Διεθνή
Rafale: Οι δυνατότητες που το καθιστούν παράγοντα αεροπορικής κυριαρχίας για τη Πολεμική Αεροπορία
Γιάννης Νικήτας
Η αποκάλυψη της διαπραγμάτευσης μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας με ένα από τα αντικείμενά της την απόκτηση αριθμού (άγνωστου προς το παρόν) μαχητικών πολλαπλών ρόλων Rafale, στο πλαίσιο της υπογραφής μίας ευρύτερης αμυντικής συμφωνίας, πυροδότησε την εμφάνιση εκατοντάδων δημοσιευμάτων στον ημερήσιο και ηλεκτρονικό Τύπο. Κάπου εκεί, όπως είναι φυσικό, χάθηκε και η ουσία της όλης υπόθεσης. Την οποία θα δούμε υπό ένα συγκεκριμένο πρίσμα μέσα από το ακόλουθο αφιέρωμα. Αυτό της πραγματικής επιχειρησιακής αξίας του γαλλικού μαχητικού και των όπλων του.
Η οποία είναι ότι τις δυνατότητες του δικινητήριου μαχητικού δεν τις έχουν ούτε κατά προσέγγιση τα Mirage 2000-5Mk.2 και τα F-16C/D Block 70 που θα αποκτήσει μελλοντικά η Πολεμική Αεροπορία. Όσο και αν έχουν αναβαθμιστεί, είναι μονοκινητήρια μαχητικά της κατηγορίας των 10 τόνων, με ότι αυτό συνεπάγεται από πλευράς ακτίνας, μεταφορικής ικανότητας σε όπλα και καύσιμο και φυσικά σε εξοπλισμό συστημάτων αποστολής.
Ανεβαίνουμε επίπεδο επομένως. Και αυτό είναι που έχει την πραγματική ουσία και τη μεγαλύτερη σημασία. Δηλαδή πάμε σε δυνατότητες συγκρίσιμες με F-15EX και F/A-18EF Super Hornet Block III από πλευράς επιδόσεων, ακτίνας μάχης (combat radius) και μεταφορικής ικανότητας σε οπλικό φορτίο.
Ανεβαίνουμε επίπεδο βέβαια και για έναν άλλο λόγο. Το έχουμε γράψει πολλές φορές στο παρελθόν και το επαναλαμβάνουμε και τώρα. Οι δυνατότητες των μαχητικών από μόνες τους φυσικά δεν σημαίνουν απολύτως τίποτα, αν δεν συνοδευτούν από τα κατάλληλα όπλα. Που δυστυχώς μόνο η Γαλλία αποδευσμευει προς την Ελλάδα.
Αντίστοιχα των METEOR, MICA NG, SCALP-EG, Exocet AM-39, HUMMER, όπλα θα μπορούσαν να μας αποδεσμεύσουν και οι ΗΠΑ, μαζί με δικινητήρια μαχητικά όπως το F-15EX, το Super Hornet Block III και φυσικά και το 5ης γενιάς, χαρακτηριστικών stealth, F-35A. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι δεν το κάνουν όμως. Για λόγους που εξυπηρετούν τα δικά τους γεωπολιτικά συμφέροντα και τη δική τους εξωτερική πολιτική.
Επομένως ναι, θα συμφωνήσουμε με το ότι τα Rafale “προέκυψαν από το πουθενά”. Όχι χωρίς λόγο όμως. Μήπως “προέκυψαν” επειδή από πλευράς επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας ήταν η καλύτερη δυνατή εναλλακτική στο “κόψιμο” των δύο Belharra υπό τη διαμόρφωση που τις ήθελε το Πολεμικό Ναυτικό και πραγματικά κάλυπταν τις αληθινές ανάγκες της ελληνικής άμυνας;
Ναι, η Πολεμική Αεροπορία δεν τα εισηγήθηκε. Μήπως γιατί δεν της ζητήθηκε ποτέ να το κάνει; Στο τέλος ναί, θα συμφωνήσουμε ότι τα χρήματα που θα δαπανηθούν για τη συγκρότηση μίας μόνο Μοίρας εξοπλισμένης με Rafale (και μάλιστα ανομοιογενούς), θα ήταν υπέρεπαρκή για να εξοπλισουμε δύο Μοίρες με Mirage 2000-5Mk.2. Αυτό που θα αντιτείνουμε όμως, παραθέτοντας στοιχεία παρακάτω, είναι ότι η Μοίρα των Rafale θα λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ισχύος και για τα 24 Mirage 2000-5Mk.2 της 331 Μοίρας.
Διαφορετική φιλοσοφία σχεδίασης και επιχειρησιακής αξιοποίησης
Σε παλαιότερη εκτενή αναφορά μας στα δύο δικινητήρια ευρωπαϊκά μαχητικά 4+ γενιάς (Rafale και Εurofighter) (https://defencereview.gr/neo-machitiko-gia-tin-polemiki-aeropor-2/) σημειώναμε εμφατικά ότι οι Γάλλοι δικαιώθηκαν από την επιλογή τους να αποχωρήσουν οριστικά από τις διαπραγματεύσεις για τη διαμόρφωση του μελλοντικού ευρωπαϊκού μαχητικού το 1985 (ACA-Agile Combat Aircraft).
Από τότε πρόθεσή τους ήταν να δημιουργήσουν ένα μαχητικό για όλες τις δουλειές. Το οποίο θα αντικαθιστούσε εφτά διαφορετικούς τύπους μαχητικών που ήταν ενταγμένοι σε υπηρεσία στη Γαλλική Αεροπορία και την Αεροπορία του Γαλλικού Ναυτικού. Τα κατάφεραν, καταβάλλοντας φυσικά μόνοι τους το ανάλογο υψηλό κόστος.
Το ανταγωνιστικό Eurofighter – Typhoon, που κατ απαίτηση των Άγγλων σχεδιάστηκε ως μαχητικό εναέριας υπεροχής, υψηλών επιδόσεων, “ταλαιπωρήθηκε” σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό καθώς κατά την εξέλιξή του, οι κατασκευαστές του αναγκάστηκαν εκ των πραγμάτων να καταβάλλουν τεράστια κονδύλια (εξού και η υψηλότερη τιμή του σε σχέση με το Rafale) για να το μετατρέψουν σε πλατφόρμα πολλαπλών ρόλων. Χωρίς όμως και πάλι να κατορθώσουν να “πιάσουν” τα νούμερα του Rafale!
Θα κάνουμε κάποιες συγκρίσεις με το Eurofighter – Τyphoon για τον πολύ απλό λόγο ότι είναι μαχητικό ίδιων σχεδόν διαστάσεων και βάρους και αναπτύχθηκε παράλληλα με το Rafale. Tο οποίο κατασκευάζεται σε δύο διαφορετικές εκδόσεις. Rafale C και Rafale M. Για επιχειρήσεις δηλαδή από αεροδρόμια και καταστρώματα πτήσης αεροπλανοφόρων αντίστοιχα. Ναυτική έκδοση του Εurofighter δεν υπάρχει. 13 hardpoints έχει το Eurofighter για την ανάρτηση εξωτερικών φορτίων και τον ίδιο αριθμό έχει και το Rafale M. Το Rafale C έχει 14.
Γιατί είναι τόσο σημαντικό αυτό; Το 14ο hardpoint είναι αυτό πλευρικά του δεξιού αεραγωγού όπου αναρτάται το ατρακτίδιο στοχοποίησης (Talios ή Damocles). Τέτοιο hardfpoint δεν υπάρχει στο Eurofighter, οπότε το ατρακτίδιο στοχοποίησης (Litening)αναρτάται στον κεντρικό κοιλιακό αναρτήρα (centerline hardpoint). Πράγμα που σημαίνει ότι καταλαμβάνει τη θέση μίας εξωτερικής δεξαμενής καυσίμου, με ότι αυτό μπορεί να σημαίνει ώς προς την αυτονομία και την ακτίνα σε αποστολές air to ground.
To κενό βάρος του Rafale C είναι 9,6 τόνοι, ενώ του Eurofighter 11. Αντισταθμίζεται έτσι η κατά δύο περίπου τόνους (κάτι λιγότερο από 6.000 λίβρες) μεγαλύτερη ώση που αποδίδουν οι κινητήρες EJ200, έναντι των M88-2 του Rafale. Το μέγιστο βάρος απογείωσης του τελευταίου είναι 24,5 τόνοι, ενώ του Eurofighter23,5. Κάτι που μεταφράζεται σε ένα τόνο πρόσθετου φορτίου σε καύσιμο ή όπλα για το Rafale.
To μέγιστο φορτίο που μπορεί να μεταφέρει το Rafale εξωτερικά, ανέρχεται σε 9,5 τόνους. To Eurofighter μπορεί να μεταφέρει μέχρι 6,5. Από τους 14 σταθμούς ανάρτησης του Rafale (hardpoints) οι πέντε είναι wet, μπορούν να τροφοδοτήσουν δηλαδή εξωτερικές δεξαμενές καυσίμου. Στο Eurofighter, τα wet hardpoints είναι τρία. Σημαντικά περισσότερο οπλικό φορτίο και καύσιμο επομένως για το Rafale.
Οι διαφορές στη φιλοσοφία σχεδίασης και επιχειρήσεων δεν σταματούν εδώ… Το Rafale έχει χωρητικότητα καυσίμου στις δεξαμενές της ατράκτου 4,7 τόνων, ενώ εξωτερικά μπορεί να πάρει μέχρι 6,7 τόνους καυσίμου, με βάση τα στοιχεία που δίνει ο κατασκευαστής. Όσο και αν ψάξαμε, δεν κατορθώσαμε να εντοπίσουμε την εσωτερική χωρητικότητα καυσίμου του Eurofighter. Σε άλλες πηγές δίνεται στους τέσσερις, σε άλλες κοντά στους πέντε τόνους. Εξωτερικά δε φέρει μέχρι τρεις υπερηχητικές, απορριπτόμενες, δεξαμενές καυσίμου χωρητικότητας 1000 λίτρων έκαστη.
Οι Γάλλοι έχουν πιστοποιήσει δύο τύπους εξωτερικών δεξαμενών καυσίμου στο Rafale. Τις υποηχητικές, απορριπτόμενες RPL-751 χωρητικότητας 2000 λίτρων και τις υπερηχητικές RPL-711, χωρητικότητας 1250 λίτρων. Εναλλακτικά στον κεντρικό φορέα της ατράκτου μπορεί να τοποθετηθεί και η υποηχητική RPL-501/502 χωρητικότητας 1700 λίτρων που είναι πιστοποιημένη και στο Mirage 2000-5. Έτσι προκύπτει και η μέγιστη εξωτερική μεταφορική ικανότητα σε καύσιμο (4 Χ 1250 + 1 Χ 1700).
Οι περισσότερες εναλλακτικές στις εξωτερικές δεξαμενές καυσίμου και τα δύο παραπάνω wet hardpoints που δίνουν οι Γάλλοι, κάνουν τη διαφορά στην ακτίνα μάχης. 1852 χιλιόμετρα (1000 ναυτικά μίλια) δίνεται για το Rafale με τρεις εξωτερικές δεξαμενές των 2000 λίτρων, δύο SCALP-EG και δύο πυραύλους αέρος-αέρος MICA ή ΜΕΤΕΟR. Στα 1380 χιλιόμετρα δίνεται η αντίστοιχη ακτίνα για το Eurofighter με προφίλ αποστολής Hi-Lo-Hi.
Ενδεικτικά να αναφέρουμε εδώ ότι τα Super Hornet και F-35A έχουν ακόμα μεγαλύτερη εσωτερική χωρητικότητα καυσίμου. 6.667 κιλά και 8.278 κιλά αντίστοιχα. Προκειμένου να αυξήσουν ακόμη περισσότερο της ακτίνα μάχης του Super Hornet στο Block III οι Αμερικανοί πιστοποίησαν CFT σε αυτή τη νέα διαμόρφωση, ενώ και η Airbus Military έχει ανακοινώσει την πιστοποίηση CFT στα Eurofighter Tranche 3.
Η χωρητικότητα θα είναι 1150 κιλά για κάθε CFT. Την ίδια ακριβώς χωρητικότητα δίνει και η Dassault Aviation για τις CFT του Rafale. Οι οποίες δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά επάνω στο διθέσιο πρωτότυπο B01 πριν από πάρα πολλά χρόνια. Τον Απρίλιο του 2001. Οι δοκιμές είχαν χαρακτήρα αξιολόγησης αεροδυναμικής συμβατότητας. Πιστοποίηση δεν έχει γίνει, δεδομένου ότι θα πρέπει να διασυνδεθούν οι ραχιαίες εξωτερικές δεξαμενές με το σύστημα των αγωγών-σωληνώσεων τροφοδοσίας καυσίμου του μαχητικού.
Προφανώς όλα αυτά τα χρόνια πιστοποίηση CFT επάνω σταRafale και Eurofighter δεν έγινε δεδομένου ότι αμφότεροι οι κατασκευαστές προσδοκούσαν οικονομική συνδρομή από κάποιο υποψήφιο αγοραστή. Κάτι που δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα.
Κλείνουμε το πρώτο μέρος της επεξήγησης της επιμονής μας στον πολλαπλασιαστή ισχύος που ακούει στο όνομα Rafale – όπλα, με την εξής παρατήρηση. Η Ελλάδα για πρώτη φορά στην σύγχρονη ιστορία καλείται να καλύψει επιχειρησιακά έναν πραγματικά τεράστιο εναέριο και θαλάσσιο χώρο. Μία απλή ματιά σε χάρτες με έγχρωμες απεικονίσεις της ελληνικής ΑΟΖ όπως αυτή καθορίζεται από από τις διατάξεις της UNCLOS, του Διεθνούς Δικαίου δηλαδή, είναι αρκετή για να πείσει για του λόγου το αληθές.
Κάναμε αυτή την εισαγωγή αποδίδοντας έμφαση στη φιλοσοφία σχεδίασης του εν λόγο μαχητικού και στη μεταφορική του ικανότητα σε όπλα και καύσιμο, για συγκεκριμένους λόγους. Καθαρά επιχειρησιακούς. Τους οποίους θα αποκαλύψουμε στο αμέσως επόμενο αφιέρωμά μας, εν όψει της πολυαναμενόμενης και ζωτικής για την επιβίωση του Ελληνισμού, υπογραφής της αμυντικής συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας.
www.defencereview.gr
GEOPOLITICO
Τουρκική οπλική υποστήριξη
Το σχέδιο TRIPP, οι νέες σιδηροδρομικές και ενεργειακές συνδέσεις, οι στρατηγικές επαφές στην Τεχεράνη και οι καταγγελίες από το Αζερμπαϊτζάν για τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ κυριάρχησαν στο δελτίο «Η φωνή της Αρμενίας», με τη Λιάνα Μανουκιάν.
Η Αρμενία προσβλέπει στο άνοιγμα των συνόρων με την Τουρκία και στην αποκατάσταση των σιδηροδρομικών συνδέσεων με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, ενώ παράλληλα ενισχύει τον διάλογο με το Ιράν για τις μεταφορές, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια. Την ίδια στιγμή, οι αντιπαραθέσεις με το Μπακού παραμένουν ενεργές, με νέο σημείο αιχμής τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ.
Αυτή την εικόνα μετέφερε το δελτίο της δημόσιας ραδιοφωνίας της Αρμενίας, παρουσιάζοντας τις διπλωματικές κινήσεις του Ερεβάν και τις εξελίξεις γύρω από τις υποδομές που μπορούν να μεταβάλουν τον οικονομικό χάρτη του Νοτίου Καυκάσου.
Πασινιάν: Προσδοκίες για ανοιχτά σύνορα και νέες διασυνδέσεις
Μιλώντας στο Αρμενοβρετανικό Επιχειρηματικό Φόρουμ στο Ερεβάν, ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν δήλωσε ότι αναμένει, στο άμεσο μέλλον και παράλληλα με την ανάπτυξη του έργου TRIPP, το άνοιγμα των αρμενοτουρκικών συνόρων και την έναρξη σιδηροδρομικών συνδέσεων Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας–Τουρκίας.
Οι δηλώσεις εκφράζουν τις προσδοκίες της αρμενικής κυβέρνησης, χωρίς στο δελτίο να αναφέρεται συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης λειτουργίας των συνδέσεων.
Ο Πασινιάν αναφέρθηκε επίσης στην προοπτική σιδηροδρομικής σύνδεσης του Περσικού Κόλπου με τη Μαύρη Θάλασσα, ως αποτέλεσμα της ευρύτερης άρσης των μεταφορικών αποκλεισμών. Παρουσίασε έναν σχεδιασμό που περιλαμβάνει οδικές αρτηρίες, ενεργειακές υποδομές και δίκτυα επικοινωνιών, στο πλαίσιο της αρμενικής πρωτοβουλίας «Σταυροδρόμι Ειρήνης».
Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το δελτίο, εξετάζονται δυνατότητες κατασκευής πετρελαιαγωγού και αγωγού φυσικού αερίου, ενώ πραγματοποιούνται συζητήσεις για γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο Αρμένιος πρωθυπουργός υπογράμμισε και τη σημασία των καλωδίων επικοινωνιών, συνδέοντας τις υποδομές με τις νέες επενδυτικές ευκαιρίες.
Επαφές στην Τεχεράνη για το TRIPP και την περιφερειακή ασφάλεια
Στην Τεχεράνη, ο υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας, Αραράτ Μιρζογιάν, έγινε δεκτός από τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που παρουσιάστηκε στο δελτίο, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην πορεία υλοποίησης του TRIPP, στην ανάπτυξη υποδομών για την άρση των αποκλεισμών και σε αμοιβαία επωφελή προγράμματα ενεργειακής συνεργασίας. Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα περιφερειακής σταθερότητας και ασφάλειας, καθώς και η συμμετοχή του Ιράν σε υψηλό επίπεδο στην COP17 του Ερεβάν.
Ο Μιρζογιάν συναντήθηκε και με τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ. Οι δύο πλευρές υπογράμμισαν τον στρατηγικό χαρακτήρα των αρμενοϊρανικών σχέσεων και τη σημασία της διακοινοβουλευτικής συνεργασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις υποδομές που συνδέουν τις δύο χώρες και στην απρόσκοπτη μεταφορά εμπορευμάτων. Ο Αρμένιος υπουργός παρουσίασε τις δυνατότητες ανάπτυξης του σιδηροδρομικού δικτύου που, κατά την αρμενική πλευρά, δημιουργεί η υλοποίηση του TRIPP.
Γέφυρα, ηλεκτρική διασύνδεση και εμπόριο με το Ιράν
Στις συνομιλίες του Μιρζογιάν με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, εξετάστηκαν η κατασκευή δεύτερης γέφυρας στα αρμενοϊρανικά σύνορα, η ταχεία ολοκλήρωση της τρίτης γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και η απλοποίηση των εμπορευματικών μεταφορών.
Το δελτίο ανέφερε ότι το Ιράν επιβεβαίωσε την υποστήριξή του στην πρωτοβουλία «Σταυροδρόμι Ειρήνης», με έμφαση στην επίλυση των περιφερειακών προβλημάτων μέσω διαπραγματεύσεων.
Παράλληλα, μεταφέρθηκε εκτίμηση ειδικού σε θέματα Ιράν ότι στην ατζέντα της επίσκεψης ενδέχεται να βρίσκονται η στάση του Ερεβάν απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις, ειδικά στον τομέα των αερομεταφορών, και η πιθανή αύξηση των προμηθειών ιρανικού φυσικού αερίου. Πρόκειται για εκτίμηση που παρουσιάστηκε στο δελτίο, χωρίς να αποδίδεται ως επιβεβαιωμένο περιεχόμενο των επίσημων συνομιλιών.
Ενεργειακές συνομιλίες Αρμενίας–Τουρκίας
Στο πεδίο των αρμενοτουρκικών επαφών, ο αρμόδιος υπουργός της Αρμενίας, Νταβίτ Χουντατιάν, υποδέχθηκε αντιπροσωπεία της τουρκικής εταιρείας μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι συζητήσεις αφορούσαν την αποκατάσταση και λειτουργία της γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας Γκιουμρί–Καρς, στο πλαίσιο της διαδικασίας εξομάλυνσης των σχέσεων των δύο χωρών.
Σύμφωνα με το δελτίο, υπογραμμίστηκε η σημασία της σύνδεσης των ενεργειακών συστημάτων τόσο για τη διμερή όσο και για την περιφερειακή συνεργασία.
Αντιπαράθεση για τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ
Ξεχωριστή θέση στο δελτίο είχε η αντιπαράθεση γύρω από τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ, ενόψει της COP17 για τη βιοποικιλότητα, που θα πραγματοποιηθεί στο Ερεβάν από τις 19 έως τις 30 Οκτωβρίου 2026.
Το δελτίο χαρακτήρισε τις πρόσφατες παρεμβάσεις από το Αζερμπαϊτζάν ως νέα ενημερωτική εκστρατεία κατά της Αρμενίας. Παρουσίασε δηλώσεις εκπροσώπων αζερικής περιβαλλοντικής οργάνωσης που ζητούν το κλείσιμο του σταθμού, επικαλούμενοι την παλαιότητα του εξοπλισμού και τον κίνδυνο διασυνοριακής ραδιενεργού ρύπανσης σε περίπτωση ατυχήματος.
Οι αιτιάσεις αυτές καταγράφονται ως ισχυρισμοί των συγκεκριμένων εκπροσώπων. Το δελτίο αντιπαρέβαλε τις αναφορές του γενικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, κατά την επίσκεψή του στην Αρμενία το 2022, για τις βελτιώσεις στην ασφάλεια και τη συνέχιση της υποστήριξης του Οργανισμού.
Παρουσιάστηκαν επίσης καταγγελίες από την αζερική πλευρά για το μεταλλευτικό έργο Αμουλσάρ, τη χρήση υπόγειων υδάτων στην κοιλάδα του Αραράτ και τη λίμνη Σεβάν.
Το δελτίο υπενθύμισε ακόμη την απειλή που είχε διατυπώσει εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν τον Ιούλιο του 2020 για πιθανό πλήγμα στον Μετσαμόρ, αναδεικνύοντας το υπόβαθρο ασφαλείας της αντιπαράθεσης.
Τουρκική υποστήριξη στο Αζερμπαϊτζάν στον πόλεμο του Καραμπάχ
Στο τελευταίο θέμα παρουσιάστηκαν δηλώσεις Τούρκου αναλυτή για την υποστήριξη της Άγκυρας προς το Αζερμπαϊτζάν κατά τον πόλεμο στο Καραμπάχ.
Σύμφωνα με όσα του αποδίδει το δελτίο, η Τουρκία μετέφερε πυρομαχικά με μεταφορικά αεροσκάφη από δικές της αποθήκες και από ορισμένες συμμαχικές χώρες. Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι αφαιρούνταν ηλεκτρονικά συστήματα από τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη για να παραδοθούν στο Αζερμπαϊτζάν.
Οι δηλώσεις παρουσιάζουν, κατά τον συγκεκριμένο αναλυτή, μια τουρκική εμπλοκή που υπερέβαινε την πώληση οπλικών συστημάτων και περιλάμβανε ενεργή υποστήριξη κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.
Αναλύσεις
Η Ινδία πληρώνει με αίμα τη δράση τρομοκρατικών οργανώσεων με έδρα το Πακιστάν
Νεκροί, εκτοπισμένες οικογένειες, πλήγματα στον τουρισμό και διαρκείς ανάγκες στρατιωτικής ετοιμότητας συνθέτουν το κόστος της τρομοκρατίας για την Ινδία. Δημοσίευμα των European Times εξετάζει τη δράση οργανώσεων με έδρα το Πακιστάν ως μηχανισμό παρατεταμένης φθοράς, ο οποίος επιβαρύνει την ασφάλεια, την κοινωνία και την ανάπτυξη της χώρας.
Το αποτύπωμα της τρομοκρατίας στην Ινδία εκτείνεται πολύ πέρα από τον άμεσο απολογισμό κάθε επίθεσης. Αφορά οικογένειες που χάνουν τους ανθρώπους τους, κοινότητες που εγκαταλείπουν τις εστίες τους και τοπικές οικονομίες που βλέπουν την προσπάθεια ανάκαμψης να ανατρέπεται μέσα σε λίγα λεπτά.
Σε δημοσίευμα της 3ης Οκτωβρίου 2026, οι European Times υποστηρίζουν ότι η διασυνοριακή δράση ένοπλων οργανώσεων αποτελεί εργαλείο έμμεσης αντιπαράθεσης του Πακιστάν με την Ινδία. Η βασική θέση του άρθρου είναι ότι οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις επιβάλλουν στο Νέο Δελχί μια διαρκή κατάσταση επιφυλακής, με σωρευτικό ανθρώπινο, στρατιωτικό και οικονομικό κόστος.
Η Ινδία κατηγορεί επί χρόνια το Πακιστάν ότι υποστηρίζει οργανώσεις που πραγματοποιούν επιθέσεις στο έδαφός της. Το Ισλαμαμπάντ απορρίπτει τις κατηγορίες περί στήριξης της ένοπλης βίας στο Κασμίρ και δηλώνει ότι παρέχει πολιτική, διπλωματική και ηθική υποστήριξη στους Κασμιριανούς.
Η δράση οργανώσεων και η καταγγελία περί πολέμου δι’ αντιπροσώπων
Το δημοσίευμα περιγράφει ένα δίκτυο στρατολόγησης, εκπαίδευσης, χρηματοδότησης και διείσδυσης μαχητών μέσω της Γραμμής Ελέγχου στο Κασμίρ. Αποδίδει στις πακιστανικές υπηρεσίες πληροφοριών και σε τμήματα του στρατιωτικού μηχανισμού ρόλο υποστήριξης αυτής της δραστηριότητας.
Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν ισχυρισμούς του άρθρου και συνδέονται με τις ευρύτερες ινδικές καταγγελίες για τη διασυνοριακή τρομοκρατία. Χρειάζεται, ωστόσο, διάκριση ανάμεσα στην ευθύνη μιας ένοπλης οργάνωσης για συγκεκριμένη επίθεση και στην τεκμηρίωση κρατικής καθοδήγησης ή συμμετοχής.
Στην επιχειρηματολογία των European Times, η δράση οργανώσεων όπως η Lashkar-e-Taiba και η Jaish-e-Mohammed επιτρέπει τη συντήρηση της έντασης χωρίς διαρκή συμβατική πολεμική αναμέτρηση. Η Ινδία υποχρεώνεται έτσι να διαθέτει δυνάμεις και πόρους για την αντιμετώπιση μιας απειλής που μπορεί να εκδηλωθεί σε στρατιωτικούς στόχους, αστικά κέντρα ή χώρους συγκέντρωσης αμάχων.
Το Παχαλγκάμ και η εύθραυστη ασφάλεια του τουρισμού
Η επίθεση της 22ας Απριλίου 2025 στο Παχαλγκάμ ανέδειξε με δραματικό τρόπο την ευπάθεια των πολιτών και της τοπικής οικονομίας. Ένοπλοι επιτέθηκαν σε επισκέπτες στην κοιλάδα Μπαϊσαράν, σκοτώνοντας 26 ανθρώπους.
Οι ινδικές υπηρεσίες συνδέουν το Μέτωπο Αντίστασης, που εμφανίστηκε να αναλαμβάνει την ευθύνη, με οργανώσεις που έχουν έδρα στο Πακιστάν. Το Ισλαμαμπάντ αρνήθηκε εμπλοκή.
Η σφαγή προκάλεσε νέα κρίση στις διμερείς σχέσεις, με περιορισμούς στις μετακινήσεις και διπλωματικά μέτρα. Παράλληλα, επέφερε άμεσο πλήγμα στον τουρισμό του Κασμίρ: επισκέπτες εγκατέλειψαν την περιοχή και επιχειρήσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με ακυρώσεις.
Για τους κατοίκους που ζουν από ξενοδοχεία, μεταφορές, εστίαση και υπηρεσίες προς τους ταξιδιώτες, μια τρομοκρατική επίθεση μετατρέπεται γρήγορα σε απώλεια εισοδήματος. Το πλήγμα αφορά ολόκληρη την αλυσίδα της τοπικής οικονομίας.
Οι πληγές στις οικογένειες και στις κοινότητες
Οι European Times δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στις κοινωνικές συνέπειες της βίας. Η απώλεια συγγενών, ο φόβος επανάληψης μιας επίθεσης και η αναγκαστική απομάκρυνση από τον τόπο κατοικίας αφήνουν επιπτώσεις που διαρκούν για χρόνια.
Στο Κασμίρ, ο εκτοπισμός των Παντίτ κατά τη δεκαετία του 1990 παραμένει χαρακτηριστικό παράδειγμα της διάλυσης κοινοτήτων μέσα σε συνθήκες απειλών και ένοπλης βίας. Η εγκατάλειψη μιας εστίας συνεπάγεται απώλεια περιουσίας, επαγγελματικών δεσμών και καθημερινής επαφής με τον τόπο καταγωγής.
Για τα παιδιά εκτοπισμένων οικογενειών, οι συνέπειες επεκτείνονται στην εκπαίδευση και στις προοπτικές τους. Για τους επιζώντες επιθέσεων, η επιστροφή στην καθημερινότητα μπορεί να συνοδεύεται από επίμονο φόβο και ανάγκη μακροχρόνιας ψυχολογικής υποστήριξης.
Οι δαπάνες ασφαλείας και το κόστος των χαμένων ευκαιριών
Η οικονομική επιβάρυνση έχει πολλές μορφές. Περιλαμβάνει τη φύλαξη συνόρων, τις επιχειρήσεις πληροφοριών, την προστασία εγκαταστάσεων και τη διατήρηση στρατιωτικών δυνάμεων σε ετοιμότητα.
Σε περιόδους κλιμάκωσης προστίθενται οι μετακινήσεις μονάδων, η χρήση εξοπλισμού και πυρομαχικών, καθώς και οι ανάγκες ανεφοδιασμού. Παράλληλα, η αβεβαιότητα επηρεάζει επιχειρηματικές αποφάσεις, εμπορικές δραστηριότητες και τουριστικές ροές.
Το άρθρο παραθέτει υψηλές εκτιμήσεις για το συνολικό οικονομικό κόστος. Χωρίς σαφή παρουσίαση των πρωτογενών μελετών και της μεθοδολογίας τους, όμως, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ασφάλεια πόσο μεγαλύτερη θα ήταν σήμερα η ινδική οικονομία εάν δεν υπήρχαν οι συγκεκριμένες απειλές.
Το ουσιαστικό ζήτημα είναι η δέσμευση πόρων που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε υποδομές, εκπαίδευση και ανάπτυξη, καθώς και η δυσκολία διατήρησης σταθερού οικονομικού περιβάλλοντος σε περιοχές που πλήττονται επανειλημμένα από τη βία.
Μόνιμη απειλή κλιμάκωσης στη Νότια Ασία
Κάθε μεγάλη επίθεση δημιουργεί επίσης κίνδυνο ευρύτερης αντιπαράθεσης ανάμεσα σε δύο πυρηνικές δυνάμεις. Η ανάγκη απόδοσης ευθυνών, η πίεση για στρατιωτική απάντηση και οι αμοιβαίες κατηγορίες περιορίζουν τα περιθώρια διπλωματικής αποκλιμάκωσης.
Η κεντρική προειδοποίηση του δημοσιεύματος αφορά ακριβώς αυτή τη συσσώρευση συνεπειών. Η τρομοκρατία επιβαρύνει την Ινδία με ανθρώπινες απώλειες και ταυτόχρονα συντηρεί την ανασφάλεια που δυσκολεύει την κοινωνική αποκατάσταση και την οικονομική πρόοδο.
Για το Νέο Δελχί, η αντιμετώπιση της απειλής περιλαμβάνει την προστασία των πολιτών, την εξάρθρωση δικτύων και την αποτροπή νέων επιθέσεων. Περιλαμβάνει όμως και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις πληγείσες περιοχές, ώστε οι κάτοικοί τους να μπορούν να εργάζονται, να επενδύουν και να σχεδιάζουν το μέλλον τους.
Διεθνή
Ένοπλος Αζέρος πέρασε στην Αρμενία και πυροβόλησε μητέρα μπροστά στα παιδιά της! Σε πόλη αδελφοποιημένη με τη Νέα Σμύρνη το περιστατικό
Απαγγέλθηκαν συνολικά πέντε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων παράνομη διέλευση των κρατικών συνόρων της Αρμενίας, λαθρεμπόριο στρατιωτικού υλικού, πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών, παράνομη διακίνηση όπλων και πυρομαχικών, παράνομη είσοδος σε κατοικία παρά τη θέληση του ιδιοκτήτη και πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης υπό επιβαρυντικές περιστάσεις, μεταξύ άλλων με τη χρήση πυροβόλου όπλου.
Αρμενικό δικαστήριο διέταξε την προφυλάκιση, για διάστημα δύο μηνών, του Αζέρου στρατιωτικού Νασίμ Ογλού Ραχίμ Μουσάγιεβ, ο οποίος κατηγορείται ότι πέρασε παράνομα στην Αρμενία και πυροβόλησε μια γυναίκα μέσα στο σπίτι της, στον οικισμό Σάκι της επαρχίας Σιουνίκ. Η πόλη απέχει 15 χιλιόμετρα από τα σύνορα και 3 χιλιόμετρα από την πόλη Σισιάν που είναι πόλη αδελφοποιημένη με την Νέα Σμύρνη.
Σε βάρος του Μουσάγιεβ έχουν απαγγελθεί συνολικά πέντε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων παράνομη διέλευση των κρατικών συνόρων της Αρμενίας, λαθρεμπόριο στρατιωτικού υλικού, πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών, παράνομη διακίνηση όπλων και πυρομαχικών, παράνομη είσοδος σε κατοικία παρά τη θέληση του ιδιοκτήτη και πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης υπό επιβαρυντικές περιστάσεις, μεταξύ άλλων με τη χρήση πυροβόλου όπλου.
Δύο από τις κατηγορίες προστέθηκαν την Παρασκευή. Αρχικά, η Γενική Εισαγγελία είχε ανακοινώσει κατηγορίες για πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης με τη χρήση όπλου, παράνομη κατοχή πυροβόλου όπλου και παραβίαση του απαραβίαστου της κατοικίας. Η παράνομη διέλευση των συνόρων δεν περιλαμβανόταν αρχικά, παρά το γεγονός ότι το ίδιο το Αζερμπαϊτζάν είχε επιβεβαιώσει πως ο στρατιωτικός είχε περάσει στην Αρμενία.
Την Παρασκευή οι εισαγγελικές αρχές ξεκίνησαν ξεχωριστή ποινική διαδικασία για την παράνομη διέλευση των συνόρων και το λαθρεμπόριο όπλων, η οποία στη συνέχεια συγχωνεύθηκε με την κύρια υπόθεση.
Σύμφωνα με τις αρμενικές αρχές, ο Μουσάγιεβ πέρασε παράνομα τα σύνορα και εισήλθε σε κατοικία στον οικισμό Σάκι την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου. Όταν έγινε αντιληπτός, άνοιξε πυρ. Η 39χρονη ιδιοκτήτρια του σπιτιού τραυματίστηκε από σφαίρα στο πόδι, μπροστά στα τρία παιδιά της. Η γυναίκα διακομίστηκε αρχικά στο Ιατρικό Κέντρο Σισιάν και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Γερεβάν. Η κατάστασή της είναι σταθερή και η ζωή της δεν διατρέχει κίνδυνο.
Κατά τη διάρκεια του περιστατικού τραυματίστηκαν επίσης δύο από τα παιδιά της. Σύμφωνα με το Armenpress, πρόκειται για ένα 15χρονο παιδί, το οποίο υπέστη κάταγμα στον δεξιό καρπό, και ένα 12χρονο, που υπέστη κάκωση μαλακών μορίων. Η κατάσταση της υγείας τους χαρακτηρίζεται ικανοποιητική, ενώ τα παιδιά έλαβαν ιατρική και ψυχολογική υποστήριξη.
Μετά το περιστατικό, ο Μουσάγιεβ διέφυγε από το σπίτι. Εντοπίστηκε αργότερα σε άλλη διεύθυνση στον ίδιο οικισμό και συνελήφθη. Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, όταν εντοπίστηκε δεν φορούσε στρατιωτική στολή. Οι αστυνομικοί ακολούθησαν ίχνη αίματος που είχε αφήσει πίσω του, καθώς και ο ίδιος είχε τραυματιστεί. Μετά τη σύλληψή του μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο υπό αστυνομική φρουρά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το περιστατικό σημειώθηκε μόλις δύο ημέρες μετά την επίσημη ενημέρωση της αρμενικής πλευράς από την Υπηρεσία Κρατικής Ασφάλειας του Αζερμπαϊτζάν. Στις 29 Σεπτεμβρίου, το Μπακού είχε ενημερώσει την Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας της Αρμενίας ότι ένας στρατιώτης είχε εγκαταλείψει τη μονάδα του υπό άγνωστες συνθήκες και ότι δεν μπορούσε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να είχε περάσει στην Αρμενία.
Μετά την ενημέρωση αυτή, αρμενικές και αζερικές υπηρεσίες ξεκίνησαν επιχειρήσεις για τον εντοπισμό του. Ωστόσο, ο Μουσάγιεβ κατάφερε να φτάσει σε κατοικημένη περιοχή του Σιουνίκ και να εισέλθει σε σπίτι, όπου άνοιξε πυρ εναντίον μιας οικογένειας.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ερωτήματα για το πώς ένας ένοπλος στρατιωτικός, για την παρουσία του οποίου είχε ήδη ενημερωθεί το Γερεβάν, κατάφερε να φτάσει μέχρι κατοικημένη περιοχή χωρίς να εντοπιστεί. Παραμένει επίσης άγνωστο εάν οι κάτοικοι του Σάκι και των γειτονικών κοινοτήτων είχαν ενημερωθεί για την πιθανή παρουσία ένοπλου Αζέρου στρατιωτικού στην περιοχή.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην Αρμενία. Την Παρασκευή, η νεολαία της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας (ARF) πραγματοποίησε συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το κτίριο της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλειας στο Γερεβάν. Οι διαδηλωτές ζήτησαν να μην παραδοθεί ο Μουσάγιεβ στο Αζερμπαϊτζάν χωρίς όρους και προϋποθέσεις και να εξεταστεί το ενδεχόμενο ανταλλαγής του με Αρμένιους που κρατούνται στο Αζερμπαϊτζάν.
Η Γενική Εισαγγελία του Αζερμπαϊτζάν ανακοίνωσε το βράδυ της Πέμπτης ότι ξεκίνησε δική της ποινική έρευνα σχετικά με την παράνομη είσοδο του στρατιωτικού στην Αρμενία. Το υπουργείο Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν, ωστόσο, δεν έχει μέχρι στιγμής προβεί σε επίσημη δήλωση για την υπόθεση.
Το περιστατικό θυμίζει ανάλογη υπόθεση που σημειώθηκε στο Σιουνίκ τον Απρίλιο του 2023, όταν δύο Αζέροι στρατιωτικοί εγκατέλειψαν τις θέσεις τους και πέρασαν στην Αρμενία. Ο ένας, ο Χουσεΐν Αχούντοφ, καταδικάστηκε αργότερα σε ισόβια κάθειρξη για τη δολοφονία Αρμένιου φρουρού ασφαλείας, ενώ ο δεύτερος καταδικάστηκε σε 11 χρόνια φυλάκισης. Τον Δεκέμβριο του 2023, και οι δύο επέστρεψαν στο Αζερμπαϊτζάν στο πλαίσιο ανταλλαγής κρατουμένων, κατά την οποία το Μπακού απελευθέρωσε 32 Αρμένιους κρατουμένους.
Πηγή: Εφημερίδα Αζάτ Ορ
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας