Άμυνα
Η αποκατάσταση των τακτικών μαχητικών στον πυρήνα της αεροπορικής ισχύος
Η επιχείρηση SINDOOR επανάφερε στο προσκήνιο τη σημασία της συμβατικής Αεροπορικής Ισχύος και την αξία των τακτικών μαχητικών. Με τις ιδιαίτερες δυνατότητές τους μπορούν να υπερπηδήσουν το τακτικό και επιχειρησιακό επίπεδο, φέρνοντας αποτελέσματα κατευθείαν στο στρατηγικό, σε αντίθεση με τα drone και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία με δυσκολία μπορούν να υπερκεράσουν το τακτικό και επιχειρησιακό, αντίστοιχα.
Του Στέφανου Καραβίδα, Δημοκρατία
Σύγκριση του τρόπου διεξαγωγής των αεροπορικών επιχειρήσεων από Πακιστάν και Ινδία.
Η επιχείρηση SINDOOR επανάφερε στο προσκήνιο τη σημασία της συμβατικής Αεροπορικής Ισχύος και την αξία των τακτικών μαχητικών. Με τις ιδιαίτερες δυνατότητές τους μπορούν να υπερπηδήσουν το τακτικό και επιχειρησιακό επίπεδο, φέρνοντας αποτελέσματα κατευθείαν στο στρατηγικό, σε αντίθεση με τα drone και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία με δυσκολία μπορούν να υπερκεράσουν το τακτικό και επιχειρησιακό, αντίστοιχα.
Πακιστάν και Ινδία έχουν επενδύσει σημαντικά κεφάλαια για την ανάπτυξη δικτυοκεντρικών δυνατοτήτων και την ασφάλεια των στρατιωτικών επικοινωνιών. Ωστόσο, εκ του φημολογούμενου αποτελέσματος, φάνηκε ότι η πακιστανική πλευρά ήταν αυτή που αξιοποίησε αυτές τις δυνατότητες, έστω και επικοινωνιακά. Επίσης, είχε το προτέρημα να έχει διασυνδέσει τις ικανότερες πλατφόρμες της με τα επίγεια και ιπτάμενα ραντάρ της σε ένα ενοποιημένο δίκτυο, μέσω του εθνικής σχεδίασης και κινεζικής ενσωμάτωσης(πακιστανικοί ισχυρισμοί), Link-17, αντίστοιχο του αμερικανικού Link-16. Έτσι, πέτυχαν πλατφόρμες διαφορετικών προελεύσεων όπως τα κινεζικά μαχητικά J-10C, τα J-17 Block ΙΙΙ, προϊόν πακιστανικής και κινεζικής σύμπραξης (αμφότερα με ραντάρ AESA ηλεκτρονικής σάρωσης), τα αμερικανικά F-16 και ο πολυπληθής στόλος από 4 κινεζικά ΖDK-03 και 9 σουηδικά ERIEY, ιπτάμενα ραντάρ, να είναι πλήρως διασυνδεδεμένα με ικανότητα αμοιβαίας υποστήριξης. Αντίστοιχα, η ινδική πλευρά ναι μεν διαθέτει ικανότητα διασύνδεσης των RAFALE, M-2000, MIG-29 και SU-30 το καθένα μέσω ξεχωριστών Link με το σύστημα διοίκησης και αεροπορικού ελέγχου, ωστόσο οι διαφορετικές πλατφόρμες δεν επικοινωνούν μεταξύ τους.
Κατά την προπαρασκευή και εκτέλεση της επιχείρησης SINDOOR, η ινδική αεροπορία διαφαίνεται ότι επιχειρούσε σε ανοιχτά και προσβάσιμα δίκτυα επικοινωνίας μέσω ασυρμάτων, χωρίς ασφάλεια και κρυπτογράφηση, παρόλο που με βάση ανοιχτές πηγές, αυτή η δυνατότητα υπήρχε. Αντίστοιχα, η πακιστανική πλευρά έχοντας επενδύσει σε εγχώρια συστήματα κρυπτογράφησης, ακολούθησε πιο αυστηρό πρωτόκολλο ασφάλειας επικοινωνιών και εκπομπών, στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα.
Η ινδική αεροπορία κατά τη διασπορά των δυνάμεών της πριν την έναρξη της επιχείρησης, υπήρξε αρκετά «φλύαρη», με αποτέλεσμα η πακιστανική αεροπορία να έχει μέσω του δικτύου αεροπορικού ελέγχου και κυρίως του μεγάλου αριθμού ιπτάμενων ραντάρ κινεζικής και σουηδικής προέλευσης (παρόμοια με τα δικά μας ERIEYE), τη δυνατότητα να συνθέσει την αεροπορική εικόνα μέσω EID (Electronic Identification-όποιο μέσο εκπέμπει στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα εκθέτει τη θέση του). Είχε λοιπόν την ευχέρεια να «στηθεί», έχοντας αξιόπιστη εικόνα και έγκαιρη προειδοποίηση.
Απότοκο, ήταν άμεσα απέναντι στα 70+ ινδικά μαχητικά να αντιπαρατάξει 40+ μαχητικά για αμυντικές επιχειρήσεις εναντίον της ινδικής αεροπορικής ισχύος, δύναμη που όχι μόνο δεν υπολείπεται αριθμητικά, αλλά κρίνεται επαρκέστατη, καθότι τα 70+ ινδικά αεροσκάφη δεν είχαν όλα διαμόρφωση και αποστολή αέρος-αέρος, αλλά μεγάλος αριθμός από αυτά εστίασαν στην προσβολή επίγειων στόχων στην πακιστανική επικράτεια. Από τη στιγμή που δεν υπήρξε αιφνιδιασμός, το πλεονέκτημα στην εναέρια μάχη πέραν του ορίζοντα, ανήκε στον αμυνόμενο.
Ο κρίσιμος παράγοντας ωστόσο, σε αντιπαραθέσεις όπως αυτή, πέρα από τα μέσα, την ικανότητα των πληρωμάτων και την τακτική, εντοπίζεται στο σύστημα διαχείρισης της κρίσης και στην ικανότητα και ευελιξία στη λήψη γρήγορων αποφάσεων. Να θυμίσουμε ότι το αντίστοιχο ελληνικό, δε λειτούργησε ούτε στην κρίση των Ιμίων, ούτε στο δυστύχημα της HELIOS 522 στο Γραμματικό (14/8/2005), ούτε στο περιστατικό της ΔΟΛΟΦΟΝΙΑΣ του Σμηναγού Ηλιάκη(23/5/2006).
Σύμφωνα με την πακιστανική πλευρά, μετά την έναρξη των αεροπορικών προσβολών από τα ινδικά μαχητικά, η ηγεσία της πακιστανικής αεροπορίας κατόπιν έγκαιρης εξουσιοδότησης από την πακιστανική κυβέρνηση, κλιμάκωσε τάχιστα από την αποτροπή («deterrence» όπως αναφέρθηκε), στην άρνηση («denial»), αποδεσμεύοντας άμεσα τους ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΜΠΛΟΚΗΣ και εξαπολύοντας βλήματα αέρος-αέρος με «κέντρο βάρους» σε επίπεδο στρατηγικής, τους σχηματισμούς των RAFALE, τα οποία εξαπέλυαν SCALP και HAMMER εναντίον στόχων εδάφους στην πακιστανική ενδοχώρα. Ακόμη και εάν όλα τα ινδικά πλήγματα ήταν επιτυχή, η επιχείρηση SINDOOR ερμηνεύτηκε συνολικά από τα διεθνή μέσα ως κίνηση χωρίς σαφή στρατηγικό σκοπό, καθώς η Ινδία δεν κατάφερε να επιδείξει αποφασιστική ισχύ, ενώ επικοινωνιακά ηττήθηκε.
Ποιοι ήταν οι καθοριστικοί παράγοντες για την πακιστανική «επικράτηση» στο αεροπορικό πεδίο τουλάχιστον σε επίπεδο επικοινωνίας;
Παρότι το «πρώτο θύμα μίας πολεμικής σύγκρουσης είναι πάντα η αλήθεια» και παρά το ότι και οι δύο πλευρές προχώρησαν σε εκτεταμένες ψυχολογικές επιχειρήσεις παραπλάνησης με αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η πλάστιγγα έγειρε ξεκάθαρα προς την πακιστανική πλευρά. Αυτό, καθότι οι πακιστανοί κρατικοί αξιωματούχοι παρουσιάστηκαν πιο πειστικοί, με αυτοπεποίθηση, εκπέμποντας χαλαρότητα και αέρα νίκης, ενώ αντίστοιχα οι Ινδοί εκπρόσωποι, έδειξαν σαφώς σημάδια πίεσης. Ιδιαίτερα ο εκπρόσωπος της πακιστανικής αεροπορίας, έκανε μία τεχνοκρατικά άρτια παρουσίαση, δίνοντας έμφαση στη χρήση μεθοδικά κλιμακούμενης ορολογίας τόσο σε τακτικό και επιχειρησιακό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο στρατηγικής και Δόγματος, παραθέτοντας συγκεκριμένες διοπτεύσεις και αποστάσεις από τα σημεία ενδιαφέροντος των φημολογούμενων καταρρίψεων, πλαισιώνοντας την ενημέρωσή του και με ηχητικό ινδικού σχηματισμού, ο οποίος σε μη ασφαλή συχνότητα, αναζητούσε μέλος του. Αντίστοιχα, ο Αντιπτέραρχος A.K. Bharti της ινδικής αεροπορίας με δήλωση του στις 11/5/2025, προκάλεσε φήμες και δυσπιστία σχετικά με τις απώλειες αεροσκαφών της Ινδίας κατά την επιχείρηση SINDOOR, αναφέροντας σε συνέντευξη Τύπου, όταν ρωτήθηκε για πιθανές απώλειες αεροσκαφών ότι: «Είμαστε σε πολεμικό σενάριο και οι απώλειες είναι μέρος αυτού. Όλοι οι πιλότοι μας έχουν επιστρέψει στο σπίτι.».
Καθότι οι φημολογούμενες καταρρίψεις και από τις δύο πλευρές σημειώθηκαν άνωθεν φίλιου εδάφους για τα «καταρριφθέντα» αεροσκάφη, το επιχείρημα για τις αντίπαλες πλευρές ότι δεν παρουσίασαν αποδείξεις με συντρίμμια δεν ευσταθεί, καθώς αυτά θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να εξασφαλιστούν σε εχθρική περιοχή. Επομένως, απομένει το παιχνίδι των εντυπώσεων, το οποίο και τελικά αποκτά «ειδικό βάρος».
Το Πακιστάν λοιπόν πέτυχε «επικοινωνιακό αιφνιδιασμό», υιοθετώντας τη στρατηγική «Δαυίδ εναντίον Γολιάθ», ενώ η Ινδία απώλεσε την επικοινωνιακή πρωτοβουλία, εκπέμποντας ανεπαρκή αποφασιστικότητα, με τα περισσότερα διεθνή μέσα και think tank να ερμηνεύουν την επιχείρηση SINDOOR ως επιθετική κίνηση χωρίς σαφή στρατηγικό σκοπό, με μοιραία την πρόκληση εσωστρέφειας και εσωτερικής κριτικής. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι οι φημολογούμενες καταρρίψεις της πακιστανικής πλευράς, επισκίασαν σε επίπεδο εντυπώσεων, τις επικαλούμενες προσβολές στόχων εδάφους των Ινδών.
Η μάχη BVR – πέραν οπτικής θέασης – θα είναι πλέον ο κανόνας; Συνεχίζουν να έχουν ρόλο τα αερομεταφερόμενα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και C2;
Το ενδιαφέρον της αεροπορικής κοινότητας έχει μετατοπιστεί από την κλειστή εμπλοκή, στη μάχη πέραν του ορίζοντα, σχεδόν 30 χρόνια τώρα. Ένα από τα ΣΕΝΑΡΙΑ που σχετίζονται με την επικοινωνιακή επιτυχία της πακιστανικής αεροπορίας και την φημολογούμενη κατάρριψη 5 ινδικών μαχητικών, έχει να κάνει με την εξής τακτική: Το πακιστανικής-κινεζικής σχεδίασης δίκτυο Link-17, δίνει τη δυνατότητα στα πακιστανικά J-10 και J-17 να εξαπολύσουν το κινεζικής κατασκευής βλήμα PL-15 παθητικά, με την αρχική κατάδειξη όχι από το ραντάρ του αεροσκάφους φορέα, αλλά μέσω του Link από άλλη πλατφόρμα, που δε συνεγείρει με την ακτινοβολία της τον δέκτη έγκαιρης προειδοποίησης του στόχου (Radio Warning Receiver), όπως τα ιπτάμενα ραντάρ (ZDK-03 και ERIEYE). Απότοκο, τα συστήματα αυτοπροστασίας των ινδικών μαχητικών να μην είναι δυνατόν να αντιληφθούν την απειλή. Το βλήμα PL-15 όπως όλα τα ενεργής καθοδήγησης βλήματα, αφού προσεγγίσει με καθοδήγηση από data link τον στόχο, ανοίγει το δικό του ραντάρ (AESA για το PL-15), για την τελική πρόσκτηση. Η απόσταση αυτή είναι υπερβολικά μικρή για οποιαδήποτε αντίδραση από τον στόχο(No Escape Zone), ενώ σε περίπτωση παρεμβολής, το βλήμα «κλειδώνει» στην παρεμβολή.
Αποδείχθηκαν τα Rafale κατώτερα του αναμενομένου;
Ακόμη λοιπόν και εάν οι φημολογούμενες καταρρίψεις είναι αληθινές, αυτό σε τίποτε δε μειώνει την αξία του RAFALE ως οπλικού συστήματος. Άλλωστε, την ίδια δυνατότητα έχουν και τα RAFALE μέσω data fusion(σύντηξης της πληροφορίας), στοχοποιωντας όχι με το ραντάρ τους, το οποίο θα έδινε έγκαιρη προειδοποίηση στον στόχο, αλλά παθητικά μέσω δικτύων, του δέκτη έγκαιρης προειδοποίησης και άλλα παθητικά μέσα όπως ο αισθητήρας υπερύθρων. Επίσης, υπάρχει η δυνατότητα εξαπόλυσης του βλήματος από αεροσκάφος εγγύτερα στον στόχο και ενεργητικής υποστήριξης από έτερο αεροσκάφος σε αρκετά μεγαλύτερη απόσταση, παραπλανώντας τον στόχο για την πραγματική απόσταση του βλήματος και το μέγεθος της απειλής.
Πολύ απλά, η πέραν του ορίζοντα μάχη αλλάζει σε τέτοιο βαθμό, που τα περιθώρια αντίδρασης είναι τόσο περιορισμένα, ώστε σημασία έχει πλέον σε ποια πλευρά θα αποδεσμευτούν πρώτα οι κανόνες εμπλοκής, προκειμένου να έχει δυνατότητα πρώτης εξαπόλυσης βλημάτων ή FLO (First Launch Opportunity).
Τι προκύπτει για την Ελλάδα και την Πολεμική Αεροπορία (σε επίπεδο τακτικών, διεξαγωγής επιχειρήσεων, δόγμα) στο ελληνικό θέατρο επιχειρήσεων (Αιγαίο – Ανατολική Μεσόγειος); Τι αλλαγές πρέπει να κάνουμε; Σε δόγμα, τακτικές, οπλισμό, πλατφόρμες, αντίμετρα;
Αντίστοιχες δυνατότητες με εγχώριας κατασκευής και λειτουργίας βλήματα, προσπαθεί να δημιουργήσει (θέμα χρόνου) και η Τουρκία, στενή σύμμαχος σε στρατιωτικό και τεχνολογικό επίπεδο του Πακιστάν, η οποία επίσης έχει αναπτύξει δική της δικτυοκεντρική τεχνολογία. Αναμένεται ακόμη, η παραλαβή αμερικανικών ΑΙΜ-120C8, όσο το σενάριο απόκτησης EUROFIGHTER και METEOR παραμένει πάντοτε ανοιχτό.
Όλα λοιπόν καταλήγουν στο Δόγμα, το οποίο ΕΑΝ ΠΑΡΑΜΕΙΝΕΙ ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΟ, ΘΑ ΑΠΟΔΕΙΧΘΕΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟ, με τα φληναφήματα περί “Ασπίδας του Αχιλλέα” και τις ατζέντες των μετακλητών του ΥΠΕΘΑ, να μας εγκλωβίζουν σε μια “στρατηγική” ήττας. Σε επίπεδο Δόγματος και ρητορικής, είναι επικίνδυνο με βάση την εμβέλεια και την καταστροφικότητα του αεροπορικού και βαλλιστικού οπλοστασίου της Τουρκίας, καθώς και του «ντοπαρισμένου πυροβολικού» της (βλέπε Κ. Γρίβας), να αγνοήσουμε την επιλογή του «ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΠΛΗΓΜΑΤΟΣ» και του ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΧΤΥΠΗΜΑΤΟΣ, στο ευρύτερο πλαίσιο της ΑΡΝΗΣΗΣ (Denial), ή οποία είναι η κατ’ εξοχήν επιτυχημένη από τα ιστορικά διδάγματα, στρατηγική ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΟΥ (Coersion).
Διαφορετικά, εάν περιμένουμε να μας επιτεθούν πρώτοι προκειμένου να έχουμε «τη διεθνή νομιμοποίηση», στην εποχή που ο κυνισμός είναι ο κανόνας στις διεθνείς σχέσεις, θα καταλήξουμε μοιραία νέο-οθωμανικό σαντζάκι. Για όσους όψιμους σχολιαστές θεωρούν αυτή την επιλογή υπερβολική, ας ανατρέξουν στο διαδίκτυο στο ΒΑΣΙΚΟ ΔΟΓΜΑ ΤΗΣ ΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ. Θα εκπλαγούν να ανακαλύψουν ότι το «προληπτικό πλήγμα» αναφέρεται ήδη ως επιλογή όχι απλά σε ένα ΘΕΣΜΙΚΌ ΚΕΙΜΕΝΟ, αλλά στη “μήτρα” των θεσμικών κειμένων της Πολεμικής μας Αεροπορίας. Πόσοι από το σύστημα λήψης απόφασης, έχουν άραγε την κουλτούρα να το εφαρμόσουν; Ρητορικό φυσικά το ερώτημα.
Επισμηναγός (Ι) εα
Διεθνολόγος,
Υπ. Δρ. Γεωπολιτικής
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας