Πολιτική
Αποκαλυπτικός Συρίγος στη Hellas Journal! Πως σχολιάζει τη διαγραφή Σαμαρά! Ποια εξήγηση δίνει για το “μειοδότης” του Γεραπετρίτη – Στοιχεία που πρέπει να διαβάσετε για τους Αλβανούς μετανάστες
Συνέντευξη στον Παναγιώτη Παύλο
Συνέντευξη του Άγγελου Συρίγου, Καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, και Βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας στη Hellas Journal.
Συνέντευξη στον Παναγιώτη Παύλο
Πώς σχολιάζετε τη διαγραφή, με εντολή του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του πρώην Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά από τη Νέα Δημοκρατία;
«Κατ’ αρχάς, είναι εξαιρετικά λυπηρό και στενάχωρο όλο αυτό το γεγονός. Πρόκειται για έναν άνθρωπο, ο οποίος υπήρξε Πρωθυπουργός με τη Νέα Δημοκρατία, και κυρίως ανέλαβε την ηγεσία της χώρας σε μια εξαιρετικά δύσκολη στιγμή κι έσωσε τη χώρα από την καταστροφή. Από κει και πέραν, η κριτική είναι αποδεκτή και καλοδεχούμενη όταν βασίζεται σε πραγματικά στοιχεία.
Δυστυχώς, αυτό δεν ακολουθήθηκε στην επίμαχη συνέντευξη του πρώην πρωθυπουργού. Δεν προκύπτει, για παράδειγμα, από κάπου ότι με την Τουρκία συζητάμε για το Καστελλόριζο ή για την ΑΟΖ των νησιών, ή ότι προτιθέμεθα να παραπέμψουμε τη διαφορά μας με βάση το προγενέστερο διεθνές δίκαιο και όχι το υπάρχον διεθνές δίκαιο. Ειδικά αυτό το τελευταίο δεν προβλέπεται στη διεθνή δικαιοδοσία. Θεωρώ ότι, δυστυχώς, ξεπεράστηκε το όριο μίας καλόπιστης κριτικής».
Διάβαζα τις προηγούμενες ημέρες – και νομίζω έχει άμεση σχέση διότι αυτό το οποίο μόλις αναφέρατε είναι και μέρος της απάντησης του κυβερνητικού εκπροσώπου έναντι του Αντώνη Σαμαρά, από πού δηλαδή αντλεί αυτά τα στοιχεία, τα οποία επικαλείται για να κατηγορήσει την κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό.
Διάβαζα λοιπόν στο βιβλίο του Μιχάλη Ιγνατίου και του Νίκου Μελέτη για τη «Συμφωνία που γκρίζαρε το Αιγαίο – Από τα Ίμια στη Μαδρίτη», ότι και τότε, στην περίπτωση της κρίσης του 1987, υπήρχε μυστική διπλωματία. Ο Μιχάλης Ιγνατίου μιλάει για μυστικές συνεννοήσεις με την τουρκική πλευρά, με τον τότε διπλωματικό σύμβουλο του Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου Χρήστο Μαχαιρίτσα και τον Τούρκο Πρέσβη στην Αθήνα, τον Ναζμί Ακιμάν. Και άρα, το ερώτημα είναι: Αν υπάρχει όντως μυστική διπλωματία, από πού αντλεί ένας πρώην Πρωθυπουργός αυτήν την ενημέρωση – αν εκκινεί από πραγματική ενημέρωση και γνώση πραγμάτων;
Αν όμως δεν υπάρχει μυστική διπλωματία, τότε είναι δυο φορές αναγκαίο να δοθούν εξηγήσεις από πού αντλεί τα στοιχεία που επικαλείται.
«Δεν μπορώ να ξέρω από πού αντλεί τα στοιχεία ο πρώην Πρωθυπουργός. Αυτή είναι μία ερώτηση που πρέπει να τεθεί στον ίδιο. Εκείνο το οποίο ξέρω, όμως, για τη διπλωματία είναι ότι υπάρχουν πάντοτε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση η διαπραγμάτευση είναι εκ των πραγμάτων εμπιστευτική.
Δεν γίνεται μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες. Δεν έχει δημοσιότητα. Ιδίως στα ελληνοτουρκικά έχουμε εξαιρετικά περίπλοκες καταστάσεις όπου ακόμη και δύο-τρεις λέξεις μπορεί να αλλάξουν ριζικά τα πράγματα. Η δημοκρατικά νόμιμη πολιτική ηγεσία θα λάβει την τελική απόφαση ως προς την αποδοχή ή την απόρριψη του αποτελέσματος της διαπραγματεύσεως. Τότε έρχεται η δεύτερη φάση, αυτή της δημοσιότητας, της λογοδοσίας με δημόσιο χαρακτήρα.
Το αποτέλεσμα της διαπραγματεύσεως παρουσιάζεται στη Βουλή, δηλαδή στους εκπροσώπους του λαού που κρίνουν και ψηφίζουν. Μιλώ γενικά, διότι στην προκειμένη περίπτωση θεωρώ ότι βρισκόμαστε πάρα πολύ μακριά από αυτά που σας ανέφερα. Δεν υπάρχει καν διαπραγμάτευση.
Από όλα όσα έχουν προκύψει έως τώρα από τις συζητήσεις φαίνεται ότι η κάθε πλευρά απλώς αναφέρει τη δική της άποψη και έχει το δικό της αφήγημα. Επαναλαμβάνει αυτά τα οποία λέει επί χρόνια. Ούτε εμείς έχουμε αλλάξει, ούτε οι Τούρκοι. Ούτε προκύπτει ότι κάποια από τις δύο πλευρές έχει υποχωρήσει από τις θέσεις δεκαετιών».
Εάν αυτό έτσι έχει, τότε με ποιά νομιμοποίηση βγήκε προ μηνός (σσ. 14 Οκτωβρίου 2024) η Γενική Διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ, η οποία αφενός μεν αποδέχθηκε και εξέφρασε αυτό που και εσείς μόλις αναφέρατε, ότι δηλαδή δεν μπορούμε να γνωρίζουμε εκ των πραγμάτων τί συζητούν οι δύο ομόλογοι Υπουργοί των Εξωτερικών της Ελλάδας και της Τουρκίας; Αφετέρου δε, είπε ότι η διαπραγμάτευση στην περίπτωση των εθνικών χωρικών υδάτων του Αιγαίου μπορεί να αφορά τα 8 ή 9 ναυτικά μίλια. Και θεωρώ ότι ένας συνάδελφος ακαδημαϊκός, καθηγητής πανεπιστημίου, δεν βγαίνει να κάνει μια τέτοια διατύπωση εν είδει παιγνίου…
«Η Γενική Διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ είναι καθηγήτρια του δημοσίου διεθνούς δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εξέχουσα διεθνολόγος. Θεωρώ ότι έχει κάθε δικαίωμα να εκφράζει την επιστημονική της άποψη. Μπορεί να ενοχλεί κάποιους ή πολλούς η συγκεκριμένη επιστημονική της άποψη, κι εγώ προσωπικώς διαφωνώ με αυτήν, αλλά είναι μια επιστημονική άποψη.
Το πρόβλημα θα ήταν εάν ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών έλεγε κάτι ανάλογο. Αλλά δεν έχουμε φτάσει καν σε σημείο να συζητάμε με τους Τούρκους κάτι σχετικό με όλα αυτά. Είμαστε στα στοιχειωδώς προκαταρκτικά που είναι άγνωστο εάν θα οδηγήσουν σε διαπραγμάτευση. Η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι δεν πρόκειται.
Επειδή αναφερθήκατε στο βιβλίο των κυρίων Ιγνατίου και Μελέτη. Πώς φτάσαμε στην κρίση του Μαρτίου του 1987; Το 1981 εκλέγεται ο Ανδρέας Παπανδρέου. Λέει ότι για να ξεκινήσει ο διάλογος μεταξύ των δύο χωρών, θα πρέπει η Τουρκία να σταματήσει για τέσσερεις μήνες τις παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου. Ήταν το λεγόμενο μορατόριουμ.
Αργότερα οι τέσσερεις μήνες έγιναν δύο. Ουδέποτε τηρήθηκαν τα χρονικά όρια των τεσσάρων ή δύο μηνών. Τελικώς, τον Νοέμβριο του 1983 ο Ντενκτάς ανακήρυξε το ψευδοκράτος στην Κύπρο και η Ελλάδα διέκοψε εντελώς οποιεσδήποτε συνομιλίες με την Τουρκία. Οι επαφές μεταξύ των δύο κρατών περιορίσθηκαν μέσω των δύο πρεσβειών, της Ελλάδας στην Άγκυρα και της Τουρκίας στην Αθήνα.
Αυτή η κατάσταση, με το πέρασμα του χρόνου οδήγησε σε μια σειρά από αμοιβαίες παρανοήσεις, οι οποίες κορυφώθηκαν με την κρίση του Μαρτίου του ᾽87. Η κρίση επιλύθηκε για μία σειρά από λόγους. Ο πιο σημαντικός ήταν η αποφασιστικότητα που επέδειξε η ελληνική πλευρά. Ακολούθως, στην άρση των παρανοήσεων συμμετείχαν κάποια πρόσωπα, όπως ο διπλωμάτης Μαχαιρίτσας στον οποίο αναφερθήκατε, και ο πολιτικός Γιάννης Μπούτος.
Έκτοτε, το ελληνικό πολιτικό σύστημα αποδέχεται ότι με την Τουρκία συζητάμε. Η συζήτηση, ο διάλογος δεν σημαίνει διαπραγμάτευση για κάποιο θέμα, ή πολύ περισσότερο, ξεπούλημα. Και πρέπει να συζητάμε, διότι η Τουρκία αποτελεί υπαρξιακή απειλή για εμάς. Δεν μπορούμε να αδιαφορήσουμε λέγοντας: «εμείς συνεχίζουμε τον δρόμο μας και η Τουρκία τον δικό της».
Από αμοιβαίες παρανοήσεις μπορούμε εύκολα να ξαναφτάσουμε σε ένα θερμό επεισόδιο, όπως διδάσκει το 1987. Λίγα πράγματα μπορούμε να κάνουμε, εάν μία χώρα επιδιώκει το θερμό επεισόδιο. Μπορούμε, όμως, να αποτρέψουμε ένα θερμό επεισόδιο που οφείλεται σε παρανοήσεις και λάθη».
Το να πει κανείς ότι συζητάει ένα κράτος με ένα άλλο, είναι ασφαλώς αυτονόητο, είναι αναμενόμενο, είναι θεμελιώδης αρχή καλής γειτονίας. Η περίπτωση της Σκανδιναβίας βέβαια, όπου εδώ έχεις Νορβηγία και Σουηδία να συνορεύουν και στην ουσία να μην έχουν καμία διαφορά τα κράτη μεταξύ τους, και άρα είναι αυτονόητη η δυνατότητα συζήτησης, είναι κάτι διαφορετικό από την περίπτωση Ελλάδας – Τουρκίας.
Στη δεύτερη περίπτωση δεν έχεις απλώς κάποιον γείτονα δίχως καμία διεκδίκηση, όπως στην περίπτωση Σουηδίας-Νορβηγίας. Αλλά έχεις ένα γείτονα ο οποίος σου εκπτύσσει μια πλήρη αναθεωρητική στρατηγική με ευθείες απειλές, όχι μόνο θεωρητικές, αλλά στην πράξη – και θα έρθουμε αργότερα στην περίπτωση της Θράκης, και φυσικά στο Αιγαίο και στην Κύπρο.
Συνεπώς θεωρώ ότι εδώ έχουμε μια πολύ διαφοροποιημένη περίπτωση όπου και η ίδια η έννοια της συζήτησης θα πρέπει να έχει κάποιες υποσημειώσεις. Μπορείς να συζητάς εξίσου, να λέμε ότι συζητάει η Ελλάδα με την Τουρκία εξίσου, με τον τρόπο, παραδείγματος χάριν, που συζητά η Νορβηγία με τη Σουηδία;
«Πρόκειται για εντελώς ανόμοιες καταστάσεις. Δεν υπάρχει σύγκριση ανάμεσα στις σκανδιναβικές χώρες και στη γειτονιά μας. Η Τουρκία προκαλεί εντάσεις στα μεταξύ μας χερσαία σύνορα και στα θαλάσσια όρια, αμφισβητεί ελληνική κυριαρχία και επιπλέον έχει επιτεθεί κατά του Ελληνισμού στην Κύπρο. Είπα και προηγουμένως ότι η Τουρκία συνιστά υπαρξιακή απειλή. Θέλετε να το πω πιο ευγενικά; Η Τουρκία αποτελεί συστημικό κίνδυνο για τον Ελληνισμό».
Σε τί ωφελούσε επίσκεψη Φιντάν στη δεδομένη χρονική συγκυρία;
«Έχουμε ένα καινούργιο δεδομένο. Για πρώτη φορά τα τελευταία πενήντα χρόνια δεν έχουμε παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναερίου χώρου επί 18 μήνες. Να το πω διαφορετικά. Για πρώτη φορά μετά το 1974 οι Τούρκοι σέβονται τον ελληνικό εθνικό εναέριο χώρο των 10 ναυτικών μιλίων. Αξίζει να διερευνηθεί εάν έχουν αλλάξει άποψη και σε άλλα στρατηγικής σημασίας θέματα. Αυτός είναι και ο ρόλος της διπλωματίας.
Για ποιό λόγο οι Τούρκοι σταμάτησαν τις παραβιάσεις; Θα συμφωνήσω σε γενικές γραμμές με όσα αναφέρατε. Η Τουρκία επιδιώκει να πάρει μαχητικά αεροσκάφη. Προσπαθεί να δείξει με κάθε τρόπο πως όταν θα τα πάρει, αυτά τα αεροσκάφη δεν θα δρουν κατά της Ελλάδος. Αυτό είναι κάτι που δεν το είχαμε πετύχει σε παλαιότερες περιόδους. Όταν είχαμε την αναλογία 7:10 στους στρατιωτικούς εξοπλισμούς, κανένας δεν έλεγε στην Τουρκία «μην παραβιάζετε τον ελληνικό εναέριο χώρο».
Αργότερα η Τουρκία μπήκε, πάλι χωρίς όρους, στο πρόγραμμα των F-35, το οποίο θα ανέτρεπε πλήρως τις ισορροπίες μεταξύ των δύο χωρών. Τώρα υπάρχουν πάνω στο τραπέζι όροι, περιορισμοί που οφείλονται και στις κινήσεις της Ελλάδος και στην επιρροή του ελληνοαμερικανικού λόμπι τα τελευταία χρόνια. Θα κρατήσει η Τουρκία την ίδια στάση και αφού τα αποκτήσει;
Δεν το ξέρω και φοβούμαι πως όχι. Γι᾽ αυτόν τον λόγο θα πρέπει να υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες. Εάν υπάρχουν παραβιάσεις, να διακόπτεται η προμήθεια ανταλλακτικών, ή η αναβάθμιση των αεροσκαφών. Τακτική έχει αλλάξει η Τουρκία, όχι στρατηγική. Στις συζητήσεις που έγιναν μεταξύ Γεραπετρίτη – Φιντάν ήταν σαφές ότι και οι δύο πλευρές παρέμειναν αγκιστρωμένες στις αρχικές τους θέσεις».
Αν αυτό είναι έτσι – συμφωνώ, τα ίδια τα γεγονότα είναι που αποδεικνύουν ότι το χάσμα είναι βαθύ – για να έρθω και στο «κεφάλαιο Γεραπετρίτης», αν μου επιτρέπεται αυτή η έκφραση, το ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής.
Αν όντως είναι τόσο μεγάλο το χάσμα, για ποιό λόγο το ελληνικό πολιτικό σύστημα, εν προκειμένω η ηγεσία της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, επιλέγει διατυπώσεις και εκφράσεις και αναφορές που απευθύνονται στην ελληνική κοινή γνώμη περισσότερο παρά στην Τουρκία, οι οποίες δημιουργούν στον ελληνικό λαό, στους Έλληνες πολίτες την εντύπωση ότι όχι απλώς έχουμε περάσει από το στάδιο της συζήτησης στο στάδιο της διαπραγμάτευσης, όχι μόνον αυτό – γιατί υπάρχει και αυτή η θέση, ότι έχουν όλα συμφωνηθεί με την Τουρκία, απλώς το ζητούμενο είναι πώς αυτά θα περαστούν με το μικρότερο πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση σε μια επικείμενη συμφωνία – αλλά και, επιπλέον, να καταφεύγει ο Υπουργός των Εξωτερικών της Ελλάδας σε δηλώσεις όπως η περίφημη περί μειοδοσίας;
Από την οποία, μάλιστα, έλαβε αφορμή ο πρώην Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς και χαρακτήρισε όπως χαρακτήρισε τον κύριο Γεραπετρίτη και ο ίδιος. Με δεδομένο ότι το χάσμα είναι τεράστιο και αγεφύρωτο, γιατί χρειάζεται ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας να αναφέρεται στο ενδεχόμενο να χαρακτηριστεί και μειοδότης;
«Υπάρχει ένας κανόνας που λέει: «Μην ακούς τί λέω. Να κοιτάς τί κάνω». Πολλές φορές στη διπλωματία μπορείς να πεις πράγματα τα οποία επιδιώκεις να ακούγονται ευχάριστα σε τρίτους. Το βασικό είναι τί κάνεις στην πράξη. Τί κάνει η Ελλάδα στην πράξη; Διατηρεί τις ίδιες στρατηγικές θέσεις που είχε πριν από έξι μήνες, πριν ένα χρόνο, πριν δέκα χρόνια».
Θέλω να σχολιάσετε, καθώς σε συνέχεια της επίσκεψης τουνΧακάν Φιντάν στον υπουργό Εξωτερικών Γεραπετρίτη ο Τούρκος ΥΠΕΞ δέχθηκε στην τουρκική Πρεσβεία αντιπροσωπεία από τη Θράκη. Δεν θα πω εκπροσώπους της μειονότητας, καθώς οι άνθρωποι που υποδέχθηκε – τους ξέρετε και εσείς πάρα πολύ καλά – είναι εγκάθετοι, σαφώς πράκτορες του τουρκικού Προξενείου και της Άγκυρας στη Θράκη, με τους οποίους είχε μια εκτενή συνομιλία. Πώς το αξιολογείτε; Και φυσικά κυκλοφόρησαν και πολλές φωτογραφίες από το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών.
« Γι᾽ αυτόν τον λόγο έγινε η συνάντηση. Για τις φωτογραφίες».
Με σκοπό τί;
«Να φανεί ότι η Τουρκία στηρίζει τους ψευδομουφτήδες και αυτό που αποκαλούν οι ίδιοι «Ανώτατη Συντονιστική Επιτροπή».
Η Ελλάδα, γιατί δέχεται και επιτρέπει αυτές τις συναντήσεις; Διότι δεν ήταν η πρώτη…
«Το 1988 έγινε η πρώτη επίσημη επίσκεψη Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, του Μεσούτ Γιλμάζ, στην Ελλάδα, ύστερα από 36 χρόνια, εάν δεν κάνω λάθος. Ο Γιλμάζ συναντήθηκε ιδιωτικά με εκπροσώπους της μουσουλμανικής μειονότητας μεταξύ των οποίων και με τον μετέπειτα ψευδομουφτή Ξάνθης, τον Μεχμέτ Εμίν Αγά.
Κάθε φορά που έρχονται Τούρκοι αξιωματούχοι στην Ελλάδα έχουμε τέτοιες συναντήσεις ιδιωτικού χαρακτήρα. Αυτή τη φορά οι ιδιωτικές συναντήσεις έγιναν μέσα στην τουρκική Πρεσβεία. Δόξα τω Θεώ, στην Ελλάδα είμαστε δημοκρατία, δεν έχουμε τέτοιου είδους προβλήματα. Δεν απαγορεύουμε σε κάποιον να δει Έλληνες πολίτες, εάν αυτοί οι Έλληνες πολίτες θέλουν να πάνε να τον δουν».
Πρόκειται για απλώς εθιμικές συναντήσεις;
«Όχι, δεν είναι απλή εθιμοτυπική συνάντηση. Η Άγκυρα θέλει να δείξει ότι στηρίζει τους συγκεκριμένους ως ηγεσία της μουσουλμανικής μειονότητας που η ίδια αποκαλεί τουρκική ή τουρκο-μουσουλμανική».
Ο λόγος που επιμένω σε αυτό είναι διότι ανάλογη συνάντηση υπήρξε την ίδια μέρα της υπογραφής της Διακήρυξης των Αθηνών, στις 7 Δεκεμβρίου του 2023. Αλλά και πριν από λίγες εβδομάδες ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν δέχθηκε αντιπροσωπεία όλα τα μέλη της οποίας ήταν παρόντα και στη συνάντηση με τον Φιντάν στην Αθήνα στις 8 Νοεμβρίου, εκ των οποίων ορισμένοι συμμετείχαν στον προπηλακισμό του νόμιμου μουφτή Κομοτηνής, στο τζαμί του Πλατάνου στην Ξάνθη. Άρα, εδώ δεν είναι ότι έχεις απλώς μια εθιμική συνάντηση, την οποία, βεβαίως, το ελληνικό κράτος δεν φοβάται να επιτρέψει. Αλλά έχεις μια συνάντηση κατά την οποία είναι προφανές ότι η Τουρκία δίνει γραμμή σε ανθρώπους της στη Θράκη.
«Δεν έχει ανάγκη η Άγκυρα τη συνάντηση μεταξύ του Υπουργού Εξωτερικών και των ψευδομουφτήδων για να δώσει γραμμή. Έχει άλλα όργανα στη Θράκη δια των οποίων μπορεί να δώσει γραμμή. Αυτές είναι συναντήσεις μέσω των οποίων η Τουρκία θέλει να τονίσει urbi et orbi ότι στηρίζει συγκεκριμένους ανθρώπους ως ηγεσία της μειονότητας. Γι᾽ αυτό τους συναντά ο τούρκος Υπουργός των Εξωτερικών ιδιωτικά μεν, γιατί είναι ιδιωτική η συνάντηση, αλλά κατά τη διάρκεια της επισκέψεώς του στην Ελλάδα. Έχουν συμβολική σημασία».
Έχετε ζήσει στη Θράκη όπου και έχετε υπηρετήσει μεγάλο τμήμα της στρατιωτικής θητείας σας, τη γνωρίζετε πολύ καλά. Πού βρισκόμαστε στη συγκεκριμένη περιοχή;
«Πολλά πράγματα έχουν αλλάξει στη Θράκη μετά το 2016, οπότε εκδηλώθηκε το αποτυχημένο πραξικόπημα στην Τουρκία. Αρκετοί μουσουλμάνοι οι οποίοι είχαν φιλικές σχέσεις με την Τουρκία κι αισθάνονταν ψυχολογικά κοντά της, τρόμαξαν με τις διώξεις που ακολούθησαν το πραξικόπημα.
Πολλές από τις γέφυρες που έχτιζε επί χρόνια η Τουρκία με τη μειονότητα, καταστράφηκαν εκείνη την περίοδο. Παράλληλα συνεχίζεται η σοβαρή παρέμβαση της ελληνικής πλευράς σε θέματα ισονομίας και ισοπολιτείας. Δεν ανησυχώ για τη Θράκη. Ενδεικτικά να σας αναφέρω τον αριθμό των παιδιών που οι γονείς τους επιλέγουν να τα στείλουν στα δημόσια Γυμνάσια και Λύκεια και όχι στα μειονοτικά.
Το 2007–2008 ήταν γύρω στο 35% επί του συνόλου. Τώρα είναι πάνω από 70%. Ένα άλλο παράδειγμα– επειδή είστε από τον νομό της Ξάνθης – ένας μεγάλος αριθμός γονέων από μειονοτικά χωριά, κατεβάζουν οι ίδιοι τα παιδιά τους στα δημόσια σχολεία της Ξάνθης και γυρίζουν την πλάτη στα μειονοτικά. Επίσης, το 1996 υπήρχαν ορεινά μουσουλμανικά χωριά που δεν έστελναν τα κορίτσια στο γυμνάσιο. Σήμερα η πλειοψηφία των εισερχομένων στα ελληνικά ΑΕΙ είναι κορίτσια. Βαίνουμε ομαλά προς την ενσωμάτωση της μειονότητας στην υπόλοιπη ελληνική κοινωνία. Η ισονομία και ισοπολιτεία που ξεκίνησε το ᾽91 προχωράει πολύ θετικά».
Πλήρης ενσωμάτωση σημαίνει ότι θα έρθει σύντομα η στιγμή που δεν θα χρειάζεται πλέον η Ελλάδα να μιλάει για μειονότητα στη Θράκη;
«Η μουσουλμανική μειονότητα έχει ορισμένα χαρακτηριστικά, όπως, επί παραδείγματι, τον θρησκευτικό της χαρακτήρα. Έχουμε ως κράτος την υποχρέωση να προστατεύουμε διαχρονικά τα βασικά χαρακτηριστικά της μειονότητας. Ενσωμάτωση σημαίνει ότι ο μειονοτικός αισθάνεται καλά που ζει στην Ελλάδα. Δεν υπάρχουν διακρίσεις εις βάρος του, λόγω της μειονοτικής του ταυτότητας. Του προσφέρονται οι ίδιες ευκαιρίες που δίδονται και σε όλους τους υπόλοιπους πολίτες».
Το ρωτώ αυτό, επειδή συνδέετε την έννοια της μειονότητας με τη θρησκευτική ταυτότητα. Και θα μπορούσε κανείς να πει ότι, με αυτή την έννοια, τώρα που η Ελλάδα έχει έναν αρκετά μεγάλο μουσουλμανικό πληθυσμό μέσω και της μετανάστευσης – της λαθρομετανάστευσης, άσχετα αν κανείς θα το ερμηνεύσει έτσι ή αλλιώς αυτό – τίθεται το ερώτημα εάν θα πρέπει σε αυτήν τη νέα κοινωνική τάξη πραγμάτων της Ελλάδας να επαναπροσδιοριστεί και η έννοια της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη. Τη στιγμή μάλιστα που πρόκειται για Έλληνες πολίτες. Γηγενείς Έλληνες πολίτες. Να το θέσω και αλλιώς: Γιατί δεν είναι μειονότητα οι Πακιστανοί, που αγγίζουν περίπου τις τετρακόσιες χιλιάδες σε όλη την Ελλάδα και είναι επίσης μουσουλμάνοι;
«Δεν είναι τόσοι οι Πακιστανοί! Η μεγαλύτερη μεταναστευτική ομάδα που διαμένει σήμερα στην Ελλάδα είναι οι Αλβανοί, που είναι περίπου 395.000. Αυτή τη στιγμή δεν θυμάμαι τα ακριβή στοιχεία, αλλά οι Πακιστανοί είναι λιγότεροι από 50.000. Επίσης, δεν πρέπει να μπερδεύουμε μεταναστευτικές ομάδες με Έλληνες πολίτες.
Είναι διαφορετική η κατάσταση μεταξύ γηγενών μειονοτικών πληθυσμών, όπως είναι η μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, με άτομα τα οποία απέκτησαν την ελληνική ιθαγένεια τα τελευταία χρόνια δια πολιτογραφήσεως. Για τη δεύτερη ομάδα, που αποκτά την ελληνική ιθαγένεια δια πολιτογραφήσεως, ισχύουν τα δικαιώματα που ισχύουν για όλους τους Έλληνες πολίτες.
Επί παραδείγματι το κράτος υποχρεώνεται να σέβεται τις θρησκευτικές τους αντιλήψεις. Αλλά από κει και πέρα, οι νέοι αυτοί Έλληνες έχουν ουσιαστικά σβήσει το παρελθόν τους και ξεκινάνε μια νέα σελίδα. Δεν έχει υποχρέωση το κράτος να προσφέρει στον Πακιστανό που πήρε ιθαγένεια δια πολιτογραφήσεως, μαθήματα στη γλώσσα ουρντού που μιλούν στο Πακιστάν. Αυτή είναι η διάκριση του πρώην μετανάστη, που έγινε πολίτης σε μια χώρα με πολιτογράφηση, και του γηγενούς.
Στις γηγενείς ομάδες – είτε προστατεύονται από διεθνείς συνθήκες είτε όχι, διότι υπάρχουν και ομάδες που δεν προστατεύονται από διεθνείς συνθήκες, όπως οι Εβραίοι ή οι Καθολικοί της Ελλάδος – έχουμε καθήκον ως χώρα να πάρουμε κάποια επιπλέον μέτρα. Αυτή είναι η διαφορά».
Επειδή συχνά αναφερόμαστε σε μεταναστευτικές ομάδες στην Ελλάδα. Ποιές είναι αυτές σε γενικές γραμμές; Έχετε διατελέσει και Γενικός Γραμματέας στο Υπουργείο Εσωτερικών για τη Μεταναστευτική Πολιτική. Ποιά είναι η μεγαλύτερη από αυτές; Και τί γίνεται με τους Βορειοηπειρώτες;
«Θα σας δώσω κάποια στοιχεία που δεν έχουν βγει μέχρι τώρα στη δημοσιότητα. Ο συνολικός μεταναστευτικός πληθυσμός στην Ελλάδα, μαζί με τους Αλβανούς, δεν ξεπερνά τις 620.000 συνολικά. Επισημαίνω ότι μιλάω για μετανάστες με άδεια διαμονής στη χώρα και όχι για ενήλικους μετανάστες που έγιναν Έλληνες πολίτες δια πολιτογραφήσεως.
Ο αριθμός των τελευταίων είναι περίπου 47.000 και πολιτογραφήθηκαν μετά το 1991 μέχρι σήμερα. Σε αυτούς θα πρέπει να προσθέσουμε περίπου 100.000 ανηλίκους που είτε έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα είτε έχουν πάει σχολείο στην Ελλάδα. Αυτοί είναι τέκνα και ομογενών και αλλογενών. Επειδή είμαι περίπου βέβαιος ότι θα αρχίσουν οι αμφισβητήσεις για τους αριθμούς ιδίως των πολιτογραφημένων, διευκρινίζω ότι μιλάω με τα ακριβή στοιχεία, όπως αποτυπώνονται από τη μόνη πηγή που έχει πλήρη εικόνα και είναι το υπουργείο Εσωτερικών.
Σταθερά μετά το 1991 η μεγαλύτερη μεταναστευτική ομάδα στην Ελλάδα είναι οι προερχόμενοι από την Αλβανία. Τον Νοέμβριο του 2024, είχαμε εν ενεργεία 395.000 άδειες διαμονής Αλβανών πολιτών στην Ελλάδα. Παράλληλα, 128.000 ομογενείς, Βορειοηπειρώτες δηλαδή, έχουν αποκτήσει ελληνική ιθαγένεια από το 1991 μέχρι σήμερα. Επίσης 15.000 ομογενείς δεν έχουν θελήσει να αποκτήσουν ελληνική ιθαγένεια, αλλά είναι κάτοχοι ειδικού δελτίου ταυτότητας ομογενούς.
Και υπάρχουν περίπου 70.000 παιδιά, Βορειοηπειρωτών και αλλογενών από την Αλβανία, τα οποία έχουν αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια επειδή είτε γεννήθηκαν είτε σπούδασαν στην Ελλάδα. Ο αριθμός των Αλβανών ενηλίκων που δεν είναι ομογενείς και έχουν αποκτήσει ιθαγένεια δια πολιτογραφήσεως, είναι 16.736. Το λέω, διότι ακούω κατά καιρούς κάτι τερατώδη νούμερα: πενήντα χιλιάδες, εκατό χιλιάδες, διακόσιες χιλιάδες Αλβανοί που έγιναν Έλληνες πολίτες.
Το τονίζω ότι από το 1991 μέχρι σήμερα οι Αλβανοί ενήλικοι που έγιναν Έλληνες πολίτες είναι 16.736. Αυτά τα στοιχεία δεν επιδέχονται αμφισβητήσεως. Είναι βάσει των ΦΕΚ που χορήγησαν ιθαγένειες».
GEOPOLITICO
Μητσοτάκης: Το καλώδιο θα προχωρήσει χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα – Μηνύματα σε Τουρκία, ΗΠΑ και Ισραήλ
Μήνυμα σιγουριάς για την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι το έργο πρέπει να προχωρήσει χωρίς υποχωρήσεις στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, στις σχέσεις με την Τουρκία, στην αμυντική συνεργασία με το Ισραήλ, στην απόκτηση των F-35 και στον γεωπολιτικό διάδρομο IMEC, ενώ εξαπέλυσε αιχμές κατά της αντιπολίτευσης για την κριτική της στα εθνικά θέματα.
Σε μια συνέντευξη με ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ 100,3 και τον Άρη Πορτοσάλτε, την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε τις βασικές προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, εστιάζοντας στην ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, στην ενεργειακή ασφάλεια και στην προοπτική της Ελλάδας να αποτελέσει κρίσιμο κόμβο διασυνδεσιμότητας μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ινδίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν οι αναφορές του στο Great Sea Interconnector, σε μια περίοδο κατά την οποία η υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης βρίσκεται στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών σχέσεων και των ευρύτερων γεωπολιτικών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επίσκεψη Ρούμπιο και η στρατηγική σχέση Ελλάδας–ΗΠΑ
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε θετικό το αποτύπωμα της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, επισημαίνοντας ότι επιβεβαιώθηκε η σημασία της Ελλάδας για την αμερικανική εξωτερική πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Η επίσκεψη αυτή του Μάρκο Ρούμπιο έγινε στα πλαίσια του Στρατηγικού Διαλόγου Ηνωμένων Πολιτειών-Ελλάδος, είναι μια θεσμοθετημένη διαδικασία ενίσχυσης των διμερών μας σχέσεων. Και θέλω να θυμίσω στους ακροατές σας ότι ο κύριος Ρούμπιο δεν ταξιδεύει συχνά στο εξωτερικό για να συμμετέχει σε τέτοιου είδους στρατηγικούς διαλόγους. Το έχει κάνει μία φορά μόνο, πήγε στην Ινδία πέρυσι, και η δεύτερη φορά που το έκανε είναι να έρθει στην Ελλάδα».
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, οι διμερείς σχέσεις έχουν πλέον αποκτήσει ευρύτερο περιεχόμενο, πέρα από την παραδοσιακή αμυντική συνεργασία.
«Είχα την ευκαιρία να τον συναντήσω κι εγώ, και νομίζω ότι η επίσκεψή του αυτή επιβεβαίωσε το εξαιρετικό πλαίσιο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, σχέσεις οι οποίες έχουν προφανώς μια έντονη αμυντική και πολιτικοδιπλωματική διάσταση, αλλά που επεκτείνονται πλέον και σε ζητήματα ενέργειας, διασυνδεσιμότητας, και επενδύσεων. Άρα, νομίζω ότι αναμφίβολα το αποτύπωμα ήταν θετικό».
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει αναδειχθεί σε αναντικατάστατο στρατηγικό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Μεσόγειο, συνδέοντας τον ρόλο αυτό με τις αμυντικές επενδύσεις, τις ενεργειακές υποδομές και τη γεωγραφική θέση της χώρας.
Great Sea Interconnector: Ευρωπαϊκό έργο με αμερικανική και γαλλική υποστήριξη
Στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη θέση ότι το έργο μπορεί και πρέπει να προχωρήσει χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Επικαλέστηκε τη στήριξη της αμερικανικής κυβέρνησης, αλλά και την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του έργου, υπογραμμίζοντας τη συμμετοχή της Γαλλίας μέσω του επενδυτικού κεφαλαίου Meridiam.
«Νομίζω ότι και ο κύριος Ρούμπιο είπε ξεκάθαρα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν αυτά τα έργα διασυνδεσιμότητας. Και τα στηρίζουν, πιστεύω, ακριβώς για το καλό, γι’ αυτό μπορεί να καταλήξει μέχρι το Ισραήλ, κάτι το οποίο προφανώς ενδιαφέρει ιδιαίτερα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά το έργο αυτό δεν είναι πια ένα ελληνοκυπριακό έργο. Είναι ένα ευρωπαϊκό έργο, εξαρχής ήταν ευρωπαϊκό έργο, διότι θέλω να θυμίσω ότι λαμβάνει παραπάνω από 600 εκατομμύρια ευρωπαϊκή επιδότηση. Και τώρα, βέβαια, με τη συμμετοχή της Γαλλίας και του γαλλικού επενδυτικού κεφαλαίου Meridiam, ως πλειοψηφικού μετόχου στο έργο, καταλαβαίνετε ότι πια αυτό το έργο ενδιαφέρει πολιτικά, οικονομικά, και την φίλη Γαλλία. Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες».
Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να αναδείξει τη διεθνή διάσταση του Great Sea Interconnector, απέναντι στις τουρκικές παρεμβάσεις και διεκδικήσεις στην περιοχή.
Ωστόσο, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η πρακτική συνέχιση των ερευνών και των εργασιών πόντισης του καλωδίου. Η πολιτική υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και της Γαλλίας αποτελεί σημαντική παράμετρο, χωρίς από μόνη της να απαντά στο ερώτημα της αντιμετώπισης ενδεχόμενων νέων τουρκικών παρεμβάσεων.
IMEC: Η Ελλάδα γέφυρα προς τη Μέση Ανατολή και την Ινδία
Σημαντική ήταν και η αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), τον οποίο συνέδεσε ευθέως με τις ελληνικές ενεργειακές και μεταφορικές υποδομές.
«Εγώ θέλω να θυμίσω ότι η Ελλάδα δεν είναι απλά μια χώρα η οποία είναι ενταγμένη στο σκληρό πυρήνα της Δύσης. Είναι μια χώρα η οποία είναι και μια γέφυρα αυτή τη στιγμή προς τη Μέση Ανατολή, προς την περιοχή του Κόλπου, και προς την Ινδία. Δεν αναφέρομαι τυχαία στην Ινδία, γιατί θεωρώ ότι αυτός ο νέος γεωπολιτικός και γεωοικονομικός διάδρομος στον οποίο αποκαλούμε IMEC, Ινδία-Μέση Ανατολή-Ευρώπη, έχει καθοριστική σημασία για τη χώρα μας. Είμαστε ένας κρίσιμος κρίκος σε αυτή την αλυσίδα, αρκεί να το δει κανείς στον χάρτη της δυνατότητας που έχουμε στα θέματα διασυνδεσιμότητας. Και εκεί εντάσσονται, βέβαια, και τα μεγάλα έργα διασυνδεσιμότητας, όπως ”τα”, όχι ”το”, γιατί δεν είναι ένα μόνο, όπως τα ηλεκτρικά καλώδια, τα οποία τελικά καταλήγουν στην πατρίδα μας».
Η αναφορά στον IMEC εντάσσει τις ελληνικές ενεργειακές διασυνδέσεις σε μια ευρύτερη στρατηγική, στην οποία η χώρα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πύλη εισόδου εμπορίου, ενέργειας και επενδύσεων προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Ισραήλ: Στρατηγική σχέση με το κράτος, όχι κατ’ ανάγκη με την κυβέρνηση
Ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, διαχωρίζοντας τις διακρατικές σχέσεις από την πολιτική της εκάστοτε ισραηλινής κυβέρνησης.
Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην ανάπτυξη του ελληνικού αμυντικού συστήματος «Ασπίδα του Αχιλλέα», παρουσιάζοντας τη συνεργασία με το Ισραήλ ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μεταφοράς προηγμένης αμυντικής τεχνολογίας.
«Θα πω ότι η στρατηγική σχέση της Ελλάδος είναι με το κράτος του Ισραήλ, όχι κατ’ ανάγκη με τη σημερινή κυβέρνηση. Αυτή η στρατηγική σχέση, η οποία έχει πολλαπλά οφέλη για την χώρα μας, να δώσω μόνο ένα παράδειγμα, ο ‘’θόλος του Αχιλλέα’’ είναι ένα υπερσύγχρονο αμυντικό σύστημα. Νομίζετε ότι οι Ισραηλινοί το πουλάνε σε οποιονδήποτε; Με πολύ προχωρημένη τεχνολογία και με δυνατότητα της πατρίδας μας να έχει την ιδιοκτησία και το software του κώδικα, του πηγαίου κώδικα, για την ανάπτυξη αυτού του συστήματος. Να λοιπόν ένα άμεσο όφελος από αυτήν την ισχυρή πολιτική σχέση. Θα έλεγα όμως, γιατί υπάρχει, μπορεί να υπάρχει μια βάση σε αυτήν την κριτική, ότι αυτή η σχέση δεν έχει αποβεί εις βάρος των πολύ ισχυρών δεσμών που έχει η πατρίδα μας με τον αραβικό κόσμο, με την παλαιστινιακή αρχή. Ούτε μας έχει εμποδίσει να εκφραστούμε ανοιχτά και να επικρίνουμε την κυβέρνηση του Ισραήλ, όταν αυτή ξεπερνάει τα όρια, όπως παραδείγματος χάρη έχει συμβεί επανειλημμένα στη Δυτική Όχθη, πιέζουμε για να πάμε από την πρώτη φάση του Σχεδίου Ειρήνης Τραμπ στη Γάζα στη δεύτερη, αλλά έχουμε ασκήσει, και θα έλεγα, μια κριτική στο Ισραήλ, οπότε κρίνουμε ότι η παρούσα κυβέρνηση κινείται με έναν τρόπο ο οποίος δεν συνάδει με τις δικές μας αρχές και αξίες».
Με την τοποθέτησή του ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να καταστήσει σαφές ότι η συνεργασία με το Ισραήλ δεν περιορίζει τις διπλωματικές σχέσεις της Ελλάδας με τις αραβικές χώρες και την Παλαιστινιακή Αρχή.
F-35: Αιχμές κατά Τσίπρα και αναφορά στον αποκλεισμό της Τουρκίας
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο πρωθυπουργός απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, με αφορμή τις δημόσιες τοποθετήσεις του για την ελληνική εξωτερική πολιτική και τα εξοπλιστικά προγράμματα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η Ελλάδα βρίσκεται ήδη στο πρόγραμμα των F-35, ενώ η Τουρκία εξακολουθεί να παραμένει εκτός, εξαιτίας της απόκτησης των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.
«Μου κάνει πολύ εντύπωση πώς ένας άνθρωπος ο οποίος ήταν πρωθυπουργός της χώρας για 4,5 χρόνια και φιλοδοξεί να επανέλθει στην πολιτική, δεν γνωρίζει τα βασικά. Δεν αναφέρομαι στο θέμα του καλωδίου, διότι, αυτό μπορεί να είναι ενδεχομένως και ένα επαναλαμβανόμενο σαρδάμ. Αλλά το γεγονός ότι ο κύριος Τσίπρας δεν γνωρίζει ή δεν θέλει να γνωρίζει ή δεν ομολογεί ότι σήμερα η Ελλάδα είναι ενταγμένη στο πρόγραμμα των F-35 και ότι αυτά θα έρθουν ουσιαστικά το ’29 και το ’30 στην χώρα μας, ότι οι πιλότοι μας σύντομα θα αρχίσουν να εκπαιδεύονται, ότι ξεκινάμε τις πολύ σημαντικές επενδύσεις στη βάση της Ανδραβίδας για να τα υποδεχθούμε, και ότι η Τουρκία αυτή τη στιγμή που μιλάμε, τουλάχιστον, είναι εκτός των προγραμμάτων F-35. Και περίπου να προεξοφλεί ο κύριος Τσίπρας ότι η Τουρκία θα πάρει τα F-35 όταν αυτό δεν είναι κάτι που το λένε ούτε καν οι Τούρκοι, μου κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση. Από εκεί και πέρα, ας το κρίνουν οι ακροατές σας αυτό, αν αυτός συνιστά υπεύθυνη στάση. Να πω μόνο το εξής. Ο κύριος Τσίπρας είναι πρωθυπουργός. Όταν η Τουρκία παρήγγειλε τα F-35, και θα παραλάμβανε 100 F-35, αν δεν έκανε το λάθος, να αγοράσει ταυτόχρονα και το σύστημα S-400. Θυμάστε εσείς καμία δήλωση του κυρίου Τσίπρα να αντιτίθεται στην επιλογή των Ηνωμένων Πολιτειών να πουλήσουν F-35 στην Τουρκία; Γιατί εγώ δεν θυμάμαι καμία».
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την απόκτηση των F-35 με την ευρύτερη προσπάθεια διατήρησης ποιοτικού στρατιωτικού πλεονεκτήματος έναντι της Τουρκίας, στην οποία εντάσσονται επίσης οι αναβαθμίσεις των F-16 και η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού.
Ελληνοτουρκικά: «Ελαφρύς κυματισμός» στο Αιγαίο
Για τις σχέσεις με την Τουρκία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να περιγράψει την κατάσταση χρησιμοποιώντας έναν χαρακτηρισμό χαμηλών τόνων, παρά τις διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
«Τα νερά στο Αιγαίο υπάρχει ένα αεράκι, ας πούμε, ένας ελαφρύς κυματισμός, αλλά ούτε αυτό είναι ασυνήθιστο, ξέρετε. Όπως ο καιρός αλλάζει και έχουμε μπουνάτσες και ενίοτε έχουμε και μελτέμια. Το ίδιο συμβαίνει και στις ελληνοτουρκικές συναντήσεις με τον Τούρκο πρόεδρο».
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υπενθυμίζοντας πάντως ότι έχει πραγματοποιήσει περισσότερες συναντήσεις με τον Τούρκο πρόεδρο από οποιονδήποτε προηγούμενο Έλληνα πρωθυπουργό.
Η προσέγγιση αυτή αντανακλά την πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να διατηρήσει ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Άγκυρα, την ώρα που παραμένουν ανοικτά σημαντικά ζητήματα στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Αμυντικές δαπάνες: Το 3,5% του ΑΕΠ και η κριτική στην αντιπολίτευση
Ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε την κυβερνητική πολιτική των αυξημένων αμυντικών δαπανών, τονίζοντας ότι η ασφάλεια της χώρας αποτελεί θεμελιώδη προτεραιότητα.
«Μερικές φορές έχω την αίσθηση ότι αυτοί οι οποίοι θέλουν να μας ασκήσουν κριτική, περίπου εύχονται να υπάρχουν στραβοπατήματα στα εθνικά θέματα. Είτε η κριτική αυτή έρχεται από τα αριστερά, είτε έρχεται από τα δεξιά. Θα τους συνιστούσα να είναι πιο προσεκτικοί και να μην σπεύδουν με τέτοιο τρόπο να εκπέμψουν την εμπάθεια τους προς την κυβέρνηση και προς εμένα προσωπικά. Εδώ μιλάμε για εθνικά ζητήματα, στα οποία θα έπρεπε να υπάρχει ένα βασικό πλαίσιο συνεννόησης. Δυστυχώς, λυπάμαι, διότι αυτό το οποίο όλοι στο εξωτερικό μας πιστώνουν, ότι η Ελλάδα έχει ενισχυθεί σημαντικά, όχι μόνο οικονομικά, αλλά και αμυντικά τα τελευταία χρόνια. Κάποιοι το προσπερνούν στη χώρα μας, σαν να είναι κάτι περίπου αυτονόητο. Το γεγονός ότι μπορούμε σήμερα να έχουμε δημοσιονομικά πλεονάσματα, αλλά ταυτόχρονα να δαπανούμε και 3,5% του ΑΕΠ μας στην άμυνα, δεν ήταν κάτι εύκολο. Και αυτό γίνεται από το υστέρημα του Έλληνα πολίτη. Αν δαπανούσαμε λιγότερα χρήματα στην άμυνα, θα μπορούσαμε να διαθέσουμε περισσότερους πόρους για, παράδειγμα, για την ενεργειακή στήριξη. Το συμβόλαιο όμως το οποίο έχουμε υπογράψει με την κοινωνία, θεωρώ ότι οι προτάσεις την ασφάλεια της χώρας ως το υπέρτατο αγαθό το οποίο πρέπει να υπερασπιστούμε. Και γι’ αυτό και δαπανούμε αυτούς τους πόρους, γι’ αυτό και αποκτούμε τη (φρεγάτα) Belharra, γι’ αυτό και αναβαθμίζουμε τα F-16, γι’ αυτό και επενδύουμε στο ‘’θόλο του Αχιλλέα’’».
Η αναφορά στο 3,5% του ΑΕΠ αναδεικνύει το βάρος που αποδίδει η κυβέρνηση στις αμυντικές δαπάνες, παρά τις δημοσιονομικές και κοινωνικές πιέσεις.
Κύπρος, Ουκρανία και διεθνές δίκαιο
Στις αναφορές του για τη Ρωσία και τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας στηρίζεται στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών.
Συνέδεσε μάλιστα τη στάση της Αθήνας απέναντι στη ρωσική εισβολή με το Κυπριακό, υπενθυμίζοντας τη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή.
«Μην ξεχνάμε ότι η πατρίδα μας και ο ελληνισμός κουβαλάει ακόμα ανοιχτή την πληγή της Κύπρου. Όπου 52 χρόνια μετά έχουμε να διαχειριστούμε μια εισβολή και μια κατοχή ενός σημαντικού τμήματος του νησιού».
Πρόκειται για μια αναφορά που συνδέει τη σταθερή ελληνική θέση υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας με την ανάγκη συνεπούς εφαρμογής των ίδιων αρχών στην περίπτωση της Κύπρου.
Ενέργεια: Κάθετος Διάδρομος, Chevron και γεωτρήσεις το 2027
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στη στρατηγική αναβάθμιση της Ελλάδας μέσω του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου, τονίζοντας ότι η χώρα μπορεί να λειτουργήσει ως πάροχος ενεργειακής ασφάλειας για τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη.
«Και κλείνω με τον κάθετο διάδρομο. Είναι δεδομένο αυτό ότι έχει τελειώσει αυτό το θέμα. Μα ο κάθετος διάδρομος ήδη υπάρχει και ήδη λειτουργεί. Τι είναι ο κάθετος διάδρομος για να το εξηγήσουμε απλά; Είναι η πολιτική επιλογή της κυβέρνησης να αξιοποιήσει ενεργειακές υποδομές τις οποίες διαθέτει, τους αγωγούς μας, αλλά και τους σταθμούς επαναεργοποίησης φυσικού αερίου, το οποίο μεταφέρεται υγροποιημένο, προκειμένου να μπορούμε να τροφοδοτήσουμε τους βόρειους γείτονές μας. Το γεγονός ότι η Ελλάδα καθίσταται σήμερα ένας πάροχος ενεργειακής ασφάλειας για τα Βαλκάνια, αλλά και για άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, νομίζω ότι αναβαθμίζει συνολικά το γεωγραφικό μας αποτύπωμα. Και βέβαια να πω και κάτι ακόμα. Ότι η Αμερική και η κυβέρνηση, αλλά και οι εταιρείες επέλεξαν αυτό να το κάνουν μέσω της Ελλάδας. Θα μπορούσαν να το κάνουν και μέσω άλλης χώρας. Άρα νομίζω ότι εκεί αναμφίβολα το αποτύπωμα είναι θετικό. Και συνέπεια θα σας έλεγα και με μια συνολική επιλογή της χώρας μας. Από τη μία να επενδύσει στην πράσινη μετάβαση με πολύ γρήγορους ρυθμούς, από την άλλη να ψάξουμε κι εμείς να δούμε αν έχουμε φυσικό αέριο. Και το κάνουμε με αμερικανικές εταιρείες. Και όταν η Chevron, για παράδειγμα, πηγαίνει νοτίως της Κρήτης και συνομιλεί με την ελληνική κυβέρνηση, αυτό είναι μια άμεση, ούτε καν έμμεση, αναγνώριση ότι η Ελλάδα ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα νοτίως της Κρήτης. Και βέβαια να ενημερώσω τους ακροατές μας ότι θα έχουμε την πρώτη ερευνητική γεώτρηση δυτικά της Κέρκυρας από την Exxon, το δεύτερο τρίμηνο του 2027. Αυτό έχει να γίνει 40 χρόνια μετά».
Η αναφορά στην Chevron αποκτά πρόσθετη γεωπολιτική σημασία λόγω των τουρκικών και λιβυκών διεκδικήσεων στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κρήτης.
Παράλληλα, η αναγγελία της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης δυτικά της Κέρκυρας το δεύτερο τρίμηνο του 2027 αποτελεί συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο για την κυβερνητική στρατηγική αναζήτησης υδρογονανθράκων.
Το γεωπολιτικό αποτύπωμα των δηλώσεων
Η συνέντευξη Μητσοτάκη αποτυπώνει την κυβερνητική επιδίωξη να εντάξει την ελληνική εξωτερική πολιτική σε ένα ευρύτερο δίκτυο αμυντικών, ενεργειακών και οικονομικών συνεργασιών.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενίσχυση της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η διατήρηση της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ, η αναβάθμιση των δεσμών με την Ινδία και η αξιοποίηση της ελληνικής γεωγραφικής θέσης ως κόμβου μεταξύ τριών ηπείρων.
Ωστόσο, το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πρακτικά τεστ αυτής της στρατηγικής.
Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού περί μη υποχώρησης στα κυριαρχικά δικαιώματα διατυπώνουν την πολιτική θέση της Αθήνας. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η υλοποίηση του έργου και η δυνατότητα συνέχισης των εργασιών χωρίς να επιβληθούν περιορισμοί που θα αμφισβητούν την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Αναλύσεις
Πώς ερμήνευσε η Τουρκία τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών από την Αθήνα;
Ο Ρούμπιο παρουσίασε την Αθήνα ως εταίρο που προσφέρει λύσεις στην άμυνα, την ενέργεια και τη διαχείριση των συνόρων
Του Χρήστου Κωνσταντινίδη, Middle East Forum
Κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο εκφώνησε μια συγκλονιστική ομιλία στις 7 Οκτωβρίου 2026 στην Πνύκα, απέναντι από την Ακρόπολη, μόλις λίγα μέτρα από το σημείο όπου ο Απόστολος Παύλος κήρυξε το Ευαγγέλιο στους αρχαίους Αθηναίους. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών τοποθέτησε την Ελλάδα στο επίκεντρο της ιστορικής κληρονομιάς της Δύσης και της σύγχρονης στρατηγικής συνεργασίας.
Ο Ρούμπιο χρησιμοποίησε την αρχαία Ελλάδα για να θεμελιώσει το όραμα της κυβέρνησης Τραμπ για την εθνική ισχύ, την κυριαρχία και τη δυτική αναγέννηση. Συνέδεσε την ελληνική παράδοση με το καθήκον, την αριστεία και την προθυμία υπεράσπισης της πατρίδας. Παρουσίασε την Ελλάδα ως υπόδειγμα συμμάχου και κάλεσε την Ευρώπη να ακολουθήσει το παράδειγμά της. Με απλά λόγια, ο Ρούμπιο παρουσίασε την Αθήνα ως εταίρο που προσφέρει λύσεις στην άμυνα, την ενέργεια και τη διαχείριση των συνόρων.
Αυτό έστειλε ένα έμμεσο μήνυμα στην Τουρκία: οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν την αξία της Ελλάδας αυτοτελώς και όχι μόνο ως αντίβαρο στην Άγκυρα. Δείχνει επίσης ότι η γεωγραφία και το στρατιωτικό μέγεθος δεν αρκούν για να εξασφαλίσουν αποκλειστική προνομιακή μεταχείριση. Η Ελλάδα έχει εδραιώσει την αξιοπιστία της και η συμμετοχή της σε ενεργειακές και αμυντικές συνεργασίες δημιουργεί επιλογές που περιορίζουν τη δυνατότητα της Τουρκίας να εμφανίζεται ως αναντικατάστατος μεσολαβητής.
Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου αποτελεί την πρακτική δοκιμασία αυτής της σχέσης. Σε κοινή συνέντευξη Τύπου, ο Ρούμπιο εξέφρασε τη στήριξή του στην επιτυχία των ενεργειακών έργων, αλλά απέφυγε τη δημόσια αντιπαράθεση με την Τουρκία, παραπέμποντας τα ευαίσθητα ζητήματα σε ιδιωτικές διπλωματικές συνομιλίες.
Στη συνέντευξή του στον Αλέξη Παπαχελά για την «Καθημερινή», ο Ρούμπιο έγινε σαφέστερος. Χαρακτήρισε αδιανόητη μια ελληνοτουρκική σύγκρουση και περιέγραψε σχέδια διπλωματικής κινητοποίησης για το καλώδιο. Η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει ότι το έργο εξυπηρετεί και τα δικά της συμφέροντα. Η αποτροπή μιας σύγκρουσης, όμως, πρέπει να σημαίνει αποτροπή του εξαναγκασμού που την προκαλεί. Διαφορετικά, η διατήρηση της ηρεμίας μπορεί να καταλήξει στην επιβράβευση εκείνου —της Τουρκίας— που απειλεί να τη διαταράξει.
Ο τρόπος με τον οποίο τα τουρκικά Μέσα κάλυψαν την επίσκεψη δείχνει ότι η Άγκυρα έλαβε το μήνυμα.
Η Hürriyet παρουσίασε τον Ρούμπιο ως την τελευταία ελπίδα της Αθήνας απέναντι στην Άγκυρα. Η Milliyet στάθηκε στους επαίνους του Αμερικανού υπουργού προς την Ελλάδα, ενώ η φιλοκυβερνητική Türkiye είχε ήδη επιχειρήσει, στις 5 Οκτωβρίου, να παρουσιάσει την ελληνική στρατηγική ως αποτυχημένη, προβάλλοντας την τουρκική αμυντική βιομηχανία και τις ευρωπαϊκές συνεργασίες της Άγκυρας. Το A Haber και η Cumhuriyet έστρεψαν την προσοχή στις διαδηλώσεις, παρουσιάζοντας την υποδοχή του Ρούμπιο ως μεγάλο σοκ. Η εθνικιστική Aydınlık περιέγραψε την ενίσχυση του άξονα ΗΠΑ–Ελλάδας ως κίνηση κατά της Τουρκίας και συνέδεσε τον Κάθετο Διάδρομο με τον περιορισμό του τουρκικού ενεργειακού βάρους.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η ανάλυση του Γκιουρσέλ Τοκμάκογλου, πρώην επικεφαλής του τμήματος πληροφοριών της τουρκικής αεροπορίας, στην τουρκική έκδοση της Independent. Διαχώρισε την ομιλία από ένα αντιτουρκικό δόγμα, αλλά εκτίμησε ότι η ευρύτερη συνεργασία περιορίζει τα διαπραγματευτικά πλεονεκτήματα της Τουρκίας. Οι αντιδράσεις στον τουρκικό Τύπο δείχνουν ξεκάθαρα πόσο ενόχλησαν την Άγκυρα η επίσκεψη και η ομιλία, ιδιαίτερα από τη στιγμή που η περιοδεία του Ρούμπιο δεν περιλάμβανε στάση στην Τουρκία.
Υπάρχει, όμως, και η άλλη όψη της εικόνας. Την ημέρα της ομιλίας Ρούμπιο στην Πνύκα, δύο οπλισμένα F-16, ένα CN-235 και τρία άοπλα τουρκικά drones πραγματοποίησαν τέσσερις παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου και τρεις παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών, ενώ την προηγουμένη είχαν σημειωθεί δεκαπέντε παραβιάσεις του εναέριου χώρου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αξιολογήσουν σοβαρά αυτήν τη συμπεριφορά. Όταν τουρκικά αεροσκάφη παραβιάζουν τον ελληνικό εναέριο χώρο ενώ ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών βρίσκεται στην Αθήνα, η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να μένει αδιάφορη απέναντι σε αυτήν την αντίδραση.
Ο Ρούμπιο μίλησε για κυριαρχία και αξιόπιστες συμμαχίες. Οι προκλητικές παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από την Τουρκία, την ημέρα της επίσκεψης του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, κάθε άλλο παρά εμπιστοσύνη στην αξιοπιστία της εμπνέουν. Ενισχύουν ξεκάθαρα το επιχείρημα ότι η Άγκυρα δεν έχει καμία πρόθεση να εγκαταλείψει την αναθεωρητική πολιτική και τις παράνομες αξιώσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, όπως αποτυπώνονται στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και στο τουρκολιβυκό μνημόνιο κατανόησης.
GEOPOLITICO
Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν
Η Αθήνα ανοίγει νέα σελίδα στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, επενδύοντας στην αμυντική βιομηχανία, τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων. Η συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Ινδό πρέσβη αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η σύμπλευση Ελλάδας και Ινδίας αναπτύσσεται παράλληλα με τη στενή στρατιωτική συνεργασία Άγκυρας και Ισλαμαμπάντ.
Η Ελλάδα διευρύνει το αποτύπωμά της στον διεθνή γεωπολιτικό χάρτη, αναπτύσσοντας στρατηγικές σχέσεις με χώρες που μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και των θαλάσσιων οδών που συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και η εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με την Ινδία, μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συναντήθηκε με τον πρέσβη της Ινδίας στην Αθήνα, Ravi Shankar, με αντικείμενο τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης των διμερών αμυντικών σχέσεων και τις προκλήσεις στο περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας.
Η διπλωματική αυτή επαφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν εξεταστεί σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει οι δύο χώρες τα τελευταία χρόνια. Η Ελλάδα και η Ινδία δεν περιορίζονται πλέον σε διακηρύξεις καλών προθέσεων, αλλά έχουν ήδη αναπτύξει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, που περιλαμβάνει κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή επιχειρησιακής τεχνογνωσίας και ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των αμυντικών τους βιομηχανιών.
Η συμφωνία Δένδια–Singh που άνοιξε τον δρόμο
Καθοριστικής σημασίας για την πορεία των ελληνοϊνδικών σχέσεων υπήρξε η επίσημη επίσκεψη του Νίκου Δένδια στο Νέο Δελχί, στις 9 Φεβρουαρίου 2026, και η συνάντησή του με τον Ινδό ομόλογό του Rajnath Singh.
Οι δύο υπουργοί υπέγραψαν Κοινή Δήλωση Προθέσεων για την ενίσχυση της διμερούς αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, η οποία προβλέπει την επεξεργασία πενταετούς οδικού χάρτη. Παράλληλα, ανταλλάχθηκε το Πρόγραμμα Διμερούς Στρατιωτικής Συνεργασίας για το 2026.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιχειρεί να συνδέσει την ελληνική «Ατζέντα 2030» με την ινδική πολιτική αμυντικής αυτοδυναμίας «Aatmanirbhar Bharat», δημιουργώντας προϋποθέσεις για τη συνεργασία επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και αμυντικών οργανισμών.
Για την Αθήνα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη δυνατότητα πρόσβασης σε νέες τεχνολογίες και στην ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων. Αντίστοιχα, η Ινδία αποκτά έναν πρόσθετο εταίρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, με στρατηγική γεωγραφική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Είχα σήμερα στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας συνάντηση γνωριμίας με τον Πρέσβη της #Ινδίας, κ. Ravi Shankar.
Συζητήσαμε για τις προκλήσεις ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή, για τις μεγάλες δυνατότητες περαιτέρω εμβάθυνσης της στρατηγικής μας αμυντικής συνεργασίας, καθώς και για τους ισχυρούς δεσμούς φιλίας 🇬🇷– 🇮🇳.
#Greece #India
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 8, 2026
Από τα ελληνικά F-16 στην Ινδία μέχρι τις ινδικές φρεγάτες στο Αιγαίο
Η ελληνοϊνδική στρατιωτική συνεργασία έχει αποκτήσει ήδη επιχειρησιακό περιεχόμενο.
Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2024, τέσσερα ελληνικά μαχητικά F-16 Block 52+ Advanced της 336 Μοίρας συμμετείχαν στη διεθνή αεροπορική άσκηση «Tarang Shakti 24», στην αεροπορική βάση Jodhpur της Ινδίας.
Η συγκεκριμένη αποστολή αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για την Πολεμική Αεροπορία, καθώς ελληνικά μαχητικά επιχειρούσαν σε μία ιδιαίτερα απομακρυσμένη γεωγραφική περιοχή, αποκτώντας εμπειρία συνεργασίας με αεροπορικές δυνάμεις διαφορετικών επιχειρησιακών δογμάτων.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η ναυτική άσκηση που πραγματοποιήθηκε στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου 2025 στο Μυρτώο Πέλαγος και στο κεντρικό Αιγαίο.
Στην άσκηση συμμετείχαν η ελληνική φρεγάτα «Θεμιστοκλής», το υποβρύχιο «Πιπίνος», σκάφος ανορθόδοξου πολέμου της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών και η ινδική φρεγάτα INS Trikand.
Οι δύο πλευρές εκπαιδεύτηκαν σε αντικείμενα ανθυποβρυχιακού πολέμου, αντιμετώπισης αεροπορικών απειλών, επιχειρήσεων επιφανείας και ανταλλαγής επιχειρησιακής εικόνας.
Η παρουσία ινδικής πολεμικής μονάδας στο Αιγαίο αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση. Καταδεικνύει τη δυνατότητα του Νέου Δελχί να αναπτύσσει στρατιωτική συνεργασία πέρα από τον Ινδικό Ωκεανό, σε μία περιοχή που αποτελεί κομβικό σημείο σύνδεσης της Ευρώπης με την Ασία.
Ο παράγοντας Τουρκία–Πακιστάν
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ελληνοϊνδικής προσέγγισης είναι η ευρύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται γύρω από τις σχέσεις Τουρκίας και Πακιστάν.
Άγκυρα και Ισλαμαμπάντ έχουν αναπτύξει στενή στρατιωτική συνεργασία, η οποία περιλαμβάνει εξοπλιστικά προγράμματα, αμυντική τεχνολογία και εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού.
Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στη Νότια Ασία, ενώ το Πακιστάν αντιμετωπίζει την Ινδία ως τον βασικό στρατηγικό ανταγωνιστή του.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η προσέγγιση Ελλάδας και Ινδίας δημιουργεί ένα ενδιαφέρον πλέγμα γεωπολιτικών συγκλίσεων.
Για την Αθήνα, η Ινδία αποτελεί έναν εταίρο με σημαντικό στρατιωτικό, οικονομικό και διπλωματικό βάρος. Για το Νέο Δελχί, η Ελλάδα προσφέρει δυνατότητες συνεργασίας σε μία περιοχή όπου η Τουρκία επιχειρεί να διευρύνει την επιρροή της.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει δημιουργηθεί επίσημη στρατιωτική συμμαχία εναντίον της Άγκυρας και του Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, η σύγκλιση των στρατηγικών συμφερόντων μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα στους τομείς της θαλάσσιας ασφάλειας, της αμυντικής τεχνολογίας και της διπλωματικής συνεργασίας.
Η ουσία βρίσκεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα αποκτά περισσότερες επιλογές στις διεθνείς συνεργασίες της, ενώ η Ινδία ενισχύει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ελλάδα–Κύπρος–Ινδία: Μια συνεργασία με προοπτική στην Ανατολική Μεσόγειο
Στην εξίσωση της ελληνοϊνδικής προσέγγισης αποκτά ξεχωριστή θέση και η Κυπριακή Δημοκρατία.
Κατά την επίσκεψη του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στην Ινδία, στις 20–23 Μαΐου 2026, οι δύο χώρες αναβάθμισαν τις σχέσεις τους σε στρατηγική εταιρική σχέση και ανακοίνωσαν οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας για την περίοδο 2026–2031.
Οι συμφωνίες περιλαμβάνουν συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, την κυβερνοασφάλεια, τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προϋποθέσεις για έναν ευρύτερο συντονισμό μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ινδίας, χωρίς να έχει συγκροτηθεί επίσημο τριμερές στρατιωτικό σχήμα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ο οποίος φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τη συνδεσιμότητα μεταξύ ασιατικών και ευρωπαϊκών αγορών.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας και της Κύπρου μπορεί να τους προσφέρει ρόλο στη διαμόρφωση νέων εμπορικών και ενεργειακών διαδρομών. Σύμφωνα με δηλώσεις του Γάλλου ειδικού απεσταλμένου για τον IMEC, τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος συγκαταλέγονται στις χώρες που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στην πρωτοβουλία.
Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, η προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών και η ανάπτυξη ενεργειακών διασυνδέσεων δημιουργούν πρόσθετα πεδία σύγκλισης.
Drones, ηλεκτρονικός πόλεμος και αμυντική τεχνολογία
Η επόμενη φάση της ελληνοϊνδικής συνεργασίας αναμένεται να κριθεί σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Η Ινδία έχει επενδύσει στην εγχώρια ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ηλεκτρονικών συστημάτων και στρατιωτικών πλατφορμών.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, επιχειρεί να ενισχύσει τις δυνατότητες της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και να ενσωματώσει νέες τεχνολογίες στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αντιμετώπισης drones, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ναυτικές τεχνολογίες αποτελούν πιθανά πεδία συνεργασίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα σύνδεσης ινδικών αμυντικών επιχειρήσεων με ελληνικές εταιρείες και ερευνητικούς οργανισμούς.
Πρόκειται, ωστόσο, για προοπτικές που μένει να αποκτήσουν συγκεκριμένο συμβατικό και παραγωγικό περιεχόμενο. Μέχρι στιγμής, η διμερής συμφωνία του Φεβρουαρίου συνιστά κυρίως το θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη τέτοιων συνεργασιών.
Το στρατηγικό διακύβευμα για την Αθήνα
Η εμβάθυνση των σχέσεων με το Νέο Δελχί έχει ευρύτερη σημασία για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατηγικοί ανταγωνισμοί επεκτείνονται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Ινδοειρηνικό, η Ελλάδα επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργασιών, πέρα από τους παραδοσιακούς ευρωπαϊκούς και ατλαντικούς συμμάχους της.
Η Ινδία αποτελεί έναν σημαντικό συνομιλητή σε αυτή την προσπάθεια, καθώς διαθέτει αυξανόμενη διεθνή οικονομική επιρροή, ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ασφάλεια των διεθνών εμπορικών οδών.
Η στενότερη συνεργασία δεν μεταβάλλει αυτομάτως τις στρατιωτικές ισορροπίες στο Αιγαίο ούτε συνεπάγεται ότι το Νέο Δελχί θα εμπλακεί σε ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση.
Δημιουργεί, όμως, πρόσθετες δυνατότητες διπλωματικής συνεννόησης, στρατιωτικής εκπαίδευσης και αμυντικής τεχνολογικής ανάπτυξης.
Από την άλλη πλευρά, η Ινδία αποκτά μεγαλύτερη πρόσβαση σε ένα κρίσιμο γεωγραφικό περιβάλλον, συνδέοντας σταδιακά τα στρατηγικά της συμφέροντα στον Ινδικό Ωκεανό με τις εξελίξεις στη Μεσόγειο.
Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι η μετατροπή αυτής της δυναμικής σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, οι συμφωνίες αμυντικής βιομηχανίας και η συνεργασία στην προστασία θαλάσσιων υποδομών θα αποτελέσουν τα κριτήρια με τα οποία θα αξιολογηθεί το πραγματικό βάθος των ελληνοϊνδικών σχέσεων.
Η συνάντηση Δένδια με τον Ινδό πρέσβη εντάσσεται, σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα, σε αυτή την προσπάθεια.
Από τα ελληνικά F-16 που πέταξαν στους ουρανούς της Ινδίας έως την παρουσία της φρεγάτας INS Trikand στο Αιγαίο, Αθήνα και Νέο Δελχί έχουν ήδη κάνει ουσιαστικά βήματα προσέγγισης.
Το ερώτημα είναι αν αυτή η σχέση θα εξελιχθεί σε έναν σταθερό άξονα αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, με διάρκεια και συγκεκριμένο επιχειρησιακό αποτύπωμα.
Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών August Hanning ύποπτος για κατασκοπεία υπέρ του Αζερμπαϊτζάν – Der Spiegel
Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται.
Τραμπ: Καμία επίθεση στο Ιράν πριν από τις εκλογές – Το μεγάλο παζάρι για τα Στενά του Ορμούζ
Νέο διπλωματικό παράθυρο ανοίγει στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών–Ιράν, μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να...
Κίνδυνος εθνικής καταστροφής αν υποχωρήσουμε στο καλώδιο
Ο Σάββας Καλεντερίδης στη «Ναυτεμπορική» προειδοποιεί για τις παγίδες που βλέπει στην υπόθεση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου και στην προοπτική αμερικανικής...
Financial Times: Ενεργοποιείται η αμυντική συμμαχία Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας! Ο πόλεμος στην Υεμένη αλλάζει τις ισορροπίες
Σε φάση επιχειρησιακής ενεργοποίησης περνά η τριμερής αμυντική συμφωνία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με τους Financial Times. Η...
Η ώρα της Κάσου πλησιάζει! Αμερικανική στήριξη στο καλώδιο, γαλλική εμπλοκή και τουρκικές απαιτήσεις
Το Great Sea Interconnector επιστρέφει στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο, μετά τις δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο υπέρ...
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας