια από όπου μπορούν να την πάρουν. Γνωρίζουμε ήδη από πού θα ζητήσουν αυτή τη βοήθεια και από πού θα την πάρουν. Γι’αυτό το σοβαρό λόγο, οι όροι μιας συμφωνίας δεν πρέπει να είναι επαχθείς, ώστε να μπορεί να τους δεχθεί η Κύπρος και να οδηγηθούμε έτσι σε μια τελική ειρηνική λύση, και να μή καταλήξουμε σε αξεπέραστο αδιέξοδο.
3. Όπως πληροφόρησα χθες τον Πρέσβη κ. Λαμπουίς, ο Υπουργός μας της Εθνικής Άμυνας, κ. Γαρουφαλιάς, πήγε στην Κύπρο, με τη διπλή αποστολή να επιτύχει αναβολή της σύναψης συμφωνίας με τη Μόσχα και να βολιδοσκοπήσει τις απόψεις του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Ο κ. Γαρουφαλιάς, που γύρισε σήμερα από την αποστο-λή του αυτή, κατάφερε να εμποδίσει, προς το παρόν , τον Υπουργό Εξωτερικών της Κύπρου κ. Κυπριανού να αναχωρήσει αύριο, όπως σχεδίαζε αρχικά, για τη Μόσχα. Πέτυχε, επίσης, να αναβάλει την επίσκεψη του Αρχιεπισκόπου στο Κάιρο, όπου θα συναντούσε τον Πρόεδρο Νάσερ. Η αναβολή, όμως, των δύο αυτών ταξιδιών είναι προσωρινή, και εξαρτάται από την εξέλιξη της κατάστασης. Ο κ. Γαρουφαλιάς εξακρίβωσε, επίσης, τις απόψεις του Προέδρου Μακαρίου. Ο Αρχιεπίσκοπος απορρίπτει απόλυτα την εκχώρηση βάσης είτε στο ΝΑΤΟ είτε στην Τουρκία. Πέραν αυτού, αντιμετωπίζει και την κατάργηση των Βρεττανικών βάσεων.
4. Εμείς, βέβαια, θα προτιμούσαμε να επιτύχουμε την Ένωση χωρίς κανένα αντάλλαγμα. Αυτό θα ήταν δίκαιο, αφού η Τουρκική μειονότητα θα είχε πλήρη προστασία, κάτω από Ελληνική διοίκηση, όπως ακριβώς απολαμβάνει την προστασία αυτή, επί πολλά ήδη έτη, η Μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης. Με τον τρόπο αυτό θα κατοχυρωνόταν απόλυτα και η ασφάλεια της Τουρκίας, αφού η Κύπρος, σαν ένα κομμάτι της Ελλάδας, θα ανήκε πλέον στο ΝΑΤΟ. Άλλωστε, αφότου η Τουρκία πούλησε την Κύπρο στη Μεγάλη Βρεττανία, δεν διέθετε ποτέ βάση στο Νησί για την ασφάλεια της τουρκικής Επικράτειας. Αλλά ούτε και οι Συμφωνίες της Ζυρίχης έδωσαν στην Τουρκία τέτοιο δικαίωμα. Εν τούτοις, αναγνωρίζουμε ότι, κάτω από τις σημερινές συνθήκες, λόγοι ψυχολογικοί και λόγοι γοήτρου δυσκολεύουν την Τουρκία να δώσει τη συγκατάθεσή της για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, χωρίς να πάρει ανταλλάγματα. Γι’αυτό είμεθα πρόθυμοι να δώσουμε στους Τουρκοκυπρίους ειδικές εγγυήσεις, που να μή μειώνουν την Ελληνική κυριαρχία και την ενότητα του κράτους. Δεχόμεθα, επίσης, να εκμισθώσουμε στην Τουρκία μια περιοχή, για μια λογική περίοδο, για την εγκατάσταση μιας Τουρκικής βάσης.
5. Η Ελλάδα δέχεται να υποστηρίξει την ιδέα της Τουρκικής βάσης, ακόμη και αν ο Αρχιεπίσκοπος διαφωνεί σ’ αυτό, και ελπίζει ότι θα μπορέσει να πείσει ένα σημαντικό μέρος του λαού της Κύπρου να την αποδεχθεί, αρκεί η έκταση της βάσης να είναι περιορισμένη, να αντιστοιχεί π.χ. στην έκταση των Βρεττανικών βάσεων, που υπάρχουν σήμερα στην Κύπρο.
Η πρότασή σας, όμως, – που αντιλαμβάνομαι ότι είναι αποτέλεσμα επίπονων διαπραγματεύσεων – υπερβαίνει κατά πολύ την απαραίτητη για την εγκατάσταση μιας στρατιωτικής βάσης εκταση, και έχει το χαρακτήρα περιορισμένης διχοτόμησης.
Δυστυχώς, δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε μια τέτοια πρόταση. Τις δυσκολίες επιτείνουν οι ψυχολογικές συνθήκες που διαμορφώθηκαν στην Κύπρο, μετά τους πρόσφατους βομβαρδισμούς αστικού πληθυσμού από τους Τούρκους. Το κλίμα στο Νησί είναι αυτή τη στιγμή πολύ δυσμενές για την Τουρκία και το ΝΑΤΟ. Και είναι επίσης δυσμενές για την Ελλάδα, γιατί απουσίασε κατά την Τουρκική επίθεση.
6. Αντιλαμβανόμεθα, ότι έχετε εξαντλήσει όλα τα μέσα να πείσετε τους Τούρκους να περιορίσουν τις αξιώσεις τους. Ως εκ τούτου, δεν σάς απευθύνω εκκληση γι’αυτό.
Ομολογώ την απόγνωση και την απογοήτευσή μου για τη μη επίτευξη συμφωνίας. Τώρα απομένει σε μας να κάνουμε ό,τι μπορούμε, για να διαφυλάξουμε την ειρήνη στο Νησί μέχρι την ερχόμενη Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στην οποία στηρίζουμε όλες μας τις ελπίδες για την αποδοχή της αρχής της αδέσμευτης ανεξαρτησίας, που να περιλαμβάνει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης”.
21.08.1964
ΣΤ. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟ
“Αθήναι, 29 Αυγούστου 1964
Μακαριώτατε,
Κατόπιν της νέας κρίσεως, η οποία έχει προκληθή από την επικειμένην μερικήν αντικατάστασιν των ανδρών της ΤΟΥΡΔΥΚ, θεωρώ επιβεβλημένον να ανακεφαλαιώσω και να διευκρινίσω και εγγράφως τας κοινάς αποφάσεις μας.
1. Εμείναμεν σύμφωνοι, ότι το Κυπριακόν θα αχθή προς λύσιν εις την Γενικήν Συνέλευσιν των Ηνωμένων Εθνών με το αίτημα της αδεσμεύτου ανεξαρτησίας, περιεχούσης το δικαίωμα της αυτοδιαθέσεως. Και έπειτα από την απόφασιν της Γενικής Συνελεύσεως θα συνεκτιμήσωμεν την κατάστασιν, προς λήψιν των περαιτέρω αποφάσεων.
2. Εμείναμεν επίσης σύμφωνοι, ότι, έως τότε, θα προστατεύσωμεν την Ειρήνην εις την νήσον. Και όχι μόνον δεν θα προβώμεν ημείς εις εχθροπραξίας ή προκλήσεις, αλλά, αντιθέτως, θα επιδοθώμεν εις επίθεσιν Ειρήνης, υποσχόμενοι αμνηστίαν εις τους Τουρκοκυπρίους, καθώς και προστασίαν όλων των ανθρωπίνων και πολιτικών δικαιωμάτων. Και τούτο διότι: Πρώτον, αφοπλίζομεν τοιουτοτρόπως τας τουρκικάς επιθετικάς διαθέσεις. Και δεύτερον, δημιουργούμεν αρίστας συνθήκας παρουσίας μας εις την Γενικήν Συνέλευσιν του ΟΗΕ. Αλλά επίσης και δια τον βασικόν λόγον, ότι, καθ’όλας τας δυνατάς προβλέψεις, ενδεχόμενος πόλεμος, πέραν των άλλων δεινών, οδηγεί όχι εις προώθησιν, αλλά εις ματαίωσιν της Ενώσεως.
3. Υπάρχει, όμως, και η περίπτωσις απροκλήτου τουρκικής επιθέσεως. Δια την περίπτωσιν αυτήν εδήλωσα, ότι η Ελλάς, με όλας της τας δυνάμεις, θα συμπαρασταθή εις την Κύπρον. Και διότι, βεβαίως, ο ελληνικός στρατός δεν δύναται να μάχεται με λάβαρον την “αδέσμευτον ανεξαρτησίαν”, η οποία πρέπει να είναι το αίτημα ενώπιον των Ηνωμένων Εθνών, αλλά είναι απολύτως ακατάλληλος ως σημαία του Έθνους εν πολέμω, αι δύο Βουλαί θα ανακηρύξουν αμέσως την Ένωσιν της Κύπρου με την Ελλάδα, και εν ονόματι της Ενώσεως θα διεξαχθή ο Αγών.
4. Το κρίσιμον θέμα όμως είναι, ποίος θα εκτιμήση την συγκεκριμένην ενέργειαν, εάν αποτελή επίθεσιν, πρόκλησιν ή άμυναν. Και κατά πόσον αυτό το δικαίωμα ανήκει μονομερώς και αποκλειστικώς εις την Κυπριακήν ηγεσίαν, όπως έχει συμβή μέχρι τούδε εις την πράξιν.
Αυτό είναι το μέγα θέμα. Και επιβάλλεται πλήρης
διευκρίνισις, η οποία μάλιστα πρέπει να συντελεσθή εν ψυχρώ, όπως τώρα. Διότι, εάν θα έχουν εκκινήσει αι εχθροπραξίαι, είναι πλέον αργά. Τότε πλέον η Ελλάς τίθεται ενώπιον του τραγικού διλήμματος: Ή να μή μετάσχη, και να κριθή η απουσία της ως εθνική προδοσία. Ή να μετάσχη, και να είναι η συμμετοχή της αθλία ρυμούλκησις.
Έχομεν μέχρι τούδε δύο περιστατικά: Την επίθεσιν της Μανσούρας, η οποία απεφασίσθη εν πλήρει αγνοία της Ελληνικής ηγεσίας. Και τώρα, την απειλουμένην κρίσιν της μερικής αντικαταστάσεως του ΤΟΥΡΔΥΚ, δια την οποίαν ηπειλήσατε ένοπλον αντίστασιν, άγουσαν εις πόλεμον, άνευ της εγκρίσεως ημών.
5. Τούτο, Μακαριώτατε, δεν είναι δυνατόν να συνεχισθή. Είχομεν παλαιότερον μείνει σύμφωνοι, όταν δεν είχον ακόμη ταυτισθή εις τόσον βαθμόν αι πολεμικαί τύχαι της Ελλάδος και της Κύπρου, ότι θα έπρεπεν η ηγεσία του Ελληνισμού, και κατά συνέπειαν και αι πολιτικαί πρωτοβουλίαι των τμημάτων του Έθνους, εν πάση περιπτώσει, να ανήκουν εις τας Αθήνας, αι οποίαι να συντονίζουν τον Αγώνα.
Αλλά δεν πρόκειται σήμερον περί της γενικής αυτής και θεωρητικής περιπτώσεως. Πρόκειται πλέον συγκεκριμένως, συμφώνως προς τας ληφθείσας και δημοσιευθείσας αποφάσεις μας, η ένοπλος ρήξις μεταξύ Τουρκίας και Κύπρου να οδηγήση αμέσως και την Ελλάδα εις πόλεμον. Και ο πόλεμος είναι μία πολύ μεγάλη υπόθεσις, ώστε να επιτρέπεται όπως η Ελλάς συρθή εις αυτόν ως άβουλον έρμαιον άλλων πρωτοβουλιών. Θα ήμην ηγέτης ανάξιος της εμπιστοσύνης του Ελληνικού Λαού, εάν έστεργα να ρυμουλκηθώ εις πόλεμον και να οδηγήσω και την Νεότητα και το Έθνος εις την υπερτάτην θυσίαν, χωρίς καν να έχω ερωτηθή και χωρίς να έχω εγκρίνει την απόφασιν. Και ο Λαός και το Έθνος και η Ιστορία ουδέποτε θα με συνεχώρουν. Δεν έχω καμμίαν αμφιβολίαν ότι και σεις κατανοείτε πλήρως, ότι ουδέποτε θα ηδυνάμην να επιτρέψω εις τον εαυτόν μου όπως απαλλοτριώσω το δικαίωμα και την ευθύνην μου δια τας τύχας του Ελληνικού Λαού.
Ζητώ, δια τούτο, να τηρηθή του λοιπού εις το ακέραιον και εις πάσαν περίπτωσιν η συμφωνία εις την οποίαν είχομεν προέλθει, και η οποία δις μέχρι τούδε έχει παραβιασθή. Δεν θα λαμβάνεται εις την Κύπρον καμμία απόφασις άγουσα, είτε αμέσως είτε εμμέσως, εις εχθροπραξίας, χωρίς να έχη προηγηθή συνεννόησις και συμφωνία ιδική μας.
Εάν συμφωνήσωμεν, θα έχη καλώς. Εάν διαφωνήσωμεν, θα πρέπει να γίνη δεκτή η γνώ-μη των Αθηνών, διότι είναι φορεύς της ευθύνης ολοκλήρου του Ελληνισμού. Εάν όμως, εις την συγκεκριμένην περίπτωσιν, η Κυπριακή ηγεσία εμμένη εις την διαφωνίαν της, η διαφωνία τότε, τιμίως, ανδρικώς, θα ανακοινωθή εις το Έθνος. Και έκαστος, ενώπιον του Έθνους, θα αναλάβη τας ευθύνας του και θα συναγάγη τας συνεπείας.
6. Εννοώ, ότι, εκ των μακρών και σκληρών αγώνων σας, έχετε αποκτήσει την συνήθειαν να λαμβάνετε προσωπικώς τας αποφάσεις σας. Έπειτα, όμως, από την δυναμικήν παρουσίαν της Ελλάδος εις την Κύπρον, η οποία επιτρέπει να ομιλήτε από θέσεως ισχύος, και έπειτα από την διακηρυχθείσαν κοινήν μας απόφασιν, ότι εις περίπτωσιν τουρκικής επιθέσεως η Ελλάς θα αναλάβη την άμυναν με όλας της τας δυνάμεις, είναι προφανές, ότι έχομεν εισέλθει εις μίαν νέαν περίοδον. Και προς αυτήν επιβάλλεται προσαρμογή.
Ελπίζω, ότι η πλήρης και οριστική αυτή διευκρίνισις θα εύρη εκ μέρους σας ανεπιφύλακτον αναγνώρισιν. Και επί των αρχών αυτών θα συναφθή το εθνικόν μας συμβόλαιον. Θα προστεθή τοιουτοτρόπως μία νέα μεγάλη εγγύησις της ευοδώσεως του κοινού εθνικού μας αγώνος, της Ενώσεως, η οποία θα επιτρέψη εις την Κύπρον να αναλάβη την νέαν ιστορικήν της αποστολήν: Να καταστή το εκπολιτιστικόν ορμητήριον του Ελληνισμού εις την Ανατολήν.
Με φιλικώτατα αισθήματα Γεώργιος Α. Παπανδρέου”
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Γενικά θέματα
Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.
Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.
Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.
Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.
Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.
Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.
Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.
Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).
Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.
Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.
Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»
Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.
Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».
Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.
Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.
Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.
Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.
Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».
Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.
Η πίστη στον Πούτιν
Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.
«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».
Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.
Τα οφέλη για την οικογένειά του
Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.
Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».
Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.
Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».
Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».
Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.
Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.
Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.
«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.
«Ηγέτης και φίλος»
Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».
Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».
Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ
Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.
Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.
Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.
«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.
Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».
Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».
Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες
Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.
Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.
«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.
Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.
Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.
Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο
Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.
«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».
«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»
Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.
Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.
Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.
«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».
Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».
protothema.gr
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας