Η επίτευξη προόδου δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι επίκειται άμεσα η σύναψη συμφωνίας, ωστόσο η σχετική διαδικασία έχει πλέον δρομολογηθεί, όπως τόνισε ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν στα εγχώρια μέσα ενημέρωσης, μετά την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων με την αμερικανική πλευρά στη Γενεύη.

Ειδικότερα, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, επεσήμανε ότι η Τεχεράνη και οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέληξαν σε συναίνεση κατά τη διάρκεια των συνομιλιών που έλαβαν χώρα επί ελβετικού εδάφους αναφορικά με «ένα σύνολο κατευθυντήριων αρχών» γεγονός που θα μπορούσε δυνητικά να προλειάνει το έδαφος για μια ενδεχόμενη συμβιβαστική λύση.

Σε δηλώσεις του στον κρατικό τηλεοπτικό σταθμό, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας περιέγραψε τον τρέχοντα κύκλο επαφών ως «πιο εποικοδομητικό» σε σύγκριση με εκείνον που είχε πραγματοποιηθεί την 6η Φεβρουαρίου στο Ομάν.

Ο ίδιος συμπλήρωσε χαρακτηριστικά πως «Συμφωνήθηκε ότι και τα δύο μέρη θα συνεχίσουν τις εργασίες τους επί των σχεδίων κειμένων», και εν συνεχεία θα καθοριστεί «ημερομηνία για μια τρίτη σύνοδο».

Επιπροσθέτως, ο κ. Αραγτσί υπογράμμισε την ανάγκη οι Ηνωμένες Πολιτείες να τερματίσουν άμεσα τις απειλές περί χρήσης βίας.

Προγενέστερα, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν μετέδωσαν την πληροφορία ότι η χώρα προτίθεται να προχωρήσει σε προσωρινό αποκλεισμό τμήματος μιας ζωτικής σημασίας παγκόσμιας οδού εφοδιασμού με πετρέλαιο. Η εξέλιξη αυτή λαμβάνει χώρα καθώς διεξάγονται διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, οι οποίες πραγματοποιούνται ενόσω έχει αποσταλεί δύναμη μάχης στην ευρύτερη περιοχή με στόχο να ασκηθεί πίεση στην Τεχεράνη ώστε να προβεί σε παραχωρήσεις.

Από την πλευρά του, ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει αναφέρει ότι «η αλλαγή καθεστώτος» στην Τεχεράνη ενδέχεται να αποτελεί την βέλτιστη εξέλιξη, ενώ ο Ανώτατος Θρησκευτικός Ηγέτης διαμήνυσε σήμερα ότι οι όποιες προσπάθειες των ΗΠΑ να ανατρέψουν την κυβέρνηση θα αποτύχουν. Με την έναρξη των συνομιλιών στη Γενεύη, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι τμήματα έκλεισαν για ορισμένες ώρες λόγω «λόγους ασφαλείας» καθώς οι επίλεκτες δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης δραστηριοποιούνται στην περιοχή.

Στο παρελθόν, η Τεχεράνη είχε διατυπώσει απειλές για αποκλεισμό του στενού σε περίπτωση που δεχόταν επίθεση, μια κίνηση που θα περιόριζε το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και θα προκαλούσε εκτίναξη των τιμών.

Σύμφωνα με πηγή που μίλησε στο πρακτορείο Reuters και είχε ενημερωθεί επί του θέματος, στις συνομιλίες συμμετείχαν, πέραν του Αμπάς Αραγτσί, ο απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και ο Τζάρεντ Κούσνερ.

Η απόφαση της Ισπανίας να προχωρήσει σε βαθιά μεταρρύθμιση του μεταναστευτικού της συστήματος επαναφέρει ένα ζήτημα που η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφεύγει χρόνια να λύσει ουσιαστικά: τι σημαίνει, στην πράξη, όταν ένα κράτος-μέλος νομιμοποιεί μαζικά παράτυπους μετανάστες μέσα σε έναν χώρο ελεύθερης κυκλοφορίας, όπου τα εσωτερικά σύνορα έχουν περιορισμένη λειτουργία. Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα της ανάλυσης που αναδημοσιεύεται από το EurAsian Times, με φόντο τη νέα πρωτοβουλία της Μαδρίτης.

Γιατί το κάνει η Μαδρίτη

Σύμφωνα με το κείμενο, η ισπανική κυβέρνηση επικαλείται συγκεκριμένες πιέσεις: ελλείψεις εργατικών χεριών, ταχεία δημογραφική γήρανση και στοίβες εκκρεμών αιτήσεων ασύλου/διαμονής. Η λύση που προκρίνει είναι «πραγματιστική»: περισσότερες νόμιμες οδοί, τακτοποίηση όσων ήδη βρίσκονται στη χώρα και απλούστευση της γραφειοκρατίας.

Το πλαίσιο της ρύθμισης, όπως έχει παρουσιαστεί διεθνώς, προβλέπει ότι δικαίωμα ένταξης θα έχουν όσοι βρίσκονταν στην Ισπανία πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2025, μπορούν να αποδείξουν συνεχή/επαρκή παραμονή και δεν έχουν ποινικό μητρώο, με εφαρμογή από την άνοιξη του 2026.

Το «τυφλό σημείο» της Ευρώπης: εθνικές αποφάσεις, διασυνοριακές συνέπειες

Η καρδιά του προβλήματος, όπως το θέτει η ανάλυση, δεν είναι «αν θέλουμε μετανάστευση ή όχι», αλλά ότι εθνικές πολιτικές νομιμοποίησης παράγουν αυτομάτως πανευρωπαϊκά αποτελέσματα χωρίς αντίστοιχο ευρωπαϊκό συντονισμό. Μόλις δοθεί νόμιμη άδεια διαμονής σε χώρα της Σένγκεν, η μετακίνηση προς άλλα κράτη γίνεται σε μεγάλο βαθμό «χωρίς τριβές».

Με απλά λόγια: η νομιμοποίηση δεν «κλειδώνει» τον πληθυσμό στην ισπανική αγορά εργασίας. Μπορεί να μεταφραστεί σε δευτερογενείς μετακινήσεις προς χώρες με υψηλότερους μισθούς ή ισχυρότερα συστήματα πρόνοιας (Γαλλία, Γερμανία κ.ά.), κάτι που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναγνωρίζουν εδώ και χρόνια ως φαινόμενο.

Η κλίμακα και οι φόβοι «αποσυντονισμού»

Η ισπανική κυβέρνηση έχει μιλήσει για τακτοποίηση έως 500.000 ατόμων, υπό προϋποθέσεις.
Ωστόσο, δημοσιεύματα στον ευρωπαϊκό Τύπο μεταφέρουν εκτιμήσεις υπηρεσιών/αστυνομικών δομών ότι οι δυνητικά ωφελούμενοι μπορεί να είναι ακόμη περισσότεροι, γεγονός που αυξάνει την πολιτική ένταση για τις συνέπειες στο σύνολο της Σένγκεν.

Το κείμενο προειδοποιεί ότι το αποτέλεσμα αυτής της ασυμμετρίας είναι κατακερματισμός πολιτικής: άνιση ένταξη, διάχυση ευθυνών, θόλωμα της επιτήρησης και τελικά φθορά της εμπιστοσύνης των κοινωνιών ότι η Ευρώπη «ελέγχει» το φαινόμενο.

Ανθρωπισμός vs. ικανότητα διακυβέρνησης – το ζήτημα ασφάλειας

Η ανάλυση αναγνωρίζει ότι η νομιμοποίηση μπορεί να μειώσει την παρανομία και την εργασιακή εκμετάλλευση. Όμως βάζει μια σκληρή παράμετρο: χωρίς κοινά ευρωπαϊκά στάνταρ σε ελέγχους ασφαλείας, διαλειτουργικότητα δεδομένων και παρακολούθηση μετά τη νομιμοποίηση, δημιουργούνται «κενά» που μπορούν να αξιοποιηθούν από κυκλώματα (διακινητές, πλαστά έγγραφα, παράνομοι μεσάζοντες εργασίας), τα οποία λειτουργούν διασυνοριακά και προσαρμόζονται ταχύτερα από τους κανονισμούς.

Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου καταγράφεται πίεση προς την Κομισιόν για διαβεβαιώσεις ότι όσοι αποκτούν ισπανική άδεια θα περνούν πλήρεις ελέγχους/διασταυρώσεις στα συστήματα της ζώνης Σένγκεν.

Το συμπέρασμα: «ελεύθερη κυκλοφορία χωρίς κοινή διακυβέρνηση είναι drift»

Η τελική θέση του κειμένου είναι ευθεία: η Ισπανία δεν «τρελάθηκε»· λειτουργεί μέσα σε ένα πλαίσιο όπου η ΕΕ φορτώνει στα κράτη το βάρος της διαχείρισης, αλλά δεν προσφέρει επαρκή κοινά εργαλεία. Και αυτό είναι το δομικό παράδοξο της Σένγκεν: ελεύθερη μετακίνηση χωρίς ενιαία, δεσμευτική μεταναστευτική διακυβέρνηση.

Πρωτοβουλία με ισχυρό πολιτικό συμβολισμό βρίσκεται σε εξέλιξη στο Ερμπίλ του Ιρακινού Κουρδιστάν, καθώς ομάδα Κούρδων συγγραφέων, ακαδημαϊκών και καλλιτεχνών κατέθεσε επίσημη πρόταση για να τιμηθεί ο Αμερικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ είτε με ανέγερση αγάλματος είτε με μετονομασία δρόμου στην πόλη.

Σύμφωνα με το κείμενο της επιστολής –με ημερομηνία Κυριακή 15 Φεβρουαρίου– που απευθύνεται στον κυβερνήτη του Ερμπίλ Ομέντ Χόσναου, οι υπογράφοντες ζητούν «να ονομαστεί ένας δρόμος στο Ερμπίλ με το όνομα του Λίντσεϊ Γκρέιαμ ή να στηθεί άγαλμά του σε κεντρικό σημείο», υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για πολιτικό πρόσωπο που «στις πιο δύσκολες συνθήκες υπερασπίστηκε με πάθος» τους Κούρδους και τις επιδιώξεις τους.

Θετική απάντηση από τον κυβερνήτη

Ο κυβερνήτης Χόσναου απάντησε δημόσια ότι η πρόταση «παραλήφθηκε», προσθέτοντας πως «σίγουρα το αξίζει» και ότι θα γίνει «κάτι αντάξιό του», χωρίς ωστόσο να ανακοινώσει άμεσα χρονοδιάγραμμα ή την τελική μορφή της τιμής (άγαλμα ή ονομασία δρόμου).

Γιατί τον τιμούν οι Κούρδοι

Η κίνηση αυτή έρχεται σε περίοδο αναζωπύρωσης της συζήτησης στο Κουρδιστάν για τη διεθνή στήριξη στις κουρδικές πολιτικές και αμυντικές επιδιώξεις. Ο Γκρέιαμ –Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής από τη Νότια Καρολίνα και επί χρόνια μέλος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας– έχει επανειλημμένα εκφραστεί υπέρ των Κούρδων σε Ιράκ και Συρία, ειδικά σε περιόδους έντασης στη μάχη κατά του ISIS και σε περιφερειακές στρατιωτικές κλιμακώσεις.

Στο κείμενο υπογραμμίζεται ότι ο Γκρέιαμ έχει ζητήσει διαρκή αμερικανική εμπλοκή στο Ιράκ και στη βορειοανατολική Συρία, προειδοποιώντας πως αιφνίδιες αποχωρήσεις στρατευμάτων θα μπορούσαν να πλήξουν τις κουρδο-ηγετικές δυνάμεις και την περιφερειακή σταθερότητα. Παράλληλα, έχει καταδικάσει επιθέσεις σε κουρδικές περιοχές και έχει πιέσει για συνέχιση της αμερικανικής πίεσης προς όσους –κατά την εκτίμησή του– απειλούν την κουρδική ασφάλεια, παρουσιάζοντας τις κουρδικές δυνάμεις ως «αξιόπιστους εταίρους» των ΗΠΑ στην αντιτρομοκρατία.

Το παρασκήνιο: Βαγδάτη, πετρέλαιο και «θεσμικό καθεστώς»

Οι θέσεις του Γκρέιαμ βρίσκουν απήχηση σε μια περιοχή που εδώ και χρόνια επιδιώκει πιο σταθερή αμερικανική στήριξη, ενώ ταυτόχρονα βρίσκεται σε διαρκή τριβή με τη Βαγδάτη για ζητήματα όπως οι προϋπολογισμοί, οι εξαγωγές πετρελαίου και το συνταγματικό καθεστώς της Αυτόνομης Περιφέρειας. Παρότι ο Γκρέιαμ δεν έχει εκτελεστικό ρόλο στη χάραξη εξωτερικής πολιτικής, το κείμενο σημειώνει ότι η επιρροή του στο Κογκρέσο και οι σχέσεις του με διαδοχικές αμερικανικές διοικήσεις ενισχύουν το ειδικό βάρος των παρεμβάσεών του.

Ποιοι υπογράφουν – και τι μένει να φανεί

Η πρόταση συνοδεύεται από εκτενή λίστα υπογραφών, με δεκάδες γνωστά ονόματα από τον χώρο του πολιτισμού και της ακαδημαϊκής κοινότητας στο Κουρδιστάν. Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη παράδοση του Ερμπίλ να τιμά ξένες προσωπικότητες που θεωρεί ότι στήριξαν τα κουρδικά δικαιώματα και την ασφάλεια της περιοχής, ιδίως μετά από μεγάλες κρίσεις που σημάδεψαν την πρόσφατη πολιτική του διαδρομή.

Το αν η Περιφέρεια θα προχωρήσει τελικά σε μετονομασία οδού ή σε ανέγερση αγάλματος –και πού ακριβώς– αναμένεται να αποσαφηνιστεί με επίσημη ανακοίνωση.