Διεθνή
Η πολιτική αλητεία σε όλο της το μεγαλείο – Υφάρπαξαν την εξουσία ως αντιμνημονιακοί, υπέγραψαν μνημόνιο ως το 2060!!!
Αργύρης Παπαστάθης, Σοφία Ζαφείρη
Πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% έως το 2022 και 2% έως το 2060 – Στον αέρα το QE (ποσοτική χαλάρωση) – Υποχώρηση για την ελάφρυνση του χρέους, «ναυάγιο» των σχεδίων για έξοδο στις αγορές από φέτος και… θαυμασμός από Ευρώπη για τα 140 προαπαιτούμενα
Αναμονή με μεγαλύτερη σαφήνεια για το χρέος ως το καλοκαίρι του 2018, αβεβαιότητα για την ένταξη στο QE και λόγια ενθάρρυνσης για την έξοδο στις αγορές, επιφύλασσε το ανακοινωθέν του Eurogroup της 15ης Ιουνίου. Η Ελλάδα πήρε και τη δόση των 8,5 δισ. ευρώ σε δύο τμήματα, ενώ θα μπορούσε να διεκδικήσει δόση τουλάχιστον 13,3 δισ. ευρώ, με βάση τις προγραμματισμένες εκταμιεύσεις του Μνημονίου μέχρι το α’ τρίμηνο του 2017.
Αναφορικά με το ζήτημα του χρέους, η απόφαση επαναλαμβάνει τη διατύπωση που υπήρχε στο σχέδιο της 22ας Μαΐου και προέβλεπε ότι οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες (GFN) θα πρέπει να διατηρηθούν χαμηλότερα από το 15% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα και να μην ξεπεράσουν το 20% του ΑΕΠ σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Η Ελλάδα θα πρέπει να διατηρήσει πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022 και ακολούθως ίσο ή πάνω από 2% του ΑΕΠ στο διάστημα από το 2023 έως και το 2060! Για το χρέος υπάρχει, ακόμη, η γνωστή παράγραφος, με τις δευτερεύουσες παρεμβάσεις που αφορούν τα κέρδη από SMP και ANFA και την κατάργηση του πέναλτι για την επαναγορά ομολόγων του 2012.
Επαναλαμβάνεται, επίσης, ότι η μέση παράταση του χρόνου αποπληρωμής των δανείων αλλά και των τόκων προς τον EFSF θα είναι από μηδέν έως και 15 έτη, ενώ τονίζεται, εκ νέου, ότι τα εν λόγω μέτρα δεν θα πρέπει να επιφέρουν επιπλέον κόστος στα υπόλοιπα κράτη-μέλη.
Παράλληλα εισάγεται ένας νέος μηχανισμός, ο οποίος αφορά εκ νέου στα δάνεια του EFSF (Β’ Μνημόνιο), που συνδέει την αποπληρωμή των υποχρεώσεων με τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας. Ο μηχανισμός αυτός θα συγκεκριμενοποιηθεί μαζί με τα υπόλοιπα μέτρα για το χρέος μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος τον Αύγουστο του 2018 και εφόσον αυτό έχει εφαρμοστεί με επιτυχία από την ελληνική πλευρά. Πιο απλά προβλέπει -όπως εξήγησε ο Γερούν Ντάισελμπλουμ- ότι όταν η Ελλάδα έχει υψηλό ρυθμό ανάπτυξης θα πληρώνει περισσότερα για την εξυπηρέτηση του χρέους και το αντίστροφο.
Σε ό,τι αφορά τα μακροπρόθεσμα μέτρα για το χρέος γίνεται αναφορά στην πιθανότητα μίας περαιτέρω επέμβασης στο προφίλ εξυπηρέτησης των δανείων του EFSF και πάντα σύμφωνα με την απόφαση που είχε ληφθεί τον Μάιο του 2016.
Η ουσία πίσω από τις λεπτομέρειες
Παρά τις επιπλέον λεπτομέρειες και τη συμπερίληψη της κεντρικής ιδέας της λεγόμενης «γαλλικής πρότασης» που συνδέει το χρέος με την ανάπτυξη η παρέμβαση αυτή δεν κρίθηκε επαρκής για να χαρακτηρίσει το ΔΝΤ βιώσιμο το ελληνικό χρέος και παραμένει μέχρι στιγμής αβέβαιο εάν η ΕΚΤ θα μπορέσει να εντάξει την Ελλάδα στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.
Ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, τόνισε ότι «η ΕΚΤ είναι ανεξάρτητη και θα λάβει η ίδια τις αποφάσεις της». Το ρεαλιστικό σενάριο είναι η Ελλάδα να διεκδικήσει την είσοδο στο QE μετά τις γερμανικές εκλογές και τον σχηματισμό της νέας γερμανικής κυβέρνησης προς το τέλος του 2017.
Στήριξη για έξοδο στις αγορές
Πιο ξεκάθαρη είναι η κατάσταση αναφορικά με την πιθανότητα μίας δοκιμαστικής εξόδου στις αγορές. Το ανακοινωθέν του Eurogroup τονίζει σαφώς ότι θα στηρίξει την Ελλάδα σε αυτήν της την προσπάθεια, ενώ ο κ. Τσακαλώτος παρέπεμψε στον επικεφαλής του ΟΔΔΗΧ Στέλιο Παπαδόπουλο, να λάβει την απόφαση με βάση τα κριτήρια του Οργανισμού. Προφανώς το θέμα αυτό θα κριθεί από την πορεία των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά και από τη δυνατότητα επιτυχούς προετοιμασίας μίας δοκιμαστικής εξόδου με βάσει το ενδιαφέρον των επενδυτών.
Οι πανηγυρισμοί της κυβέρνησης
Η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να έσπευσε να πανηγυρίσει πριν ακόμη στεγνώσει το μελάνι στην ανακοίνωση του Eurogroup, αλλά όπως είναι ευρύτερα γνωστό ο… διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες.
Ας αρχίσουμε από τα δεδομένα. Αυτό που πήρε χθες η Ελλάδα είναι η δόση των 8,5 δισ. ευρώ σε δύο τμήματα, ενώ θα μπορούσε να διεκδικήσει δόση τουλάχιστον 13,3 δισ. ευρώ, με βάση τις προγραμματισμένες εκταμιεύσεις του Μνημονίου μέχρι το α’ τρίμηνο του 2017.
Εκ του ποσού των 8,5 δισ. ευρώ, θα δοθούν 6,9 δισ. ευρώ προκειμένου να υπάρξει αποπληρωμή ομολόγων που κατέχει η ΕΚΤ και άλλων υποχρεώσεων τον Ιούλιο και μόλις 800 εκατ. ευρώ για να μειωθούν τα «φέσια» του Δημοσίου στην αγορά. Το φθινόπωρο η τρόικα θα επιστρέψει στην Αθήνα για να εγκρίνει άλλα 800 εκατ. ευρώ για ληξιπρόθεσμα, μόνον εάν η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι συνεισφέρει και με δικούς της πόρους στην προσπάθεια, όπως ξεκαθάρισε ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ.
ΔΝΤ: Ελλάδα όπως… Ζαΐρ και Ζάμπια
Το δεύτερο «κέρδος» από τη χθεσινή απόφαση είναι η συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα με μία συμφωνία «stand by», βάσει της οποίας θα κρατηθούν «κάβα» δύο δισ. δολάρια, τα οποία θα… περιμένουν τους Ευρωπαίους να δεσμευθούν σε περαιτέρω ενέργειες για τη βιωσιμότητα του χρέους.
Η Κριστίν Λαγκάρντ τόνισε ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο, χαιρετίζοντας ωστόσο την περαιτέρω σαφήνεια που επιτεύχθηκε χθες το βράδυ. Σε ενημερωτικό του σημείωμα το ΔΝΤ επιβεβαίωσε το δημοσίευμα του «Πρώτου Θέματος» ότι ανάλογο πρόγραμμα έχει συνάψει το Ταμείο με αναπτυσσόμενες χώρες τη δεκαετία του ’80. Συγκεκριμένα το σημείωμα αναφέρει «συνολικά, χρησιμοποιήθηκε 19 φορές κατά τη διάρκεια της πιστωτικής κρίσης στη δεκαετία του 1980 σαν καταλύτης για τη χρηματοδότηση ή για την ελάφρυνση του χρέους στο πλαίσιο προγραμμάτων που υποστηρίζονταν από το ΔΝΤ στις ακόλουθες χώρες: στο Σουδάν, στο Εκουαδόρ, στο Ζαΐρ, στη Μαδαγασκάρη, στη Τζαμάικα, στη Ζάμπια, στην Ακτή του Ελεφαντοστού, στην Κένυα, στη Σομαλία, στη Χιλή, στη Δημοκρατία του Κογκό, στο Μεξικό, στη Νιγηρία, στην Αργεντινή, στη Γιουγκοσλαβία και στη Βραζιλία (στο Σουδάν, στο Ζαΐρ και στην Ακτή του Ελεφαντοστού, η διαδικασία της ΚΑΕ χρησιμοποιήθηκε δύο φορές σε κάθε μια χώρα)».
Διαρθρωτικά ταμεία για την ανάπτυξη
Στα θετικά της απόφασης του Eurogroup είναι η πρόταση μίας αναπτυξιακής τράπεζας, η οποία θα έχει ρόλο-κλειδί για τον συντονισμό των κονδυλίων που διαχειρίζεται η Ελλάδα μέσω των διαρθρωτικών ταμείων σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Εντυπωσιασμένοι από τα μέτρα
Με… λυρική διάθεση οι Ευρωπαίο αξιωματούχοι επαίνεσαν την άνευ προηγούμενου υιοθέτηση μέτρων από την ελληνική κυβέρνηση, με χαρακτηριστικότερο όλων τον προσωπικό χαιρετισμό που απηύθυνε ο Επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί στον υπ. Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο και τον αναπληρωτή υπ. Οικονομικών Γιώργο Χουλιαράκη, για τις προσπάθειές τους. Από τεχνοκρατικής σκοπιά ο Κλάους Ρέγκλινγκ του ESM δεν έκρυψε την έκπληξή του για το γεγονός ότι υιοθετήθηκαν 140 προαπαιτούμενα, τα «περισσότερα που έχει υιοθετήσει Βουλή και ελληνική κυβέρνηση», όπως υπογράμμισε.
Η ανακοίνωση του Eurogroup της 15ης Ιουνίου
Το Eurogroup καλωσορίζει τη συμφωνία που επετεύχθη μεταξύ Ελλάς και θεσμών σε ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων, το οποίο βοηθά στη στήριξη της ανάπτυξης και αντιμετωπίζει τις υπάρχουσες δομικές ανισορροπίες στα δημοσιονομικά θέματα αλλά και ανοίγει τον δρόμο για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης του προγράμματος του ESM.
Το Eurogroup, επίσης, καλωσορίζει την υιοθέτηση από το ελληνικό κοινοβούλιο των συμφωνηθέντων προαπαιτούμενων μέτρων για τη β’ αξιολόγηση, κυρίως το φιλόδοξο δημοσιονομικό πακέτο το οποίο θα εφαρμοστεί μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, στο οποίο περιλαμβάνονται μεταρρυθμίσεις στο φορολογικό σύστημα, διεύρυνση της φορολογικής βάσης και μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό σύστημα. Επίσης περιλαμβάνει ένα συμπληρωματικό πακέτο στήριξης της ανάπτυξης και βελτιώνει το κοινωνικό «δίχτυ». Επίσης καλωσορίζουμε την εφαρμογή μέτρων για την αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, όπως η δημιουργία μίας ενεργούς δευτερογενούς αγοράς, το πλαίσιο εξωδικαστικού συμβιβασμού και επίσης τα μέτρα που ελήφθησαν ώστε το υπερταμείο να καταστεί πλήρως λειτουργικό.
Επιπρόσθετα, το πακέτο μέτρων περιλαμβάνει έναν μεγάλο αριθμό δομικών μέτρων που θα βοηθήσουν στην απελευθέρωση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της ελληνικής οικονομίας. Αναφορικά με τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας το Eurogroup καλωσορίζει την εφαρμογή μέτρων που διασφαλίζουν τις προηγούμενες μεταρρυθμίσεις αναφορικά με τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και τον εναρμονισμό της νομοθεσίας των ομαδικών απολύσεων με τις καλύτερες πρακτικές της Ε.Ε.
Το Eurogroup, επίσης, συγχαίρει τις ελληνικές αρχές για την υιοθέτηση νομοθεσίας που θα θέσει σε εφαρμογή των προτάσεων του ΟΟΣΑ για ενίσχυση του ανταγωνισμού, της παροχής αδειών για επενδύσεις και του περαιτέρω «ανοίγματος» των κλειστών επαγγελμάτων. Καλωσορίζουμε τη δέσμευση της Ελλάδας να συνεχίσει να πορεύεται σε αυτό το μεταρρυθμιστικό μονοπάτι.
Το Eurogroup, ακόμη, συγχαίρει την Ελλάδα και την Κομισιόν για την εξαιρετική κινητικότητα των ευρωπαϊκών κονδυλίων προκειμένου να ενισχυθούν οι επενδύσεις που αφορούν την αγορά εργασίας και την ανάπτυξη από τον Ιούλιο του 2015, το ύψος των οποίων φθάνει στα 11 δισ. ευρώ. Το Eurogroup καλεί τις ελληνικές αρχές να εργαστούν στενά με την Κομισιόν ώστε να εξασφαλιστούν και να εκταμιευθούν τα επιπλέον 970 εκατ. ευρώ που υπάρχουν από τα προγράμματα συνοχής και καλύπτουν την περίοδο 2017-2020. Επιπρόσθετα δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε να παρέχουμε υψηλού επιπέδου βοήθεια μέσω των ειδικών μας ώστε να στηρίξουμε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στις οποίες υπάρχει ανάγκη τεχνικής βοήθειας.
Παράλληλα το ΔΝΤ καλεί την Ελλάδα και τους θεσμούς αλλά και όλα τα τρίτα εμπλεκόμενα μέρη να αναπτύξουν και να στηρίξουν μία ολιστική αναπτυξιακή στρατηγική, έως το τέλος του έτους, ούτως ώστε να υπάρξει βελτίωση στο επενδυτικό κλίμα. Θα πρέπει να εξετασθούν και οι εναλλακτικές εξεύρεσης επιπλέον κεφαλαίων από εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες και άλλους διεθνούς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς (όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης).
Το Eurogroup στηρίζει τις προσπάθειες των ελληνικών αρχών να εργαστούν με τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς στη δημιουργία μίας Εθνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας η οποία θα συντονίζει την εφαρμογή προωθητικών ενεργειών. Το Eurogroup καλεί Ελλάδα, Κομισιόν και τους διεθνείς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς να συνεργαστούν και να ενισχύσουν τις διόδους των βιώσιμων επενδυτικών projects. Θα πρέπει να γίνουν ενέργειες ώστε να υπάρξει τεχνική στήριξη από το European Investment Authority Hub.
Σήμερα το Eurogroup συζήτησε, εκ νέου, τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους με απώτερο στόχο η Ελλάδα να κερδίσει εκ νέου πρόσβαση στις αγορές με βιώσιμα επιτόκια. Τον Eurogroup επαναβεβαίωσε τις δεσμεύσεις και τις αρχές που περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση του Μαΐου 2016. Σημειώνουμε ότι η εφαρμογή των βραχυπρόθεσμων μέτρων οδηγούν, ήδη, σε σημαντική μείωση των μεικτών χρηματοδοτικών αναγκών (GFN) της Ελλάδας σε μεσο-μακροχρόνια βάση και σαφώς βελτιώνει το προφίλ του ελληνικού χρέους.
Το Eurogroup καλωσορίζει τη δέσμευση της Ελλάδας να διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022 και κατόπιν και εφόσον παραμένει σε αρμονία με τις δεσμεύσεις της, κάτι το οποίο μπορεί να επιτευχθεί βάσει ανάλυσης της Κομισιόν να διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα έως ή πάνω αλλά απόλυτα κοντά με το 2% του ΑΕΠ για το διάστημα 2023-2060.
To Eurogroup καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η βιωσιμότητα του χρέους θα θα επιτευχθεί με τα μέτρα που εγκρίθηκαν στο Eurogroup τον Μάιο του 2016. Υπό αυτό το πρίσμα, το Eurogroup επαναλαμβάνει ότι οι μεικτές χρηματοδοτικές δαπάνες θα πρέπει να μειωθούν στο 15% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα και να παραμείνουν χαμηλότερα από το 20% του ΑΕΠ μακροπρόθεσμα.
Το Eurogroup διαβεβαιώνει ότι είναι έτοιμο για την εφαρμογή του δεύτερου πακέτου μέτρων για το χρέος προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι για τις μεικτές χρηματοδοτικές δαπάνες, σε πλήρη ευθυγράμμιση με την ανακοίνωση του Eurogroup τον Μάιο του 2016. Σε αυτά περιλαμβάνεται το περιθώριο των step-up επιτοκίων, η χρήση των κερδών από τις πωλήσεις ομολόγων το 2014, η επιστροφή ορισμένων κεφαλαίων από τα ANFA στην Ελλάδα.
Το Eurogroup είναι έτοιμο να εφαρμόσει, χωρίς καμία προκατάληψη αναφορικά με την τελική έκθεση βιωσιμότητας του χρέους, παράταση του μέσου χρόνου ωρίμανσης του δανείου του EFSF αλλά και των επιτοκίων μεταξύ 0 και 15 ετών. Όπως συμφωνήθηκε τον Μάιο του 2016 αυτά τα μέτρα δεν πρόκειται να επιβαρύνουν τα υπόλοιπα κράτη-μέλη.
Με στόχο να ληφθούν υπόψη διαφοροποιήσεις μεταξύ των προβλέψεων για το χρέος στην έκθεση βιωσιμότητας του χρέους και των πραγματικών ρυθμών ανάπτυξης για το διάστημα μετά τη λήξη του προγράμματος, η αλλαγή στις συνθήκες των δανείων του EFSF θα λάβουν χώρα βάσει ενός ειδικού μηχανισμού στήριξης της ανάπτυξης που θα συμφωνηθεί. Αυτός ο μηχανισμός θα εξειδικευθεί στα πλαίσια των μακροπρόθεσμων μέτρων για το χρέος και εφόσον ολοκληρωθεί ορθά το πρόγραμμα του ESM και θα επιτευχθούν οι στόχοι για τις μεικτές χρηματοδοτικές ανάγκες.
Το Eurogroup καλεί το EWG να εργαστεί πάνω σε αυτό το ζήτημα έως το 2018. Στο τέλος του προγράμματος, υπό τον όρο ότι θα έχει ολοκληρωθεί επιτυχημένα και εφόσον χρειαστεί, θα εφαρμοστεί το δεύτερο πακέτο μέτρων για το χρέος. Τα ακριβή μέτρα θα επιβεβαιωθούν στο τέλος του προγράμματος από το Eurogroup και θα στηριχθούν σε μία επικαιροποιημένη έκθεση βιωσιμότητας του χρέους. Στην έκθεση αυτή θα ληφθούν υπόψη οι επιδράσεις που θα έχουν στην ανάπτυξη οι μεταρρυθμίσεις.
Σε μακροχρόνιο ορίζοντα το Eurogroup θα στηριχθεί στη συμφωνία του Μαΐου του 2016 σε περίπτωση που λάβει χώρα το άκρως αρνητικό σενάριο και θα τεθεί σε εφαρμογή ένας ειδικός συμπληρωματικός μηχανισμός. Η ενεργοποίηση αυτού του μηχανισμού θα ληφθεί από το Eurogroup και μπορεί να περιλαμβάνει μέτρα όπως η περαιτέρω αλλαγή των «συνθηκών» των δανείων του EFSF.
Βασισμένο στη συμφωνία σε τεχνικό επίπεδο που έχει υπάρξει μεταξύ Ελλάδας και θεσμών για τις πολιτικές, το διοικητικό συμβούλιο του ΔΝΤ θα εξετάσει σύντομα την έγκριση μίας κατ’ αρχήν συμφωνίας με την Ελλάδα για διάστημα 14 μηνών (Standby Agreement). Το ΔΝΤ καλωσορίζει το γεγονός ότι τα μέτρα για το χρέος έγιναν πιο σαφή και συμφωνεί ότι αποτελούν ένα πολύ μεγάλο βήμα για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Η συμφωνία με το ΔΝΤ θα τεθεί σε λειτουργία, με παροχή κεφαλαίων, εφόσον το πρόγραμμα παραμένει σε ορθή τροχιά και τα στελέχη του ΔΝΤ μπορούν να διαβεβαιώσουν τη διοίκησή του ότι η συμφωνία για την ελάφρυνση του χρέους, η οποία θα τεθεί σε εφαρμογή μετά το τέλος του προγράμματος, θα μπορεί να το καταστήσει βιώσιμο.
Με βάση την πλήρη εφαρμογή όλων των προαπαιτούμενων και μετά από την ψήφιση σε εθνικό επίπεδο το διοικητικό συμβούλιο του ESM αναμένεται ότι θα εγκρίνει ένα συμπληρωματικό Μνημόνιο και την εκταμίευση μίας δόσης ύψους 8,5 δισ. ευρώ προκειμένου να καλυφθούν οι τρέχουσες χρηματοδοτικές ανάγκες και να αποπληρωθούν χρέη του δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα, ούτως ώστε να ξεκινήσει η δημιουργία ενός «μαξιλαριού» κεφαλαίων.
Στο τέλος του τρέχοντος προγράμματος τον Αύγουστο του 2018, το Eurogroup δεσμεύεται να προσφέρει στήριξη στην Ελλάδα προκειμένου να επιστρέψει στις αγορές. Το Eurogroup δεσμεύεται για επιπλέον εκταμιεύσεις όχι μόνο για να υπάρξει αποπληρωμή χρεών του δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα αλλά και για να υπάρξει ενίσχυση των «αποθεματικών», με στόχο να στηριχθεί η επενδυτική εμπιστοσύνη και η έξοδος στις αγορές.
Πρώτο Θέμα
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...
Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού
Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;
Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...
EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας
Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας