Σφοδρή κριτική στην ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα άσκησε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Ακαδημαϊκός Προκόπης Παυλόπουλος, υποστηρίζοντας ότι πίσω από την επίκληση του αρχαίου ελληνικού πνεύματος και των αξιών του δυτικού πολιτισμού βρίσκεται μια προσπάθεια διεθνούς νομιμοποίησης του δόγματος Τραμπ για την παγκόσμια επικυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών.

Μιλώντας την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 στην εκπομπή «Τέρμα στο Γκάζι» του Αθήνα 9.84 FM, με τον δημοσιογράφο Νίκο Φελέκη, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέλυσε τόσο τους ιστορικούς συμβολισμούς όσο και τις γεωπολιτικές προεκτάσεις της αμερικανικής παρέμβασης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στη στάση του Ρούμπιο απέναντι στην Τουρκία, επισημαίνοντας ότι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας απέφυγε να καταδικάσει τις παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου από την Άγκυρα στο Αιγαίο και στην Κύπρο.

«Ύμνος στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό» με βαθύτερες πολιτικές επιδιώξεις

Ο Προκόπης Παυλόπουλος αναγνώρισε ότι, σε επίπεδο συμβολισμών, η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο αποτέλεσε έναν ύμνο στο αρχαίο ελληνικό πνεύμα και στην ιστορική συμβολή της Ελλάδας στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού.

Η επιλογή της Πνύκας, με φόντο τον Παρθενώνα, έχει κατά τον ίδιο ιδιαίτερη σημασία, καθώς προσφέρει στην Ελλάδα ένα επιπλέον επιχείρημα στον αγώνα για την επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Παραλλήλισε μάλιστα την ομιλία με την ιστορική παρέμβαση του Γάλλου υπουργού Πολιτισμού Αντρέ Μαλρό, στις 28 Μαΐου 1959, κατά την πρώτη φωταγώγηση της Ακρόπολης, όταν είχε διακηρύξει ότι «από εδώ αρχίζει ο Παγκόσμιος Πολιτισμός».

Ο πρώην Πρόεδρος επικαλέστηκε επίσης το δοκίμιο του Πολ Βαλερί «Ο Ευρωπαίος», όπου ο ευρωπαϊκός πολιτισμός οριοθετείται μέσα από το τρίγωνο Αθήνα, Ρώμη και Ιερουσαλήμ.

Η Αθήνα εκφράζει τη γέννηση της επιστήμης σε συνθήκες ελευθερίας και δημοκρατίας, η Ρώμη την ανάδυση του κράτους και του νόμου, ενώ η Ιερουσαλήμ τις αρχές του χριστιανικού ανθρωπισμού, της αλληλεγγύης και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Ωστόσο, κατά τον Προκόπη Παυλόπουλο, η επίκληση αυτών των ιστορικών θεμελίων εξυπηρέτησε μια διαφορετική πολιτική στόχευση.

«Ένα ΝΑΤΟ υποχείριο των ΗΠΑ και μια Ευρωπαϊκή Ένωση περιθωριοποιημένη»

Στην ουσία της κριτικής του, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι ο Μάρκο Ρούμπιο χρησιμοποίησε την ιστορία και τις αξίες του δυτικού πολιτισμού προκειμένου να παρουσιάσει ως αναγκαία και ορθή την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με την ερμηνεία του, η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο αποκλειστικός υπερασπιστής της Δύσης, επιδιώκοντας παράλληλα τη διατήρηση της ηγεμονικής θέσης των ΗΠΑ έναντι των συμμάχων τους.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος περιέγραψε ένα μοντέλο διεθνών σχέσεων στο οποίο το ΝΑΤΟ θα λειτουργεί ως όργανο της αμερικανικής στρατηγικής, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση θα περιορίζεται στον ρόλο μιας περιφερειακής δύναμης υπό την επιρροή της Ουάσιγκτον.

Συνέδεσε μάλιστα αυτή την αντίληψη με τις γεωστρατηγικές προσεγγίσεις του Ζμπίγκνιου Μπρζεζίνσκι στο έργο «Η Μεγάλη Σκακιέρα».

Κατά τον πρώην Πρόεδρο, ιδιαίτερα αποκαλυπτική ήταν η κριτική του Ρούμπιο προς τις ευρωπαϊκές ηγεσίες, καθώς και η απουσία αναφορών στους θεσμούς που συγκροτούν το σύγχρονο δημοκρατικό κράτος.

Όπως σημείωσε, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών δεν έκανε ουσιαστική αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο, στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία και στις θεσμικές εγγυήσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Η απόσταση που, κατά την εκτίμησή του, λαμβάνει η σημερινή αμερικανική πολιτική από το Διεθνές Δίκαιο παραπέμπει ακόμη και στην περίοδο πριν από τη Συνθήκη της Βεστφαλίας του 1648, η οποία αποτελεί ιστορικό ορόσημο για τη διαμόρφωση του σύγχρονου συστήματος κυρίαρχων κρατών.

Γιατί δεν αναφέρθηκε στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας;

Ένα ακόμη σημείο που προκάλεσε την κριτική του Προκόπη Παυλόπουλου ήταν η ιστορική προσέγγιση του Μάρκο Ρούμπιο.

Ο πρώην Πρόεδρος επισήμανε ότι ο Αμερικανός υπουργός αναφέρθηκε στην υπεράσπιση της Ακρόπολης από τους Αθηναίους απέναντι στους Πέρσες το 480 π.Χ., αλλά παρέλειψε οποιαδήποτε αναφορά στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας.

Για τον Προκόπη Παυλόπουλο, η Σαλαμίνα αποτελεί ιστορικό ορόσημο, όχι όμως ως σύμβολο ενός αδιαπέραστου διαχωρισμού ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση.

Αντιθέτως, υπογράμμισε ότι ο δυτικός πολιτισμός οφείλει να λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας, διαλόγου και ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ διαφορετικών λαών και πολιτισμών.

Στο πλαίσιο αυτό, απέδωσε στην ομιλία Ρούμπιο μια προσπάθεια προβολής της υπεροχής του δυτικού πολιτισμού έναντι όλων των άλλων, κάτι που, σύμφωνα με τη δική του ανάλυση, αντιβαίνει στην ουσία της πολιτισμικής ισοτιμίας και του αμοιβαίου εμπλουτισμού.

Αιχμές για τη Δημοκρατία στις ΗΠΑ και την οικονομική παγκοσμιοποίηση

Η κριτική του πρώην Προέδρου επεκτάθηκε στην εσωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών.

Αμφισβήτησε την εικόνα της κυβέρνησης Τραμπ ως υπερασπιστή της Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι οι πολιτικές της αποδυναμώνουν τα θεσμικά αντίβαρα, τη διάκριση των εξουσιών και τις εγγυήσεις του κράτους δικαίου.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η αμερικανική στρατηγική παραβιάζει την κυριαρχία ανεξάρτητων κρατών, επιδιώκοντας την υπαγωγή τους σε συνθήκες εξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του στη σχέση της οικονομικής παγκοσμιοποίησης με τη δημοκρατική νομιμοποίηση.

Κατά τον Προκόπη Παυλόπουλο, η τεχνολογική επανάσταση και η ενίσχυση της δύναμης των αγορών δημιουργούν τον κίνδυνο υποκατάστασης των κανόνων δικαίου που θεσπίζονται δημοκρατικά από κανόνες που διαμορφώνονται μέσα από ανεξέλεγκτους οικονομικούς μηχανισμούς.

Με αυτόν τον τρόπο, υποστήριξε, το οικονομικό αποκτά επικυριαρχία έναντι του θεσμικού, επηρεάζοντας την εθνική κυριαρχία και εντείνοντας τις κοινωνικές και διεθνείς ανισότητες.

Ηχηρή επισήμανση για την Τουρκία: Καμία καταδίκη για το casus belli και τις παραβιάσεις στο Αιγαίο

Το πλέον άμεσα συνδεδεμένο με τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα τμήμα της παρέμβασης αφορούσε την απουσία καταδίκης της τουρκικής πολιτικής από τον Μάρκο Ρούμπιο.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών απέφυγε να θίξει το ζήτημα των παραβιάσεων της εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας από την Τουρκία.

Επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών του 1982, γνωστή ως UNCLOS, επισημαίνοντας τη σημασία της για την αιγιαλίτιδα ζώνη, την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η τουρκική απειλή πολέμου, το γνωστό casus belli, απέναντι στο ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο.

Κατά τον πρώην Πρόεδρο, η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στο συγκεκριμένο ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ανεξάρτητα από τις γενικότερες διακηρύξεις της Ουάσιγκτον περί υπεράσπισης της Δημοκρατίας και του δυτικού πολιτισμού.

Το ερώτημα που προκύπτει από την παρέμβασή του είναι σαφές: πώς μπορεί η αμερικανική διπλωματία να επικαλείται τις αξίες της ελευθερίας και της διεθνούς ασφάλειας, χωρίς ταυτόχρονα να τοποθετείται απέναντι στην απειλή χρήσης βίας μεταξύ δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ;

«Σιωπή» και για την τουρκική κατοχή της Κύπρου

Ακόμη μεγαλύτερη σημασία απέδωσε ο Προκόπης Παυλόπουλος στην απουσία αναφοράς του Μάρκο Ρούμπιο στη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή του βόρειου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Υπενθύμισε ότι η κατοχή, η οποία άρχισε το 1974, συνεχίζεται για περισσότερο από μισό αιώνα, παρά τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Ο πρώην Πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στη στάση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος προβάλλει τη λύση δύο κρατών ως διέξοδο για το Κυπριακό.

Κατά τον Προκόπη Παυλόπουλο, μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε στην εκ των πραγμάτων και νομική διχοτόμηση της Κύπρου, μέσω της αναγνώρισης του αποσχιστικού μορφώματος στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού.

Η παράλειψη καταδίκης της τουρκικής κατοχής από τον Ρούμπιο αποτέλεσε, σύμφωνα με την ανάλυσή του, ακόμη μία ένδειξη της αντίφασης μεταξύ της αμερικανικής ρητορικής περί υπεράσπισης του δυτικού πολιτισμού και της πραγματικής άσκησης της εξωτερικής πολιτικής.

Το συμπέρασμα της παρέμβασης Παυλόπουλου

Η ανάλυση του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας διαχωρίζει δύο βασικές διαστάσεις της ομιλίας Ρούμπιο στην Πνύκα.

Η πρώτη αφορά τον υψηλό συμβολισμό της αναγνώρισης του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού ως θεμελίου της δυτικής πολιτιστικής παράδοσης.

Η δεύτερη, στην οποία επικεντρώθηκε η κριτική του, αφορά την αξιοποίηση αυτού του συμβολισμού για την προβολή της σημερινής αμερικανικής στρατηγικής και του δόγματος MAGA.

Για τον Προκόπη Παυλόπουλο, η υπεράσπιση του δυτικού πολιτισμού δεν μπορεί να αποσυνδέεται από τον σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, στην εθνική κυριαρχία, στη δημοκρατική νομιμοποίηση και στα θεμελιώδη δικαιώματα.

Και στο επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, η παρέμβασή του θέτει ένα συγκεκριμένο ζήτημα: η αναγνώριση της ιστορικής και στρατηγικής σημασίας της Ελλάδας δεν ταυτίζεται αυτομάτως με την έμπρακτη υποστήριξη των ελληνικών και κυπριακών θέσεων απέναντι στην τουρκική πολιτική.

Η δημόσια συζήτηση, επομένως, δεν περιορίζεται στον εντυπωσιακό συμβολισμό της Πνύκας, αλλά επεκτείνεται στο κατά πόσον οι διακηρύξεις της Ουάσιγκτον συνοδεύονται από συγκεκριμένες θέσεις για την ασφάλεια, την κυριαρχία και την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Με πλούσια θεματολογία που συνδυάζει τη διεθνή πολιτική επικαιρότητα, τα εθνικά ζητήματα, την εκπαίδευση, την Ορθοδοξία και τη δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων του Ηνωμένου Βασιλείου κυκλοφορεί την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 το 1307ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.

Η εφημερίδα αναδεικνύει στην πρώτη σελίδα την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, μεταφέροντας τις δηλώσεις του για τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας, ενώ ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνουν οι εκδηλώσεις για την 66η επέτειο της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Παράλληλα, μέσα από τις σελίδες της αποτυπώνεται η ζωντανή παρουσία της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας στη Βρετανία, με εκδηλώσεις, σχολικές δραστηριότητες και προσωπικές ιστορίες που αναδεικνύουν τους δεσμούς του απόδημου Ελληνισμού με την ιστορική και πολιτιστική του κληρονομιά.

Ρούμπιο: «Η Ελλάδα σταθερός και σπουδαίος σύμμαχος των ΗΠΑ»

Κεντρικό θέμα του φύλλου αποτελεί η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, την οποία η «Ελευθερία» χαρακτηρίζει υψηλής πολιτικής σημασίας.

Η εφημερίδα προβάλλει τη δήλωση του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας ότι η Ελλάδα αποτελεί σταθερό και σπουδαίο σύμμαχο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά του Ρούμπιο στον ελληνικό πολιτισμό και τη σημασία της προστασίας της χώρας, με τη χαρακτηριστική τοποθέτηση: «Δεν θέλουμε το λίκνο του δυτικού πολιτισμού να απειλείται».

Από ελληνικής πλευράς, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε τον αναντικατάστατο ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας στη διαμόρφωση της περιφερειακής ασφάλειας, επισημαίνοντας ότι η Κύπρος αποτελεί απαραίτητο κομμάτι της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου.

Στο ίδιο πλαίσιο, η εφημερίδα καταγράφει τη συμφωνία συνεργασίας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα, παρουσία των Νίκου Δένδια και Μάρκο Ρούμπιο.

Η συμφωνία εντάσσεται στην προσπάθεια ενίσχυσης της στρατιωτικής συνεργασίας και ανταλλαγής επιχειρησιακής τεχνογνωσίας μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Στο Αββαείο του Γουέστμινστερ η σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ξεχωριστή θέση στην έκδοση έχει η τελετή για την 66η επέτειο της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου στο ιστορικό Αββαείο του Γουέστμινστερ.

Στην εκδήλωση παρέστη ο Ύπατος Αρμοστής της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, Δρ Κυριακός Κούρος, μαζί με εκπροσώπους του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών, της ελληνικής πρεσβείας, της Αρχιεπισκοπής Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας και της οργανωμένης κυπριακής παροικίας.

Της ακολουθίας προέστη ο Κοσμήτορας του Αββαείου, David Hoyle, ενώ η τελετή περιλάμβανε προσευχές για την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ευημερία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Συμβολική σημασία είχε η ανάρτηση της κυπριακής σημαίας στον εμβληματικό ναό, υπενθυμίζοντας τους ιστορικούς δεσμούς της Κύπρου με τη Βρετανία και την Κοινοπολιτεία.

Παρόντες ήταν επίσης ο βουλευτής κυπριακής καταγωγής Πάμπος Χαραλάμπους και ο πρόεδρος της Εθνικής Κυπριακής Ομοσπονδίας Ηνωμένου Βασιλείου και της ΠΟΜΑΚ, Χρίστος Καραολής.

Η εφημερίδα προαναγγέλλει ακόμη τον κοινό εορτασμό της Κυπριακής Ανεξαρτησίας από την Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και την Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, την Τρίτη 13 Οκτωβρίου.

Η γεωστρατηγική σημασία της Κύπρου και ο τουρκικός παράγοντας

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη στρατηγική θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στη στήλη «Ριπές» αναπτύσσεται η άποψη ότι η Κύπρος αποτελεί κρίσιμο γεωπολιτικό σύνδεσμο ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Το σχετικό σχόλιο υποστηρίζει ότι η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών δημιουργεί νέες προϋποθέσεις ασφαλείας στην περιοχή, την ώρα που η τουρκική κατοχή εξακολουθεί να συνιστά μείζον ζήτημα για την Κυπριακή Δημοκρατία.

Γίνεται επίσης αναφορά στον ενεργειακό διάδρομο Great Sea Interconnector, ο οποίος προορίζεται να συνδέσει ηλεκτρικά την Ελλάδα με την Κύπρο και το Ισραήλ.

Το δημοσίευμα υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της αμυντικής θωράκισης της Κύπρου και παρουσιάζει ως στρατηγική επιλογή την εμβάθυνση της συνεργασίας της με τις δυτικές χώρες.

Πρόκειται για μια σαφή αρθρογραφική τοποθέτηση που συνδέει το Κυπριακό με τις ευρύτερες ανακατατάξεις ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ελλάδα και Κύπρος ενώνουν δυνάμεις στην εκπαίδευση και την ιστορική μνήμη

Στο εκπαιδευτικό πεδίο, η «Ελευθερία» αναδεικνύει την επίσημη επίσκεψη της υπουργού Παιδείας της Ελλάδας, Σοφίας Ζαχαράκη, στην Κύπρο.

Κατά τις επαφές της με την Κύπρια ομόλογό της, Αθηνά Μιχαηλίδου, συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση, την ειδική αγωγή, τις επαγγελματικές δεξιότητες και την τεχνική εκπαίδευση.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι το Μνημόνιο Συνεργασίας για την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης της Κύπρου στα ελληνικά σχολεία.

Στις προβλεπόμενες δράσεις περιλαμβάνονται εκπαιδευτικές επισκέψεις, επιμόρφωση εκπαιδευτικών, κοινές πρωτοβουλίες και ψηφιοποίηση ιστορικού υλικού.

Η Σοφία Ζαχαράκη αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της γνωριμίας των μαθητών με τον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ την περίοδο 1955-1959.

Η ελληνική ομογένεια διατηρεί ζωντανή τη γλώσσα και την παράδοση

Πέρα από τη διπλωματική και πολιτική επικαιρότητα, η εφημερίδα αφιερώνει σημαντικό χώρο στη δραστηριότητα της ελληνικής παροικίας.

Στο ελληνικό σχολείο Μάνορ Χιλ πραγματοποιήθηκαν ενημερωτικές συγκεντρώσεις γονέων και μαθητών για τις εξετάσεις GCSE και A Level στην ελληνική γλώσσα.

Οι εκπαιδευτικοί παρουσίασαν την εξεταστέα ύλη, τα προγράμματα σπουδών και τη διαδικασία αξιολόγησης, σε μια ακόμη προσπάθεια στήριξης της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στη Βρετανία.

Παράλληλα, δημοσιεύεται η πρωτοβουλία του σχολείου St Andrew the Apostle για τον εμπλουτισμό του παρεκκλησίου του με ορθόδοξη αγιογραφία.

Το σχέδιο προβλέπει την τοποθέτηση εικόνων της Γεννήσεως και της Αναστάσεως, καθώς και άλλων σημαντικών μορφών της Ορθοδοξίας, με στόχο τη σύνδεση της σχολικής ζωής με τη χριστιανική παράδοση.

Σημαντική θέση έχουν και τα εκκλησιαστικά γεγονότα, όπως η αρχιερατική Θεία Λειτουργία στο προσκύνημα της Αγίας Ουϊνεφρίδης στη Βόρεια Ουαλία, προεξάρχοντος του Επισκόπου Μελιτηνής Μαξίμου.

Από το Μεσολόγγι στον Τάμεση: Ένας Έλληνας ανακαλύπτει την ιστορία του Λονδίνου

Ανάμεσα στις ιδιαίτερες ιστορίες του φύλλου ξεχωρίζει εκείνη του Σπύρου-Παναγιώτη Κιτσινέλη, με καταγωγή από το Μεσολόγγι, ο οποίος ασχολείται με το mudlarking, την αναζήτηση παλαιών αντικειμένων στις όχθες του Τάμεση.

Μέσα από τη δράση του και τον λογαριασμό «Mudlark the Greek», αναδεικνύει μικρά τεκμήρια της καθημερινής ζωής του παρελθόντος.

Νομίσματα, κεραμικά, κουμπιά και άλλα αντικείμενα μετατρέπονται σε αφορμές για ιστορική έρευνα και γνωριμία με την πολιτιστική κληρονομιά του Λονδίνου.

Η αφήγησή του συνδέει την ιστορική μνήμη του Μεσολογγίου και της Ελληνικής Επανάστασης με την ιστορία της βρετανικής πρωτεύουσας, δίνοντας μία διαφορετική διάσταση στη δημιουργική παρουσία των Ελλήνων του εξωτερικού.

Η ναυτιλιακή παρουσία της Κύπρου στο Λονδίνο

Στις σελίδες της εφημερίδας καταγράφεται επίσης η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ναυτιλίας 2026, στην έδρα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού στο Λονδίνο.

Η κυπριακή αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον Ύπατο Αρμοστή Κυριακό Κούρο, συμμετείχε στις εκδηλώσεις που επικεντρώθηκαν στη ναυτική ασφάλεια, την ψηφιοποίηση, την κυβερνοασφάλεια και την περιβαλλοντική μετάβαση της ναυτιλίας.

Το δημοσίευμα υπενθυμίζει τη διαχρονική παρουσία της Κύπρου στη διεθνή ναυτιλία και τον ιδιαίτερο ρόλο του Λονδίνου ως παγκόσμιου ναυτιλιακού κέντρου.

Μια εφημερίδα που καταγράφει τον παλμό του απόδημου Ελληνισμού

Το φύλλο της 8ης Οκτωβρίου αναδεικνύει την πολυδιάστατη παρουσία της ελληνικής και κυπριακής κοινότητας στη Βρετανία.

Από τη γεωπολιτική και τη διπλωματία μέχρι την εκπαίδευση, την ιστορική μνήμη, την Ορθοδοξία και την καθημερινότητα, η «Ελευθερία» λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις κοινότητες του Ηνωμένου Βασιλείου και τις εξελίξεις στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο σημαντικών γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η φωνή του απόδημου Ελληνισμού εξακολουθεί να έχει ιδιαίτερη σημασία, τόσο για την προβολή των εθνικών ζητημάτων όσο και για τη διατήρηση της πολιτιστικής συνέχειας των ελληνικών κοινοτήτων.

Η εβδομαδιαία «Ελευθερία» είναι διαθέσιμη και ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα eleftheria.co.uk.

ΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Την πρόθεση των Ηνωμένων Πολιτειών να αξιοποιήσουν τις διπλωματικές επαφές τους για την αντιμετώπιση των εμποδίων στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου εκφράζει ο Μάρκο Ρούμπιο, σε συνέντευξή του στον Αλέξη Παπαχελά για την «Καθημερινή», η οποία δημοσιεύθηκε στις 8 Οκτωβρίου.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας τοποθετεί το έργο στο ευρύτερο πλαίσιο της ενεργειακής ασφάλειας και της διαφοροποίησης των οδών εφοδιασμού. Παράλληλα, αποσαφηνίζει ότι η επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ για παράδοση F-35 στην Τουρκία προσκρούει στους περιορισμούς της αμερικανικής νομοθεσίας, όσο παραμένει άλυτο το ζήτημα των ρωσικών S-400.

Διπλωματικές επαφές για το GSI

Απαντώντας για τον Κάθετο Διάδρομο και τον Great Sea Interconnector, ο Ρούμπιο συνδέει την ανάγκη νέων ενεργειακών διαδρομών με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις κρίσεις στο Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα.

Όπως εξηγεί, η διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού αποτελεί σημαντική αμερικανική προτεραιότητα και πεδίο σύγκλισης με τα ελληνικά συμφέροντα. Αναγνωρίζει ότι υπάρχουν εμπόδια και δηλώνει πως η Ουάσιγκτον σκοπεύει να καταστήσει σαφή προς τις εμπλεκόμενες πλευρές τη σημασία του έργου.

Η μέθοδος που προκρίνει είναι οι απευθείας, εμπιστευτικές διπλωματικές συνομιλίες. Αποφεύγει να παρουσιάσει δημόσια συγκεκριμένο σχέδιο παρέμβασης ή να προεξοφλήσει αποτέλεσμα.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρεται στις συνεχείς αμερικανικές επαφές με την Τουρκία, εκτιμώντας ότι η επένδυση της Ουάσιγκτον στη διμερή σχέση μπορεί να βοηθήσει στην αναζήτηση λύσεων.

Η θέση για ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση

Ερωτηθείς εάν οι ΗΠΑ θα παρέμβουν για να αποτρέψουν σοβαρή κλιμάκωση στο Αιγαίο ή στην Κύπρο, ο Ρούμπιο χαρακτηρίζει αδιανόητη μια σύγκρουση Ελλάδας–Τουρκίας.

Στηρίζει την τοποθέτησή του στο γεγονός ότι πρόκειται για δύο συμμάχους στο ΝΑΤΟ και υπογραμμίζει ότι μια πολεμική αναμέτρηση θα έβλαπτε τόσο τις δύο χώρες όσο και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η δήλωση εκφράζει ισχυρή πολιτική θέση υπέρ της αποτροπής μιας σύγκρουσης. Στη συνέντευξη, ωστόσο, δεν συνοδεύεται από περιγραφή συγκεκριμένου μηχανισμού παρέμβασης ή επιχειρησιακής δέσμευσης.

Οι S-400 παραμένουν εμπόδιο για τα τουρκικά F-35

Για την πιθανότητα απόκτησης F-35 από την Άγκυρα, ο Αμερικανός υπουργός αναγνωρίζει ότι ο Τραμπ επιθυμεί, εφόσον καταστεί εφικτό, να προχωρήσει η παράδοση αεροσκαφών για τα οποία η Τουρκία έχει ήδη καταβάλει χρήματα.

Σπεύδει, όμως, να διαχωρίσει την πολιτική επιθυμία από τη δυνατότητα υλοποίησής της. Επικαλείται τους περιορισμούς που έχει θεσπίσει το Κογκρέσο και τους αυστηρούς όρους της σχετικής αμυντικής νομοθεσίας, εξηγώντας ότι η μεταβίβαση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν διευθετηθεί το θέμα των S-400.

Κατά τον Ρούμπιο, η τουρκική πλευρά γνωρίζει αυτές τις προϋποθέσεις και αναζητεί επιλογές για την αντιμετώπισή τους. Ο ίδιος αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής λύσης, χωρίς να ανακοινώνει συμφωνία ή άρση των περιορισμών.

Υπό εξέταση τα προηγμένα όπλα για τα ελληνικά F-35

Ξεχωριστή σημασία έχει η απάντησή του για το ελληνικό αίτημα προμήθειας συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων για τα F-35, ορισμένων αντίστοιχων με εκείνα που προμηθεύεται το Ισραήλ.

Ο Ρούμπιο διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει ακόμη επίσημη απάντηση. Αναφέρει, πάντως, ότι το αίτημα εξετάζεται με ιδιαίτερη προσοχή, επικαλούμενος τη σημασία της Ελλάδας ως αμυντικού συμμάχου, τον βαθμό διαλειτουργικότητας των δύο χωρών και την ελληνική στάση σε περιόδους απειλής κατά της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή.

Η διαδικασία περιλαμβάνει περισσότερες αμερικανικές υπηρεσίες και η τελική απόφαση ανήκει στον πρόεδρο Τραμπ. Συνεπώς, η θετική αποτίμηση της ελληνικής συμβολής δεν ισοδυναμεί ακόμη με έγκριση του αιτήματος.

Θετική αποτίμηση της συνεργασίας Ελλάδας–Ισραήλ

Ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αντιμετωπίζει θετικά τη στενή αμυντική σχέση Αθήνας–Ιερουσαλήμ. Ταυτόχρονα, επισημαίνει την ανάγκη διατήρησης ισχυρών επαφών και με άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής, ακόμη και όταν οι σχέσεις τους με το Ισραήλ είναι δύσκολες.

Περιγράφει αυτή την ισορροπία ως κοινή πρόκληση για την Ελλάδα και τις ΗΠΑ, με ιδιαίτερη αναφορά στις εξελίξεις στη Συρία και στον Λίβανο.

Σκληρή γραμμή απέναντι στο Ιράν

Στο μέτωπο του Ιράν, ο Ρούμπιο επαναλαμβάνει ότι κεντρικός αμερικανικός στόχος παραμένει η αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.

Υποστηρίζει ότι το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αποσκοπούσαν στη δημιουργία στρατιωτικής προστασίας για την ανάπτυξη του πυρηνικού προγράμματος. Παρουσιάζει τις αμερικανικές επιχειρήσεις ως προσπάθεια εξουδετέρωσης αυτής της δυνατότητας και προβλέπει εντονότερη οικονομική πίεση τις επόμενες εβδομάδες.

Ο ίδιος υποστηρίζει επίσης ότι το Ιράν δεν ελέγχει πλέον τα Στενά του Ορμούζ και ότι οι πετρελαϊκές ροές έχουν ανακάμψει περίπου στο 80% των προπολεμικών επιπέδων. Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τη θέση που διατυπώνει στη συνέντευξη.

Για την πολιτική επιδίωξη της Ουάσιγκτον, διευκρινίζει ότι η επιχείρηση δεν ξεκίνησε με στόχο την αλλαγή καθεστώτος, αλλά την αλλαγή της συμπεριφοράς του, περιλαμβανομένης της διακοπής χρηματοδότησης ένοπλων οργανώσεων.

Ανησυχία για διεύρυνση του πολέμου στην Ουκρανία

Για την Ουκρανία, ο Ρούμπιο περιγράφει ένα επικίνδυνο στρατηγικό αδιέξοδο, χωρίς άμεση προοπτική συμφωνίας. Ως βασικό εμπόδιο αναφέρει τη ρωσική απαίτηση για πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ, την οποία απορρίπτει το Κίεβο.

Εκφράζει ανησυχία για επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα, για ενδεχόμενη δολιοφθορά σε γειτονική χώρα και για νέα πλήγματα στο ουκρανικό ηλεκτρικό δίκτυο ενόψει του χειμώνα. Παράλληλα, αναφέρεται στην αυξανόμενη δυνατότητα της Ουκρανίας να πλήττει στόχους βαθιά στη Ρωσία.

Η Ουάσιγκτον, σύμφωνα με τον ίδιο, παραμένει διαθέσιμη να διευκολύνει μια διαπραγματευτική λύση, ενώ παρακολουθεί τον κίνδυνο επέκτασης της σύγκρουσης πέρα από τα σημερινά της όρια.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

– Γιατί επιλέξατε να επισκεφθείτε την Ελλάδα αυτή τη χρονική στιγμή;

– Επρεπε να είχαμε έρθει εδώ το συντομότερο δυνατόν. Δεν ταξιδεύω σε μια χώρα εάν δεν υπάρχουν σε αυτήν πρεσβευτές. Πλέον, εδώ υπάρχουν, οπότε αυτό έπαιξε ρόλο. Η σχέση μας με την Ελλάδα είναι βαθιά και μακροχρόνια. Είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε με τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών σε κάποιες διεθνείς συναντήσεις στο παρελθόν και να τους φιλοξενήσουμε διμερώς στις ΗΠΑ. Ελπίζω να έρθουμε ξανά εδώ πολλές φορές στο μέλλον, επειδή οι σχέσεις ΗΠΑ – Ελλάδας είναι ένας τομέας με τον οποίο έχω ασχοληθεί πολύ. Δεν είχα ποτέ την ευκαιρία να έρθω εδώ ως γερουσιαστής, αλλά είναι κάτι με το οποίο ασχολούμαι από την εποχή που ήμουν γερουσιαστής και με το οποίο συνεχίζω να ασχολούμαι.

– Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν μια νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική στην περιοχή με τον Κάθετο Διάδρομο και το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI. Θα υποστηρίξουν οι ΗΠΑ το δεύτερο, ειδικά στο Αιγαίο, όπου αυτό αντιμετωπίζει πολλά…;

– …εμπόδια. Αν υπάρχει κάτι που κατέστη σαφές τους τελευταίους μήνες, αυτό είναι ότι πρέπει να διαφοροποιήσουμε τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος προμηθεύεται ενέργεια. Ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας και όσα συμβαίνουν στο Ορμούζ με το Ιράν και στην Ερυθρά Θάλασσα με τους Χούθι μάς το υπενθυμίζουν αυτό. Χρειαζόμαστε ποικιλομορφία στις αλυσίδες εφοδιασμού. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική προτεραιότητα για εμάς και ένα ακόμη παράδειγμα του πώς τα συμφέροντα των ΗΠΑ και της Ελλάδας αλληλεπικαλύπτονται. Είμαστε, λοιπόν, πολύ αφοσιωμένοι σε αυτό. Κατανοούμε ότι υπάρχουν κάποια πιθανά εμπόδια, κάποια πράγματα που στέκονται εμπόδιο. Σκοπεύουμε να χρησιμοποιήσουμε τις διπλωματικές μας προσπάθειες για να υπενθυμίσουμε σε όλα τα μέρη πόσο σημαντικό είναι αυτό για εμάς και γιατί είναι σημαντικό. Και ελπίζω να βρούμε λύσεις. Οπως είπα και στη συνέντευξη Τύπου πριν από λίγο, ορισμένα από αυτά τα ζητήματα προφανώς δεν επιλύονται καλύτερα διά των μέσων ενημέρωσης. Είναι καλύτερο αυτό να γίνεται ιδιωτικά και αθόρυβα στο διπλωματικό πεδίο, αλλά αυτό είναι πολύ σημαντικό, καθώς πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα στις δεσμεύσεις από πολλές χώρες.

– Ο πρόεδρος Τραμπ έχει προσωπική σχέση με τον πρόεδρο Ερντογάν. Είστε πολύ ενεργός στην περιοχή. Θα δούμε κάποια διαμεσολάβηση από την πλευρά σας;

– Αποφεύγω πάντοτε να συζητώ ευαίσθητα θέματα στα μέσα ενημέρωσης, επειδή αυτό δυσκολεύει την επίλυσή τους. Τούτου λεχθέντος, έχουμε συνεχώς επαφές με την Τουρκία, η οποία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και έχει ασχοληθεί με πολλά άλλα ζητήματα, για παράδειγμα φιλοξενώντας στο παρελθόν συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Η σχέση μας με την Τουρκία είναι μια σχέση στην οποία έχουμε επενδύσει και ίσως αυτή η επένδυση να μας βοηθήσει αναφορικά με αυτές τις συζητήσεις. Σε θέματα όπως αυτά, αν θέλετε να κάνετε δηλώσεις, μπορείτε να κάνετε δηλώσεις, αλλά αν θέλετε να καταλήξετε σε μια λύση, συχνά είναι καλύτερο να τα αντιμετωπίσετε εντός των ορίων των άμεσων ιδιωτικών συνομιλιών. Ετσι λειτουργεί καλύτερα η διπλωματία.

– Ενα ερώτημα που έχω θέσει σε πολλούς από τους προκατόχους σας στο παρελθόν. Αν τα πράγματα με την Τουρκία λάβουν άσχημη τροπή στο Αιγαίο ή στην Κύπρο, θα υπάρξει κάποια δέσμευση εκ μέρους των ΗΠΑ; Θα παρέμβετε ώστε να αποτρέψετε μια σοβαρή κλιμάκωση;

– Για εμένα θα ήταν αδιανόητο να συμβεί κάτι τέτοιο. Πρόκειται για δύο συμμάχους και εταίρους στο ΝΑΤΟ, οπότε απλώς δεν μπορεί να συμβεί. Δεν θα ήταν καλό για κανέναν – ούτε για την Τουρκία ούτε για την Ελλάδα, αλλά ούτε και για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Θα έλεγα ότι είναι κάτι αδιανόητο για εμένα, κάτι που δεν θα μπορούσαμε ποτέ να επιτρέψουμε να συμβεί και που δεν πιστεύω ότι θα συμβεί.

– Ενα από τα μεγάλα και πιο ευαίσθητα ζητήματα είναι το αν η Τουρκία θα αποκτήσει αεροσκάφη F-35. Εσείς, ως γερουσιαστής, είχατε προωθήσει τον νόμο CAATSA. Ποια είναι η εκτίμησή σας τώρα;

– Λοιπόν, η κατάσταση έχει ως εξής: Πρώτον, η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Δεύτερον, ο πρόεδρος Τραμπ εξέφρασε την επιθυμία –εφόσον είναι εφικτό– να προχωρήσουν οι παραδόσεις αεροσκαφών, καθώς οι Τούρκοι έχουν ήδη πληρώσει για κάποια από αυτά. Προφανώς, η παράδοση αυτών των αεροσκαφών απέχει πολλά χρόνια από το σήμερα, αλλά πρόκειται για αεροσκάφη για τα οποία έχει ήδη καταβληθεί το αντίτιμο. Ωστόσο, υπάρχει νόμος που ψηφίστηκε από το Κογκρέσο των ΗΠΑ. Υπάρχει, επίσης, μια διάταξη στον νόμο NDAA που θέτει πολύ αυστηρούς όρους· συνεπώς, μέχρι να ικανοποιηθούν αυτοί οι όροι, η πώληση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Αυτό έχει γνωστοποιηθεί στην τουρκική πλευρά. Το γνωρίζουν και νομίζω ότι προσπαθούν να βρουν λύσεις. Το ζήτημα περιστρέφεται γύρω από το σύστημα των S-400. Επομένως, προς το παρόν, το θέμα δεν μπορεί να επιλυθεί και, νομικά, δεν είναι δυνατή η μεταβίβαση μέχρι να διευθετηθεί το ζήτημα αυτό. Ισως τελικά επιλυθεί –και υπάρχουν διάφορες επιλογές για το πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό–, αλλά, αυτή τη στιγμή, ακόμη δεν έχει επιλυθεί.

– Η Ελλάδα έχει αναπτύξει στενή αμυντική σχέση με το Ισραήλ. Πώς βλέπετε αυτή τη σχέση από τη δική σας σκοπιά;

– Τη βλέπουμε θετικά. Προφανώς, η πρόκληση –και αυτό είναι κάτι που είναι γνωστό σε όλους– δεν έγκειται μόνο στη σχέση με το Ισραήλ, αλλά και στο πώς διατηρεί κανείς καλές σχέσεις με άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής, οι οποίες ενδέχεται να μην έχουν τόσο θετική σχέση με το Ισραήλ. Αντιμετωπίζουμε προφανώς την ίδια πρόκληση και η διαχείριση της σχέσης μας με το Ισραήλ είναι σημαντική. Είναι μια σχέση βαθιά και ιστορική· μιλώ σήμερα μαζί σας κατά την τρίτη επέτειο μιας από τις πιο φρικτές τρομοκρατικές επιθέσεις όλων των εποχών, η οποία άλλαξε πραγματικά ολόκληρο τον κόσμο, όχι μόνο το Ισραήλ. Επομένως, πρόκειται για μια σημαντική σχέση, στην οποία επενδύουμε. Και φυσικά, πρέπει να διαχειριζόμαστε τη σχέση αυτή λαμβάνοντας υπόψη τις περιοχές που επηρεάζονται από τις εξελίξεις γύρω από το Ισραήλ, όπως τη Συρία και τον Λίβανο. Οπως γνωρίζετε, διατηρούμε επαφές με όλες τις χώρες της περιοχής και θεωρώ ότι η Ελλάδα προσπαθεί να διαδραματίσει παρόμοιο ρόλο σε αυτό το πλαίσιο: διατηρώντας ισχυρές σχέσεις με το Ισραήλ, αλλά και ισχυρές σχέσεις με πολλές άλλες χώρες της περιοχής.

Την απόφαση για τα συστήματα των F-35 θα λάβει ο πρόεδρος

– Γνωρίζω ότι η Ελλάδα έχει ζητήσει συγκεκριμένα οπλικά συστήματα για τα δικά της F-35, ορισμένα εκ των οποίων είναι ίδια με εκείνα που προμηθεύεται το Ισραήλ. Υπάρχει κάποια απάντηση που μπορείτε να δώσετε αυτή τη στιγμή για το θέμα;

– Δεν υπάρχει επίσημη απάντηση. Το θέμα εξετάζεται πολύ σοβαρά· προφανώς, μια χώρα όπως η Ελλάδα αποτελεί σημαντικό σύμμαχό μας στον τομέα της άμυνας. Διαθέτουμε ήδη υψηλό βαθμό διαλειτουργικότητας στην άμυνα, καθώς η Ελλάδα υιοθέτησε πολύ ισχυρή αμυντική στάση σε περιόδους που απειλείτο η παρουσία μας στην περιοχή. Συνεπώς, το αίτημά της θα εξεταστεί με ιδιαίτερη προσοχή, αν και, όπως είναι φυσικό, η απόφαση λαμβάνεται μέσω διαδικασίας στην οποία συμμετέχουν περισσότερες από μία υπηρεσίες. Τελικά, η απόφαση εναπόκειται στον πρόεδρο, ωστόσο θέλουμε προφανώς να λάβουμε υπόψη και τις εισηγήσεις του υπουργείου Πολέμου.

Το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο

– Σε σχέση με την κατάσταση με το Ιράν, τα πράγματα έχουν περιπλακεί στην περιοχή του Κόλπου. Ποιος είναι ο τελικός στόχος; Και πότε πιστεύετε ότι θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος;

– Ο τελικός στόχος είναι να μην αποκτήσουν πυρηνικό όπλο. Δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσουν πυρηνικό οπλοστάσιο. Αυτό ήταν σαφές από την αρχή. Αυτό που ο κόσμος ίσως δεν εκτιμά και δεν αντιλαμβάνεται πλήρως είναι ότι το Ιράν προσπαθούσε να κρύψει τόσο πολλούς πυραύλους και τόσο πολλά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που θα ήταν σε θέση να αφανίσουν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Ηθελαν να θέσουν σε κίνδυνο τα στρατεύματά μας, χωρίς εμείς να διαθέτουμε αμυντική ικανότητα αντίδρασης, και στη συνέχεια να κάνουν ό,τι επιθυμούν σε σχέση με το πυρηνικό τους πρόγραμμα. Στην ουσία, προσπαθούσαν να δημιουργήσουν μια συμβατική «ασπίδα», πίσω από την οποία θα μπορούσαν στη συνέχεια να αναπτύξουν το πυρηνικό τους πρόγραμμα. Ο πρόεδρος Τραμπ δεν επρόκειτο ποτέ να επιτρέψει να συμβεί και γι’ αυτό κατέστρεψε το πυραυλικό τους πρόγραμμα. Γι’ αυτό στοχεύει το πρόγραμμα κατασκευής μη επανδρωμένων αεροσκαφών τους. Γι’ αυτό κατέστρεψε την πολεμική τους αεροπορία. Στην παρούσα φάση, τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά και το Ιράν δεν τα ελέγχει. Η διακίνηση πετρελαίου ανέρχεται πλέον στο περίπου 80% των επιπέδων προ της σύγκρουσης. Το Ιράν αντιμετωπίζει ασφυκτική οικονομική πίεση, η οποία θα ενταθεί εκθετικά τις επόμενες εβδομάδες. Για παράδειγμα, όλο το πετρέλαιο που έβγαλαν κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος του μνημονίου κατανόησης (MoU), και το οποίο βρίσκεται τώρα στον Ειρηνικό Ωκεανό, πρόκειται να πωληθεί. Επειτα από αυτό, δεν θα υπάρχει κυριολεκτικά καθόλου ιρανικό πετρέλαιο διαθέσιμο πουθενά στον κόσμο. Δεν θα διαθέτουν πλέον αυτή την πηγή εσόδων. Επομένως, όταν μιλάμε για την τελική έκβαση, μπορώ να σας πω πού θα βρισκόμαστε σε λίγες μόλις εβδομάδες: θα βρεθούν αντιμέτωποι με την πιο ολέθρια οικονομική καταστροφή στην Ιστορία του σύγχρονου Ιράν – και όλα αυτά θα οφείλονται στους ριζοσπάστες σιίτες κληρικούς που κυβερνούν τη χώρα. Τότε θα κληθούν να πάρουν μια απόφαση: θέλουν να είναι κράτος ή θέλουν να είναι μια επανάσταση; Πιστεύω ότι αυτή είναι μια απόφαση που έπρεπε να είχαν λάβει εδώ και πολύ καιρό, αλλά τώρα θα αναγκαστούν να βρεθούν μπροστά σε αυτό το δίλημμα. Δεν γνωρίζω ποια επιλογή θα κάνουν, αλλά μπορώ να σας πω ποια επιλογή δεν θα τους επιτραπεί ποτέ να πραγματοποιήσουν: η απόκτηση πυρηνικού όπλου. Αυτό, απλώς, δεν πρόκειται να συμβεί.

– Ωστόσο, δεν σας ανησυχεί το γεγονός ότι, ύστερα από όλα αυτά, θα εξακολουθεί να υφίσταται εκεί ένα είδος μαχητικού καθεστώτος;

– Κοιτάξτε, αυτή τη στιγμή υπάρχει εκεί ένα στρατιωτικό καθεστώς και, σε τελική ανάλυση, δεν ξεκινήσαμε αυτήν την προσπάθεια με στόχο την αλλαγή καθεστώτος· θέλαμε το καλό του ιρανικού λαού, αλλά σίγουρα θέλαμε να δούμε το καθεστώς να αλλάζει τη συμπεριφορά του και, ουσιαστικά, να σταματήσει να χρηματοδοτεί την τρομοκρατία. Πρέπει να κατανοήσετε ότι κάθε δολάριο που κέρδισαν –για παράδειγμα, όταν υπεγράφη το μνημόνιο κατανόησης (MoU) και μπόρεσαν να πουλήσουν πετρέλαιο– δεν το επένδυσαν στη χώρα για την ανοικοδόμησή της. Αντιθέτως, χρησιμοποίησαν αυτά τα χρήματα για να ενισχύσουν σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ, τη Χεζμπολάχ και τη Χαμάς, καθώς και για την κατασκευή περισσότερων πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Εκεί τα διέθεσαν. Εκεί τα διαθέτουν εδώ και είκοσι χρόνια, και αυτό πρέπει να σταματήσει. Διαφορετικά, θα εξακολουθήσουν να αποτελούν απειλή. Είναι ο βασικός χρηματοδότης της τρομοκρατίας παγκοσμίως και κάθε δολάριο που περιέρχεται στην κατοχή τους χρησιμοποιείται για αυτόν τον σκοπό. Αυτό, λοιπόν, έπρεπε να αλλάξει. Επανέρχομαι, όμως, στον αρχικό στόχο αυτής της επιχείρησης: να μην επιτραπεί ποτέ σε αυτούς τους ανθρώπους –σε αυτούς τους ριζοσπάστες σιίτες κληρικούς-μαχητές– να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο. Και όσο ο πρόεδρος Τραμπ βρίσκεται στην εξουσία, δεν πρόκειται να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο.

– Υπάρχει κι άλλος ένας πόλεμος που είναι σε εξέλιξη, στην Ουκρανία. Εχετε δηλώσει ότι, ουσιαστικά, δεν πρόκειται για πόλεμο της Αμερικής, ωστόσο είναι ένας πόλεμος που συνεχίζεται. Υπάρχει περίπτωση αυτό να γίνεται σκοπίμως;

– Ο πόλεμος αυτός εισέρχεται στο πέμπτο έτος του, κάτι που δεν αποτελούσε ποτέ το αρχικό σχέδιο. Δεν νομίζω ότι αυτός ήταν ο σχεδιασμός του Πούτιν για τη σύγκρουση, οπότε τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως τα είχε σχεδιάσει. Πλέον βρισκόμαστε σε ένα στρατηγικό αδιέξοδο, το οποίο ενέχει κινδύνους. Τα στρατηγικά αδιέξοδα επιλύονται μόνο με δύο τρόπους: είτε μέσω διαπραγμάτευσης είτε μέσω κλιμάκωσης από τη μία ή και τις δύο πλευρές, η οποία καταλήγει να επεκτείνεται πέρα από τα όρια της αρχικής σύγκρουσης. Αυτή τη στιγμή, δεν φαίνεται να υπάρχουν προοπτικές για μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων. Είμαστε έτοιμοι να διαδραματίσουμε όποιον ρόλο μπορούμε για να το επιτύχουμε αυτό. Το έχουμε επιχειρήσει και στο παρελθόν, αλλά μέχρι στιγμής ο στόχος αυτός παραμένει ανέφικτος, καθώς οι Ρώσοι θέτουν ως προϋπόθεση τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ, την οποία απορρίπτει η Ουκρανία ως απαράδεκτη. Εμείς συνεχίζουμε να είμαστε έτοιμοι να διαδραματίσουμε εποικοδομητικό ρόλο για την επίτευξη μιας διπλωματικής λύσης, ενώ παράλληλα παρακολουθούμε με μεγάλη ανησυχία την πιθανότητα κλιμάκωσης. Μόλις χθες σημειώθηκαν νέες επιθέσεις κατά πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα μέσω μιας συντονισμένης επίθεσης με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ανησυχούμε για το ενδεχόμενο μιας επιχείρησης δολιοφθοράς σε γειτονική χώρα, η οποία θα μπορούσε να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Επιπλέον, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η Ρωσία σκοπεύει να εκμεταλλευθεί τον επερχόμενο χειμώνα για να καταστρέψει ό,τι έχει απομείνει από το ηλεκτρικό δίκτυο της Ουκρανίας και να την υποχρεώσει σε συνθηκολόγηση. Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία έχει ενισχύσει την ικανότητά της να εξαπολύει πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς βαθιά στο ρωσικό έδαφος. Συνεπώς, συμμεριζόμαστε την ανησυχία –που διακατέχει ολόκληρο τον κόσμο– για το ενδεχόμενο κλιμάκωσης της σύγκρουσης με τρόπο που θα μπορούσε να επηρεάσει άλλες χώρες και ίσως να εξελιχθεί σε ευρύτερη σύρραξη. Εμείς συνεχίζουμε να είμαστε έτοιμοι να διευκολύνουμε τη διαδικασία και να εξακολουθήσουμε να διερευνάμε τις σχετικές προοπτικές. Και αν δοθεί οποιαδήποτε ευκαιρία –αν δηλαδή υπάρχει πιθανότητα για μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων– πιστεύουμε πραγματικά ότι αυτό θα ήταν καλό τόσο για τη Ρωσία όσο και για την Ουκρανία.

– Σε λίγες ώρες θα εκφωνήσετε ομιλία στη γενέτειρα της δημοκρατίας· είναι άραγε αυτό το κατάλληλο μέρος για να σκεφτείτε αν θα θέσετε υποψηφιότητα για την προεδρία των ΗΠΑ;

– (…γέλια) Ενα από τα σημεία στα οποία προσπαθούμε να δώσουμε έμφαση είναι ότι αυτό που μας συνδέει με την Ευρώπη –και σε μεγάλο βαθμό με άλλες χώρες, λόγω των κοινών στοιχείων και της κοινής κληρονομιάς που μοιραζόμαστε– είναι καθοριστικής σημασίας. Διατηρούμε στρατηγικές σχέσεις με χώρες σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο, αυτό που καθιστά τη σχέση μας με τις ευρωπαϊκές χώρες –και ειδικά με μέρη όπως η Ελλάδα– τόσο ξεχωριστή είναι το γεγονός ότι πολλά από τα χαρακτηριστικά της χώρας μας, από την αρχιτεκτονική έως το πολίτευμά μας, έχουν τις ρίζες τους στην κοινή μας πολιτιστική κληρονομιά· αυτός είναι ο πυρήνας. Εκείνο είναι που διατηρεί τα στοιχεία αυτά ζωντανά και ακμαία. Και οφείλουμε να το υπενθυμίζουμε συνεχώς στον εαυτό μας. Πρέπει να είμαστε περήφανοι για τον δυτικό πολιτισμό και όχι να απολογούμαστε γι’ αυτόν. Αυτό δεν σημαίνει ότι μισούμε άλλους πολιτισμούς ή κουλτούρες, ούτε ότι τους απορρίπτουμε. Πρέπει όμως να είμαστε υπερήφανοι –και όχι να ντρεπόμαστε– για την κοινή μας κληρονομιά, διότι αυτή αποτελεί το θεμέλιο του πολιτεύματός μας και της Ιστορίας μας. Αυτή αποτελεί το θεμέλιο της συμμαχίας μας. Επομένως, θεωρώ ότι πρόκειται για μια μοναδική ευκαιρία να υπενθυμίσουμε αυτά τα ζητήματα στον κόσμο, μέσα σε ένα τόσο ιστορικό πλαίσιο.