Την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών επιδιώξεων της Άγκυρας ως μοχλού πίεσης για τα εθνικά θέματα ζητά ο Σάββας Καλεντερίδης. Στην ανάλυσή του το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026 προειδοποιεί για τις τουρκικές μεθοδεύσεις στο Κυπριακό και εξετάζει το ενεργειακό παζάρι ΗΠΑ–Ρωσίας, την πίεση στην Ουκρανία και τα αδιέξοδα στη Μέση Ανατολή.

Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλουν να μετατρέψουν την ανάγκη της Τουρκίας για στενότερη οικονομική και αμυντική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση σε συγκεκριμένο διαπραγματευτικό πλεονέκτημα. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του Σάββα Καλεντερίδη στην εκπομπή του το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, με αιχμή την κριτική του στη λεγόμενη «θετική ατζέντα» με την Άγκυρα.

Ο αναλυτής υποστήριξε ότι δεν μπορεί η Τουρκία να διεκδικεί πρόσθετα ευρωπαϊκά οφέλη, διατηρώντας ταυτόχρονα τις απειλές και τις διεκδικήσεις της εις βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου. Παράλληλα, συνέδεσε τις διεθνείς εξελίξεις με έναν ευρύτερο κίνδυνο: τα παρατεταμένα αδιέξοδα στα πολεμικά μέτωπα μπορούν, κατά την εκτίμησή του, να ανοίξουν τον δρόμο για μεγαλύτερη κλιμάκωση.

«Η Τουρκία καίγεται» για την Ευρώπη

Σχολιάζοντας τοποθέτηση του ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη, ο Καλεντερίδης εστίασε στην επιδίωξη της Άγκυρας για αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης και για συμπερίληψη των τουρκικών βιομηχανικών προϊόντων στη σχεδιαζόμενη σήμανση «Made in Europe».

Κατά την ανάλυσή του, αυτές οι επιδιώξεις, σε συνδυασμό με τη συμμετοχή στην ευρωπαϊκή άμυνα, μπορούν να προσφέρουν στην Τουρκία σημαντικά πλεονεκτήματα μιας στενής σχέσης με την ΕΕ, χωρίς να αναλάβει το σύνολο των υποχρεώσεων που συνεπάγεται η πλήρης ένταξη.

«Η Τουρκία καίγεται», τόνισε, ζητώντας από την Αθήνα να αναγάγει το ζήτημα σε πρώτη διπλωματική προτεραιότητα. Πρότεινε συντονισμένη κινητοποίηση των ελληνικών πρεσβειών στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, της μόνιμης αντιπροσωπείας και των αρμόδιων υπουργείων, ώστε οι ελληνικές θέσεις να τεθούν εγκαίρως στους εταίρους.

Η θέση του ήταν σαφής: κάθε νέο ευρωπαϊκό βήμα υπέρ της Τουρκίας πρέπει να συνδεθεί με συγκεκριμένους όρους για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το casus belli, τις διεκδικήσεις της «Γαλάζιας Πατρίδας» και τα εμπόδια στο ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Αιχμές για τη «θετική ατζέντα»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αντίφαση που, όπως υποστήριξε, υπάρχει ανάμεσα στις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Τουρκίας και στη στάση της έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επικαλέστηκε τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Άγκυρα έναντι της ΕΕ, επισημαίνοντας ότι εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και να αποκλείει κυπριακά πλοία και αεροσκάφη.

Σε αυτό το πλαίσιο, άσκησε κριτική σε πολιτικούς και θεσμικούς παράγοντες στην Ελλάδα και στην Κύπρο οι οποίοι προωθούν τη «θετική ατζέντα», χωρίς, κατά την άποψή του, να απαιτούν ανάλογο κόστος για την τουρκική συμπεριφορά.

Σχολιάζοντας τη στάση απέναντι στη Ρωσία, διευκρίνισε ότι η απαίτηση επιβολής κυρώσεων στη Μόσχα δεν δικαιολογεί την απουσία αντίστοιχης πίεσης προς την Άγκυρα. Το ερώτημα που έθεσε ήταν γιατί η πολιτική βούληση για κυρώσεις δεν εκδηλώνεται και όταν θίγονται άμεσα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.

Προειδοποίηση για την Αττάλεια και την αναβάθμιση των κατεχομένων

Στο Κυπριακό, ο Καλεντερίδης σχολίασε δημοσίευμα του Κώστα Βενιζέλου στον «Φιλελεύθερο» για τις προσκλήσεις στη σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα στην Αττάλεια. Σύμφωνα με όσα παρουσίασε στην εκπομπή, η τουρκική πλευρά επιδιώκει, παράλληλα με την παρουσία του Νίκου Χριστοδουλίδη, τη συμμετοχή του Τουρκοκύπριου ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.

Ο ίδιος αντιμετώπισε αυτή την κίνηση ως μέρος της προσπάθειας της Άγκυρας να αναβαθμίσει διεθνώς το καθεστώς των κατεχομένων. Εξέφρασε επιφυλάξεις για τη συμμετοχή του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας χωρίς σαφή αντιμετώπιση της συγκεκριμένης μεθόδευσης και εισηγήθηκε, ως επιλογή αντίδρασης, την αποχώρηση με δημόσια καταγγελία εφόσον εμφανιστεί ο Ερχιουρμάν.

Η ανησυχία του αφορά το πολιτικό μήνυμα μιας κοινής παρουσίας: κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία μπορεί να την αξιοποιήσει για να καλλιεργήσει εντυπώσεις εξίσωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με την αποσχιστική οντότητα.

Στην ίδια ενότητα αναφέρθηκε θετικά στην επιστολή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προς τον Νίκο Χριστοδουλίδη για τα αποτελέσματα της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Χαρακτήρισε τα επιτεύγματα που παρουσιάστηκαν εθνική επιτυχία της Κυπριακής Δημοκρατίας, πέρα από τα όρια της εκάστοτε κυβέρνησης.

Το ενεργειακό παζάρι Τραμπ–Πούτιν και η θέση της Ευρώπης

Στο διεθνές σκέλος, ο Καλεντερίδης χαρακτήρισε κορυφαίας σημασίας τις πληροφορίες που παρουσίασε για συνεννόηση Τραμπ–Πούτιν στο πετρέλαιο και για αναστολή αμερικανικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Στη δική του ανάγνωση, η επιδίωξη περιορισμού των τιμών ενέργειας πριν από τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές συνδέεται με αυτή την προσέγγιση. Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για οικονομικά συμφέροντα γύρω από το διεθνές δίκτυο της Lukoil και τους αγωγούς Nord Stream, επικαλούμενος πληροφορίες που, όπως είπε, έχει λάβει.

Η ουσία της προειδοποίησής του ήταν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα προσέφερε στη Μόσχα οικονομική ανάσα για τη συνέχιση του πολέμου και πολιτικό όφελος απέναντι στη Δύση. Ταυτόχρονα, θα αύξανε το βάρος που καλείται να σηκώσει η Ευρώπη για τη στήριξη του Κιέβου.

Ο αναλυτής αναφέρθηκε στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση προς την Ουκρανία, αλλά αμφισβήτησε κατά πόσον η ΕΕ μπορεί να επηρεάσει αποφασιστικά την πορεία του πολέμου χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Κατά την εκτίμησή του, ενδεχόμενος περιορισμός της αμερικανικής στρατιωτικής και πληροφοριακής υποστήριξης θα επιδείνωνε σημαντικά τη θέση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Σχολίασε επίσης τις ρωσικές αναφορές σε «ζώνη ασφαλείας» εντός ουκρανικού εδάφους. Τις ερμήνευσε ως επιδίωξη διατήρησης πρόσθετου στρατιωτικού ελέγχου πέρα από τις περιοχές που η Μόσχα δηλώνει ότι έχει προσαρτήσει, με στόχο τη δημιουργία νέων τετελεσμένων πριν από ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις.

Ιράν και Υεμένη: Τα όρια μιας παρατεταμένης σύγκρουσης

Για το Ιράν, ο Καλεντερίδης παρουσίασε δύο ενδεχόμενα: την εντατικοποίηση της οικονομικής πίεσης ώστε να επιτευχθεί συμφωνία ή, εάν αυτό δεν αποδώσει, μια σύντομη και ιδιαίτερα σφοδρή αεροπορική επιχείρηση. Τα περιέγραψε ως σενάρια που συζητούνται στις πηγές και στις αναλύσεις που παρακολουθεί.

Συνέδεσε την εκτίμησή του με πληροφορίες για την επάρκεια των αποθεμάτων αντιαεροπορικών πυραύλων, υποστηρίζοντας ότι ένας μακροχρόνιος πόλεμος θα δημιουργούσε σοβαρές δυσκολίες στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ.

Στην Υεμένη, επικαλέστηκε αναφορές για εγκλωβισμό και παράδοση συριακής ταξιαρχίας στους Χούθι στην περιοχή της Ταΐζ. Κατά τη δική του εκτίμηση, η εξέλιξη αποτελεί πλήγμα και για την Τουρκία, στην οποία απέδωσε ρόλο στην αποστολή των συριακών δυνάμεων.

Παράλληλα, εξέτασε το ενδεχόμενο η ανάγκη της Σαουδικής Αραβίας για υποστήριξη απέναντι στους Χούθι να αξιοποιηθεί από το Ισραήλ ως μοχλός προσέγγισης του Ριάντ στις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Ρούμπιο, Βανς και τα εκλογικά σενάρια

Η εκπομπή περιλάμβανε και συζήτηση για τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2028, με αφορμή επιστολή τηλεθεατή για τους Μάρκο Ρούμπιο και Τζέι Ντι Βανς. Ο Καλεντερίδης απέφυγε να υιοθετήσει την πρόβλεψη περί βέβαιης ήττας των Ρεπουμπλικάνων, επισημαίνοντας ότι προβλήματα υπάρχουν και στα δύο μεγάλα κόμματα.

Το σενάριο ο Ρούμπιο να αποφύγει μια δυσμενή αναμέτρηση και να διατηρήσει τις δυνάμεις του για το 2032 το αντιμετώπισε ως υπόθεση που θα μπορούσε να αποκτήσει βάση μόνο εάν προκύψουν συγκεκριμένα εκλογικά δεδομένα.

Κλείνοντας, επέστρεψε στον κοινό παρονομαστή των διεθνών κρίσεων: όσο δεν διαμορφώνονται πολιτικές διέξοδοι, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος μιας ευρύτερης ανάφλεξης. Η τελική του προειδοποίηση ήταν ότι απαιτούνται παρεμβάσεις από ηγέτες που μπορούν να ανακόψουν την κλιμάκωση, πριν τα σημερινά αδιέξοδα οδηγήσουν σε κάτι μεγαλύτερο.

Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, τα λεηλατημένα χειρόγραφα της Μακεδονίας και η πίεση στην αγροτική γη στο επίκεντρο της εκπομπής με τον Παντελή Σαββίδη.

Με αιχμηρά ερωτήματα για το πραγματικό αποτύπωμα της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα, τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις και την προστασία του παραγωγικού και πολιτιστικού πλούτου της χώρας εξελίχθηκε η συζήτηση στις «Ανιχνεύσεις» με τον Παντελή Σαββίδη.

Στον «Καφέ της Κυριακής» της 11ης Οκτωβρίου, η συζήτηση κινήθηκε σε τρία μεγάλα μέτωπα: την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, τη διεκδίκηση των χειρογράφων και κειμηλίων που αφαιρέθηκαν από μονές της Βόρειας Ελλάδας και την επέκταση των φωτοβολταϊκών σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις.

Ρούμπιο: Η εικόνα της Πνύκας και το ερώτημα της ασφάλειας

Ο διεθνολόγος και οικονομολόγος Θρασύβουλος Ευτυχίδης διατύπωσε έντονες επιφυλάξεις για την αποτίμηση της επίσκεψης. Αναγνώρισε ότι η ομιλία στην Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη, πρόσφερε προβολή στην Ελλάδα, υποστήριξε όμως ότι η επικοινωνιακή διάσταση δεν συνοδεύτηκε από ανάλογες δεσμεύσεις στα ζητήματα που ενδιαφέρουν άμεσα την ελληνική πλευρά.

Κατά την εκτίμησή του, η Ουάσιγκτον προώθησε τις δικές της προτεραιότητες στην ενέργεια και στους εξοπλισμούς. Έθεσε, επομένως, το ερώτημα ποιο είναι το συγκεκριμένο ελληνικό όφελος και κατά πόσο η αναβάθμιση του ενεργειακού ρόλου της χώρας μεταφράζεται σε ουσιαστική ενίσχυση της ασφάλειάς της.

Ο Παντελής Σαββίδης επέμεινε στην ανάγκη να αξιολογηθεί η επίσκεψη με βάση τις θέσεις που διατυπώθηκαν για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Η κριτική του επικεντρώθηκε στην απουσία, όπως την αξιολόγησε, σαφούς μηνύματος αποτροπής προς την Άγκυρα για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Η παγίδα της «ενημέρωσης» της Τουρκίας

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις αναφορές περί «λεπτής κατάστασης», «ευαισθησιών» άλλων χωρών και χειρισμού του ζητήματος μέσω ιδιωτικής διπλωματίας, όπως παρουσιάστηκαν και σχολιάστηκαν στην εκπομπή.

Στη συζήτηση διατυπώθηκε η προειδοποίηση ότι η διατήρηση ίσων αποστάσεων μπορεί να διευκολύνει νέες αμφισβητήσεις. Το καλώδιο, επισημάνθηκε, συνδέεται με την έξοδο της Κύπρου από την ενεργειακή απομόνωση και με τη δυνατότητα υλοποίησης ενός έργου χωρίς να δημιουργούνται προηγούμενα τουρκικής συναίνεσης.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον είχε η επισήμανση ότι ακόμη και μια διαδικασία που η Αθήνα θα χαρακτήριζε απλή ενημέρωση της Τουρκίας θα μπορούσε να παρουσιαστεί από την Άγκυρα ως αίτημα έγκρισης. Η προειδοποίηση αφορούσε τον κίνδυνο διαφορετικών ερμηνειών μιας διπλωματικής κίνησης και τη μετέπειτα αξιοποίησή της από την τουρκική πλευρά.

Στο ίδιο πλαίσιο τέθηκε η ανάγκη σταθερής στρατηγικής αποτροπής τετελεσμένων. Οι τουρκικές κινήσεις, υποστηρίχθηκε, πρέπει να εξετάζονται συνολικά, ώστε η Ελλάδα να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και να αποφεύγει τη διαρκή εκ των υστέρων διαχείριση προβλημάτων.

Συζητήθηκε επίσης η επισήμανση περί απουσίας γραπτής αναφοράς στο σχήμα «3+1» —Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ— από το κοινό ανακοινωθέν. Η παρατήρηση παρουσιάστηκε ως ζήτημα που χρειάζεται εξήγηση, με τη διευκρίνιση ότι από μόνη της δεν αποδεικνύει αλλαγή αμερικανικής πολιτικής.

Κατσαρός: Τα χειρόγραφα παραμένουν ανοιχτή πληγή

Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στην παρέμβαση του Βασίλη Κατσαρού, ομότιμου καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, για τους θησαυρούς των μονών της Βόρειας Ελλάδας που λεηλατήθηκαν και μεταφέρθηκαν στη Βουλγαρία.

Ο καθηγητής περιέγραψε την πολύχρονη ερευνητική εργασία του για τα χειρόγραφα της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας και του Τιμίου Προδρόμου Σερρών. Εξήγησε ότι η καταγραφή και ταυτοποίησή τους αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για τη διεκδίκησή τους: δίνει σε κάθε τεκμήριο αναγνωρίσιμη ταυτότητα και συνδέει το αντικείμενο με τον τόπο και τη μονή προέλευσής του.

Στη δική του αποτίμηση, η επιστροφή περιορισμένου αριθμού κειμηλίων, στο πλαίσιο της συνεννόησης για τα οστά του Σαμουήλ, αφήνει ανοιχτό τον μεγάλο φάκελο των χειρογράφων. Διευκρίνισε μάλιστα ότι στα επιστραφέντα κειμήλια δεν περιλαμβάνεται χειρόγραφο.

Αναφέρθηκε σε εκατοντάδες καταγεγραμμένους κώδικες και σπαράγματα χειρογράφων, υπογραμμίζοντας την ιστορική, αρχαιολογική και πνευματική αξία τους. Πρόκειται, όπως εξήγησε, για τεκμήρια που περιλαμβάνουν την ιστορία των μοναστηριών, αρχειακές πράξεις και υλικό συνδεδεμένο με την Κωνσταντινούπολη και την πατριαρχική παράδοση.

Κρίσιμο σημείο της τοποθέτησής του ήταν ότι δεν είχε δει το πλήρες κείμενο της πρόσφατης συμφωνίας. Ζήτησε να γίνει γνωστό το περιεχόμενό της, προκειμένου να κριθεί τι ακριβώς εξασφαλίστηκε και τι παραμένει προς διεκδίκηση.

Ο Κατσαρός ανέφερε επίσης ότι δεν κλήθηκε να συμμετάσχει στη συγκεκριμένη διαδικασία. Διευκρίνισε, ωστόσο, πως το ζήτημα υπερβαίνει τα πρόσωπα και απαιτεί επιστημονική εργασία, πολιτική βούληση και διπλωματική συνέχεια.

Από την πλευρά του, ο Σαββίδης ξεκαθάρισε ότι η επιμονή στην επιστροφή των θησαυρών της Βόρειας Ελλάδας δεν μειώνει τη σημασία της διεκδίκησης των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Φωτοβολταϊκά και αγροτική γη: Ποιος θα παράγει τρόφιμα;

Στο αγροτικό σκέλος, ο αγροτοσυνδικαλιστής Ελευθέριος Καφάτσος κατήγγειλε ότι η επέκταση ενεργειακών έργων σε παραγωγικές εκτάσεις αυξάνει την πίεση στους καλλιεργητές.

Περιέγραψε περιπτώσεις επικαλύψεων ανάμεσα σε δηλώσεις αγροτεμαχίων και αιτήσεις ενεργειακών εταιρειών, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να προκαλέσουν καθυστερήσεις στις ενισχύσεις και οικονομικό αδιέξοδο για τους παραγωγούς. Οι αναφορές αυτές παρουσιάστηκαν ως καταγγελίες και ευρήματα έρευνας που, όπως είπε, βρίσκεται σε εξέλιξη.

Ο ίδιος συνέδεσε την αποχώρηση αγροτών από την παραγωγή με το κόστος καλλιέργειας, τις εκκρεμότητες στις πληρωμές και τις καθυστερήσεις σε αναγκαίες υποδομές. Έθεσε επίσης το ζήτημα της συγκέντρωσης της παραγωγής σε μεγάλες επιχειρηματικές μονάδες και των περιορισμένων δυνατοτήτων που διαθέτουν οι μεμονωμένοι αγρότες για να ανταγωνιστούν αυτό το μοντέλο.

Ο Ευτυχίδης έδωσε ευρύτερη διάσταση στο θέμα, επισημαίνοντας ότι η επισιτιστική ασφάλεια και το νερό θα αποτελέσουν κρίσιμα πεδία ανταγωνισμού. Ο Σαββίδης, παρουσιάζοντας εικόνες φωτοβολταϊκών από πεδινές εκτάσεις, έθεσε ευθέως το ζήτημα της αντικατάστασης καλλιεργειών από ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Στο τέλος τέθηκε και το θέμα των αναγκών νερού για κέντρα δεδομένων, με διαφορετικές εκτιμήσεις για την έκταση της κατανάλωσης και τον ρόλο της ανακύκλωσης στα συστήματα ψύξης.

Η εκπομπή περιέλαβε ακόμη παρεμβάσεις του Βασίλη Κυρατζόπουλου για την Τουρκία, τις πολιτικές και οικονομικές πιέσεις στο εσωτερικό της και τις περιφερειακές της κινήσεις. Η συζήτηση επανέφερε διαρκώς το ερώτημα με ποιες συγκεκριμένες ενέργειες η Ελλάδα προστατεύει τα δικαιώματα, την παραγωγική βάση και την ιστορική της περιουσία

.