Των Kirkland H. Donald Jonathan Ruhe

Αν και χάθηκε στα πρωτοσέλιδα γύρω από τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ, το Ναυτικό ανακοίνωσε πρόσφατα ότι ένα από τα πλοία του θα μετέβαινε στην Ελλάδα για πρώτη φορά μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Η βάση, στον κόλπο της Σούδας, βρίσκεται σε ιδανική τοποθεσία για την ναυτική παρουσία των ΗΠΑ. Το λιμάνι βαθέων υδάτων στο νησί της Κρήτης βρίσκεται στην καρδιά της ολοένα και πιο σημαντικότερης αλλά και αμφισβητούμενης Ανατολικής Μεσογείου. Το πρόσφατα μεταφερόμενο πλοίο, η εκστρατευτική θαλάσσια βάση USS Hershel Williams, θα προβάλλει την αμερικανική δύναμη και θα παρέχει ένα πολύ απαραίτητο μήνυμα για την πρόθεση της Ουάσιγκτον να παραμείνει ένας περιφερειακός παίκτης.

Αλλά αυτή η κίνηση, ευπρόσδεκτη ως έχει, πρέπει να είναι ένα σημείο εκκίνησης και όχι το αποκορύφωμα στενότερων διμερών δεσμών. Η Ελλάδα είναι το κεντρικό σημείο στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία επανεμφανίζεται γρήγορα ως ένα σημαντικό γεωπολιτικό σημείο ανάφλεξης μετά από δεκαετίες σχετικής ηρεμίας. Αυτό δεν πρέπει να αποτελεί έκπληξη. Ως «θάλασσα μεταξύ των εδαφών», η περιοχή είναι το στρατηγικό σταυροδρόμι της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής, και έτσι φιλοξενεί επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις από τους ελληνο-περσικούς πολέμους πριν από 2.500 χρόνια. Ωστόσο, τα τρέχοντα προβλήματα είναι πιο πρόσφατα. Το Ισραήλ, η Κύπρος και η Αίγυπτος έχουν κάνει μερικά από τα μεγαλύτερα συνδυασμένα υπεράκτια ενεργειακά ευρήματα οπουδήποτε στον κόσμο την τελευταία δεκαετία. Εν τω μεταξύ, η Τουρκία έχει μετατοπιστεί σημαντικά υπό τον Πρόεδρο Ερντογάν, από έναν αξιόπιστο σύμμαχο του ΝΑΤΟ σε ένα ταραχοποιό ισλαμιστικό-εθνικιστικό καθεστώς. Όσο περισσότερο η Τουρκία οδεύει προς αυτή την κατεύθυνση, τόσο περισσότερο ακολουθεί μια στρατιωτικοποιημένη εξωτερική πολιτική, που βασίζεται στη χρήση βίας για την ανατροπή του περιφερειακού status quo. Και για πρώτη φορά μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, ο ανταγωνισμός μεγάλης δύναμης επιστρέφει στην Ανατολική Μεσόγειο, χάρη στη στρατιωτική παρουσία της Ρωσίας στη Συρία και τη Λιβύη, καθώς και στην κρίσιμη τοποθεσία της περιοχής για την Πρωτοβουλία Belt and Road της Κίνας.

Αυτές οι τάσεις είναι ανησυχητικές για τις Ηνωμένες Πολιτείες, και εν μέρει, λόγω της περιορισμένης εμπλοκής της Ουάσιγκτον. Η παγκόσμια οικονομική ύφεση που σχετίζεται με τον κορωνοϊό καθυστερεί την ανάπτυξη της περιφερειακής ενέργειας, η οποία υπονομεύει τις αμερικανικές φιλοδοξίες για μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο. Η Τουρκία συμβάλλει στις περιφερειακές συγκρούσεις, χρησιμοποιώντας την δική της ”gunboat diplomacy” για να διακυβεύσει τους δικούς της αμφίβολους ισχυρισμούς για τους πόρους της Μεσογείου. Και εξακολουθεί να υπάρχει πραγματικός κίνδυνος η Άγκυρα και η Μόσχα να διασπάσουν τη Λιβύη μεταξύ τους, δίνοντας και στις δύο χώρες επικίνδυνα πατήματα στη νότια πλευρά της Ευρώπης.

Μπείτε στην θέση της Ελλάδας. Είναι κάτι περισσότερο από πρόθυμος σύμμαχος του ΝΑΤΟ, που συμμετέχει μέσω της κατανομής των βαρών και των δαπανών για την άμυνα. Έχει καθοριστική σημασία για την έναρξη μεγαλύτερης διπλωματικής συνεργασίας μεταξύ των περιφερειακών συμμάχων μας. Και η τοποθεσία της είναι ιδανική για την αποστολή ενέργειας και την προβολή ισχύος των ΗΠΑ σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο – πρώτα απ ‘όλα μέσω της Κρήτης – και πιο μακριά, στα Βαλκάνια, τη Μαύρη Θάλασσα, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι ισχυρότεροι δεσμοί με την Ελλάδα γίνονται πολλαπλασιαστές ισχύος για τις Ηνωμένες Πολιτείες και θα μπορούσαν να επιτρέψουν στην Αθήνα να εκτοπίσει αποτελεσματικά την Άγκυρα ως νοτιοανατολικό προπύργιο του ΝΑΤΟ. Οι αυξημένες στρατιωτικές περιστροφές των ΗΠΑ μέσω ελληνικών βάσεων θα μπορούσαν να προσφέρουν μια πλατφόρμα για επιχειρήσεις σε όλη την περιοχή. Αυτά θα ενισχύσουν επίσης την κοινή αποτροπή εναντίον της Ρωσίας στην Ανατολική Ευρώπη και θα μπορούσαν να συμβάλουν στην εξουδετέρωση τουρκικών ενεργειών στο Αιγαίο. Οι δύο χώρες θα μπορούσαν επίσης να συνεργαστούν για τη ναυπηγική βιομηχανία, επεκτείνοντας τη στρατηγικά ζωτικής σημασίας βάση του κόλπου της Σούδας (η οποία λειτουργεί επί του παρόντος κοντά σε χωρητικότητα) και ακόμη και στην ενσωμάτωση των ελληνικών ναυτικών δυνάμεων με τις αμερικανικές εταιρείες μεταφορών στην περιοχή.

Όπως κάνει το Ισραήλ ήδη στη Μέση Ανατολή, η Ελλάδα μπορεί επίσης να κάνει περισσότερα από μόνη της για να υποστηρίξει τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, εάν της δοθούν τα κατάλληλα εργαλεία. Πέρυσι, το Κογκρέσο ενέκρινε αμυντική βοήθεια ύψους 3 εκατομμυρίων δολαρίων για την Αθήνα για την αγορά όπλων από τις ΗΠΑ, ενώ είναι αξιέπαινο το ότι αντιμετωπίζει όλες τις αναδυόμενες προκλήσεις. Η μεγαλύτερη αμυντική βοήθεια θα επέτρεπε μακροχρόνιες επεκτάσεις και αναβαθμίσεις στους αεροπορικούς και ναυτικούς στόλους της Ελλάδας, ενώ ταυτόχρονα υποστηρίζει και θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ.

Παράλληλα, αξιωματούχοι των ΗΠΑ θα πρέπει να διερευνήσουν επιλογές για την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας με την κοντινή Κύπρο. Όπως και η Κρήτη, αυτό το στρατηγικά τοποθετημένο νησί αποτελεί την ιδανική πλατφόρμα για προβολή ισχύος και οι ισχυρότεροι δεσμοί των ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιτρέψουν στην Ελλάδα να επικεντρωθεί πιο συντονισμένα σε άλλες αποστολές, καθώς η Αθήνα φέρει επί του παρόντος τεράστια de facto ευθύνη για την κυπριακή άμυνα.

Σε περίπτωση που οι πιέσεις ενταθούν και άλλο, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει επίσης να καταστήσουν σαφές ότι αναπτύσσουν σχέδια έκτακτης ανάγκης για μετεγκατάσταση στρατιωτικών περιουσιακών στοιχείων που αναπτύσσονται επί του παρόντος από Τουρκία στην Ελλάδα ή στην Κύπρο. Αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μόχλευση για να αλλάξει τη συμπεριφορά της Άγκυρας και να εξασφαλίσει αξιόπιστη βάση για αυτές τις δυνάμεις, σε περίπτωση που ο Ερντογάν ακολουθήσει απειλητική πολιτική έναντι των ΗΠΑ.

Οι ενισχυμένοι αμυντικοί δεσμοί θα πρέπει να συγχρονιστούν με την ανανεωμένη αμερικανική διπλωματική ηγεσία στην Ανατολική Μεσόγειο, τόσο για να αποτρέψουν την Τουρκία όσο και τη Ρωσία να αποφασίσουν το μέλλον της Λιβύης μεταξύ τους και να πατήσουν εκεί όπου η Ευρώπη μέχρι στιγμής αγωνίστηκε να μετριάσει τις τουρκικές εντάσεις για περιφερειακούς ενεργειακούς πόρους.

Οι καλοί φίλοι μπορεί να είναι δύσκολο να βρεθούν, ειδικά σε δύσκολες στιγμές όπως αυτές. Ευτυχώς για τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν έναν ενθουσιώδη σύμμαχο που θέλει να κάνει περισσότερα σε ένα όλο και πιο προβληματικό αλλά σημαντικό μέρος του κόσμου.

Adm.Kirkland H. Donald (retired) is a former director of the Naval Nuclear Propulsion Program and is a member of the Eastern Mediterranean Policy Project at the Jewish Institute for National Security of America, where Jonathan Ruhe is Director of Foreign Policy.

Μετάφραση Χωριανόπουλος ‘Αγγελος

πηγή: nationalinterest