Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Πυρηνικά: Οι Ευρωπύραυλοι ξανάρχονται!

Δημοσιεύτηκε στις

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Σε προηγούμενα άρθρα μας για τα αμερικανικά πυρηνικά όπλα στην Τουρκία και για την κρίση των πυραύλων της Κούβας, υποστηρίξαμε ότι ο κίνδυνος πυρηνικής σύγκρουσης είναι τώρα μεγαλύτερος από ότι κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Πρέπει να σημειώσουμε ότι δεν αυξάνει μόνο ο κίνδυνος γενικού, παγκόσμιου πυρηνικού πολέμου, αλλά και ο κίνδυνος τακτικού, δηλαδή γεωγραφικά περιορισμένου πολέμου.

Τέσσερα είναι τα υποψήφια θέατρα ενός τέτοιου “τακτικού πολέμου”. Η Μέση Ανατολή, η Άπω Ανατολή, η ινδική υποήπειρος και η Ευρώπη με διάφορα “υποθέατρα”, ένα εκ των οποίων είναι και η Βαλκανική. Η Ελλάδα ανήκει στο τέταρτο και γειτνιάζει με το πρώτο από αυτά, όπου ανήκει η Κύπρος. Ενίοτε, φίλοι αναγνώστες αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό το θέμα του πυρηνικού κινδύνου.

Δεν θα εξετάσω εδώ τις βαθύτερες ψυχολογικές και πολιτικές αιτίες, ούτε τις συνέπειες μιας τέτοιας στάσης που είναι κατανοητή μεν, όχι όμως συμβατή με τον ορθολογισμό. Ας δούμε λοιπόν πως έχουν τα γεγονότα, γύρω από το θέμα των πυρηνικών όπλων παγκοσμίως και στην Ευρώπη. Έχει σημασία να το κάνουμε αυτό και για έναν επιπλέον λόγο. Ζούμε σε καθεστώς ανερχόμενου ολοκληρωτισμού στην πολιτική, την οικονομία και την ενημέρωση (βλέπε τα άρθρα μας για τις βρετανικές εκλογές και τα κίτρινα γιλέκα).

Ο μέσος Ευρωπαίος πολίτης δεν έχει πλέον βασικές πληροφορίες για το τι πραγματικά γίνεται ακόμα και σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες. Δεν γνωρίζει τι θέλουν τα Κίτρινα Γιλέκα, τι προτείνει το βρετανικό Εργατικό Κόμμα ή ότι ο Σόιμπλε έγινε πρόσφατα ο πρώτος Γερμανός πολιτικός μετά τον πόλεμο, που χρησιμοποίησε τον όρο «καταστροφή» για το 1945. Ακόμα περισσότερο δεν γνωρίζει τι γίνεται στα θέματα των πυρηνικών όπλων.

Η συνθήκη INF

Το 1987, ΗΠΑ και ΕΣΣΔ υπέγραψαν τη συνθήκη INF για την απαγόρευση των πυρηνικών δυνάμεων μεσαίου βεληνεκούς, γνωστών ως ευρωπυραύλων. Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, η Ρωσία έγινε το διάδοχο κράτος στις αμερικανοσοβιετικές συνθήκες. Οι ευρωπύραυλοι (Πέρσινγκ, Κρουζ, SS-20) είχαν θεωρηθεί εξόχως αποσταθεροποιητικά όπλα. Η εγκατάσταση τους στην Ευρώπη είχε προκαλέσει ένα αντιπολεμικό κίνημα στη δεκαετία του 1980, που συγκλόνισε την Ευρώπη και ιδίως τη Γερμανία.

Ο πρώτος λόγος που αυτά τα όπλα θεωρήθηκαν εξόχως αποσταθεροποιητικά ήταν ότι μπορούσαν να πλήξουν τον αντίπαλο σε πολύ λίγο χρόνο. Επομένως, δεν άφηναν επαρκή χρόνο στάθμισης της κατάστασης και αύξαναν την πιθανότητα λάθους αντίδρασης, ακόμα και από λάθος εκτίμηση. Στην ιστορία των πυρηνικών όπλων έχουν τεκμηριωθεί τουλάχιστον εκατό περιπτώσεις «λάθος συναγερμού», όταν δηλαδή η αμερικανική ή σοβιετική (ρωσική) αεράμυνα εκτίμησε ότι δεχόταν πυρηνική επίθεση.

Σημειωτέον ότι στο βεληνεκές αυτών των όπλων είναι και η ίδια η Μόσχα, καθιστώντας τα χρήσιμα σε μια στρατηγική αιφνιδιαστικού πρώτου πλήγματος. Αν όμως η Ρωσία ή οι ΗΠΑ εκτιμήσουν ότι μπορεί να δέχονται τέτοιο πλήγμα, τότε έχουν λόγο να μην περιμένουν, αλλά να βιαστούν να εξαπολύσουν αμέσως τα πυρηνικά τους όπλα για να μην τα χάσουν. Ο δεύτερος λόγος που καθιστά εξόχως αποσταθεροποιητικά αυτά τα όπλα είναι ότι μπορούν να χρησιμεύσουν σε τακτική πυρηνική σύγκρουση.

Από την εποχή που απέκτησαν την ατομική βόμβα και οι Σοβιετικοί, η μεγάλη προσπάθεια των πυρηνικών στρατηγιστών είναι να αναπτύξουν μεθόδους που θα επέτρεπαν σε μια δύναμη να χρησιμοποιήσει τα πυρηνικά όπλα της, χωρίς να καταστραφεί και η ίδια. Το ΝΑΤΟ ανέπτυξε τα δόγματα της “ευέλικτης αντίδρασης” και της “προκεχωρημένης απάντησης”. Θα είχαμε δηλαδή μια πρώτη πυρηνική ανταλλαγή γύρω από τη γραμμή αντιπαράθεσης των δύο συνασπισμών, με την προσδοκία να επιτευχθεί μία πρώτη νίκη και η σύγκρουση να σταματήσει εκεί.

Γερμανία, Ελλάδα και ΝΑΤΟ

Αν και η Γερμανία είχε αποδεχθεί αυτά τα δόγματα, πάντα δυσανασχετούσε, γιατί προέβλεπαν στην πραγματικότητα ότι Αμερικανοί και Σοβιετικοί θα έκαναν τον πόλεμό τους στην Ευρώπη, αρχίζοντας με την καταστροφή της Ανατολικής και της Δυτικής Γερμανίας! Η συνείδηση του τι θα συνέβαινε στους Γερμανούς, ακόμα και σε έναν περιορισμένο πυρηνικό πόλεμο ήταν από τις βασικές αιτίες που αναπτύχθηκε το αντιπολεμικό κίνημα στη Γερμανία. Ήταν επίσης και βασικός παράγοντας, μαζί φυσικά με τις οικολογικές ανησυχίες, για τη δημιουργία του κόμματος των Πρασίνων.

Σημειωτέον ότι τα ίδια θα συνέβαιναν σε μία τακτική πυρηνική σύγκρουση στα Βαλκάνια, όπου υπήρχαν και σοβιετικά όπλα στη Βουλγαρία και αμερικανικά στην Ελλάδα. Υπήρχαν τόσο καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, όσο και μετά τη λήξη του. Από την Ελλάδα αποσύρθηκαν μόνο το 2001. Ένας τακτικός πυρηνικός πόλεμος στη Βαλκανική το πιθανότερο θα εξαφάνιζε απλώς τον ελληνικό λαό. Μόνο που, σε αντίθεση με τη Γερμανία, ελάχιστοι ήταν εδώ που επεσήμαναν τέτοιους κινδύνους.

Όταν λοιπόν υπογράφτηκε η συνθήκη INF, το 1987, θεωρήθηκε παγκοσμίως ένα πολύ μεγάλο βήμα προς την εξάλειψη του κινδύνου του πυρηνικού πολέμου και την εμπέδωση της ειρήνης. Η αίσθηση ότι πάμε πλέον σε μια αιώνια “καντιανή” ειρήνη κέρδισε παγκοσμίως έδαφος. Διευκόλυνε πάρα πολύ την αποχώρηση των σοβιετικών στρατευμάτων από την Ανατολική Ευρώπη και τη γερμανική ενοποίηση.

Tέλος o έλεγχος των πυρηνικών

Τριάντα δύο χρόνια μετά την πανηγυρική υπογραφή της συνθήκης INF, που ήταν η είδηση της χρονιάς το 1987, η τωρινή είδηση ότι οι ΗΠΑ αποχώρησαν από τη συνθήκη, ακυρώνοντας την, πέρασε στα ψιλά, όπως και η ρωσική πρόταση προς το ΝΑΤΟ να μην εγκατασταθούν νέα όπλα μέσου βεληνεκούς στην Ευρώπη, έστω και χωρίς συμφωνία. Το ίδιο και η πρόσφατη δοκιμή από τους Αμερικανούς νέου πυραύλου που απαγορευόταν από την INF.

Αν η υπογραφή της INF υπήρξε όντως ένα τόσο σημαντικό βήμα προς την ειρήνη, τι συνιστά η κατάργησή της; Πόσο μάλλον όταν η κατάργηση της INF δεν είναι μεμονωμένo γεγονός, αλλά εντάσσεται σε μια συστηματική πολιτική αποδόμησης όλου του πλέγματος συνθηκών ελέγχου των πυρηνικών όπλων. Η αρχή έγινε με την αμερικανική αποχώρηση από τη συνθήκη ΑΒΜ που απαγόρευσε τα αντιβαλλιστικά όπλα.

Σημειωτέον ήταν η Ουάσιγκτον που επέμεινε στην υπογραφή της, μετά την κρίση της Κούβας, εκτιμώντας ότι είναι μείζονος σημασίας να μην υπάρχει ο πειρασμός και ο φόβος ενός πρώτου αιφνιδιαστικού πλήγματος. Το τελευταίο άλλωστε, επί Τραμπ, “πυρηνικό δόγμα” των ΗΠΑ συγκαταλέγει τη Ρωσία και την Κίνα στους εχθρούς, αλλά και δεν αποκλείει την πρώτη χρήση πυρηνικών όπλων.

Απομένει τώρα εν ισχύ η τελευταία από τις μεγάλες συνθήκες ελέγχου των όπλων, η START, υπογραφείσα το 1991, που αφορά τον κορμό του πυρηνικού οπλοστασίου των δύο υπερδυνάμεων, τα στρατηγικά πυρηνικά όπλα. Αυτή προέβλεπε την καταστροφή ενός πολύ μεγάλου αριθμού πυρηνικών όπλων, που είχαν αλόγως συσσωρευθεί στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Η συνθήκη λήγει σύντομα, οι διαπραγματεύσεις δεν πάνε καλά, οι Ρώσοι έχουν προειδοποιήσει ότι ο χρόνος εξαντλήθηκε ήδη.

Ένοχη σιωπή

Πριν από μερικές μέρες, ο πρόεδρος Πούτιν πρότεινε την παράτασή της για μια πενταετία, χωρίς όρους, χωρίς αλλαγές, χωρίς νέες διαπραγματεύσεις. Ουδείς του απήντησε. Κανένα από τα βασικά δυτικά ΜΜΕ του νέου “Ολοκληρωτιστάν”, στο οποίο ταχέως μεταβάλλεται η Δύση, μπήκε στον κόπο να δώσει ιδιαίτερη έκταση ή σχολιασμό στο θέμα. Προφανώς, μια ευρεία δημοσιότητα ή συζήτηση μπορεί να προκαλέσει ανησυχία στη δυτική κοινή γνώμη για το ακριβώς επιδιώκει η Ουάσιγκτον.

Θα χαλούσε επίσης τη “σούπα” του νέο-Μακαρθισμού, στο πλαίσιο του οποίου, όποιος τολμά να αμφισβητήσει τις κύριες δυτικές πολιτικές, χαρακτηρίζεται φιλορώσος, αντισημίτης, λαϊκιστής ή και όλα μαζί. Από μια άποψη είναι λογικό. Αν δεν γίνει πυρηνικός πόλεμος οι υπεύθυνοι της ενημέρωσής μας θα πουν ότι είχαν δίκιο να μην ασχολούνται με το θέμα. Αν γίνει, δεν θα υπάρχει κανείς για να τους ζητήσει το λογαριασμό!

Τώρα μπορεί να μου πείτε πάλι ότι δεν μπορεί να γίνει πυρηνικός πόλεμος γιατί εσείς, όπως κι εγώ, τον βρίσκετε παράλογο. Μόνο που πρέπει να εξηγήσετε γιατί γίνονται όλα τα παραπάνω. Γιατί πήγαμε από την ατελή ασφαλώς ειρήνη του 1989-91, στο νέο Ψυχρό Πόλεμο; Γιατί οι ΗΠΑ βιάζονται να απαλλαγούν από όλους τους περιορισμούς των συνθηκών και, επίσης, των αμοιβαίων επιθεωρήσεων των πυρηνικών οπλοστασίων; Γιατί αποκηρύσσουν συμφωνίες, για τις οποίες πρωτοστάτησαν, όπως η ΑΒΜ; Το κάνουν γιατί θέλουν να αποφύγουν μια πυρηνική σύρραξη, ή γιατί δεν θέλουν να παραιτηθούν από την επιδίωξη να την καταστήσουν δυνατή, επιδίωξη χιμαιρική μεν, επικίνδυνη δε;

“Απειλή” η Κίνα και η Ρωσία

Σημειωτέον ότι τα δυτικά ΜΜΕ δεν αποσιωπούν μόνο τι προτάσεις κάνουν οι Ρώσοι. Αποσιωπούν και σημαντικές αποφάσεις του ΝΑΤΟ, που μόνο αθώες δεν είναι. Τριάντα χρόνια μετά τη μονομερή αποχώρηση των Σοβιετικών από την Ανατολική Γερμανία και τη μονομερή διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας, το ΝΑΤΟ στις αρχές του μήνα αποφάσισε μεταξύ άλλων να εντάξει την Κίνα στις δυνητικές απειλές. Αποφάσισε, επίσης, να επεκτείνει τη δραστηριότητά του και στο διάστημα, να εντείνει από όλες τις πλευρές τη στρατιωτική του πίεση στη Ρωσία.

Σημειωτέον, μια διεθνής καμπάνια εδώ και πέντε χρόνια προσπαθεί να εμφανίσει τη Μόσχα ότι ετοιμάζεται να εισβάλλει στις χώρες της Βαλτικής, στην Πολωνία και στη Σκανδιναβία! Σε σημείο που ο εκδότης της Handelsblatt (εφημερίδα των Γερμανών βιομηχάνων) να πει σε άρθρο του στο αποκορύφωμα της ουκρανικής κρίσης, ότι αυτά που γράφονται στη Γερμανία είναι τα ίδια που γράφονταν τον Αύγουστο του 1914, στην έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Άλλο ζήτημα που απασχολεί το ΝΑΤΟ είναι η 5G κινητή τηλεφωνία. Πρώτον, πιέζουν τα μέλη της Συμμαχίας να αγνοήσουν εμπορικά ή και στρατηγικά συμφέροντά τους και να προτιμήσουν τους Δυτικούς, όχι τους Κινέζους κατασκευαστές. Δεύτερον, θέλουν να ελέγχουν οι ίδιοι ένα σύστημα που δεν είναι απλά σύστημα κινητής τηλεφωνίας, αλλά σύστημα ικανό να θέσει υπό γενικευμένη, μαζική και διαρκή παρακολούθηση και χειραγώγηση τον παγκόσμιο πληθυσμό. Ο συνδυασμός των πυρηνικών όπλων με την επανάσταση της πληροφορίας και την τεχνητή νοημοσύνη, απειλεί να δημιουργήσει ένα εντελώς ανεξέλεγκτο και χαοτικό περιβάλλον.

Δημοσιεύτηκε στο slpress.gr

Ιστολόγιο του Δ. Κωνσταντακόπουλου

GEOPOLITICO

Καραϊτίδης: Προσοχή στην τουρκική παγίδα! Το καλώδιο και το μήνυμα Ρούμπιο

Ο πρέσβης ε.τ. Δημήτρης Καραϊτίδης παρεμβαίνει στη «Ναυτεμπορική» και αναλύει τις εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σαφή προειδοποίηση για τους κινδύνους που κρύβει η διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ιδιαίτερα ενόψει της πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, απηύθυνε ο πρέσβης επί τιμή Δημήτρης Καραϊτίδης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική».

Ο έμπειρος διπλωμάτης ανέλυσε τα μηνύματα της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, τις πιθανές αντιδράσεις της Άγκυρας, τη σημασία της έκδοσης NAVTEX, καθώς και το ζήτημα της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η Ελλάδα οφείλει να προχωρήσει στην άσκηση των δικαιωμάτων της χωρίς να επιτρέψει στην Τουρκία να δημιουργήσει την εντύπωση ότι απαιτείται η άδειά της.

Το μήνυμα Ρούμπιο που δυσκολεύει την Άγκυρα

Αναφερόμενος στις δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο, ο Δημήτρης Καραϊτίδης εκτίμησε ότι η αμερικανική πλευρά έστειλε ένα αποτρεπτικό μήνυμα προς την Τουρκία.

Όπως επισήμανε, οι τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, ιδιαίτερα στη συνέντευξή του στον Αλέξη Παπαχελά, δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον δεν προτίθεται να παραμείνει αδιάφορη μπροστά στο ενδεχόμενο μιας σοβαρής ελληνοτουρκικής κρίσης.

«Η δήλωση θα σας έλεγα ότι είναι αποθαρρυντική για την τουρκική πλευρά», τόνισε ο πρέσβης, υπογραμμίζοντας ότι η Άγκυρα αντιλαμβάνεται πως μια απόπειρα παρεμπόδισης του έργου δεν θα ήταν απλή υπόθεση.

Ωστόσο, απέφυγε να εμφανιστεί καθησυχαστικός.

Η Τουρκία, σύμφωνα με την εκτίμησή του, ενδέχεται να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί μια προσπάθεια παρεμπόδισης της πόντισης του καλωδίου.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι, εφόσον εκδηλωνόταν μια σοβαρή κρίση, οι Ηνωμένες Πολιτείες πιθανότατα θα παρενέβαιναν, χωρίς όμως να είναι δυνατόν να προβλεφθούν ο χρόνος και ο τρόπος μιας τέτοιας παρέμβασης.

Η μεγάλη παγίδα: Να θεωρηθεί η επικοινωνία με την Τουρκία αίτημα άδειας

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Δημήτρης Καραϊτίδης στις ενδεχόμενες διπλωματικές επαφές Αθήνας και Άγκυρας μετά την έκδοση NAVTEX για τις εργασίες ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Ο πρέσβης δεν τάχθηκε κατά της επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών. Αντιθέτως, αναγνώρισε την ανάγκη ύπαρξης διαύλων συνεννόησης, ιδιαίτερα σε περιόδους έντασης.

Έθεσε, όμως, έναν κρίσιμο όρο: καμία επικοινωνία δεν πρέπει να μπορεί να ερμηνευτεί ή να παρουσιαστεί ως άτυπο αίτημα αδειοδότησης από την Τουρκία.

Προειδοποίησε ότι ακόμη και η επιλογή της διπλωματικής φρασεολογίας έχει μεγάλη σημασία, καθώς η τουρκική πλευρά θα μπορούσε να αξιοποιήσει μια ασάφεια για να υποστηρίξει ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει εμμέσως δικαιώματα της Άγκυρας στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή.

«Η επικοινωνία με τον αντίπαλο δεν είναι κάτι κακό», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι πρέπει να μεταφέρει τα κατάλληλα μηνύματα και να μην προσφέρεται για παρερμηνείες.

Μάλιστα, εκτίμησε ότι η Τουρκία πιθανότατα θα απαντήσει στην ελληνική NAVTEX με αντι-NAVTEX, προβάλλοντας εκ νέου τις διεκδικήσεις της.

Κατά τον ίδιο, η ουσία βρίσκεται στο να προχωρήσει η Ελλάδα στην υλοποίηση του έργου, χωρίς να επιτρέψει στην Άγκυρα να εμφανίσει οποιαδήποτε ελληνική κίνηση ως υποχώρηση.

«Η σωφροσύνη δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως δειλία»

Ιδιαίτερα κατηγορηματικός ήταν ο Δημήτρης Καραϊτίδης όταν η συζήτηση στράφηκε στο ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτιοδυτικά της Κρήτης.

Ο πρέσβης υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να αφήνει τις τουρκικές απειλές να καθορίζουν την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

«Δεν πρέπει να υποχωρούμε σε τέτοιο σημείο ώστε η σωφροσύνη να εκλαμβάνεται ως δειλία ή ως αδυναμία», υπογράμμισε.

Τάχθηκε θετικά υπέρ μιας επέκτασης στην περιοχή της Κρήτης, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι υπάρχει προβληματισμός για τις συνέπειες της τμηματικής επέκτασης των χωρικών υδάτων.

Όπως εξήγησε, μια μερίδα της ελληνικής πλευράς θεωρεί ότι η επέκταση σε περιοχές εκτός Αιγαίου μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση πως η Ελλάδα αποδέχεται την τουρκική επιχειρηματολογία περί ιδιαίτερου καθεστώτος στο Αιγαίο.

Ο ίδιος, ωστόσο, προέκρινε την τμηματική άσκηση του δικαιώματος έναντι της αδράνειας, με τη σαφή επισήμανση ότι η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα να προχωρήσει σε ανάλογες κινήσεις και στο Αιγαίο.

Η Λιβύη και ο ρόλος της Τουρκίας

Σημαντική θέση στην παρέμβαση κατείχε και η διαπραγμάτευση Ελλάδας–Λιβύης για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.

Ο Δημήτρης Καραϊτίδης εκτίμησε ότι η τουρκική επιρροή αποτελεί βασικό παράγοντα που εξηγεί τη διστακτικότητα της λιβυκής πλευράς απέναντι σε μια ουσιαστική συμφωνία με την Αθήνα.

Παρά τις δυσκολίες, κάλεσε την ελληνική διπλωματία να συνεχίσει τις προσπάθειες.

Υπογράμμισε ότι η ύπαρξη δύο ανταγωνιστικών κέντρων εξουσίας στη Λιβύη και η επιρροή της Άγκυρας δεν πρέπει να οδηγήσουν σε εγκατάλειψη των επαφών.

Η Ελλάδα, σημείωσε, οφείλει να επιδιώξει μια συμφωνία που θα είναι αποδεκτή και θα προστατεύει τα ελληνικά δικαιώματα.

Η γεωπολιτική αξία της Ελλάδας πρέπει να αποκτήσει αντίκρισμα

Σχολιάζοντας την ανάδειξη της στρατηγικής σημασίας της Ελλάδας από τον Μάρκο Ρούμπιο, ο πρέσβης αναγνώρισε ότι πρόκειται για θετική εξέλιξη.

Επισήμανε, όμως, ότι η Αθήνα δεν πρέπει να περιορίζεται στην ικανοποίηση από τις ευνοϊκές αμερικανικές δηλώσεις.

Αντίθετα, πρέπει να αξιοποιεί τη γεωγραφική, γεωπολιτική και γεωοικονομική θέση της χώρας, προκειμένου να εξασφαλίζει συγκεκριμένα ανταλλάγματα και ουσιαστικά οφέλη.

Όπως εξήγησε, αυτό απαιτεί σοβαρό σχεδιασμό και προσεκτικά διαμορφωμένα αιτήματα προς την αμερικανική πλευρά.

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι οι συζητήσεις υψηλού επιπέδου περιλαμβάνουν και κλειστές συναντήσεις, το περιεχόμενο των οποίων δεν δημοσιοποιείται πάντοτε.

Επομένως, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι κατά την επίσκεψη Ρούμπιο συζητήθηκαν ζητήματα ή ενδεχόμενα ανταλλάγματα που δεν έγιναν γνωστά.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Δημήτρης Καραϊτίδης εκτίμησε ότι ο ασυνήθιστα ήπιος τόνος που είχε υιοθετήσει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην ομιλία του στα Ηνωμένα Έθνη θα μπορούσε να συνδέεται με παρασκηνιακές συστάσεις για αποφυγή κλιμάκωσης.

Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση του πρέσβη και όχι για επιβεβαιωμένη πληροφορία σχετικά με αμερικανικές παρεμβάσεις.

Το συμπέρασμα της παρέμβασης

Η βασική θέση του Δημήτρη Καραϊτίδη συνοψίζεται στην ανάγκη μιας ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που θα συνδυάζει τη διπλωματική ψυχραιμία με την αποφασιστική υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Οι δηλώσεις Ρούμπιο, κατά την εκτίμησή του, δημιουργούν ένα ευνοϊκότερο διπλωματικό περιβάλλον. Δεν συνιστούν όμως εγγύηση ότι η Τουρκία θα αποφύγει κάθε πρόκληση.

Για τον λόγο αυτό, η Αθήνα καλείται να αξιοποιήσει τη συγκυρία, να προχωρήσει στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης και να μην εγκλωβιστεί σε διαδικασίες που θα μπορούσαν να μετατραπούν σε έμμεση αναγνώριση τουρκικών αξιώσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Εγκολφόπουλος: «Το καλώδιο θα προχωρήσει κανονικότατα» – Καμία ενημέρωση στην Τουρκία

Την εκτίμηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει με τη σχεδιασμένη όδευση, χωρίς ενημέρωση ή άδεια της Τουρκίας, διατύπωσε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την πρόβλεψή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Ισραήλ και Αιγύπτου.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

«Θα προχωρήσει κανονικότατα», υποστήριξε ο Γιάννης Εγκολφόπουλος, απαντώντας στην ερώτηση για το μέλλον του καλωδίου. Κατά την ανάλυσή του, η διπλωματική προσοχή στις δημόσιες τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών δεν αναιρεί τη στήριξη σε ενεργειακές διαδρομές που εξυπηρετούν έναν ευρύτερο σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Καμία» ενημέρωση προς την Άγκυρα

Ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι το έργο θα προχωρήσει με τη διαδρομή που παρουσιάστηκε στον χάρτη της εκπομπής. Όπως ανέφερε, θα εκδοθούν οι προβλεπόμενες NAVTEX από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά.

Στην ερώτηση εάν θα χρειαστεί οποιαδήποτε πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτηση προς την Τουρκία, απάντησε κατηγορηματικά: «Καμία».

Χαρακτήρισε τις τουρκικές απαιτήσεις αυθαίρετες, απορρίπτοντας την αντιμετώπισή τους ως βάσιμων αιτημάτων που θα μπορούσαν να ανατρέψουν τον σχεδιασμό. Παράλληλα, υποστήριξε ότι μια Τουρκία προσανατολισμένη στη συνεργασία, αντί στην επιβολή των θέσεών της, θα μπορούσε να συμμετέχει σε περιφερειακά ενεργειακά έργα.

Τα μηνύματα Ρούμπιο και οι παρασκηνιακοί χειρισμοί

Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στις αναφορές του Ρούμπιο στην ασφαλή μεταφορά ενέργειας και στην ανάγκη εναλλακτικών ενεργειακών διαδρόμων. Ερμήνευσε αυτές τις τοποθετήσεις ως μήνυμα που αφορά και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed και τη συνεργασία του σχήματος «3+1», αναδεικνύοντας παράλληλα τον ρόλο της Αιγύπτου. Κατά την εκτίμησή του, το καλώδιο αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου πλέγματος ενεργειακών συμφερόντων, το οποίο η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει μονομερώς.

Αναγνώρισε ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών οφείλει να διατηρεί διπλωματικές ισορροπίες. Υποστήριξε, όμως, ότι η αποφυγή μιας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία δεν σημαίνει απουσία παρασκηνιακών χειρισμών.

«Αυτά είναι από αυτά που γίνονται και δεν λέγονται», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Προβλέπει ότι η Τουρκία δεν θα στείλει πλοία

Ο αντιναύαρχος ε.α. προχώρησε στην πρόβλεψη ότι η Τουρκία δεν θα επαναλάβει την αποστολή πολεμικών πλοίων για να παρεμποδίσει τις εργασίες. Υποστήριξε ότι η Άγκυρα έχει ήδη λάβει σχετικά μηνύματα από την αμερικανική πλευρά και αντιλαμβάνεται τις συνέπειες μιας αντιπαράθεσης με τον περιφερειακό ενεργειακό σχεδιασμό.

Οι αναφορές αυτές αποτελούν δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές κινήσεις και τη μελλοντική τουρκική στάση. Στην παρέμβαση δεν παρουσιάστηκαν έγγραφα ή επίσημες ανακοινώσεις που να επιβεβαιώνουν σχετική συμφωνία.

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο έναρξης των ερευνών εντός Οκτωβρίου, το αντιμετώπισε θετικά και προέβλεψε ότι το ζήτημα της τουρκικής αντίδρασης θα υποχωρήσει από την επικαιρότητα.

Διατύπωσε επίσης την εκτίμηση ότι, εάν η Τουρκία επέλεγε την αντιπαράθεση, η Ελλάδα θα είχε στο πλευρό της το Ισραήλ και την Αίγυπτο, λόγω κοινών συμφερόντων.

Άλλο η προσωπική φιλία, άλλο τα κρατικά συμφέροντα

Στην ανάλυσή του διαχώρισε την προσωπική σχέση Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά τον ίδιο, η σχέση των δύο ηγετών επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρονται τα μηνύματα, χωρίς να ακυρώνει τις αμερικανικές επιδιώξεις.

Ερμήνευσε την ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα ως παρουσίαση μιας μακροπρόθεσμης αντίληψης για τον ρόλο της Δύσης, με ιδιαίτερη αναφορά στην ελληνική ιστορική κληρονομιά. Όπως είπε, η εξέταση μελλοντικών συμμαχιών και πιθανών κρίσεων γίνεται ήδη με ορίζοντα τις δεκαετίες του 2040 και του 2050.

Αιχμές για τις πραγματικές δυνατότητες της Τουρκίας

Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του αμφισβήτησε την εικόνα της Τουρκίας ως δύναμης που μπορεί να μετατρέπει κάθε εξαγγελία σε επιχειρησιακή δυνατότητα.

Εξέφρασε επιφυλάξεις για την πρακτική αποτελεσματικότητα της συνεργασίας Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας και υποστήριξε ότι τα συμφέροντα του Ριάντ εξυπηρετούνται από την προσέγγιση με το Ισραήλ.

Παράλληλα, προανήγγειλε αναλυτικότερη συζήτηση για τον συσχετισμό δυνάμεων Ελλάδας–Τουρκίας, λαμβάνοντας υπόψη τις περιφερειακές συνεργασίες. Άσκησε κριτική σε στρατιωτικό χάρτη που είχε δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη, χαρακτηρίζοντάς τον λανθασμένο και επισημαίνοντας την ανάγκη ουσιαστικού ελέγχου των πληροφοριών από ανοιχτές πηγές.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Απειλές για τα ελληνικά νησιά! Τι κρύβει η νέα τουρκική επίθεση

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να ανεβάζει τους τόνους για το GSI και να παρακολουθεί με ανησυχία την ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Δημοσιεύτηκε

στις

Στο επίκεντρο της νέας εκπομπής «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια βρέθηκαν οι έντονες γεωπολιτικές διεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο, η στάση της Τουρκίας απέναντι στην ηλεκτρική διασύνδεση GSI, η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και η αναβάθμιση των σχέσεων της Αθήνας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Κοινός παρονομαστής όλων των εξελίξεων είναι η ενέργεια. Ο Great Sea Interconnector, ο οικονομικός διάδρομος IMEC και τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου δεν αποτελούν απλώς μεγάλα οικονομικά έργα. Μετατρέπονται σε πεδία στρατηγικού ανταγωνισμού, με την Ελλάδα να διεκδικεί κεντρικό ρόλο στον νέο ενεργειακό και γεωπολιτικό χάρτη.

Η Άγκυρα ανεβάζει τους τόνους για το GSI

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή από δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, η Άγκυρα επιχειρεί να αποκτήσει λόγο στις έρευνες και στις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.

Τουρκικές αναλύσεις φέρονται να ζητούν προηγούμενη συνεννόηση με την Τουρκία ακόμη και για τη συμμετοχή γαλλικών πλοίων, προειδοποιώντας για σοβαρή κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο. Στα ίδια δημοσιεύματα διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι η Αθήνα χρησιμοποιεί τη στρατηγική της σχέση με το Παρίσι για να περιορίσει τις τουρκικές κινήσεις στην περιοχή.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν οι αναφορές σε ενδεχόμενη παρέμβαση του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού κατά πλοίων που θα λάβουν μέρος στις εργασίες. Πρόκειται για σενάρια και ισχυρισμούς τουρκικών πηγών, τα οποία αποτυπώνουν το κλίμα έντασης που επιχειρεί να καλλιεργήσει η Άγκυρα γύρω από το έργο.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι το καλώδιο πρέπει να προχωρήσει χωρίς νέες καθυστερήσεις, σημειώνοντας ότι η επιτυχής υλοποίησή του θα αποτελέσει κρίσιμη δοκιμασία της ελληνικής αποφασιστικότητας.

Τουρκική ανησυχία για την ελληνική στρατιωτική ενίσχυση

Την ίδια ώρα, ο τουρκικός Τύπος παρακολουθεί στενά την εξοπλιστική αναβάθμιση της Ελλάδας. Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν αναφορές για τα F-16 Viper, τα Rafale, την απόκτηση των F-35, τις φρεγάτες Belharra και τη σχεδιαζόμενη πολυεπίπεδη αεράμυνα «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Ισραηλινά δημοσιεύματα, σύμφωνα με την παρουσίαση, εκτιμούν ότι η Αθήνα «ανοίγει το πορτοφόλι» και στέλνει ισχυρό μήνυμα προς την Άγκυρα. Η αναβάθμιση της Πολεμικής Αεροπορίας και η ενίσχυση της αεράμυνας δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα στην περιοχή, με την Ελλάδα και το Ισραήλ να διαμορφώνουν δύο από τις ισχυρότερες αεροπορικές δυνάμεις της Ανατολικής Μεσογείου.

Ο παρουσιαστής επισήμανε, ωστόσο, ότι τα οπλικά συστήματα δεν αρκούν από μόνα τους. Όπως τόνισε, απαιτούνται πολιτική βούληση, εθνική στρατηγική και ανάπτυξη εγχώριας αμυντικής παραγωγής.

Οι προκλητικές δηλώσεις Γιαϊτζί

Ξεχωριστή αναφορά έγινε στις δηλώσεις του Τζιχάτ Γιαϊτζί, ενός από τους βασικούς θεωρητικούς της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας». Ο Τούρκος απόστρατος επανέφερε απειλές και ακραία σενάρια για ελληνικά νησιά, μεταξύ των οποίων η Χίος, η Σάμος, η Ρόδος και το Καστελλόριζο.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας χαρακτήρισε αυτές τις τοποθετήσεις μέρος μιας οργανωμένης επιχείρησης ψυχολογικής πίεσης. Εκτίμησε ότι στόχος είναι η πρόκληση φόβου στην ελληνική κοινωνία και η καλλιέργεια δισταγμών στην πολιτική ηγεσία, ιδιαίτερα μπροστά στην προοπτική υλοποίησης του GSI.

Ρούμπιο, Πνύκα και αμερικανική στήριξη

Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στα μηνύματα του Μάρκο Ρούμπιο από την Αθήνα και ειδικότερα στην ομιλία του στην Πνύκα. Ο Αμερικανός αξιωματούχος αναφέρθηκε στην ιστορική συμβολή της αρχαίας Ελλάδας στη δημοκρατία, στη φιλοσοφία, στην πολιτική σκέψη και στον δυτικό πολιτισμό.

Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Τουρκία. Τουρκικά μέσα κατηγόρησαν τον Ρούμπιο ότι επιχείρησε να παρουσιάσει την Ελλάδα ως γενέτειρα της Δύσης, ενώ σχολίασαν με ιδιαίτερα επιθετικό τρόπο τις αναφορές του στον Μέγα Αλέξανδρο και στην ελληνική ιστορική κληρονομιά.

Σύμφωνα με την ανάλυση της εκπομπής, η μη επίσκεψη του Ρούμπιο στην Τουρκία, η ανάδειξη της Ελλάδας και η αμερικανική στάση απέναντι στο GSI συνιστούν σαφή πολιτικά μηνύματα προς την Άγκυρα. Ο παρουσιαστής άσκησε, παράλληλα, έντονη κριτική σε όσους υποβαθμίζουν τη σημασία αυτών των εξελίξεων, ζητώντας σοβαρό δημόσιο διάλογο χωρίς προσωπικές επιθέσεις.

Η Ελλάδα ως πύλη του IMEC

Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε και στον IMEC, τον σχεδιαζόμενο διάδρομο που φιλοδοξεί να συνδέσει την Ινδία με τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη. Η προοπτική να αποτελέσει η Ελλάδα βασική ευρωπαϊκή πύλη του έργου θα μπορούσε να ενισχύσει καθοριστικά τη γεωπολιτική και οικονομική θέση της χώρας.

Μαζί με το GSI και τις περιφερειακές ενεργειακές συνεργασίες, ο IMEC σχηματίζει ένα νέο πλέγμα διασυνδέσεων το οποίο περιορίζει την εξάρτηση από παραδοσιακές διαδρομές. Ακριβώς γι’ αυτό, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που διατυπώθηκαν, τα έργα συναντούν αντιδράσεις από κράτη και ανταγωνιστικά οικονομικά συμφέροντα.

Κύπρος και Ισραήλ επιστρέφουν στο τραπέζι

Η εκπομπή κατέγραψε επίσης κινητικότητα στις συνομιλίες Κύπρου και Ισραήλ για τα κοιτάσματα «Αφροδίτη» και «Ισάι». Η επίλυση της πολυετούς εκκρεμότητας θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την αξιοποίηση σημαντικών ενεργειακών αποθεμάτων και να ενισχύσει τη συνεργασία των δύο χωρών.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη εντάσσεται στη μεγαλύτερη εικόνα: Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιχειρούν να δημιουργήσουν μια νέα αρχιτεκτονική ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το μήνυμα της εκπομπής

Το βασικό συμπέρασμα του «Direct News» είναι ότι η περιοχή εισέρχεται σε περίοδο επιταχυνόμενων ανακατατάξεων. Ενέργεια, άμυνα και διπλωματία συνδέονται πλέον άμεσα.

Η Τουρκία ανεβάζει τους τόνους, όμως παράλληλα παρακολουθεί με ανησυχία την ελληνική στρατιωτική ενίσχυση και τις διεθνείς συνεργασίες της Αθήνας. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο στοίχημα είναι να μετατρέψει τη διπλωματική στήριξη και τα νέα εξοπλιστικά μέσα σε συνεκτική εθνική στρατηγική.

Οι χάρτες αλλάζουν. Το ερώτημα είναι εάν η Αθήνα θα κινηθεί με ταχύτητα, αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα, ώστε να αξιοποιήσει τη γεωπολιτική ευκαιρία.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO17 λεπτά πριν

Καραϊτίδης: Προσοχή στην τουρκική παγίδα! Το καλώδιο και το μήνυμα Ρούμπιο

Ο πρέσβης ε.τ. Δημήτρης Καραϊτίδης παρεμβαίνει στη «Ναυτεμπορική» και αναλύει τις εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά την επίσκεψη του Αμερικανού...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Εγκολφόπουλος: «Το καλώδιο θα προχωρήσει κανονικότατα» – Καμία ενημέρωση στην Τουρκία

Την εκτίμηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει με τη σχεδιασμένη όδευση, χωρίς ενημέρωση ή άδεια της Τουρκίας, διατύπωσε...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Απειλές για τα ελληνικά νησιά! Τι κρύβει η νέα τουρκική επίθεση

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να ανεβάζει τους τόνους για το GSI και να παρακολουθεί με...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Καλεντερίδης: Το παράλογο γίνεται λογικό στο Αιγαίο

Αιχμές για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών, προειδοποίηση για τις «γκρίζες ζώνες» και την οικονομική εξάρτηση των νησιών, αλλά και μήνυμα...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Μάζης: Το μπαλάκι στην Ελλάδα για το καλώδιο – Προσοχή στην παγίδα της τουρκικής «άδειας»

Θετικό βήμα των ΗΠΑ προς την Ελλάδα χαρακτηρίζει την επίσκεψη Ρούμπιο ο καθηγητής, αλλά προειδοποιεί ότι η Αθήνα πρέπει να...

Δημοφιλή