Πολιτική
Πολεμικό Ναυτικό: Για μια σύγχρονη Αντι-Πυραυλική και Αντι-Αεροπορική Άμυνα για τις φρεγάτες Belh@arra
Θα θέλαμε να είμαστε απολύτως σαφείς από την αρχή: το παρόν άρθρο γράφεται για συγκεκριμένο λόγο. Βρισκόμαστε κατά τα φαινόμενα εν όψει της λήψεως σημαντικών αποφάσεων για το κυριότερο πρόγραμμα του Πολεμικού Ναυτικού (ΠΝ) και ενώ από αυτές τις αποφάσεις θα κριθούν πολλά στο μέλλον, με λύπη συνειδητοποιούμε ότι λείπουν οι φωνές/προειδοποιήσεις των ειδικών προς αποφυγή των χειρότερων.
Του Ίωνος Στράτου
Συζητούμε όλοι περιχαρείς για την τυχόν προμήθεια φρεγατών Belh@rra – (Frégates De taille Intermédiaire – FDI), με κόστος της τάξεως του 0,8-1,2 δισ. ευρώ ανά μονάδα αποδεχόμενοι σιωπηλά την άποψη του καθενός (εμπλεκόμενου ή μη) για την διαμόρφωση τους. Ως αποτέλεσμα, προκρίνονται έως σήμερα (στο βωμό του «κόστους», ή του συμφέροντος) λύσεις που προδιαγράφουν ένα σκάφος περιορισμένης επιβιωσιμότητας, τουλάχιστον για τις αποστολές που του επιφυλάσσει το ΠΝ.
Θα ανέμενε κανείς ότι τα σκάφη αυτά (ως τα πλέον σύγχρονα του ΠΝ) θα ήταν σε θέση να υποστηρίξουν και τα υπόλοιπα σε μία ναυτική δύναμη (naval task force), πόσο μάλλον δε την δική τους ασφάλεια… Μα τελικά, πότε άραγε θα μιλήσουν οι γνωρίζοντες ειδικοί;
Περιμένουν μήπως όταν είναι πολύ αργά, σχολιάζοντας ίσως τα θλιβερά αποτελέσματα ενός μελλοντικού θερμού επεισοδίου με τους γείτονες; Δεν δηλώνουμε ειδικοί, αλλά τουλάχιστον είμαστε σε θέση να διακρίνουμε τα στοιχειώδη. Και αυτό θα προσπαθήσουμε να επιτύχουμε εδώ.
Η φρεγάτα Belh@rra με διαμόρφωση 4 εκτοξευτών Sylver. Διακρίνονται υποθετικές θέσεις σταθμών πυροβόλων 20mm αντιδιαμετρικά, σε πλώρη και πρύμνη
Περί της Απειλής
Στο πλαίσιο της άμυνας εναντίον αεροπορικών στόχων και βλημάτων, ένα σκάφος καλείται να αντιμετωπίσει αεροσκάφη-φορείς όπλων stand-off, μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) -οπλισμένα ή μη, καθώς και πάσης φύσεως βλήματα εναντίον στόχων επιφανείας. Ποιες απειλές από αυτές θα έχουν να αντιμετωπίσουν οι Belh@rra στο περιβάλλον που θα επιχειρήσουν; Μα φυσικά όλες! Και μάλιστα σε συνθήκες κορεσμού, ενώ αυτές θα μπορούν να προέρχονται από αέρα, ξηρά και θάλασσα.
Ο πύραυλος ATMACA της Rocketsan
Οι γείτονες και σύμμαχοι Τούρκοι διαθέτουν τα τελευταία χρόνια ένα διαρκώς αυξανόμενο σε ποικιλία οπλοστάσιο: Πυραύλους AGM-84 Harpoon AGM-88 Harm (80+/120+ χλμ), τους εγχώριους SOM και ATMACA (200+ χλμ), αλλά και τα πιο «ταπεινά» συστήματα όπως τα AGM-154 JSOW (20-120 χλμ), JDAM (25+ χλμ) και AGM-65G (20+ χλμ).
Ας μην λησμονούμε και τα UAV, ξεκινώντας με το πλέον επικίνδυνο Harpy (300+ χλμ), αλλά και τα πλέον πρόσφατα και μεγαλύτερα Bayraktar, Akinci, Aksungur και Anka, που ανεξαρτήτως εάν θα είναι οπλισμένα ή όχι, σίγουρα θα αποτελούν απειλή μεταδίδοντας σε πραγματικό χρόνο εικόνα σε τακτικό επίπεδο.
Το μη επανδρωμένο ANKA από την TUSAS
Φυσικά, στο περιβάλλον πλησίον των μικρασιατικών ακτών, θα πρέπει να αναμένουμε και την συμμετοχή UAVs μικρότερης εμβέλειας, και ίσως σοβαρότητας απειλής, που όμως δεν παύουν να αποτελούν ιπτάμενους στόχους για ένα σύστημα μάχης που δεν τα έχει πλήρως αναγνωρίσει και κατατάξει ως τέτοια.
Δηλαδή, θα μπορούσε δυνητικά η άμυνα του πλοίου-στόχου να κορεστεί (π.χ. να εξαντληθεί το απόθεμα ΑΑ πυραύλων του) με την θυσία από πλευράς αντιπάλου αριθμού φθηνών UAV, ώστε κατόπιν να ακολουθήσουν (με μεγαλύτερη ασφάλεια) οι πραγματικές απειλές.
Περί Άμυνας Περιοχής
Απ’ ότι έχει γίνει γνωστό έως σήμερα, φαίνεται ότι η ελληνική πλευρά (το ΠΝ) διαπραγματεύεται με την γαλλική (Naval Group, πρώην DCNS) διαμόρφωση που θα περιλαμβάνει 3-4 οκταπλούς εκτοξευτές Sylver, δηλαδή 24-32 κελιά.
Σε κάθε ένα από αυτά αντιστοιχεί ένας πύραυλος Aster 15 ή 30, ένας SCALP ή τέσσερις CAMM. Στη καλύτερη περίπτωση λοιπόν των 4 Sylver, μία Belh@arra θα δύναται να περιλαμβάνει συνολικά 32x CAMM και 16-24x Aster 30 αναλόγως της επιλογής τοποθέτησης ή όχι πυραύλων SCALP NAVAL.
Ο πύραυλος Aster 30 της MBDA
Δεδομένης της πρακτικής εκτόξευσης δύο πυραύλων ανά απειλή, οι 16 Aster 30 θα μπορούν να πλήξουν επιτυχώς 8 τουλάχιστον ιπτάμενους στόχους σε μεγάλες αποστάσεις (όπως αεροσκάφη-φορείς όπλων stand-off), ενώ οι CAMM θα αναλάβουν (λογικά τουλάχιστον) την αντιμετώπιση έως και 16 απειλών, επερχόμενων πυραύλων και άλλων στόχων (ελικόπτερων, UAV) σε μικρότερες αποστάσεις – έως 25/45 χλμ αναλόγως της χρησιμοποιούμενης έκδοσης (standard/ER).
Προς σύγκριση παρατίθεται η τυπική διαμόρφωση ενός αντιτορπιλικού κλάσεως Arleigh Burke σε αντιαεροπορικούς πυραύλους: 32 ESSM (8 κελιά) και 32 SM-2 (32 κελιά), αφήνοντας τα υπόλοιπα εκ των 90/96 κελιών (Flight I/II) για πυραύλους SM (-3/-6), ASROC και BGM-109 Tomahawk.
Πρόκειται για σκάφος με κορυφαίες επιδόσεις αεράμυνας, άρα η ανωτέρω διαμόρφωση των Belh@arra, καίτοι υστερεί σε απευθείας σύγκριση αριθμών αποδεικνύει ότι αποτελεί μία πρόταση που μπορεί να σταθεί επάξια. Αυτό βέβαια, εάν επικρατήσει η κοινή λογική στις διαπραγματεύσεις και στις κατοπινές αποφάσεις μας…
Περί Άμυνας Σημείου
Και τι δεν έχουμε διαβάσει ως προτεινόμενες λύσεις σχετικά με την τελευταία ζώνη άμυνας των νέων φρεγατών. Από Phalanx, RAM και SeaRAM (!!!), έως και λύσεις τύπου SIMBAD και SADRAL (!!!) που στηρίζονται σε εκδόσεις του πυραύλου Mistral. Τελευταίως έχει -ευτυχώς- αρχίσει να ακούγεται και το Millennium, ένα σύγχρονο σύστημα, που όμως συνιστά μία καινούργια λύση και κατ’ επέκταση φιλοσοφία (Θεός φυλάξοι) για τις τακτικές αντιμετώπισης απειλών από το ΠΝ.
Ας δούμε όμως τα βασικά χαρακτηριστικά της κάθε προτεινόμενης λύσης. Καταρχάς, να ξεκαθαρίσουμε πως οι Γάλλοι γενικά, δεν υιοθετούν την φιλοσοφία του close-in-weapon system (CIWS) και πάντως σίγουρα όχι για τις φρεγάτες Belh@arra. Μετά βίας υπάρχει δε πρόβλεψη για ενσωμάτωση δύο τηλεχειριζόμενων σταθμών πυροβόλου των 20mm.
Στην πρώτη φωτογραφία – καλλιτεχνική απεικόνιση του πλοίου, εμφανίζονται τοποθετημένοι στα αριστερά της πλώρης και δεξιά της πρύμνης. Πρόκειται ασφαλώς για αντιγραφή του εξαιρετικά επιτυχημένου σχεδιασμού τοποθέτησης Phalanx στις φρεγάτες κλάσεως ΥΔΡΑ.
Επί το σοβαρότερον τώρα, αρχίζοντας από το Phalanx. Πρόκειται σαφώς για ένα πολύ ικανό σύστημα, αυτόνομης λειτουργίας (με το μειονέκτημα όμως της μη-διασύνδεσής του με το σύστημα διαχείρησης μάχης [CMS] του σκάφους) και αποτελεσματικής εμπλοκής στόχων σε αποστάσεις έως 1800 μέτρα. Διαθέτει δε αναχορηγία 1550 βλημάτων, που του δίδουν τη δυνατότητα εμπλοκής 14-15 στόχων.
Εκτός του γεγονότος ότι πρόκειται για όπλο κυριολεκτικά της τελευταίας ελπίδας (ένας πύραυλος χρειάζεται περί τα 20-25 δευτερόλεπτα από αυτή την απόσταση για να πλήξει το πλοίο), το βασικότερο ίσως μειονέκτημά του είναι ότι χρειάζεται εκτεταμένες εργασίες (και διαθέσιμο χώρο) κάτωθεν του καταστρώματος στο οποίο πρόκειται να τοποθετηθεί.
Πρακτικά, εάν το σημείο εγκατάστασης του είναι αυτό άνωθεν του υπόστεγου, δημιουργούνται προβλήματα στη χρήση του τελευταίου από ελικόπτερο μεγέθους Seahawk. Το αδελφό του σύστημα SeaRAM (μοιράζεται τους ίδιους αισθητήρες και λογισμικό με το Phalanx) διαθέτει μόλις έντεκα (11) πύραυλους IR καθοδήγησης με εμβέλεια έως 8500 μέτρα, διατηρώντας όμως τα αρνητικά στοιχεία σε σχέση με την τυχόν τοποθέτηση.
Περνώντας στο άλλο αγαπημένο σύστημα του ΠΝ, το RAM δεν είναι αυτόνομο (χρειάζεται δηλαδή την καθοδήγηση από το σύστημα μάχης του πλοίου), ενώ διαθέτει είκοσι-ένα (21) πυραύλους αντίστοιχους με αυτούς του SeaRAM. Με τη χρήση πυραύλων αντιμετωπίζονται σίγουρα κάποιες απειλές, αλλά αμφισβητούμε την δυνατότητα του συστήματος να αντιμετωπίσει επαρκώς ασύμμετρες πολλαπλές απειλές (swarming), όπως για παράδειγμα σμήνη μικρών UAV ή USV.
Το πλέον σημαντικό όμως μειονέκτημα του RAM είναι η περιορισμένη – έως και μηδενική σε κάποιες περιπτώσεις – απόδοσή του σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες, όπως π.χ. βροχή ή ακόμη και υψηλή υγρασία. Αυτό οφείλεται στους εγγενείς περιορισμούς που έχουν οι αισθητήρες IIR (Imaging Infrared) σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Ας μην λησμονούμε ότι προνοούμε για την άμυνα/επιβίωση των δυνητικά καλύτερων σκαφών του ΠΝ, και όχι για αυτή μίας πυραυλακάτου… Το βασικότερο πρόβλημα εδώ είναι πάντως η κοστοβόρα (αλλά και τεχνικά αμφίβολη) πλήρης ολοκλήρωση του συστήματος αυτού στο σύστημα μάχης του πλοίου. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, «όλα γίνονται», αλλά με τι κόστος, τι ρίσκο και πόση καθυστέρηση (παιδικές ασθένειες 3-5 ετών);
Θα προσπεράσουμε αναφορές σε τυχόν ολοκλήρωση των συστημάτων τύπου SIMBAD και SADRAL… Θεωρούμε (και ελπίζουμε) πως δεν είναι δυνατόν να συζητηθούν τέτοιες λύσεις αντιαεροπορικής άμυνας για τις Belh@arra του ΠΝ. Αρμόζουν μάλλον περισσότερο σε περιπολικά σκάφη τριτοκοσμικών ναυτικών δυνάμεων.
Το CIWS Millennium της Rheinmetall Air Defence
Από την άλλη πλευρά, το σύστημα Millennium φαίνεται να παρουσιάζει αρκετά συγκριτικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τα προηγούμενα. Πρωτίστως, πρόκειται για πραγματικό close-in-weapon system, στηριζόμενο σε πυροβόλο 35mm, με δυνατότητα επιτυχούς εμπλοκής έως και εκατόν-είκοσι (120) στόχων, σε αποστάσεις μεγαλύτερες των 3000 μέτρων. Μία ακόμα σημαντική παράμετρος είναι η δυνατότητα του να εμπλέξει στόχους και σε αποστάσεις κάτω των 100 μέτρων.
Ακόμα και αν το Millennium δεν δύναται να… βουλιάξει σκάφος μεγέθους φρεγάτας, τα βλήματα των 35mm μπορούν να καταφέρουν αποφασιστικά πλήγματα σε καίρια σημεία του αντίπαλου σκάφους, θέτοντας το πρακτικά εκτός μάχης. Κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο σε καταστάσεις τύπου «τσαμπουκά βαπόρ» που συχνά μεθοδεύουν οι γείτονες.
Σύμφωνα με γαλλικές πηγές ολοκληρώνεται εύκολα στο σύστημα μάχης (CMS) του πλοίου. Επιπλέον, η τοποθέτηση του δεν επιβάλει καμία εσωτερική ανακατασκευή ή αναδιαρρύθμιση. Μπορεί δηλαδή να τοποθετηθεί απευθείας άνωθεν του υπόστεγου στο πίσω μέρος του σκάφους.
Αντί Επιλόγου
Συμπερασματικά, θεωρούμε πως στην περίπτωση επιλογής διαμόρφωσης πυραύλων μεγάλης και μεσαίας εμβέλειας, θα επικρατήσει η κοινή λογική που επιτάσσει την ολοκλήρωση όσον το δυνατό μεγαλύτερου αριθμού τέτοιων στις εξεταζόμενες φρεγάτες. Οψόμεθα… Όσον αφορά την άμυνα σημείου, το ΠΝ βρίσκεται ενώπιον μίας ακόμα ευκαιρίας για να περάσει στην υιοθέτηση νέων λύσεων και να αποφύγει την πεπατημένη του τύπου «εγώ αυτό ξέρω, αυτό αγοράζω».
Δεν νοείται σκάφη του εκτοπίσματος των φρεγατών Belh@arra να μην διαθέτουν περιφερειακή κάλυψη 360 μοιρών από πυροβόλα (κύριο και δευτερεύον) με αντιαεροπορικές/αντιπυραυλικές δυνατότητες (καθώς επίσης και τη δυνατότητα εμπλοκής στόχων χωρίς περιορισμούς από τις καιρικές συνθήκες), αλλά αντίθετα να στηρίζονται σε ένα μόνο πυροβόλο.
Πολλώ δε μάλλον, εάν αυτό πρόκειται να είναι το ελαφρύ (και ταχύβολο) Strales, όπως θέλουν κάποιες φήμες. Η προσθήκη του Millennium φαίνεται ότι μπορεί να καλύψει αυτό το κενό και να προσφέρει μία επαρκέστατη άμυνα σημείου σε συνδυασμό με ένα αξιόλογο κύριο πυροβόλο όπως το Strales. Δεν νοείται επίσης, τη στιγμή που στην νέα αυτή δεκαετία οι απειλές για το Ναυτικό μας εξελίσσονται, εμείς να εξετάζουμε λύσεις στις οποίες στηριχθήκαμε 10 και 20 έτη νωρίτερα.
Ας μην εθελοτυφλούμε, ο αντίπαλος έχει τη δυνατότητα να παράγει τοπικά, φθηνά UAV, αλλά και (με γοργούς ρυθμούς) πυραύλους εναντίον στόχων επιφανείας. Οι αυριανές αναμετρήσεις θα χαρακτηρίζονται από πολλαπλές, ταυτόχρονες απειλές, διαφόρων βαθμών κινδύνου. Πως θα γίνεται άραγε η διαβάθμιση αυτών, ώστε να μην σπαταλώνται πολύτιμοι πύραυλοι για π.χ. ένα φθηνό, μη εξοπλισμένο UAV;
Δεν μπορούμε να στηριζόμαστε σε πυραυλικές λύσεις που αντιμετωπίζουν δεκαπέντε και τριάντα απειλές μόνο, σε αποστάσεις κάτω των 10 χιλιομέτρων και μετά να γυρίζουμε… για γέμισμα στον Ναύσταθμο. Και δεν αναφερόμαστε καν στην ανερχόμενη απειλή των μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας που αναπτύσσουν οι γείτονες. Είναι απολύτως αμφίβολη η δυνατότητα επιτυχούς αντιμετώπισης τους από πυραυλικά συστήματα.
Δυστυχώς, όλο και πιο συχνά καλούμαστε στη χώρα μας να πρέπει να αποδείξουμε το αυταπόδεικτο (και να επανεφεύρουμε τον τροχό). Ελπίζουμε ότι τελικά θα επικρατήσει η γνώση και η κοινή λογική, ειδάλλως θα αφήσουμε την έκβαση και αυτού του θέματος στον «Θεό της Ελλάδος» που πάντοτε προνοεί.
www.defence-point.gr
GEOPOLITICO
Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν
Η Αθήνα ανοίγει νέα σελίδα στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, επενδύοντας στην αμυντική βιομηχανία, τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων. Η συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Ινδό πρέσβη αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η σύμπλευση Ελλάδας και Ινδίας αναπτύσσεται παράλληλα με τη στενή στρατιωτική συνεργασία Άγκυρας και Ισλαμαμπάντ.
Η Ελλάδα διευρύνει το αποτύπωμά της στον διεθνή γεωπολιτικό χάρτη, αναπτύσσοντας στρατηγικές σχέσεις με χώρες που μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και των θαλάσσιων οδών που συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και η εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με την Ινδία, μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συναντήθηκε με τον πρέσβη της Ινδίας στην Αθήνα, Ravi Shankar, με αντικείμενο τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης των διμερών αμυντικών σχέσεων και τις προκλήσεις στο περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας.
Η διπλωματική αυτή επαφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν εξεταστεί σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει οι δύο χώρες τα τελευταία χρόνια. Η Ελλάδα και η Ινδία δεν περιορίζονται πλέον σε διακηρύξεις καλών προθέσεων, αλλά έχουν ήδη αναπτύξει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, που περιλαμβάνει κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή επιχειρησιακής τεχνογνωσίας και ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των αμυντικών τους βιομηχανιών.
Η συμφωνία Δένδια–Singh που άνοιξε τον δρόμο
Καθοριστικής σημασίας για την πορεία των ελληνοϊνδικών σχέσεων υπήρξε η επίσημη επίσκεψη του Νίκου Δένδια στο Νέο Δελχί, στις 9 Φεβρουαρίου 2026, και η συνάντησή του με τον Ινδό ομόλογό του Rajnath Singh.
Οι δύο υπουργοί υπέγραψαν Κοινή Δήλωση Προθέσεων για την ενίσχυση της διμερούς αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, η οποία προβλέπει την επεξεργασία πενταετούς οδικού χάρτη. Παράλληλα, ανταλλάχθηκε το Πρόγραμμα Διμερούς Στρατιωτικής Συνεργασίας για το 2026.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιχειρεί να συνδέσει την ελληνική «Ατζέντα 2030» με την ινδική πολιτική αμυντικής αυτοδυναμίας «Aatmanirbhar Bharat», δημιουργώντας προϋποθέσεις για τη συνεργασία επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και αμυντικών οργανισμών.
Για την Αθήνα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη δυνατότητα πρόσβασης σε νέες τεχνολογίες και στην ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων. Αντίστοιχα, η Ινδία αποκτά έναν πρόσθετο εταίρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, με στρατηγική γεωγραφική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Είχα σήμερα στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας συνάντηση γνωριμίας με τον Πρέσβη της #Ινδίας, κ. Ravi Shankar.
Συζητήσαμε για τις προκλήσεις ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή, για τις μεγάλες δυνατότητες περαιτέρω εμβάθυνσης της στρατηγικής μας αμυντικής συνεργασίας, καθώς και για τους ισχυρούς δεσμούς φιλίας 🇬🇷– 🇮🇳.
#Greece #India
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 8, 2026
Από τα ελληνικά F-16 στην Ινδία μέχρι τις ινδικές φρεγάτες στο Αιγαίο
Η ελληνοϊνδική στρατιωτική συνεργασία έχει αποκτήσει ήδη επιχειρησιακό περιεχόμενο.
Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2024, τέσσερα ελληνικά μαχητικά F-16 Block 52+ Advanced της 336 Μοίρας συμμετείχαν στη διεθνή αεροπορική άσκηση «Tarang Shakti 24», στην αεροπορική βάση Jodhpur της Ινδίας.
Η συγκεκριμένη αποστολή αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για την Πολεμική Αεροπορία, καθώς ελληνικά μαχητικά επιχειρούσαν σε μία ιδιαίτερα απομακρυσμένη γεωγραφική περιοχή, αποκτώντας εμπειρία συνεργασίας με αεροπορικές δυνάμεις διαφορετικών επιχειρησιακών δογμάτων.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η ναυτική άσκηση που πραγματοποιήθηκε στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου 2025 στο Μυρτώο Πέλαγος και στο κεντρικό Αιγαίο.
Στην άσκηση συμμετείχαν η ελληνική φρεγάτα «Θεμιστοκλής», το υποβρύχιο «Πιπίνος», σκάφος ανορθόδοξου πολέμου της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών και η ινδική φρεγάτα INS Trikand.
Οι δύο πλευρές εκπαιδεύτηκαν σε αντικείμενα ανθυποβρυχιακού πολέμου, αντιμετώπισης αεροπορικών απειλών, επιχειρήσεων επιφανείας και ανταλλαγής επιχειρησιακής εικόνας.
Η παρουσία ινδικής πολεμικής μονάδας στο Αιγαίο αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση. Καταδεικνύει τη δυνατότητα του Νέου Δελχί να αναπτύσσει στρατιωτική συνεργασία πέρα από τον Ινδικό Ωκεανό, σε μία περιοχή που αποτελεί κομβικό σημείο σύνδεσης της Ευρώπης με την Ασία.
Ο παράγοντας Τουρκία–Πακιστάν
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ελληνοϊνδικής προσέγγισης είναι η ευρύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται γύρω από τις σχέσεις Τουρκίας και Πακιστάν.
Άγκυρα και Ισλαμαμπάντ έχουν αναπτύξει στενή στρατιωτική συνεργασία, η οποία περιλαμβάνει εξοπλιστικά προγράμματα, αμυντική τεχνολογία και εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού.
Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στη Νότια Ασία, ενώ το Πακιστάν αντιμετωπίζει την Ινδία ως τον βασικό στρατηγικό ανταγωνιστή του.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η προσέγγιση Ελλάδας και Ινδίας δημιουργεί ένα ενδιαφέρον πλέγμα γεωπολιτικών συγκλίσεων.
Για την Αθήνα, η Ινδία αποτελεί έναν εταίρο με σημαντικό στρατιωτικό, οικονομικό και διπλωματικό βάρος. Για το Νέο Δελχί, η Ελλάδα προσφέρει δυνατότητες συνεργασίας σε μία περιοχή όπου η Τουρκία επιχειρεί να διευρύνει την επιρροή της.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει δημιουργηθεί επίσημη στρατιωτική συμμαχία εναντίον της Άγκυρας και του Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, η σύγκλιση των στρατηγικών συμφερόντων μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα στους τομείς της θαλάσσιας ασφάλειας, της αμυντικής τεχνολογίας και της διπλωματικής συνεργασίας.
Η ουσία βρίσκεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα αποκτά περισσότερες επιλογές στις διεθνείς συνεργασίες της, ενώ η Ινδία ενισχύει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ελλάδα–Κύπρος–Ινδία: Μια συνεργασία με προοπτική στην Ανατολική Μεσόγειο
Στην εξίσωση της ελληνοϊνδικής προσέγγισης αποκτά ξεχωριστή θέση και η Κυπριακή Δημοκρατία.
Κατά την επίσκεψη του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στην Ινδία, στις 20–23 Μαΐου 2026, οι δύο χώρες αναβάθμισαν τις σχέσεις τους σε στρατηγική εταιρική σχέση και ανακοίνωσαν οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας για την περίοδο 2026–2031.
Οι συμφωνίες περιλαμβάνουν συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, την κυβερνοασφάλεια, τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προϋποθέσεις για έναν ευρύτερο συντονισμό μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ινδίας, χωρίς να έχει συγκροτηθεί επίσημο τριμερές στρατιωτικό σχήμα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ο οποίος φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τη συνδεσιμότητα μεταξύ ασιατικών και ευρωπαϊκών αγορών.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας και της Κύπρου μπορεί να τους προσφέρει ρόλο στη διαμόρφωση νέων εμπορικών και ενεργειακών διαδρομών. Σύμφωνα με δηλώσεις του Γάλλου ειδικού απεσταλμένου για τον IMEC, τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος συγκαταλέγονται στις χώρες που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στην πρωτοβουλία.
Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, η προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών και η ανάπτυξη ενεργειακών διασυνδέσεων δημιουργούν πρόσθετα πεδία σύγκλισης.
Drones, ηλεκτρονικός πόλεμος και αμυντική τεχνολογία
Η επόμενη φάση της ελληνοϊνδικής συνεργασίας αναμένεται να κριθεί σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Η Ινδία έχει επενδύσει στην εγχώρια ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ηλεκτρονικών συστημάτων και στρατιωτικών πλατφορμών.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, επιχειρεί να ενισχύσει τις δυνατότητες της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και να ενσωματώσει νέες τεχνολογίες στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αντιμετώπισης drones, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ναυτικές τεχνολογίες αποτελούν πιθανά πεδία συνεργασίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα σύνδεσης ινδικών αμυντικών επιχειρήσεων με ελληνικές εταιρείες και ερευνητικούς οργανισμούς.
Πρόκειται, ωστόσο, για προοπτικές που μένει να αποκτήσουν συγκεκριμένο συμβατικό και παραγωγικό περιεχόμενο. Μέχρι στιγμής, η διμερής συμφωνία του Φεβρουαρίου συνιστά κυρίως το θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη τέτοιων συνεργασιών.
Το στρατηγικό διακύβευμα για την Αθήνα
Η εμβάθυνση των σχέσεων με το Νέο Δελχί έχει ευρύτερη σημασία για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατηγικοί ανταγωνισμοί επεκτείνονται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Ινδοειρηνικό, η Ελλάδα επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργασιών, πέρα από τους παραδοσιακούς ευρωπαϊκούς και ατλαντικούς συμμάχους της.
Η Ινδία αποτελεί έναν σημαντικό συνομιλητή σε αυτή την προσπάθεια, καθώς διαθέτει αυξανόμενη διεθνή οικονομική επιρροή, ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ασφάλεια των διεθνών εμπορικών οδών.
Η στενότερη συνεργασία δεν μεταβάλλει αυτομάτως τις στρατιωτικές ισορροπίες στο Αιγαίο ούτε συνεπάγεται ότι το Νέο Δελχί θα εμπλακεί σε ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση.
Δημιουργεί, όμως, πρόσθετες δυνατότητες διπλωματικής συνεννόησης, στρατιωτικής εκπαίδευσης και αμυντικής τεχνολογικής ανάπτυξης.
Από την άλλη πλευρά, η Ινδία αποκτά μεγαλύτερη πρόσβαση σε ένα κρίσιμο γεωγραφικό περιβάλλον, συνδέοντας σταδιακά τα στρατηγικά της συμφέροντα στον Ινδικό Ωκεανό με τις εξελίξεις στη Μεσόγειο.
Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι η μετατροπή αυτής της δυναμικής σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, οι συμφωνίες αμυντικής βιομηχανίας και η συνεργασία στην προστασία θαλάσσιων υποδομών θα αποτελέσουν τα κριτήρια με τα οποία θα αξιολογηθεί το πραγματικό βάθος των ελληνοϊνδικών σχέσεων.
Η συνάντηση Δένδια με τον Ινδό πρέσβη εντάσσεται, σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα, σε αυτή την προσπάθεια.
Από τα ελληνικά F-16 που πέταξαν στους ουρανούς της Ινδίας έως την παρουσία της φρεγάτας INS Trikand στο Αιγαίο, Αθήνα και Νέο Δελχί έχουν ήδη κάνει ουσιαστικά βήματα προσέγγισης.
Το ερώτημα είναι αν αυτή η σχέση θα εξελιχθεί σε έναν σταθερό άξονα αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, με διάρκεια και συγκεκριμένο επιχειρησιακό αποτύπωμα.
GEOPOLITICO
Φαραντούρης: Ναυάγιο IMEC όπως EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν
Προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC), απηύθυνε σήμερα απ’ το Στρασβούργο ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης, μετά την απάντηση της Κομισιόν σε ερώτησή που είχε καταθέσει τον περασμένο Ιούνιο και στον απόηχο της ενεργοποίησης της Συμφωνίας της Μέκκα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.
Τι είναι ο ΙMEC
«Ο διάδρομος IMEC αποτελεί ένα στρατηγικής σημασίας έργο συνδεσιμότητας, το οποίο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ, την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών, ενεργειακών και μεταφορικών δικτύων μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ινδο-Ειρηνικού», τονίζει ο Νικόλας Φαραντούρης.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, Τουρκία και Σαουδική Αραβία αποφάσισαν πρόσφατα να αναπτύξουν μία ανταγωνιστική προς τον IMEC σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ τους, δημιουργώντας νέα δεδομένα ως προς τη στρατηγική αρχιτεκτονική των διαδρόμων συνδεσιμότητας στην ευρύτερη περιοχή.
⚠️ Ναυάγιο #IMEC όπως #EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν
Απευθύνω προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC) μετά την απάντηση που έλαβα από την Κομισιόν για υποστήριξη του ανταγωνιστικού πρότζεκτ 🇹🇷🇸🇦Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας, και μάλιστα στον απόηχο της ενεργοποίησης της Συμφωνίας της Μέκκα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Ειδικότερα:
➡️ Ο διάδρομος IMEC αποτελεί ένα στρατηγικής σημασίας έργο συνδεσιμότητας, το οποίο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ, την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών, ενεργειακών και μεταφορικών δικτύων μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ινδο-Ειρηνικού.
➡️ Ωστόσο, Τουρκία και Σαουδική Αραβία αποφάσισαν πρόσφατα να αναπτύξουν μία ανταγωνιστική προς τον IMEC σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ τους, δημιουργώντας νέα δεδομένα ως προς τη στρατηγική αρχιτεκτονική των διαδρόμων συνδεσιμότητας στην ευρύτερη περιοχή
📍Στις 15 Ιουνίου 2026 κατέθεσα γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας της να τοποθετηθεί επισήμως εάν ξακολουθεί να θεωρεί τον IMEC στρατηγικά και οικονομικά βιώσιμο υπό το φως της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
⚠️ Στην απάντησή της η Κομισιόν παίρνει ίσες αποστάσεις, δηλώνοντας ότι συνεχίζει μεν να στηρίζει το πρότζεκτ του IMEC, στηρίζει ωστόσο και την ανταγωνιστική πρωτοβουλία Άγκυρας-Ριάντ!
➡️ Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) αποτελεί «πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των ψηφιακών υποδομών» και επισημαίνει ότι πρόσφατα γεγονότα και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ έχουν καταστήσει τον
διάδρομο IMEC πιο σημαντικό από ποτέ και έχουν κάνει εντονότερη την ανάγκη για διαφοροποιημένες οδούς εφοδιασμού».➡️ Σπεύδει ωστόσο να προσθέσει ότι αντιμετωπίζει τον IMEC ως μέρος ενός συνόλου ποικίλων αλλά διασυνδεδεμένων πρωτοβουλιών που βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής
και της Ινδίας περιλαμβανομένης της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ!❗️Πρόκειται για πράδοξα και αντιφατικά μηνύματα της Κομισιόν που υπονομεύουν, παρά στηρίζουν το σημαντικό αυτό εμπορικό και γεωπολιτικό προτζεκτ.
Δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται ταυτόχρονα ένα ευρωπαϊκό έργο, και ένα μη-ευρωπαϊκό, ανταγωνιστικό έργο, που δεν περιλαμβάνει καμία ευρωπαϊκή χώρα ή ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Όσοι γνωρίζουμε από τέτοια πρότζεκτς αντιλαμβανόμαστε το προφανές: ή το ένα θα υλοποιηθεί ή το άλλο. Γι’ αυτό καλώ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σταματήσει την ατελέσφορη πολιτική ίσων αποστάσεων. Καλούμε επίσης την ελληνική κυβέρνηση να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα ώστε το πρότζεκ του IMEC να μην έχει την τύχη του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου East Med, ο οποίος μπήκε στο συρτάρι κατ’ απαίτηση της Τουρκίας το 2022.
— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) October 8, 2026
Η γραπτή ερώτηση Φαραντούρη
Στις 15 Ιουνίου 2026 ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ κατέθεσε γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας της να τοποθετηθεί επισήμως εάν ξακολουθεί να θεωρεί τον IMEC στρατηγικά και οικονομικά βιώσιμο υπό το φως της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
Ίσες αποστάσεις από την Κομισιόν
Στην απάντησή της η Κομισιόν δηλώνει ότι συνεχίζει μεν να στηρίζει το πρότζεκτ του IMEC, στηρίζει ωστόσο και την ανταγωνιστική πρωτοβουλία Άγκυρας-Ριάντ!
Ειδικότερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) αποτελεί «πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των ψηφιακών υποδομών» και επισημαίνει ότι πρόσφατα γεγονότα και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ έχουν καταστήσει τον διάδρομο IMEC πιο σημαντικό από ποτέ και έχουν κάνει εντονότερη την ανάγκη για διαφοροποιημένες οδούς εφοδιασμού».
Ωστόσο, Η Επιτροπή σπεύδει να προσθέσει ότι αντιμετωπίζει τον IMEC ως μέρος ενός συνόλου ποικίλων αλλά διασυνδεδεμένων πρωτοβουλιών που βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολήςκαι της Ινδίας περιλαμβανομένης της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
Σε δηλώσεις του σήμερα από το Στρασβούργο ο Νικόλας Φαραντούρης κάνει λόγο για «πράδοξα και αντιφατικά μηνύματα της Κομισιόν που υπονομεύουν, παρά στηρίζουν, το σημαντικό αυτό εμπορικό και γεωπολιτικό προτζεκτ».
Όπως σημειώνει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ «δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται ταυτόχρονα ένα ευρωπαϊκό έργο, και ένα μη-ευρωπαϊκό, ανταγωνιστικό έργο, που δεν περιλαμβάνει καμία ευρωπαϊκή χώρα ή ευρωπαϊκά συμφέροντα».
Και καταλήγει:
«Όσοι γνωρίζουμε από τέτοια πρότζεκτ αντιλαμβανόμαστε το προφανές: ή το ένα θα υλοποιηθεί ή το άλλο. Γι’ αυτό καλώ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σταματήσει την ατελέσφορη πολιτική ίσων αποστάσεων. Καλούμε επίσης την ελληνική κυβέρνηση να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα ώστε το πρότζεκ του IMEC να μην έχει την τύχη του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου East Med, ο οποίος μπήκε στο συρτάρι κατ’ απαίτηση της Τουρκίας το 2022».
GEOPOLITICO
Μαυρίδης προς ΕΕ: Επιβολή κυρώσεων στον επιδρομέα αντί για “θετική ατζέντα”
Παρέμβαση του Ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, στο πλαίσιο της συζήτησης με θέμα «Περιστατικά κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο κατόπιν επίμονων τουρκικών προκλήσεων» στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Την ανάγκη επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία, αντί της συνέχισης της πολιτικής κατευνασμού και της λεγόμενης «θετικής ατζέντας», ανέδειξε ο Ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης (ΔΗΚΟ – S&D), με παρέμβασή του ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, στο πλαίσιο της συζήτησης με θέμα «Περιστατικά κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο κατόπιν επίμονων τουρκικών προκλήσεων» στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Στην παρέμβασή του ο κ. Κ. Μαυρίδης ανέφερε τα εξής:
«Η σημερινή συζήτηση είναι ξεκάθαρη: Η κλιμάκωση της έντασης τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και στο Αιγαίο εξαιτίας των επίμονων τουρκικών προκλήσεων, με πιο πρόσφατη, τη λεγόμενη νεο-οθωμανική «Γαλάζια Φαντασίωση». Κύριε Επίτροπε, δεν την αποκαλώ «Γαλάζια Πατρίδα», γιατί η γαλάζια πατρίδα είναι δική μας. Επιπλέον, συνεχίζεται, όπως όλοι γνωρίζετε, η κατοχή εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κύπρο, καθώς και η παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δύο κρατών μελών (Ελλάδας και Κύπρου) στον εναέριο και θαλάσσιο χώρο.
Ωστόσο, η πολιτική του κατευνασμού δεν αποδίδει. Οι ήπιες παραινέσεις και η λεγόμενη «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία δεν αποδίδουν.»
Καταλήγοντας, ο Κύπριος Ευρωβουλευτής έθεσε προς τον Ευρωπαίο Επίτροπο το ζήτημα της διαφορετικής αντιμετώπισης της Ρωσίας και της Τουρκίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέροντας χαρακτηριστικά:
«Τι είναι, λοιπόν, αυτό που αποδίδει; Όπως και στην περίπτωση της Ρωσίας, οικονομικές και πολιτικές κυρώσεις εναντίον του Τούρκου εισβολέα και κατακτητή.
Κύριε Επίτροπε, μπορείτε να εξηγήσετε στους Ευρωπαίους πολίτες, όχι μόνο της Κύπρου και της Ελλάδας, αλλά σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, γιατί επιβάλλουμε κυρώσεις στη Ρωσία, ως εισβολέα, και ορθώς πράττουμε, αλλά όχι στην Τουρκία, η οποία είναι επίσης εισβολέας, κατοχική δύναμη και παραβιάζει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και τόσους άλλους διεθνείς κανόνες;»
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας