Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Παίζοντας με τη φωτιά στα σύνορα της Ρωσίας

Δημοσιεύτηκε στις

Zero Hedge, Nov 23, 2021  Authored by Pat Buchanan,

[Διακεκριμένος Αμερικανός πολιτικός σχολιαστής, πρώην λογογράφος και πολιτικός σύμβουλος του προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον, τρεις φορές υποψήφιος ο ίδιος σε προεδρικές εκλογές, ο Πάτρικ Μπιουκάναν στην αρθρογραφία του απευθύνεται πρωτίστως στην αμερικανική εξουσία και στην αμερικανική κοινή γνώμη, αλλά διαβάζεται άπληστα και διεθνώς, ως μια αμερικανική φωνή νηφαλιότητας, ορθής κρίσης και φρόνησης.]

Μετάφραση/εισαγωγή: Μ. Στυλιανού

Ο Λευκορώσος μονάρχης.  Αλεξάντερ Λουκασένκο, απομάκρυνε τον καταυλισμό εντεύθεν των συνόρων του προς την Πολωνία, όπου χιλιάδες μετανάστες από τη Μέση Ανατολή ζούσαν σε άθλιες συνθήκες.

Την προηγούμενη εβδομάδα, αυτή η συνοριακή διάβαση ήταν ο τόπος συγκρούσεων μεταξύ αιτούντων άσυλο που προσπαθούσαν να περάσουν το συρματόπλεγμα και πολωνικών στρατευμάτων που αντιστέκονται με κανόνια νερού.

Αν και η κρίση μεταξύ Βαρσοβίας και Μινσκ δεν έχει τελειώσει, φαίνεται να έχει μειωθεί προσωρινά.

Πίσω από τη σύγκρουση ήταν οι πρόσφατες εκλογές στη Λευκορωσία που η Ευρωπαϊκή Ένωση θεώρησε νόθες και η υφαρπαγή  από τον Λουκασένκο ενός εμπορικού αεροσκάφους για να απαγάγει και να φυλακίσει έναν δημοσιογράφο επικριτή του.

Ο Λουκασένκο έφερε τους μετανάστες από τη Μέση Ανατολή και τους μετέφερε στα σύνορα, αναγκάζοντας τους Πολωνούς να αναπτύξουν δυνάμεις ασφαλείας για να εμποδίσουν την είσοδό τους. Οι ενέργειες του Λουκασένκο ήταν αντίποινα για τη στήριξη της Πολωνίας στις κυρώσεις που είχε επιβάλει η ΕΕ στη Λευκορωσία.

Έτσι, την περασμένη εβδομάδα, ένας σύμμαχος του ΝΑΤΟ, η Πολωνία, είχε μια αντιπαράθεση με έναν στενό σύμμαχο της Ρωσίας του Βλαντιμίρ Πούτιν, που  θα μπορούσε να είχε οδηγήσει σε έναν πόλεμο ανταλλαγής πυρών  ο οποίος θα μπορούσε να είχε παρασύρει τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ενώ η Λευκορωσία, ίσως μετά από επιμονή του Πούτιν, απέσυρε τους μετανάστες από τα σύνορα και άμβλυνε αυτήν την κρίση, δεν μπορεί να ειπωθεί το ίδιο για την κρίση που αναπτύσσεται γύρω από την Ουκρανία.

Εδώ και μέρες, Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι τα 100.000 ρωσικά στρατεύματα που σταθμεύει κοντά στα σύνορα της Ουκρανίας ενδέχεται να προετοιμάζονται για εισβολή.

Δεδομένου ότι η Ουκρανία δεν είναι σύμμαχος του ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ δεν έχουν καμία υποχρέωση να υπερασπιστούν το Κίεβο. Αλλά οποιαδήποτε ρωσική εισβολή για την επέκταση του τμήματος της Ουκρανίας που τώρα ελέγχει θα μπορούσε να προκαλέσει μια κρίση πιο σοβαρή από την προσάρτηση της Κριμαίας από τον Πούτιν ή την υποστήριξη του στους αυτονομιστές στο Ντονμπάς.

Για τον Πούτιν, η κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα, όπου αμερικανικά πολεμικά πλοία και πολεμικά αεροπλάνα οδηγούν σκάφη του ΝΑΤΟ σε τακτικές επισκέψεις, θα πρέπει πραγματικά να είναι μια γροθιά στο στομάχι.

Όταν ο Πούτιν ήταν αξιωματικός της KGB τις τελευταίες ημέρες της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας, η Ρουμανία και η Βουλγαρία στη Μαύρη Θάλασσα ήταν σύμμαχοι του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Η Ουκρανία, η Γεωργία και η Αρμενία στη Μαύρη Θάλασσα ήταν, όπως και η ίδια η Ρωσία, σοβιετικές δημοκρατίες της ΕΣΣΔ. Με μόνη την εξαίρεση της Τουρκίας του ΝΑΤΟ, η Μαύρη Θάλασσα ήταν σοβιετική λίμνη.

Και σήμερα; Ρουμανία και Βουλγαρία είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Ουκρανία και Γεωργία, έχοντας απελευθερωθεί από την ΕΣΣΔ στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου, είναι ανεξάρτητα έθνη που προσβλέπουν στην Ευρώπη, όχι στη Μόσχα.

Στόχος και των δύο είναι να γίνουν σύμμαχοι του ΝΑΤΟ υπό την προστασία των ΗΠΑ και της πυρηνικής ομπρέλας τους.

Μια άλλη σκέψη: η Ουκρανία και η Ρωσία έχουν ιστορικούς δεσμούς — θρησκευτικούς, εθνικούς, πολιτιστικούς — που  πηγαίνουν 1.000 χρόνια πίσω.

Αυτό που βλέπει ο Πούτιν στην απώλεια της Ουκρανίας από τη Ρωσία και στην ευθυγράμμιση του Κιέβου με τις ΗΠΑ και τη Δύση ήταν αυτό που είδαν οι Αμερικανοί της γενιάς του Αβραάμ Λίνκολν όταν η Γαλλία εκμεταλλεύτηκε την ενασχόληση μας με τον Εμφύλιο Πόλεμο για να μετατρέψει το Μεξικό σε έθνος υπόδουλο στη Γαλλική Αυτοκρατορία.

Σκεφτείτε:

Κάθε έθνος που συμμετείχε στη μεταναστευτική κρίση στα πολωνικά σύνορα και στην κρίση συγκέντρωσης γύρω από την Ουκρανία ήταν είτε σοβιετική δημοκρατία είτε μέλος του Συμφώνου της Βαρσοβίας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, όταν ο Πούτιν ήταν αξιωματικός της KGB.

Και τα τέσσερα έθνη — Πολωνία, Λιθουανία, Ουκρανία, Λευκορωσία — ήταν, όχι πολύ καιρό πριν, ζωτικά συμφέροντα της Μόσχας. Και κανένα δεν ήταν ποτέ ζωτικό συμφέρον των μακρινών Ηνωμένων Πολιτειών. Και κανένας Πρόεδρος των ΗΠΑ στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου δεν το σκέφτηκε έτσι.

  • Ο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ δεν παρενέβη για να σώσει την Ουγγρική Επανάσταση όταν συνθλίφτηκε από σοβιετικά άρματα μάχης.
  • Ο Τζον Φ. Κένεντι δεν γκρέμισε το Τείχος του Βερολίνου καθώς υψωνόταν.
  • Ο Lyndon B. Johnson δεν παρενέβη για να εμποδίσει τους στρατούς του Συμφώνου της Βαρσοβίας να εισβάλουν στην Τσεχοσλοβακία για να συντρίψουν την Άνοιξη της Πράγας.
  • Και ο Ρόναλντ Ρέιγκαν δεν κήρυξε σε πτώχευση το πολωνικό κομμουνιστικό καθεστώς λόγω του τεράστιου απλήρωτου χρέους του, όταν αυτό συνέτριψε το αντικομουνιστικό  κίνημα «Αλληλεγγύη».

Το ποιος κυβερνά στο Μινσκ δεν υπήρξε ποτέ ζωτικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών. Ούτε η τοποθεσία των συνόρων Ρωσίας-Ουκρανίας ή ο πολιτικός προσανατολισμός του καθεστώτος που κυβερνά στο Κίεβο.

Ωστόσο, η αποφυγή ενός πολέμου με τη Ρωσία που θα μπορούσε να γίνει πυρηνικός ήταν πάντα ένα ζωτικό στρατηγικό συμφέρον, ειδικά από τότε που η Μόσχα απέκτησε πυρηνικά όπλα. Κάθε Αμερικανός πρόεδρος το ξέρει αυτό.

Και η αποφυγή του πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξε κατευθυντήρια αρχή της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής από τον Στάλιν μέχρι τον Πούτιν.

Καμία πολιτική διαμάχη στα ανατολικά της Ευρώπης δεν αλλάζει αυτές τις πραγματικότητες.

Μια συμμαχία του ΝΑΤΟ που οικοδομήθηκε γύρω από το άρθρο 5 — η δήλωση ότι μια ρωσική επίθεση σε οποιοδήποτε από τα 30 έθνη θα θεωρηθεί ως επίθεση στις Ηνωμένες Πολιτείες και θα απαντηθεί με στρατιωτική δράση από τις Ηνωμένες Πολιτείες — είναι μια αναχρονιστική δέσμευση που ανήκει σε μια νεκρή εποχή.

Εξάλλου, στον μόνο πόλεμο που πολέμησε ποτέ, («η πιο επιτυχημένη συμμαχία στην ιστορία»), στο Αφγανιστάν, το ΝΑΤΟ έχασε και έφυγε μετά από 20 χρόνια.

Ας λύσουν τα προβλήματά τους τα έθνη της Ανατολικής Ευρώπης χωρίς τη συνεχή παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Δεδομένου του καταστροφικού απολογισμού των νεοσυντηρητικών πολέμων του 21ου αιώνα, οι ΗΠΑ, αντιμέτωπες με  κάθε νέα κρίση, θα πρέπει να αναρωτιόνται πριν εμπλακούν:

Γιατί αυτή η διαμάχη είναι δική μας δουλειά;

Αναλύσεις

Ο ρόλος της Ελλάδας σε ένα ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ

Η Ελλάδα διαθέτοντας σαφή στρατηγικό προσανατολισμό, σοβαρή και υπεύθυνη πολιτική ηγεσία, αξιόπιστη και ισχυρή αποτρεπτική ισχύ, καθώς και την ικανότητα να διαμορφώνει κρίσιμες συμμαχίες σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, δύναται να αναδειχθεί σε καθοριστικό παράγοντα σταθερότητας και ισχύος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος, Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος

Η μερική ή πλήρης αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ θα αποτελούσε ιστορική καμπή για το διεθνές σύστημα ασφάλειας, υπονομεύοντας τη διατλαντική αρχιτεκτονική που διαμορφώθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Χωρίς την αμερικανική παρουσία, η Συμμαχία θα στερούνταν τον βασικό πυλώνα στρατιωτικής ισχύος, αποτροπής και πολιτικής συνοχής, ενώ η απώλεια κρίσιμων δυνατοτήτων όπως οι στρατηγικές και δορυφορικές πληροφορίες, η επιτήρηση και αναγνώριση, η πυρηνική αποτροπή και η τεχνολογική υπεροχή στην αεροπορική και πυραυλική άμυνα θα περιόριζε δραστικά την επιχειρησιακή της αποτελεσματικότητα.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η γεωπολιτική ρευστότητα θα εντεινόταν, δημιουργώντας κενά ισχύος που θα επιδίωκαν να εκμεταλλευτούν ανταγωνιστικές δυνάμεις, επανακαθορίζοντας τους συσχετισμούς ισχύος στην Ευρώπη.

Παράλληλα, η απουσία των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να οδηγήσει σε σταδιακή αναζωπύρωση ενδοσυμμαχικών ανταγωνισμών, καθώς τα κράτη-μέλη θα επιχειρούσαν να επαναπροσδιορίσουν τον ρόλο και τη βαρύτητα τους στο νέο περιβάλλον ισχύος.

Για παράδειγμα, χώρες με περιφερειακές φιλοδοξίες, όπως η Τουρκία, θα επιδίωκαν να αξιοποιήσουν το κενό ηγεσίας, προβάλλοντας έναν πιο αυτόνομο και αναβαθμισμένο στρατηγικό ρόλο εντός της Συμμαχίας και στο ευρύτερο περιφερειακό της περιβάλλον.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το ερώτημα δεν είναι μόνο πώς θα αναδιαμορφωθεί το ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας, αλλά και ποια θα είναι η θέση χωρών όπως η Ελλάδα σε αυτό το νέο, ρευστό και ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Συγκεκριμένα, για την Ελλάδα, μια τέτοια εξέλιξη θα έχει άμεσες και πολυεπίπεδες στρατηγικές επιπτώσεις.

Λόγω της γεωγραφικής της θέσης και του ρόλου της ως πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια, θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων, καλούμενη να διαχειριστεί ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.

Ειδικότερα, ως κρίσιμος γεωστρατηγικός παράγοντας στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, η Ελλάδα αποκτά ιδιαίτερη επιχειρησιακή και πολιτική βαρύτητα, ιδίως σε μια συγκυρία όπου η ευρωπαϊκή ασφάλεια θα πρέπει να αναδομηθεί χωρίς την άμεση αμερικανική εγγύηση.

Η απουσία των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ είναι βέβαιο επίσης, ότι θα μετατοπίσει το βάρος της αποτροπής προς τα ευρωπαϊκά κράτη, αναδεικνύοντας την ανάγκη για αυξημένη στρατιωτική ικανότητα, ταχύτερη λήψη αποφάσεων και βαθύτερη επιχειρησιακή ενοποίηση. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα θα κληθεί να διαδραματίσει έναν πρωταγωνιστικό ρόλο, όχι μόνο ως καταναλωτής ασφάλειας, αλλά ως παράγοντας σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου όπου διασταυρώνονται ενεργειακά, γεωπολιτικά και στρατιωτικά συμφέροντα.

Συγκεκριμένα, ως χώρα που διαθέτει σημαντικές κρίσιμες υποδομές και δυνατότητες προβολής ισχύος, μπορεί να λειτουργήσει ως κόμβος επιχειρησιακής υποστήριξης και περιφερειακής αποτροπής. Ωστόσο, ο ρόλος αυτός δεν είναι αυτονόητος ούτε χωρίς προκλήσεις, καθώς συνδέεται άμεσα με τη συνολική ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή και τις σχέσεις με γειτονικά κράτη.

Ειδικότερα, η αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ θα αναδιαμορφώσει ριζικά τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή, που εκτείνεται από τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο έως τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία είναι πιθανό να επιδιώξει την περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου της ως περιφερειακής δύναμης, γεγονός που θα αυξήσει τις πιέσεις στο περιβάλλον ασφάλειας της Ελλάδας.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η αποτρεπτική ισχύς της χώρας δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τις επιχειρησιακές της δυνατότητες, αλλά κυρίως από την ικανότητά της να διαμορφώνει συμμαχίες και να επηρεάζει ενεργά τους συσχετισμούς ισχύος, τόσο εντός όσο και εκτός του ΝΑΤΟ.

Την ίδια στιγμή, η ευρύτερη περιφερειακή αστάθεια αναμένεται να ενταθεί.

Ειδικότερα, στην Ανατολική Μεσόγειο, η μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής εμπλοκής θα μπορούσε να ενισχύσει τη δράση ανταγωνιστικών δυνάμεων, διευρύνοντας τα περιθώρια ρωσικής επιρροής και επιβαρύνοντας περαιτέρω ένα ήδη σύνθετο και ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον.

Παράλληλα, στα Δυτικά Βαλκάνια, η απουσία της αμερικανικής πολιτικής και στρατιωτικής παρουσίας ενδέχεται να οδηγήσει σε αναζωπύρωση εθνικιστικών τάσεων, επαναφέροντας δυναμικές αποσταθεροποίησης σε μια περιοχή ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια της Ελλάδας.

Σε μια τέτοια εξέλιξη, η Ελλάδα θα κληθεί να δεσμεύσει πόρους στα βόρεια σύνορά της και να εστιάσει την προσοχή της σε περισσότερα του ενός στρατηγικά μέτωπα.

Πέραν των γεωπολιτικών παραμέτρων, είναι βέβαιο ότι θα ανακύψουν και κρίσιμα ζητήματα επιχειρησιακού χαρακτήρα, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος των ελληνικών οπλικών συστημάτων βασίζεται σε αμερικανικής προέλευσης τεχνολογία και υποστήριξη.

Συνεπώς, μια ενδεχόμενη αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να επηρεάσει την αλυσίδα υποστήριξης, τη διαθεσιμότητα ανταλλακτικών και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα κρίσιμων μέσων, δημιουργώντας την ανάγκη για ταχεία προσαρμογή και αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων.

Ταυτόχρονα, το καθεστώς λειτουργίας και αξιοποίησης στρατηγικών υποδομών, όπως οι αμερικανικές βάσεις στην Ελλάδα, θα εισερχόταν σε μια νέα φάση επαναπροσδιορισμού, με άμεσες συνέπειες για τη στρατηγική ισορροπία στην περιοχή.

Ωστόσο, το νέο αυτό περιβάλλον δεν δημιουργεί μόνο προκλήσεις, αλλά και σημαντικές ευκαιρίες.

Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, η οποία ήδη συζητείται εντατικά σε πολιτικό και στρατηγικό επίπεδο, ενδέχεται να αναδείξει την Ελλάδα σε κρίσιμο πυλώνα της νότιας πτέρυγας ενός περισσότερο αυτόνομου ευρωπαϊκού συστήματος ασφάλειας.

Η γεωστρατηγική της θέση, σε συνδυασμό με τις επιχειρησιακές δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων και τη διαχρονική της συμμετοχή σε αποστολές της Συμμαχίας, της προσδίδουν συγκριτικά πλεονεκτήματα.

Σε αυτό το πλαίσιο, καθίσταται σαφές ότι η διατήρηση και ενίσχυση κρίσιμων δομών διοίκησης και ελέγχου αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη θέση και τον ρόλο της Ελλάδας στο νέο περιβάλλον ασφάλειας.

Η σημασία αυτή καθίσταται ακόμη πιο εμφανής, αν ληφθεί υπόψη η διεθνής πρακτική.

Είναι χαρακτηριστικό ότι χώρες με αναθεωρητικές φιλοδοξίες επιδιώκουν συστηματικά την αναβάθμιση του ρόλου τους μέσω της δημιουργίας ή φιλοξενίας νέων στρατηγικών δομών διοίκησης και ελέγχου επιδιώκοντας να καλύψουν πιθανά κενά ισχύος και να ενισχύσουν τη θεσμική τους επιρροή εντός της Συμμαχίας.

Ενδεικτική είναι η πρωτοβουλία της Τουρκίας, η οποία στα τέλη Μαρτίου 2026 ανακοίνωσε την ίδρυση νέας Πολυεθνικής Ναυτικής Διοίκησης /Στρατηγείου του ΝΑΤΟ (NATO Maritime Component Command – MCC) στην περιοχή Anadolukavagi (Αναντολού Καβαγί) στο Μπέικοζ της Κωνσταντινούπολης με στόχο τον έλεγχο των στενών του Βοσπόρου στο πλαίσιο του Νοτιοανατολικού Περιφερειακού Σχεδίου της Συμμαχίας και υπό τουρκική διοίκηση.

Υπό τις συνθήκες αυτές, αναδεικνύεται η σημασία της προσεκτικής στάθμισης των επιλογών που επηρεάζουν τη στρατηγική βαρύτητα της Ελλάδας, ιδίως σε ό,τι αφορά τη διατήρηση και ενίσχυση κρίσιμων δομών διοίκησης και ελέγχου, οι οποίες συνδέονται άμεσα με τη θέση της χώρας στο υπό διαμόρφωση νέο ευρωπαϊκό και συμμαχικό αρχιτεκτονικό πλαίσιο ασφάλειας.

Παράλληλα, η εμβάθυνση διμερών και πολυμερών συνεργασιών, ιδίως με ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Ρουμανία, αλλά και με περιφερειακούς εταίρους στην Ανατολική Μεσόγειο, μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ισχύος.

Επιπλέον, σχήματα συνεργασίας όπως οι τριμερείς ή τετραμερείς πρωτοβουλίες με την Κύπρο και άλλες χώρες της περιοχής αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός πλέγματος ασφάλειας πέραν των παραδοσιακών δομών.

Εν κατακλείδι, σε ένα ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, η Ελλάδα μετατρέπεται σε βασικό πυλώνα της υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η εξέλιξη αυτή συνεπάγεται αυξημένες ευθύνες, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί και αντικειμενική δυνατότητα αναβάθμισης του διεθνούς της ρόλου, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει έγκαιρη στρατηγική προσαρμογή.

Το κρίσιμο, ωστόσο, ζητούμενο παραμένει η ικανότητα της Ευρώπης να κινηθεί με την απαιτούμενη ταχύτητα, συνοχή και πολιτική βούληση, ώστε να καλύψει το κενό ισχύος που ενδεχομένως θα αφήσει μια αμερικανική αποχώρηση.

Οι συζητήσεις περί ενός «ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ» ή μιας ενισχυμένης ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας καταδεικνύουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε τεκτονικές αλλαγές όπου η Ελλάδα καλείται να αξιολογήσει στρατηγικά και να κινηθεί άμεσα και με στρατηγική ευελιξία (όπως έπραξε με την πρόσφατη αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο, συμπαρασύροντας και τους εταίρους της), με στόχο την ενίσχυση του γεωπολιτικού της ρόλου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι για την Ελλάδα, η αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ δημιουργεί ένα σύνθετο, αλλά όχι απαραίτητα αρνητικό στρατηγικό περιβάλλον.

Η ήδη ανεπτυγμένη διμερής στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η αυξημένη γεωπολιτική σημασία της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και ο ρόλος της ως κόμβου ενέργειας και ασφάλειας, συνθέτουν ένα πλαίσιο στο οποίο η Ελλάδα μπορεί να παραμείνει σημαντικός εταίρος των ΗΠΑ, ακόμη και σε συνθήκες αναπροσαρμογής της αμερικανικής παρουσίας στο ΝΑΤΟ.

Υπό αυτή την οπτική, η σχέση Ελλάδας–ΗΠΑ δεν αποδυναμώνεται, αλλά μετασχηματίζεται, αποκτώντας περισσότερο διμερή, επιχειρησιακό και γεωστρατηγικό χαρακτήρα, πέραν της αυστηρής θεσμικής διάστασης της Συμμαχίας.

Η Ελλάδα άλλωστε, σύμφωνα με το νέο αμερικανικό δόγμα που περιγράφεται στη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ πληροί τις προϋποθέσεις που έχει θέσει ο Αμερικανός Πρόεδρος κ. Τράμπ για να αποτελεί στρατηγικό σύμμαχο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η υψηλή συμμετοχή της στις αμυντικές δαπάνες του ΝΑΤΟ, η ενεργός εμπλοκή της σε περιφερειακά σχήματα ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, η στρατηγική της σχέση με το Ισραήλ καθώς και η συνεπής της στάση ως αξιόπιστου συμμάχου, ενισχύουν τη θέση της στη νέα αμερικανική στρατηγική ασφαλείας.

Στο πλαίσιο αυτό, η στρατηγική επιλογή του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη να παράσχει στρατιωτικές διευκολύνσεις στις ΗΠΑ (παρά τις αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας) για τον πόλεμο κατά του Ιράν, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη διάθεση της βάσης της Σούδας, καθιστούν την Ελλάδα παράγοντα αυξημένης γεωπολιτικής σημασίας για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το γεγονός άλλωστε, ότι σε δηλώσεις του ο Πρόεδρος Τράμπ έχει εκφράσει την ικανοποίησή του για χώρες όπως η Ελλάδα που παρείχαν στήριξη στην αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν επιβεβαιώνει την ανωτέρω επιχειρηματολογία.

Κοντολογίς, ένας ενδεχόμενος μετασχηματισμός του ΝΑΤΟ λόγω της αμερικανικής αποδέσμευσης συνιστά καθοριστικό παράγοντα αναδιαμόρφωσης της στρατηγικής θέσης της Ελλάδας στο νέο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον ασφάλειας.

Για την Ελλάδα, ο νέος γεωστρατηγικός της ρόλος δεν θα κριθεί από την παθητική προσαρμογή στις εξελίξεις, αλλά από την ικανότητά της να λειτουργήσει ως ενεργός διαμορφωτής τους.

Υπό αυτό το πρίσμα, η Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει τα νέα δεδομένα ασφαλείας όχι ως απειλή, αλλά ως πεδίο στρατηγικής αναδιάταξης και ευκαιριών.

Η θέση της στο νέο ευρωπαϊκό και διεθνές σύστημα ασφάλειας δεν θα είναι προκαθορισμένη, αλλά θα είναι αποτέλεσμα επιλογών, συμμαχιών και διαρκούς ενίσχυσης της εθνικής στρατηγικής της παρουσίας.

Το διακύβευμα, επομένως, δεν είναι απλώς η προσαρμογή στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας, αλλά η ενεργή συμμετοχή στη διαμόρφωσή της.

Η Ελλάδα διαθέτοντας σαφή στρατηγικό προσανατολισμό, σοβαρή και υπεύθυνη πολιτική ηγεσία, αξιόπιστη και ισχυρή αποτρεπτική ισχύ, καθώς και την ικανότητα να διαμορφώνει κρίσιμες συμμαχίες σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, δύναται να αναδειχθεί σε καθοριστικό παράγοντα σταθερότητας και ισχύος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Τουρκική ενόχληση για τον άξονα Ελλάδας–Ισραήλ: «Γίνεται προγεφύρωμα της Δύσης»

Ανάλυση του TRT World βλέπει την Αθήνα να ενισχύει τη συνεργασία με το Ισραήλ, προειδοποιώντας για αυξανόμενη εξάρτηση και γεωπολιτικές τριβές με την Τουρκία.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με σαφείς αιχμές απέναντι στην εμβάθυνση της συνεργασίας Ελλάδας–Ισραήλ, δημοσίευμα–ανάλυση του TRT World καταγράφει την αυξανόμενη ενόχληση της Άγκυρας για τον ρόλο που διεκδικεί η Αθήνα στην Ανατολική Μεσόγειο, παρουσιάζοντας τη χώρα ως «δυτικό προγεφύρωμα» του Τελ Αβίβ στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η γεωπολιτική εικόνα στην περιοχή μεταβάλλεται ταχύτατα, με το Ισραήλ να επανατοποθετεί στρατηγικά την Ελλάδα ως πύλη προς την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας και οικονομίας. Η σύγκλιση αυτή αποτυπώνεται κυρίως στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας και των οικονομικών σχέσεων, με την Αθήνα να επιδιώκει αναβάθμιση του ρόλου της, προσφέροντας ταυτόχρονα στο Ισραήλ πρόσβαση σε ΕΕ και ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, το τουρκικό Μέσο επιχειρεί να ανατρέψει το κυρίαρχο αφήγημα περί «στρατηγικής σύμπραξης», υποστηρίζοντας ότι η εν λόγω προσέγγιση ενδέχεται να ενισχύει την εξάρτηση της Ελλάδας αντί να ενδυναμώνει την αυτονομία της.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αμυντική συνεργασία, που παρουσιάζεται ως ο πιο άμεσος και ταχύτατα αναπτυσσόμενος άξονας των διμερών σχέσεων. Ενδεικτικά, γίνεται αναφορά στη συμφωνία ύψους 750 εκατ. δολαρίων για την προμήθεια 36 εκτοξευτών πολλαπλών ρουκετών PULS από την εταιρεία Elbit Systems, αλλά και στο φιλόδοξο σχέδιο «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας αξίας περίπου 3 δισ. ευρώ, το οποίο βασίζεται σε ισραηλινή τεχνολογία, όπως τα συστήματα Barak MX και David’s Sling.

Παράλληλα, η ανάλυση επισημαίνει την ενίσχυση της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας–Ισραήλ–Κυπριακής Δημοκρατίας, με κοινά σχέδια δράσης, στρατιωτικές ασκήσεις και ανταλλαγή πληροφοριών. Όμως, κατά το TRT World, αυτή η εμβάθυνση δημιουργεί «δομική ασυμμετρία», καθώς το Ισραήλ διευρύνει τη στρατηγική του επιρροή, ενώ η Ελλάδα καθίσταται ολοένα και πιο εξαρτημένη από ξένες τεχνολογίες και αντιλήψεις απειλών.

Στο πεδίο της ενέργειας, η εικόνα παρουσιάζεται πιο σύνθετη. Το σχέδιο του αγωγού EastMed, που κάποτε θεωρούνταν εμβληματικό, έχει χάσει τη δυναμική του, ενώ και ο ηλεκτρικός διασυνδετήρας Great Sea Interconnector αντιμετωπίζει καθυστερήσεις και αβεβαιότητες. Αντίθετα, το τουρκικό αφήγημα προβάλλει τις υφιστάμενες ενεργειακές διαδρομές μέσω Τουρκίας ως πιο λειτουργικές και αποδοτικές.

Σε γεωοικονομικό επίπεδο, αναγνωρίζεται η αύξηση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ, με άνοδο 41% την περίοδο 2023–2024. Ωστόσο, το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη αυτή δεν είναι ισόρροπη, αλλά συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική σύμπλευση, ενισχύοντας την ένταξη της Ελλάδας σε ισραηλινές αλυσίδες εφοδιασμού.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην εσωτερική διάσταση, με αναφορά σε αυξανόμενες αντιδράσεις στην ελληνική κοινωνία, ιδίως μετά τις εξελίξεις στη Γάζα και τις περιφερειακές εντάσεις. Καταγράφονται κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις, που –κατά την τουρκική ανάλυση– αποτυπώνουν έναν βαθμό δυσφορίας απέναντι στη στενή στρατιωτική συνεργασία.

Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, το TRT World παρουσιάζει την Άγκυρα ως παράγοντα που επιδιώκει «στρατηγική αυτονομία», μέσω ανάπτυξης εγχώριων αμυντικών συστημάτων, ενεργειακών διαδρόμων και συνεργασιών με χώρες όπως η Λιβύη και η Αίγυπτος. Υποστηρίζει δε ότι οι πρωτοβουλίες που παρακάμπτουν την Τουρκία δημιουργούν περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνουν, εντείνοντας τον γεωπολιτικό κατακερματισμό στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι η ελληνοϊσραηλινή προσέγγιση, αν και παρουσιάζεται ως εργαλείο σταθερότητας, ενδέχεται να περιορίζει τη στρατηγική ευελιξία της Ελλάδας, ενισχύοντας την εξάρτηση από εξωτερικούς παράγοντες. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζεται ότι η μακροπρόθεσμη σταθερότητα στην περιοχή δεν μπορεί να στηριχθεί σε αποκλεισμούς, αλλά σε πιο «συμπεριληπτικά» σχήματα που λαμβάνουν υπόψη όλους τους βασικούς δρώντες – με σαφή αναφορά στην Τουρκία.

Σε κάθε περίπτωση, το δημοσίευμα αποτυπώνει ξεκάθαρα τη δυσφορία της Άγκυρας για την ενίσχυση του άξονα Αθήνας–Τελ Αβίβ, επιχειρώντας να αναδείξει τους κινδύνους που –κατά την τουρκική οπτική– συνεπάγεται για την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν και η έσχατη παρατήρηση για Ελλάδα!

Ποτέ η χώρα δεν ήταν τόσο ανέμελη και ταυτόχρονα τόσο φοβισμένη, με τόσο συνολικά ανίκανο πολιτικό προσωπικό, τόση εκτεταμένη παραλυτική διαφθορά. Απλώς βουλιάζουμε. Άρθρο του Απόστολου Αποστολόπουλου.

Δημοσιεύτηκε

στις

Γράφει ο Απόστολος Αποστολόπουλος

Οι Ιρανοί διαψεύδουν όσους νόμιζαν ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος και ο σύμβουλοί του θα έκαναν μια χαψιά τους «αμόρφωτους μουλάδες» και τους σκοτεινιασμένους, οπαδούς τους. Οι Ιρανοί μένουν όρθιοι, κινούνται με απαιτήσεις που χαρακτηρίζουν ηγεσίες με νου και γνώση, απορρίπτουν τις αμερικανικές θέσεις. Κινέζοι και Ρώσοι συμπαραστέκονται. Ο Τραμπ σε σύγχυση τα βάζει με τον Πάπα και ενδύεται αμφίεση Αγίου, του ίδιου του Χριστού. Ο Α¨ λήγει με υπεροχή των Ιρανών.

Τα Δυτικά ΜΜΕ αποφεύγουν να καταγράψουν την κοινή στάση Κίνας-Ρωσίας προβάλλοντας το Πεκίνο και υποβαθμίζοντας τον ρόλο της Ρωσίας-όπως, χωριστά, τους ονειρεύονται στη Δύση. Τα δυτικά ΜΜΕ μόλις προ ημερών «ανακάλυψαν» ότι το Πεκίνο στέλνει όπλα, σύγχρονα και αποτελεσματικά όπλα, που αποθηκεύουν εδώ και δεκαετίες οι Ιρανοί.

Το Ιράν δεν είναι η έδρα του παγκόσμιου σκοταδισμού όπως αποκαλύπτουν στοιχεία Διεθνών Οργανισμών πχ επί Σάχη περίπου το 63% ήταν αναλφάβητοι ενώ τώρα είναι μόνο το 8% του πληθυσμού, αναφέρει ο καθηγητής κ. Πιζάνιας (εφημερίδα «ο δρόμος της Αριστεράς»). Οι γυναίκες στη Δύση αγωνίστηκαν σκληρά τουλάχιστον ένα αιώνα για να αποκτήσουν τα σημερινά τους δικαιώματα. Θα χρειαστεί και εκεί χρόνος. Ο πόλεμος πάντως δεν εξαρτάται από την μόρφωση και τα δικαιώματα των γυναικών.

ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ

Συστηματικά στη Δύση αποφεύγουν να διευκρινίσουν τι επιδιώκει τελικά το Ισραήλ ,τους στρατηγικούς του στόχους. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν κοινό στόχο. Θέλουν ένα μεγάλο Ισραήλ για να μπορεί να ελέγχει, ως εμπροσθοφυλακή, την ζωτική περιοχή της Μ. Ανατολής. Το Ισραήλ, λένε, σέρνει τις ΗΠΑ σε πόλεμο αλλά ισχύει το «τράβα με κι ας κλαίω». Ένα μικρό Ισραήλ, δεν μπορεί να ασκεί ρόλο τοπάρχη όταν μάλιστα υπάρχουν σκληροτράχηλοι αντίπαλοι όπως πχ η Χεζμπολάχ, οι Χούθι κλπ.

Το Ισραήλ είναι η οργανωμένη σε Κράτος έκφραση του παγκόσμιου Σιωνισμού, με άκρες από την Δ. Ευρώπη και την Ρωσία, πριν και μετά την ΕΣΣΔ, έως τις ΗΠΑ. Η πρώτη ουσιώδης πράξη είναι η προσπάθεια να υποκαταστήσει τη λέξη Εβραίος, λέξη φορτισμένη με προαιώνια αρνητικά συναισθήματα στους Ευρωπαίους, (όχι στους ‘Ελληνες) με την λέξη Ισραηλινός, λέξη ουδέτερη, έως πρόσφατα.

Ο αρχαίος ελληνικός Κόσμος, έως και την αυτοκρατορία του Βυζαντίου, είχε ευρεία διεθνή υπόσταση αλλά με την πτώση της Πόλης καταστράφηκε όχι μόνο ως «υλική» παρουσία αλλά κυρίως ως «άϋλη» αντίληψη για τον ρόλο του ελληνισμού, για να καταντήσει αυτό που την έκανε ο Σημιτισμός και οι ποικίλες σημερινές προεκτάσεις του, ιδίως στον χώρο που αυτοπαρουσιάζεται απατηλά ως Αριστερά.

Το απροσδόκητο τώρα είναι ότι συμπτώματα σύγχυσης/κατάρρευσης παρουσιάζουν οι ΗΠΑ με την πρώτη σοβαρή αντίσταση που συναντούν στη Μ. Ανατολή. Ο Τραμπ είναι σε δύσκολη θέση, αντιδρά άτσαλα και θα αφήσει φτερά και πούπουλα στο έδαφος. Ίσως και τον εαυτό αν δεν συνέλθει εγκαίρως.

ΚΙΝΑ-ΡΩΣΙΑ

Το πιο πιθανό είναι ότι η Κίνα θα εγκατασταθεί στην περιοχή για πρώτη φορά αλλάζοντας τους συσχετισμούς όχι μόνο τοπικά αλλά ευρύτερα. Με μειωμένες πιθανότητες, ίσως, ακολουθήσει και η Ρωσία, -δεν έχω αντιληφθεί κάποια υπολογίσιμη ερμηνεία γιατί η Ρωσία δεν κλείνει το θέμα «Ουκρανία». Οι εκκλήσεις για Ειρήνη είναι θεμιτές, ίσως θα είναι και χρήσιμες στην ώρα τους, αργότερα.

Τελευταία, αλλά όχι έσχατη παρατήρηση για την Ελλάδα που έχει και εκλογές: Ποτέ ως τώρα η χώρα δεν ήταν τόσο ανοχύρωτη, έκθετη σε φανερούς ή υπόγειους αντίπαλους, σε ψεύτικους φίλους. Ποτέ η χώρα δεν ήταν τόσο ανέμελη και ταυτόχρονα τόσο φοβισμένη, με τόσο συνολικά ανίκανο πολιτικό προσωπικό, τόση εκτεταμένη παραλυτική διαφθορά. Απλώς βουλιάζουμε.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις24 δευτερόλεπτα πριν

Ο ρόλος της Ελλάδας σε ένα ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ

Η Ελλάδα διαθέτοντας σαφή στρατηγικό προσανατολισμό, σοβαρή και υπεύθυνη πολιτική ηγεσία, αξιόπιστη και ισχυρή αποτρεπτική ισχύ, καθώς και την ικανότητα...

Αναλύσεις60 λεπτά πριν

Τουρκική ενόχληση για τον άξονα Ελλάδας–Ισραήλ: «Γίνεται προγεφύρωμα της Δύσης»

Ανάλυση του TRT World βλέπει την Αθήνα να ενισχύει τη συνεργασία με το Ισραήλ, προειδοποιώντας για αυξανόμενη εξάρτηση και γεωπολιτικές...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν και η έσχατη παρατήρηση για Ελλάδα!

Ποτέ η χώρα δεν ήταν τόσο ανέμελη και ταυτόχρονα τόσο φοβισμένη, με τόσο συνολικά ανίκανο πολιτικό προσωπικό, τόση εκτεταμένη παραλυτική...

Αναλύσεις3 ώρες πριν

Τομ Μπάρακ: Ο Πρέσβης-Υπουργός του Ερντογάν και το Σκοτεινό Παρελθόν του

Απαντήσεις του διευθυντή σύνταξης του δελτίου ειδήσεων του Star Channel Ηλία Παπανικολάου στις προκλήσεις του Αμερικανού πρέσβη και το διπλωματικό...

Αναλύσεις4 ώρες πριν

Τουρκικός πανικός για Ελλάδα-Ισραήλ, νέες ταξιαρχίες κομάντο και προκλήσεις σε Κύπρο-Θράκη

Με αιχμή τις αποκαλύψεις από τον τουρκικό Τύπο, τις νέες στρατιωτικές κινήσεις της Άγκυρας και τις ραγδαίες εξελίξεις σε Κύπρο,...

Δημοφιλή