Ακολουθήστε μας

Πολιτική

Η Ναυμαχία του Ναυαρίνου (1827)

Δημοσιεύτηκε στις

Το διπλωματικό παρασκήνιο πριν τη ναυμαχία – Ο καθοριστικός ρόλος του Κόδριγκτον – Η πανωλεθρία του τουρκοαιγυπτιακού στόλου στο Ναβαρίνο – Οι συνέπειες της νίκης των Ευρωπαίων για την Ελληνική Επανάσταση 


Μιχάλης Στούκας
Είναι γνωστό ότι από το 1824, όταν τα στρατεύματα του Ιμπραήμ έφτασαν στην Πελοπόννησο για πρώτη φορά, οι ελληνικές δυνάμεις βρέθηκαν σε πολύ δύσκολη θέση. Η προέλαση των Αιγυπτίων ανακόπηκε μόνο στα όρια της Μάνης και τους Μύλους της Λέρνης. Στις περιοχές που είχαν καταληφθεί, ο Κολοκοτρώνης, μετά την αποφυλάκισή του, με μια μορφή κλεφτοπόλεμου παρενοχλούσε τα εχθρικά στρατεύματα και προσπαθούσε να αποτρέψει το “προσκύνημα” των ντόπιων στον Ιμπραήμ.
Οι Έλληνες ζητούσαν βοήθεια από τη βρετανική κυβέρνηση, ενώ οι υπόλοιπες μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις έμεναν αδρανείς ή είχαν εχθρική στάση απέναντι στη χώρα μας, με κορυφαία βέβαια την Αυστρία, η πολιτική της οποίας καθοριζόταν από τον συντηρητικό και ανθέλληνα Υπουργό Εξωτερικών Μέτερνιχ.

Η ΑΛΛΑΓΗ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

Απαρχή της μεταβολής της στάσης των Μεγάλων Δυνάμεων απέναντι στην Ελλάδα ήταν ο θάνατος του τσάρου της Ρωσίας Αλέξανδρου Α’, που μάλλον ακολουθούσε πολιτική σύμπλευσης με εκείνη του Μέτερνιχ. Ο αδελφός του, Νικόλαος Α’ που τον διαδέχθηκε, ήθελε η Ρωσία να επιβληθεί ως μεγάλη δύναμη και να προστατεύσει τους ορθόδοξους Έλληνες από τους Τούρκους. Οι Βρετανοί, που δεν ήθελαν να αφήσουν τους Ρώσους να “κινούνται” ανενόχλητοι, έστειλαν τον δούκα του Ουέλινγκτον, νικητή της μάχης του Βατερλό, στη Ρωσία. Τότε υπογράφτηκε το Πρωτόκολλο της Αγίας Πετρούπολης, με το οποίο οι δύο δυνάμεις συμφωνούσαν να μεσολαβήσουν ανάμεσα σε Έλληνες και Τούρκους για να δημιουργηθεί αυτόνομο ελληνικό κράτος, υποτελές όμως, στον σουλτάνο. Μια άλλη ευνοϊκή για τα ελληνικά συμφέροντα εξέλιξη ήταν η τοποθέτηση του Στράτφορντ Κάνινγκ, πρώτου ξάδερφου του Τζορτζ Κάνινγκ, ως πρεσβευτή της Μ. Βρετανίας στην Κων/πολη (1826). Αυτός πίεσε και πέτυχε τελικά να ενταχθεί και η Γαλλία στον άτυπο συνασπισμό Βρετανίας-Ρωσίας. Η Πρωσία, η άλλη μεγάλη δύναμη της εποχής, ακολουθούσε μάλλον την πολιτική Μέτερνιχ στα επαναστατικά κινήματα που είχαν φουντώσει στην Ευρώπη εκείνη την περίοδο.

Ο σουλτάνος, όταν ενημερώθηκε από τον Κάνινγκ για τις προθέσεις των μεγάλων δυνάμεων, δεν δέχτηκε να κάνει καμία υποχώρηση. Πίστευε ότι ο Ιμπραήμ, μετά ειδικά την πτώση του Μεσολογγίου και την κατάληψη της Ακρόπολης στην Αθήνα, θα κατόρθωνε να καταπνίξει την Επανάσταση και στη θάλασσα. Η αρνητική αυτή στάση του σουλτάνου (χαρακτήρισε μάλιστα το πρωτόκολλο “άχρηστο κομμάτι χαρτί”), οδήγησε τους τρεις συμμάχους να υπογράψουν τη Συνθήκη του Λονδίνου (6/7/1827). Σύμφωνα μ’ αυτή προσέφεραν τη μεσολάβησή τους για σύναψη συμφωνίας ειρήνης μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων, με βασικό όρο τον άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών. Υπήρχε όμως κι ένα μυστικό, άκρως σημαντικό, άρθρο, σύμφωνα με το οποίο,  αν η τουρκική πλευρά δεν απαντούσε ή δεν δεχόταν τη μεσολάβηση, οι μεγάλες δυνάμεις θα αναγνώριζαν την ύπαρξη ελληνικού κράτους και θα έπαιρναν όλα τα απαραίτητα μέτρα για τον τερματισμό των συγκρούσεων, χωρίς όμως την ανάληψη στρατιωτικής δράσης.

Όλο το περιεχόμενο της Συνθήκης και το μυστικό άρθρο διέρρευσαν στους “Times” του Λονδίνου και δημοσιεύθηκαν στις 12 Ιουλίου 1827. Ο σουλτάνος αρνήθηκε κατηγορηματικά κάθε διαπραγμάτευση. Όταν στις 8 Αυγούστου 1827 πέθανε ο Τζορτζ Κάνιγκ, πρωτεργάτης της συνεννόησης των τριών χωρών, ο Μέτερνιχ, που είχε χαρακτηρίσει παλαιότερα τον Κάνιγκ “κακοποιό μετέωρο” και οι υπόλοιποι ανθέλληνες και οι συντηρητικοί κύκλοι στην Ευρώπη έσπευσαν να πανηγυρίσουν, θεωρώντας δεδομένο ότι η συμμαχία θα διαλυόταν. Κάτι τέτοιο ευτυχώς δεν έγινε. Την ίδια περίοδο, ο Ιμπραήμ τρομοκρατούσε τους κατοίκους της Πελοποννήσου, κατέστρεφε χωριά και καλλιέργειες, ενώ πολλοί Έλληνες συλλαμβάνονταν και οδηγούνταν ως σκλάβοι στην Αίγυπτο. Υπήρχε διάχυτη η εντύπωση στους φιλελληνικούς κύκλους της Ευρώπης ότι σκόπευε να διώξει όλους τους Έλληνες από το Μοριά και να εγκαταστήσει εκεί Αιγύπτιους μουσουλμάνους. Παράλληλα, ο σουλτάνος Μαχμούτ Β’ και ο κυβερνήτης της Αιγύπτου Μεχμέτ Αλή, πατέρας του Ιμπραήμ, σκόπευαν να επιτεθούν στην Ύδρα, που πίστευαν ότι ήταν ο βασικός τροφοδότης των επαναστατικών εστιών στον ελλαδικό χώρο. Η κάθοδος των συμμαχικών στόλων στην Ελλάδα και η μάλλον αναπόφευκτη σύγκρουση με Τούρκους και Αιγύπτιους ήταν φανερό ότι πλησίαζε… Να αναφέρουμε ότι εκτός από τον Στράτφορντ Κάνιγκ, πρεσβευτές των άλλων μεγάλων δυνάμεων στην Κωνσταντινούπολη το 1826 ήταν οι Ριμποπιέρ και Γκιγιομινέ.
Οι τρεις αυτοί διπλωμάτες ανακοίνωσαν (9/9/1827) στους Τούρκους αξιωματούχους ότι είχαν δώσει εντολή στους ναυάρχους τους να εφαρμόσουν τον “ειρηνικό αποκλεισμό”.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΥΓΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ

Στις 5 Αυγούστου 1827 ο βρετανικός στόλος, με επικεφαλής του Κόδριγκτον, και ο γαλλικός, με επικεφαλής τον Δεριγνί, έφτασαν στο Ναύπλιο, όπου ανήγγειλαν στην ελληνική κυβέρνηση τη Συνθήκη του Λονδίνου. Παράλληλα, ζητούσε να μεταφερθεί η πρωτεύουσα του κράτους στην Αίγινα, πράγμα που έγινε. 
Στις 12 Σεπτεμβρίου ο Κόδριγκτον έφτασε στο Ναβαρίνο, όπου βρισκόταν ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος, και κοινοποίησε το περιεχόμενο της Συνθήκης του Λονδίνου. Το ίδιο έκανε και ο Δεριγνί με τον Ιμπραήμ, ο οποίος ζήτησε από τους δυο ναυάρχους (ο ρωσικός στόλος δεν είχε φτάσει ακόμα) εικοσαήμερη προθεσμία για να λάβει νέες οδηγίες. Μια προσπάθεια του Ιμπραήμ να μεταφέρει με πλοία εφόδια στην Πάτρα απέτυχε καθώς εμποδίστηκε από τον Κόδριγκτον. Στις 3 Οκτωβρίου 1827 έληξε η προθεσμία που είχε ζητήσει ο Ιμπραήμ. Οι τρεις συμμαχικοί στόλοι (ήδη είχε καταπλεύσει και ο ρωσικός με επικεφαλής τον Χέιδεν) αγκυροβόλησαν έξω από τη Σφακτηρία.

Στις 6 Οκτωβρίου έγινε σύσκεψη των τριών ναυάρχων. Όλοι επιθυμούσαν την ανάληψη δράσης, καθώς δεν ήθελαν να τους βρει ο χειμώνας στο Ναβαρίνο. Έλαβαν και μια επιστολή από τον Κολοκοτρώνη, που τους ανέφερε ότι οι άνδρες του Ιμπραήμ προέβαιναν σε γενοκτονία στη Μεσσηνία. Έτσι, έστειλαν τον συνταγματάρχη Κράντοκ, για να μεταφέρει τελεσιγραφική απαίτηση στον Ιμπραήμ να σταματήσει κάθε εχθρική ενέργεια στον Μοριά. Ο Ιμπραήμ απέφυγε να συναντήσει τον Κράντοκ κι έτσι οι ναύαρχοι αποφάσισαν να μπουν στον Κόλπο του Ναβαρίνου, για να επιτηρούν τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο που βρισκόταν εκεί.

ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΤΗ ΝΑΥΜΑΧΙΑ – ΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΑΛΩΝ

Ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος αποτελούνταν από 3 μεγάλα πλοία, 24 φρεγάτες και άλλα μικρότερα. Συνολικά 89 σκάφη και 41 μεταγωγικά, από τα οποία τα 8 ήταν αυστριακά. Αρχηγός των Τούρκων ήταν ο Ταχήρ Μπέης και των Αιγυπτίων ο Μουσταφάς μπέης κι ο Μωχαρέμ μπέης. Η συμμαχική δύναμη ήταν πολύ μικρότερη: 12 βρετανικά πλοία, συγκεκριμένα τα: “Asia” (ναυαρχίδα), “Genoa”, “Albion”, “Darmouth”, “Cabrian”, “Glasgow”, Talbot”,  “Rose”, “Mosquito”, “Brisk”, “Philomel” και “Hind”, 8 ρωσικά, τα: “Azov” (ναυαρχίδα), “Ezekiel”, “Cangut”, “Aleksandr”, “Provornoy”, “Elena”, “Konstantin” και “Kastor” και 7 γαλλικά: “Sirene” (ναυαρχίδα), “Scipion”, “Trident”, “Breslaw”, “Armide”, “Daphne” και “Alkyone”.
Επικεφαλής όλων των δυνάμεων των συμμάχων ήταν ο Κόδριγκτον, που έφερε τον βαθμό του αντιναυάρχου, καθώς οι Δεριγνί και Χέιδεν ήταν υποναύαρχοι.

Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ 

Το μεσημέρι της 8ης Οκτωβρίου οι δύο αντίπαλοι στόλοι είχαν πάρει τις τελικές θέσεις τους. Η ατμόσφαιρα ήταν πολύ ηλεκτρισμένη, όταν ένα εχθρικό πυρπολικό πλησίασε πολύ κοντά στο πλοίο “Darmouth” και ο κυβερνήτης του Φέλοους έστειλε μια βάρκα με επικεφαλής τον υποπλοίαρχο Φίτσροϊ και λίγους άνδρες για να ζητήσουν από το πλήρωμα του πυρπολικού να απομακρυνθεί. Το πλήρωμα όμως σκότωσε τον υποπλοίαρχο και μερικούς άνδρες! Ο Φέλοους έστειλε άλλο πλοιάριο για να απομακρύνει το πυρπολικό και διέταξε να ανταποδώσουν από το “Darmouth” τα πυρά προς τους αντιπάλους. Ταυτόχρονα, η γαλλική ναυαρχίδα “Sirene” χτυπήθηκε από την αιγυπτιακή φρεγάτα “Εσμίνα” και η “Asia” δέχθηκε τα πυρά της τουρκικής ναυαρχίδας. Ο Κόδριγκτον έστειλε αντιπροσωπεία στους Αιγύπτιους για να τους αναφέρει ότι δεν ήταν σκοπός τους να συγκρουστούν μαζί τους, αλλά να τους αναγκάσουν να επιστρέψουν στις βάσεις τους. Οι μεν Τούρκοι στα Δαρδανέλια και οι Αιγύπτιοι στην Αλεξάνδρεια.

Οι Αιγύπτιοι χωρίς κανένα λόγο, σκότωσαν τον Έλληνα πλοηγό του Κόδριγκτον Πέτρο Μικέλη, έναν από τους απεσταλμένους. Ο Πέτρος Μικέλης ήταν πιθανότατα ο μόνος Έλληνας που σκοτώθηκε στη ναυμαχία του Ναβαρίνου. Αμέσως από την “Asia” άρχισαν κανονιοβολισμοί προς την αιγυπτιακή ναυαρχίδα, που είχαν ως αποτέλεσμα τη βύθισή της. Ακολούθησαν σφοδρά πυρά εκατέρωθεν. Γύρω στις 3 μ.μ. έφτασε κι ο ρωσικός στόλος, που ως τότε βρισκόταν πιο πίσω. Η άφιξή του προκάλεσε ενθουσιασμό στους άνδρες των συμμάχων. Γύρω στις 6 μ.μ. τα πάντα είχαν τελειώσει. Οι σύμμαχοι είχαν θριαμβεύσει! Από τα 89 πλοία του τουρκοαιγυπτιακού στόλου τα 60 είχαν βυθιστεί ή καταστραφεί, 15 είχαν ριχθεί στα αβαθή του Κόλπου του Ναβαρίνου έχοντας υποστεί μεγάλες ζημιές και μόλις 14, υπό τον Ιμπραήμ, έφυγαν αλώβητα και έφτασαν μετά από 2 μήνες στην Αλεξάνδρεια. Οι νεκροί των Τούρκων και των Αιγυπτίων υπολογίζονται σε 6.000.
Από τα συμμαχικά πλοία δεν βυθίστηκε κανένα, μόνο ορισμένα, όπως η “Asia” υπέστησαν μεγάλες ή μικρότερες ζημιές.

272 Άγγλοι, 185 Γάλλοι και 198 Ρώσοι σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν.
Η “ψυχή” της μεγάλης νίκης των συμμάχων ήταν ο Βρετανός ναύαρχος Έντουαρντ Κόδριγκτον (1770-1851). Είχε διακριθεί και στη ναυμαχία του Τραφάλγκαρ (1805) ως κυβερνήτης του πολεμικού πλοίου “Orion” . Αργότερα συμμετείχε στις επιχειρήσεις των Άγγλων στη Μεσόγειο, συνεργαζόμενος με τους Ισπανούς εναντίον των Γάλλων (με τους οποίους ήταν σύμμαχος στο Ναβαρίνο). Το 1821 έγινε αντιναύαρχος και το 1826 διορίστηκε αρχηγός της αγγλικής μοίρας στη Μεσόγειο.

ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΑΙ Ο ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΜΑΧΙΚΗΣ ΝΙΚΗΣ ΣΤΟ ΝΑΒΑΡΙΝΟ

Όπως ήταν φυσικό, η νίκη του συμμαχικού στόλου στο Ναβαρίνο πανηγυρίστηκε έντονα στην Ελλάδα. Ο λαός έβλεπε ότι η ημέρα της ελευθερίας ζύγωνε. Απόλυτη ικανοποίηση επικράτησε στο Παρίσι και την Αγία Πετρούπολη. Μάλιστα, οι Γάλλοι, πέρα από τη σημαντική συμβολή τους στη νίκη ένιωσαν και τεράστια ηθική ικανοποίηση για την επιτυχία του ναυτικού τους που είχε γνωρίσει πανωλεθρία στο Τραφάλγκαρ. Οι Ρώσοι, οι οποίοι περισσότερο απ’ όλους επιδίωξαν τη σύγκρουση, θεώρησαν ότι πέτυχαν ένα ισχυρό πλήγμα στην οθωμανική αυτοκρατορία.
Μην ξεχνάμε άλλωστε και τον νικηφόρο για τους Ρώσους πόλεμο με τους Οθωμανούς, που ακολούθησε μετά το Ναβαρίνο (1828-1829).
Στη Βρετανία, όπου υπήρχε έντονο φιλελληνικό κλίμα, η συμμαχική νίκη έγινε δεκτή, αρχικά, με ενθουσιασμό. Ωστόσο, η αλλαγή της Κυβέρνησης τον Ιανουάριο του 1828, οπότε ανέλαβε την εξουσία ο νικητής του Ναπολέοντα στο Βατερλό, δούκας του Ουέλινγκτον, άλλαξε τα δεδομένα.
Η συνάντηση των δύο στόλων στο Ναβαρίνο χαρακτηρίστηκε “απροσδόκητη”, ενώ η ναυμαχία που ακολούθησε χαρακτηρίστηκε “ατυχές γεγονός”, σε ένα βασιλικό λόγο που εκφώνησε ο Ουέλινγκτον. Υπήρχε άλλωστε ο φόβος ότι άνοιγε πλέον ο “δρόμος” για κάθοδο της Ρωσίας στη Μεσόγειο. 

Στη Βιέννη ο αυτοκράτορας Φραγκίσκος χαρακτήρισε τη ναυμαχία σαν “δολοφονία”, ενώ ο Μέτερνιχ υποστήριξε ότι “θα ακολουθούσε γενικό χάος”.

Στην Κωνσταντινούπολη ο σουλτάνος Μαχμούτ Β’ αναστατώθηκε από τα νέα. Δεν μπορούσε να κοιμηθεί για μέρες και απειλούσε ότι θα εξαφανίσει από προσώπου γης όλους τους Έλληνες. Οι πρεσβευτές των τριών συμμάχων του ζήτησαν να δεχθεί τη Συνθήκη του Λονδίνου, σε διαφορετική περίπτωση θα αποχωρούσαν από την Πόλη. Σε συμβούλιο που ακολούθησε, οι Τούρκοι αποφάσισαν να μην προχωρήσουν σε πόλεμο με τις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις. Μάλιστα, στη διάρκεια του συμβουλίου, ο Μαχμούτ Β’ είπε χαρακτηριστικά: “Σε αυτόν τον κόσμο ο άνθρωπος κάνει αυτό που μπορεί, όχι αυτό που θέλει…”. Μεγάλη αλήθεια! Τελικά οι 3 πρεσβευτές αποχώρησαν από την Κωνσταντινούπολη στις 8 Δεκεμβρίου 1827, καθώς δεν είχαν πάρει σαφή και ικανοποιητική απάντηση από τους Οθωμανούς. 
Μπορεί η νίκη των συμμάχων στο Ναβαρίνο να μην σήμανε αυτόματα την ανεξαρτησία της Ελλάδας, όμως Τούρκοι και Αιγύπτιοι είχαν δεχθεί σοβαρότατο πλήγμα, ενώ οι μεγάλες δυνάμεις είχαν δεσμευθεί για τη δημιουργία αυτόνομου ή ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.
Ακολούθησε, όπως είπαμε, ο ρωσοτουρκικός πόλεμος (1828-1829), η εκστρατεία του Μεζόν στην Πελοπόννησο και τελικά η αποδοχή από τους Τούρκους της δημιουργίας ελληνικού κράτους (Μάρτιος 1829).

ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΟΥ ΚΟΔΡΙΓΚΤΟΝ – ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΟΥ ΝΑΒΑΡΙΝΟΥ

Επικεφαλής των συμμαχικών δυνάμεων στο Ναβαρίνο (λόγω βαθμού) και πρωτεργάτης της νίκης τους ήταν ο αντιναύαρχος Κόδριγκτον, ο οποίος προφανώς εμφορούμενος και από φιλελληνικά αισθήματα, ίσως κάπου να είχε υπερβεί τις εντολές που του δόθηκαν.
Αρχικά τιμήθηκε με το παράσημο του Τάγματος του Λουτρού (Order of the Bath). Ένα γεγονός που δεν είχε υποπέσει στην αντίληψή του όμως, του δημιούργησε σοβαρά προβλήματα. Όπως είπαμε, τα πλοία του Ιμπραήμ (όπως κι αυτά της ναυτικής μοίρας της Τύνιδας, που δεν είχαν πάρει μέρος στη ναυμαχία), έφυγαν για την Αλεξάνδρεια. Φαίνεται ότι στα 21 μεταγωγικά που συνόδευαν τα πλοία του, υπήρχαν Έλληνες αιχμάλωτοι.
Σχετικές ερωτήσεις υποβλήθηκαν στη βρετανική Βουλή τον Μάρτιο του 1828. Γινόταν λόγος για 2.000 άνδρες αιχμαλώτους, πολλοί από τους οποίους ήταν τραυματίες, και 600 γυναικόπαιδα. Άλλες αναφορές έκαναν λόγο για 5.000 αιχμαλώτους. Κατηγορήθηκε ο Κόδριγκτον ότι κακώς άφησε τα πλοία του Ιμπραήμ να φύγουν χωρίς να τα ελέγξει και του αφαιρέθηκε η διοίκηση των ναυτικών βρετανικών δυνάμεων της Μεσογείου.
Ο γενναίος ναυτικός αγωνίστηκε να αποκαταστήσει την υπόληψή του και τα κατάφερε. Από το 1831 ως το 1839 ήταν μέλος του αγγλικού κοινοβουλίου και πέτυχε, ανάμεσα στα άλλα, να δοθεί αποζημίωση 60.000 λιρών σε όσους πολέμησαν στο Ναβαρίνο.

Στα… παραλειπόμενα της ναυμαχίας τώρα.
Ο Κόδριγκτον ήταν παράτολμος. Στεκόταν όρθιος στο κατάστρωμα της “Asia” και, καθώς ήταν και ψηλός, αποτελούσε εύκολο στόχο για τους αντίπαλους σκοπευτές. Ο Ταχίρ πασάς έδωσε εντολή σε μια ομάδα επίλεκτων σκοπευτών να τον τραυματίσει ή να τον σκοτώσει για να προκληθεί πανικός στα συμμαχικά πλοία. Το μόνο που κατάφεραν ήταν να χτυπήσουν… το πηλήκιό του και το ρολόι του! Ατάραχος ο Βρετανός συνέχιζε να μάχεται. Ακόμα κι όταν ο γιος του, ο δόκιμος Χένρι Κόδριγκτον, που υπηρετούσε επίσης στην “Asia” τραυματίστηκε, ο ναύαρχος κλονίστηκε μόνο για λίγο. Είδε βέβαια τον γιο του και αμέσως μετά… ανέλαβε δράση. Ο νεαρός Χένρι τελικά ανάρρωσε πλήρως. Ο Κόδριγκτον είχε κι έναν άλλο γιο, τον Έντουαρντ, επίσης δόκιμο, που υπηρετούσε στη φρεγάτα “Cabrian”, που βρισκόταν στο Αιγαίο στα πρώτα χρόνια της Επανάστασης. Ο Έντουαρντ πνίγηκε στο Αιγαίο, στη διάρκεια μιας καταιγίδας το 1822…
Πολλοί Γάλλοι αξιωματικοί υπηρετούσαν στον αιγυπτιακό στόλο. Όλοι, εκτός από τον πλοίαρχο Λε Ταλιέ, έφυγαν από τα πλοία των Αιγυπτίων πριν τη ναυμαχία. Ανάλογη «συμπεριφορά» με τον Κόδριγτον έδειξε ο κυβερνήτης του πλοίου “Genoa” πλοίαρχος Μπάθραστ. Έδινε εντολές ακάλυπτος, με το ξίφος στο χέρι! Κάποια στιγμή, ένα κομμάτι ξύλου εκτοξεύτηκε και έκοψε την άκρη του πηληκίου του. Ο Μπάθραστ χαμογέλασε και συνέχισε να δίνει εντολές! Δυστυχώς σύντομα δέχτηκε τρεις σφαίρες που προκάλεσαν τον θάνατό του, αν και έζησε 11 ώρες μέχρι να υποκύψει στα τραύματά του. Από τον Κόδριγκτον, που τον επισκέφτηκε, ζήτησε να φροντίσει να ανταμειφθούν όσοι πολέμησαν στο Ναβαρίνο…

Σημαντικές πληροφορίες για τη ναυμαχία μας δίνει σ’ ένα βιβλίο του ανώνυμος ναύτης του “Genoa”. Όπως γράφει, μόνο ένας από το πλήρωμα του “Genoa” λιποψύχησε και κρύφτηκε σε μια αποθήκη. Ήταν ο ναύτης Μάνξμαν. Μετά το τέλος της ναυμαχίας, προσποιήθηκε ότι βοηθά τους συναδέλφους του να καθαρίσουν το πλοίο. Έγινε όμως αντιληπτή η όλη του συμπεριφορά και ο πλοίαρχος Ντίκινσον (που αντικατέστησε τον πλοίαρχο Μπάθραστ που σκοτώθηκε, όπως είδαμε παραπάνω), διέταξε να τον μαστιγώσουν 36 φορές, να ράψει τη λέξη «δειλός» (coward ή chicken άραγε;) πάνω στα ρούχα του (!) και να γευματίζει μόνος του. Πολλοί από τους πυροβολητές του τουρκοαιγυπτιακού στόλου, κατά τη διάρκεια της ναυμαχίας, ήταν δεμένοι για να μην μπορούν να απομακρυνθούν. Έτσι, όταν τα πλοία βυθίζονταν, πνίγονταν.
Ένα μέρος από τα πυροβόλα των τουρκοαιγυπτιακών πλοίων μεταφέρθηκε στην Τεργέστη, όπου τα έλιωσαν για το μέταλλό τους. Από αυτό κατασκευάστηκε μια καμπάνα για την εκκλησία του χωριού Σβέτι Γιοστ στη Σλοβενία. Σημαντική ήταν η συμβολή δυο Ελλήνων που υπηρετούσαν στον ρωσικό στόλο: του διερμηνέα Ιωάννη Παπαρρηγόπουλου και του πλοηγού Σάντου Μπαλούρδου.
Μάλιστα, ο Σάντος Μπαλούρδος, μετά την Επανάσταση, άνοιξε στην Αθήνα το καφενείο «Η Ωραία Ελλάς» (στη γωνία Ερμού και Αιόλου. Ήταν το πρώτο καφενείο με μπιλιάρδο! Στο καφενείο σύχναζαν κυρίως αντικαθεστωτικοί και σπάνια Βαυαροί. Το 1842, τη μέρα της επετείου της ναυμαχίας του Ναβαρίνου, σημαιοστόλισε το καφενείο και όλη τη μέρα κερνούσε τους πελάτες!

Όταν ιδρύθηκε το Τάγμα του Σωτήρος, με απόφαση του Όθωνα, οι τρεις ναύαρχοι ήταν από τους πρώτους που έγιναν μέλη του. Ο Κόδριγκτον ήταν από τους χορηγούς των εράνων που πραγματοποιούσε το φιλελληνικό σωματείο του Λονδίνου.
Το μεγαλύτερο νησί της Γης του Πυρός, που τώρα ανήκει στη Χιλή, ονομάζεται Ναβαρίνο, ενώ το ίδιο όνομα έδωσαν οι Ρώσοι στο ακρωτήριο που κλείνει τον κόλπο του Αναρτίρ στη Βερίγγειο Θάλασσα!
Κλείνουμε με μια σύντομη αναφορά στους Δεριγνί και Χέιδεν.
Ο Ανρί Δεριγνί (1782-1835) ήταν γιος στρατιωτικού. Το 1798 κατατάχθηκε στο Ναυτικό. Είχε πλούσια πολεμική εμπειρία, καθώς υπηρέτησε και στους πεζοναύτες. Από το 1822, ήταν διοικητής του γαλλικού στόλου της Ανατολής. Από το 1831 ως το 1835, ήταν μέλος του γαλλικού κοινοβουλίου, ενώ χρημάτισε Υπουργός Ναυτικών και αργότερα Υπουργός Εξωτερικών.

Ο Λογγίνος Χέιδεν (1772-1850) ήταν ολλανδικής καταγωγής. Διακρίθηκε ως αξιωματικός του ολλανδικού ναυτικού, καταδιώκοντας πειρατές στη Μεσόγειο και τον Ινδικό Ωκεανό. Το 1810 έφυγε για τη Ρωσία, αφού προηγουμένως είχε φυλακιστεί ως «αντιδραστικός». Το 1817 έγινε ναύαρχος του ρωσικού ναυτικού και το 1827 ανέλαβε την αρχηγία της ρωσικής ναυτικής μοίρας στη Μεσόγειο. Μετά την Επανάσταση, συνεργάστηκε με τον Καποδίστρια για την αντιμετώπιση της πειρατείας στις ελληνικές θάλασσες.
Πρώτο Θέμα

Σχετικά θέματα
Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

3 ημέρες πριν

στις

13 Οκτωβρίου 2026

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Τέλος η Γκίλφοϊλ από την Αθήνα – Οι αιχμές Τραμπ και η απάντηση στις καταγγελίες

Ο Λευκός Οίκος ζήτησε την παραίτηση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, μετά τα δημοσιεύματα για τη συμπεριφορά της. Η ίδια απορρίπτει τις κατηγορίες, υπερασπίζεται τον απολογισμό της και δηλώνει ότι παραμένει πιστή στον Αμερικανό πρόεδρο.

Δημοσιεύτηκε

3 ημέρες πριν

στις

13 Οκτωβρίου 2026

από τον

Με την αποχώρηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα ολοκληρώνεται η θητεία της στην Ελλάδα, ύστερα από παρέμβαση του Λευκού Οίκου και στον απόηχο δημοσιευμάτων για φερόμενη ανάρμοστη και ενδεχομένως παράνομη συμπεριφορά.

Την Τρίτη 13 Οκτωβρίου, η εκπρόσωπος Τύπου του Αμερικανού προέδρου, Κέιτι Ζαχάρια, ανακοίνωσε ότι ζητήθηκε από την πρέσβειρα να παραιτηθεί, προσθέτοντας ότι υπήρξε πολύτιμο στέλεχος της ομάδας και εκφράζοντας ευχές για τη συνέχεια.

Η ανακοίνωση επισφράγισε τη δυσαρέσκεια που είχε εκδηλώσει ήδη ο Ντόναλντ Τραμπ. Τη Δευτέρα, όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους εάν εξετάζει την απομάκρυνσή της, είχε απαντήσει: «Το εξετάζουμε», προσθέτοντας: «Δεν είμαστε ικανοποιημένοι».

Τραμπ: «Δεν είμαστε ευχαριστημένοι με αυτά που διαβάζαμε»

Στην πρώτη τοποθέτησή του μετά την ανακοίνωση της αποχώρησής της, ο Αμερικανός πρόεδρος αναγνώρισε ότι η Γκίλφοϊλ έκανε καλή δουλειά, αλλά συνέδεσε την απόφαση με όσα είχαν δημοσιοποιηθεί για τη συμπεριφορά της.

«Έκανε καλή δουλειά, αλλά δεν είμαστε ευχαριστημένοι με αυτά που διαβάζαμε», δήλωσε.

Παράλληλα, αποστασιοποιήθηκε από την προσωπική σύνδεσή της με την οικογένειά του, αναφέροντας ότι δεν υπήρξε μέλος της, αλλά διατηρούσε σχέση με τον γιο του στο παρελθόν.

Είχε προηγηθεί δημοσίευμα του Associated Press, το οποίο, επικαλούμενο ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, ανέφερε ότι τόσο ο Τραμπ όσο και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ήταν ιδιαίτερα εξοργισμένοι με τη φερόμενη συμπεριφορά της και αναμενόταν να αποφασίσουν για το μέλλον της εντός της εβδομάδας.

Τα δημοσιεύματα και η θέση των δικηγόρων της

Σύμφωνα με το υλικό που μετέδωσαν το Associated Press και η ΕΡΤ, η Wall Street Journal είχε δημοσιεύσει, από τα τέλη του προηγούμενου μήνα, σειρά αναφορών για τη Γκίλφοϊλ.

Οι καταγγελίες περιλάμβαναν φερόμενη απειλή προς αξιωματούχο της χώρας υποδοχής, αποδοχή ανάρμοστων δώρων και υπηρεσιών, καθώς και πρόταση αξιοποίησης της επιρροής της στην αμερικανική κυβέρνηση με αντάλλαγμα την εξόφληση μεγάλου λογαριασμού πιστωτικής κάρτας.

Πρόκειται για καταγγελίες δημοσιευμάτων, τις οποίες η ίδια και οι δικηγόροι της απορρίπτουν.

Σε δήλωση που εκδόθηκε την Κυριακή, οι νομικοί εκπρόσωποί της αρνήθηκαν οποιοδήποτε παράπτωμα. Υποστήριξαν ότι τα χρήματα που ζητούσε από δωρητή του Τραμπ αφορούσαν ανεξόφλητες αμοιβές για δημόσιες εμφανίσεις και ομιλίες, οι οποίες είχαν πραγματοποιηθεί πριν από την υποψηφιότητά της για τη θέση της πρέσβειρας.

Γκίλφοϊλ: «Οι κατηγορίες είναι ψευδείς»

Με αποχαιρετιστήρια δήλωσή της, η Γκίλφοϊλ χαρακτήρισε τη θητεία της στην Ελλάδα «τη μεγαλύτερη τιμή της ζωής της» και ευχαρίστησε τον Τραμπ και τον Ρούμπιο για την εμπιστοσύνη τους.

Απαντώντας στις κατηγορίες, τις χαρακτήρισε «ψευδείς» και ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να υπερασπιστεί σθεναρά το όνομα, τη φήμη και την ακεραιότητά της. Υποστήριξε ότι δεν θα επιτρέψει στις καταγγελίες να καθορίσουν την εικόνα της πολυετούς παρουσίας της στον δημόσιο βίο.

Στη δήλωσή της δεν έδωσε αναλυτικές απαντήσεις για κάθε επιμέρους αναφορά των δημοσιευμάτων. Επέμεινε, ωστόσο, στην απόρριψή τους και στην πρόθεσή της να υπερασπιστεί την προσωπική και επαγγελματική της διαδρομή.

LNG, Κάθετος Διάδρομος και αμυντική συνεργασία στον απολογισμό της

Στον απολογισμό της, η απερχόμενη πρέσβειρα έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας–ΗΠΑ.

Ανέφερε ότι, κατά τη διάρκεια της θητείας της, η πρεσβεία συνέβαλε σε συμφωνίες για την αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και στην προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου, με στόχο τον περιορισμό της ευρωπαϊκής εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια.

Επικαλέστηκε επίσης την ενίσχυση της συνεργασίας στην άμυνα και την ασφάλεια, χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα κομβικό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, καθώς και τη διεύρυνση των ευκαιριών για αμερικανικές επιχειρήσεις και επενδύσεις στην περιοχή.

Η ίδια απέδωσε τα αποτελέσματα αυτά στην ηγεσία του Τραμπ, στη διπλωματική δράση του Ρούμπιο και στο προσωπικό της αμερικανικής πρεσβείας. Ευχαρίστησε ακόμη τον ελληνικό λαό για τη φιλοξενία, τη συνεργασία και τη θερμή υποδοχή.

Δηλώνει ότι παραμένει στο πλευρό του Τραμπ

Παρά την αποχώρησή της κατόπιν αιτήματος του Λευκού Οίκου, η Γκίλφοϊλ υπογράμμισε ότι η στήριξή της προς τον Αμερικανό πρόεδρο παραμένει ακλόνητη.

Δήλωσε υπερήφανη για όσα, όπως ανέφερε, πέτυχαν μαζί και διαβεβαίωσε ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει τον Τραμπ και την πολιτική «Πρώτα η Αμερική».

Η δήλωσή της συνδυάζει έτσι την υπεράσπιση της θητείας της στην Αθήνα με την απόρριψη των καταγγελιών και τη διατήρηση της πολιτικής της προσήλωσης στον πρόεδρο που ζήτησε την αποχώρησή της.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Οι Χούθι χτυπούν την καρδιά της Σαουδικής Αραβίας – Η Τουρκία μπαίνει στην εξίσωση ασφαλείας του Ριάντ

Πολύνεκρες επιθέσεις στο διεθνές αεροδρόμιο της σαουδαραβικής πρωτεύουσας, κοινή καταδίκη από Τουρκία, Πακιστάν, Αίγυπτο και Σαουδική Αραβία και νέο πεδίο στρατιωτικής συνεργασίας. Η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο της στην ασφάλεια της Μέσης Ανατολής.

Δημοσιεύτηκε

4 ημέρες πριν

στις

12 Οκτωβρίου 2026

από τον

Σε μια νέα και επικίνδυνη φάση εισέρχεται η σύγκρουση στην Αραβική Χερσόνησο, μετά τις διαδοχικές επιθέσεις των Χούθι στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ. Οι ανθρώπινες απώλειες, οι εκατοντάδες τραυματίες και η απειλή κατά μιας από τις σημαντικότερες αεροπορικές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας προκαλούν διεθνή κινητοποίηση. Ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον αποκτά η κοινή παρέμβαση της Τουρκίας, του Πακιστάν, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας, καθώς η Άγκυρα ενισχύει τη θέση της στις περιφερειακές διαβουλεύσεις για την ασφάλεια.

Δύο επιθέσεις, δεκάδες νεκροί και τραυματίες

Το διεθνές αεροδρόμιο King Khalid του Ριάντ βρέθηκε στο επίκεντρο διαδοχικών επιθέσεων το Σαββατοκύριακο 10–11 Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με την τελευταία διαθέσιμη καταμέτρηση που μετέδωσε το Reuters, η επίθεση του Σαββάτου στοίχισε τη ζωή σε 13 ανθρώπους και προκάλεσε 309 τραυματισμούς.

Μία ημέρα αργότερα ακολούθησε νέα επίθεση στο αεροδρόμιο. Σύμφωνα με το Associated Press, σκοτώθηκε ένας Πακιστανός υπήκοος και τραυματίστηκαν έντεκα άνθρωποι.

Οι Χούθι ανέλαβαν την ευθύνη για τις επιθέσεις, ενώ οι σαουδαραβικές αρχές ανακοίνωσαν κινητοποίηση των συστημάτων αεράμυνας.

Η επιλογή του στόχου έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται για απομονωμένη στρατιωτική εγκατάσταση, αλλά για έναν διεθνή αερολιμένα που εξυπηρετεί την πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας.

Οι επιθέσεις επηρεάζουν την ασφάλεια των πολιτικών αερομεταφορών και αναδεικνύουν την ευπάθεια στρατηγικών υποδομών ακόμη και σε χώρες με σημαντικές αμυντικές δαπάνες.

Η κοινή δήλωση των τεσσάρων χωρών

Στις 11 Οκτωβρίου, η Τουρκία, η Αίγυπτος, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση, μέσω του σχήματος R4, καταδικάζοντας τις επιθέσεις των Χούθι.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε και στην επίσημη ιστοσελίδα του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.

Οι τέσσερις χώρες χαρακτήρισαν τις επιθέσεις παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και σοβαρή απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα.

Παράλληλα, επαναβεβαίωσαν την υποστήριξή τους στα νόμιμα μέτρα που μπορεί να λάβει το Ριάντ για την προστασία της ασφάλειάς του, σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το διεθνές δίκαιο.

Ζήτησαν επίσης την άμεση και άνευ όρων παύση των επιθέσεων.

Η στρατηγική σημασία της τουρκικής συμμετοχής

Για την Άγκυρα, η κρίση δημιουργεί ένα ακόμη πεδίο διπλωματικής και αμυντικής δραστηριότητας.

Η Τουρκία διαθέτει ανεπτυγμένη αμυντική βιομηχανία, τεχνογνωσία σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και σημαντική εμπειρία σε στρατιωτικές επιχειρήσεις εκτός συνόρων. Η συμμετοχή της σε πρωτοβουλίες περιφερειακής ασφάλειας της επιτρέπει να διευρύνει την επιρροή της πέρα από το ΝΑΤΟ, τον Καύκασο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με το Reuters, η συνεργασία της Τουρκίας με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία έχει ενισχυθεί μέσω αμυντικών συνεννοήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις δυνατότητες υποστήριξης και στην αντιμετώπιση απειλών κατά κρίσιμων εγκαταστάσεων.

Παρ’ όλα αυτά, η διπλωματική υποστήριξη προς το Ριάντ δεν πρέπει να συγχέεται με απόφαση άμεσης τουρκικής στρατιωτικής επέμβασης στην Υεμένη.

Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν έχει διευκρινίσει ότι η Τουρκία δεν σχεδιάζει επιθετικές επιχειρήσεις ή αποστολή στρατευμάτων, αλλά επικεντρώνεται στην αμυντική και τεχνική υποστήριξη.

Αυτή η διάκριση είναι καθοριστική για την αξιολόγηση των πραγματικών προθέσεων της Άγκυρας.

Το Πακιστάν, η Αίγυπτος και οι νέες ισορροπίες

Η παρουσία του Πακιστάν στο συγκεκριμένο σχήμα παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον.

Το Ισλαμαμπάντ διατηρεί παραδοσιακά στενές στρατιωτικές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσει πολυεπίπεδη αμυντική συνεργασία με την Τουρκία.

Η σύγκλιση των τριών χωρών ενδέχεται να διευκολύνει την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, την αμυντική εκπαίδευση και τη συνεργασία σε συστήματα επιτήρησης και προστασίας κρίσιμων υποδομών.

Η Αίγυπτος, από την άλλη πλευρά, διαθέτει άμεσο στρατηγικό ενδιαφέρον για τη σταθερότητα της Ερυθράς Θάλασσας και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας προς τη Διώρυγα του Σουέζ.

Η συμμετοχή της στον μηχανισμό των τεσσάρων χωρών αντανακλά τη σημασία που αποδίδει το Κάιρο στην αποτροπή μιας ευρύτερης αποσταθεροποίησης στην περιοχή.

Η κοινή ανακοίνωση δεν αποδεικνύει τη συγκρότηση νέας στρατιωτικής συμμαχίας με ενιαία διοίκηση. Αποτελεί, ωστόσο, σαφή ένδειξη διπλωματικής συνεννόησης απέναντι σε μια κοινή απειλή.

Οι Χούθι και η περιφερειακή αντιπαράθεση με το Ιράν

Οι Χούθι διατηρούν μακροχρόνια υποστήριξη από το Ιράν, γεγονός που προσδίδει στις επιθέσεις ευρύτερη γεωπολιτική σημασία.

Οι επιχειρήσεις τους δεν επηρεάζουν μόνο τη σύγκρουση στο εσωτερικό της Υεμένης. Επεκτείνουν την πίεση σε κράτη της Αραβικής Χερσονήσου και σε υποδομές που συνδέονται με τις παγκόσμιες μεταφορές και τις εμπορικές ροές.

Η στοχοποίηση πολιτικών αεροδρομίων συνιστά ιδιαίτερα σοβαρή κλιμάκωση, καθώς δημιουργεί άμεσους κινδύνους για αμάχους και για τη διεθνή αεροπορική κυκλοφορία.

Ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για την Υεμένη, Χανς Γκρούντμπεργκ, προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις σε πολιτικά αεροδρόμια απειλούν την περιφερειακή ασφάλεια και δυσχεραίνουν τις προσπάθειες ειρήνευσης.

Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για την Ελλάδα

Η ενίσχυση του τουρκικού ρόλου στις περιφερειακές διεργασίες ασφαλείας αποτελεί ζήτημα που χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση και από την Αθήνα, η οποία σημειωτέον, έχει στείλει μια πυροβολαρχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, με σημαντικές επιτυχίες αναχαίτισης ιρανικών πυραύλων.

Η Τουρκία επιδιώκει να συνδυάζει τη διπλωματική της παρουσία με την αμυντική συνεργασία, τις εξαγωγές στρατιωτικού εξοπλισμού και τη συμμετοχή της σε σχήματα πολυμερούς συνεννόησης.

Η προσέγγιση αυτή μπορεί να ενισχύσει τις επαφές της με κράτη που έχουν ιδιαίτερη γεωπολιτική και οικονομική βαρύτητα.

Για την Ελλάδα, η κατανόηση αυτών των δικτύων είναι σημαντική τόσο για την εξωτερική πολιτική όσο και για τον σχεδιασμό αμυντικών συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η κοινή παρέμβαση των τεσσάρων χωρών θα περιοριστεί στο επίπεδο των διπλωματικών δηλώσεων ή θα συνοδευτεί από συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αεράμυνας, τεχνικής υποστήριξης και στρατιωτικού συντονισμού.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO17 λεπτά πριν

Τομ Μπάρακ: Ο μυστικός παίκτης της τουρκικής αναβάθμισης; Το παιχνίδι ισχύος από τον Λευκό Οίκο ως την Ανατολική Μεσόγειο

F-35, S-400, Συρία, Κούρδοι και ενεργειακοί διάδρομοι: οι επιχειρηματικές διασυνδέσεις και τα γεωστρατηγικά ερωτήματα που οφείλει να εξετάσει η Ελλάδα.
GEOPOLITICO45 λεπτά πριν

Μάζης: Οι υποχωρήσεις καταγράφονται – Η Τουρκία ανοίγει διαρκώς μέτωπα

Κριτική για Κρήτη, Κάσο και Διακήρυξη των Αθηνών από τον καθηγητή στη «Ναυτεμπορική» – Οι ανησυχίες για τη Λιβύη, τον...
GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Χαραλαμπίδης: «Το Κυπριακό δεν είναι πρόβλημα πανηγυριών και φεστιβάλ»

Αιχμές για τα πολιτικά μηνύματα της εκδήλωσης στην Πύλα, προειδοποιήσεις για τους τουρκικούς στρατιωτικούς σχεδιασμούς και κριτική στην εικόνα εξίσωσης...
Αναλύσεις18 ώρες πριν

Η ιστορία του Καπετανίδη στον Ισραηλινό Τύπο

Η ζωή, η δημοσιογραφική δράση και η θυσία του Νίκου Καπετανίδη αναδεικνύονται στην Israel Hayom, μέσα από άρθρο του Χρήστου...
GEOPOLITICO19 ώρες πριν

Freedom of Press: Λιγνίτης, αμερικανικό LNG και η μάχη για την ενεργειακή ασφάλεια

Το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων, οι συμφωνίες για αμερικανικό LNG και η προσφυγή πολιτών στο ΣτΕ βρέθηκαν στο μικροσκόπιο της...

Δημοφιλή